2025/2458513 İhale Kayıt Numaralı "Birecik Adalet Binası Yapım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Erpaş Yapı Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. İHALEYİ YAPAN İDARE: Adalet Bakanlığı - Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2458513 İhale Kayıt Numaralı “ Birecik Adalet Binası Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Adalet Bakanlığı - Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 09.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Birecik Adalet Binası Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Erpaş Yapı Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 08.05.2026 tarih ve 215299 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1248 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından ihalenin Doğuş Makina Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ancak anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki; a) Açıklama istenilen iş kalemi olan “MİM-ÖZEL.01 ” poz numaralı “Mekanik montaj mat fileli sırsız seramik ince levha” iş kalemi analizi girdileri olan “mekanik montaj mat fileli sırsız seramik ince levha malzeme bedeli” ve “mekanik montaj mat fileli sırsız seramik ince levha işçilik bedeli” için hazırlanan fiyat tekliflerinde belirtilen ebat, ölçü ve renk özeliklerinin idarece Teknik Şartname ile projesinde belirtilen 600 x 1200 x 3 mm ölçüleri ve yine Şartname’de belirtilen düz beyaz, woodline ve kiraz renkleri ile uyumlu olmadığı, alınan fiyat teklifleri üzerinde SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin doğru yazılmadığı, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı üzerinde tarih ve sayı bilgilerinin yer almadığı, tarih ve sayı bilgileri tutanaklarda belirtilen tarih ve sayı ile örtüşmediği, teklif konusu analiz girdilerinin 1/20 oranını sağlamadığı, ortalama birim fiyat tespitine esas faturaların ihale ilan tarihinden önceki ya da bir önceki üç aylık dönem içerisinde olmadığı, tutanaklarda defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, yazılan tarihlerin ise beyana esas fatura dönemini kapsamadığı, tutanakların ekinde SMMM’ye ait faaliyet belgesi ile teklif veren vergi mükellefine ait imza beyanları ve yetkili olduğu gösteren belgelerin sunulmadığı, tutanaklarda beyan edilen faturaların salt ihale konusu malzemeye ve işçiliğe dayanak teşkil etmesi amacıyla ihale tarihi sonrasında, ihale öncesi tarihli olarak beyan edildiği, Gelir İdaresi Başkanlığından bu hususun sorulmak suretiyle tespit edilmesi gerektiği, fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura içeriklerinin açıklamaya konu malzeme ve işçiliğe ait olmayıp, farklı malzemeye ve işçiliğe ait faturaların teklife konu iş kalemine uyarlanması suretiyle gerçeğe aykırı olarak tanzim edildiği, MİM-ÖZEL.01 poz numaralı iş kaleminin tüm teknik özelliklerinin ihaleye ait proje ve teknik şartnamede belirtmiş olmasına rağmen tutanaklarda beyan edilen faturalardaki malzeme ve işçiliklerin teklife konu malzeme ve işçilik ile uyumlu olmadığı, b) Açıklama istenilen iş kalemi olan “MİM-ÖZEL.11 ” poz numaralı Bitüm - Poliüretan Su Yalıtımı iş kalemi analizi girdileri olan “bitüm - poliüretan su yalıtımı malzeme bedeli” ve “bitüm - poliüretan su yalıtımı işçilik bedeli” için hazırlanan fiyat tekliflerinde belirtilen ebat ve ölçü özeliklerinin idarece Teknik Şartname’de belirtilen 4,5 mm ölçüleri ile uyumlu olmadığı, alınan fiyat teklifleri üzerinde SMMM tarafından yazılması gereken ibare doğru bir şekilde yazılmadığı, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı üzerine tarih ve sayı bilgilerinin yer almadığı, tarih ve sayı bilgileri tutanaklarda belirtilen tarih ve sayı ile örtüşmediği, teklif konusu analiz girdilerinin 1/20 oranını sağlamadığı, ortalama birim fiyat tespitine esas faturaların ihale ilan tarihinden önceki ya da bir önceki üç aylık dönem içerisinde olmadığı, tutanaklarda defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, yazılan tarihlerin ise beyana esas fatura dönemini kapsamadığı, tutanakların ekinde SMMM ye ait faaliyet belgesi ve teklif veren vergi mükellefine ait imza beyanları ile yetkili olduğu gösteren belgeler sunulmadığı, tutanaklarda beyan edilen faturaların salt ihale konusu malzemeye ve işçiliğe dayanak teşkil etmesi amacıyla ihale tarihi sonrasında, ihale öncesi tarihli olarak beyan edildiği, Gelir İdaresi Başkanlığından bu hususun sorulmak suretiyle tespit edilmesi gerektiği, fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura içeriklerinin açıklamaya konu malzeme ve işçiliğe ait olmayıp, farklı malzemeye ve işçiliğe ait faturaların teklife konu iş kalemine uyarlanmak suretiyle gerçeğe aykırı olarak tanzim edildiği, MİM-ÖZEL.11 poz numaralı iş kaleminin tüm teknik özelliklerinin ihaleye ait proje ve Teknik Şartname’de belirtilmiş olmasına rağmen tutanaklarda beyan edilen faturalardaki malzeme ve işçiliklerin teklife konu malzeme ve işçilik ile uyumlu olmadığı, c) Açıklama istenilen iş kalemi olan “SİS-ÖZEL-01” poz numaralı “Bina sismik tesisatı, kazan, sirkülasyon pompaları, genleşme tankı, hidrofor, santraller, fanlar, yangın pompası, jokey pompa, kompresör, havalandırma kanalları, yangın sön. tesisatı, ısıtma soğutma tesisatı, kollektör ayak bağlantıları vb. iş kalemi” analizi girdileri olan “Malzeme bedeli” ve “İşçilik bedeli” için hazırlanan fiyat tekliflerinde belirtilen özeliklerin idarece Teknik Şartname’de belirtilen özelliklerle uyumlu olmadığı, alınan fiyat teklifleri üzerinde SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin doğru bir şekilde yazılmadığı, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı üzerine tarih ve sayı bilgilerinin yer almadığı, tarih ve sayı bilgilerinin tutanaklarda belirtilen tarih ve sayı ile örtüşmediği, teklif konusu analiz girdilerinin 1/20 oranını sağlamadığı, ortalama birim fiyat tespitine esas faturaların ihale ilan tarihinden önceki ya da bir önceki üç aylık dönem içerisinde olmadığı, tutanaklarda defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, yazılan tarihlerin ise beyana esas fatura dönemini kapsamadığı, tutanakların ekinde SMMM ye ait faaliyet belgesi ve teklif veren vergi mükellefine ait imza beyanları ile yetkili olduğu gösteren belgeler sunulmadığı, tutanaklarda beyan edilen faturaların salt ihale konusu malzemeye ve işçiliğe dayanak teşkil etmesi amacıyla ihale tarihi sonrasında, ihale öncesi tarihli olarak beyan edildiği, Gelir İdaresi Başkanlığından bu hususun sorulmak suretiyle tespit edilmesi gerektiği, fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura içeriklerinin açıklamaya konu malzeme ve işçiliğe ait olmayıp, farklı malzemeye ve işçiliğe ait faturaların teklife konu iş kalemine uyarlanmak suretiyle gerçeğe aykırı olarak tanzim edildiği, SİS-ÖZEL-01 poz numaralı iş kaleminin tüm teknik özelliklerinin ihaleye ait proje ve Teknik Şartname’de belirtilmiş olmasına rağmen tutanaklarda beyan edilen faturalardaki malzemeler ve işçiliklerin teklife konu malzemeler ve işçilik ile uyumlu olmadığı, d) Açıklama istenilen iş kalemi olan “ÖZEL-OTO-01” poz numaralı “Saha ekipmanları, vana ekipmanları, DDC ekipmanları, merkezi saha ekipmanları, bilgisayar, yazıcı, işçilik, panolar v.b.” iş kalemi analizi girdileri olan “Malzeme bedeli” ve “İşçilik bedeli” için hazırlanan fiyat tekliflerinde belirtilen özeliklerin idarece Teknik Şartname’de belirtilen özelliklerle uyumlu olmadığı, alınan fiyat teklifleri üzerinde SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin doğru bir şekilde yazılmadığı, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı üzerine tarih ve sayı bilgilerinin yer almadığı, tarih ve sayı bilgilerinin tutanaklarda belirtilen tarih ve sayı ile örtüşmediği, teklif konusu analiz girdilerinin 1/20 oranını sağlamadığı, ortalama birim fiyat tespitine esas faturaların ihale ilan tarihinden önceki ya da bir önceki üç aylık dönem içerisinde olmadığı, tutanaklarda defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, yazılan tarihlerin ise beyana esas fatura dönemini kapsamadığı, tutanakların ekinde SMMM ye ait faaliyet belgesi ve teklif veren vergi mükellefine ait imza beyanları ile yetkili olduğu gösteren belgeler sunulmadığı, tutanaklarda beyan edilen faturaların salt ihale konusu malzemeye ve işçiliğe dayanak teşkil etmesi amacıyla ihale tarihi sonrasında, ihale öncesi tarihli olarak beyan edildiği, Gelir İdaresi Başkanlığından bu hususun sorulmak suretiyle tespit edilmesi gerektiği, fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura içeriklerinin açıklamaya konu malzeme ve işçiliğe ait olmayıp, farklı malzemeye ve işçiliğe ait faturaların teklife konu iş kalemine uyarlanmak suretiyle gerçeğe aykırı olarak tanzim edildiği, ÖZEL-OTO-01 poz numaralı iş kaleminin tüm teknik özelliklerinin ihaleye ait proje ve Teknik Şartname’de belirtilmiş olmasına rağmen tutanaklarda beyan edilen faturalardaki malzemeler ve işçiliklerin teklife konu malzemeler ve işçilik uyumlu olmadığı, e) Açıklama istenilen iş kalemi olan “EL.Ö.B.F.-06” poz numaralı “Nvr+depolama ünitesi (144tb survalience harddiskler dahil)” iş kalemi analizi girdileri olan “Malzeme bedeli” ve “İşçilik bedeli” için hazırlanan fiyat tekliflerinde belirtilen özeliklerin (144 TB kayıt kapasitesi vb.) idarece Teknik Şartname’de ve projede belirtilen özelliklerle uyumlu uyumlu olmadığı, alınan fiyat teklifleri üzerinde SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin doğru bir şekilde yazılmadığı, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı üzerine tarih ve sayı bilgilerinin yer almadığı, tarih ve sayı bilgilerinin tutanaklarda belirtilen tarih ve sayı ile örtüşmediği, teklif konusu analiz girdilerinin 1/20 oranını sağlamadığı, ortalama birim fiyat tespitine esas faturaların ihale ilan tarihinden önceki ya da bir önceki üç aylık dönem içerisinde olmadığı, tutanaklarda defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, yazılan tarihlerin ise beyana esas fatura dönemini kapsamadığı, tutanakların ekinde SMMM ye ait faaliyet belgesi ve teklif veren vergi mükellefine ait imza beyanları ile yetkili olduğu gösteren belgeler sunulmadığı, tutanaklarda beyan edilen faturaların salt ihale konusu malzemeye ve işçiliğe dayanak teşkil etmesi amacıyla ihale tarihi sonrasında, ihale öncesi tarihli olarak beyan edildiği, Gelir İdaresi Başkanlığından bu hususun sorulmak suretiyle tespit edilmesi gerektiği, fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura içeriklerinin açıklamaya konu malzeme ve işçiliğe ait olmayıp, farklı malzemeye ve işçiliğe ait faturaların teklife konu iş kalemine uyarlanmak suretiyle gerçeğe aykırı olarak tanzim edildiği, EL.Ö.B.F.-06 poz numaralı iş kaleminin tüm teknik özellikleri ihaleye ait proje ve Teknik Şartname’de belirtilmiş olmasına rağmen tutanaklarda beyan edilen faturalardaki malzeme ve işçiliklerin teklife konu malzeme ve işçilik ile uyumlu olmadığı, Aşırı düşük açıklama dosyasında mevzuata aykırı işlemlere ilişkin olarak ve poz numaraları ile belirtilmiş olan iş kalemlerine dair fiyat teklifleri, tutanaklar ve tutanakların dayanağı olan faturalarla ilgili iddialara ilişkin, ilgili fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanaklardaki fatura bilgileri tablosunda yer alan faturalara ilişkin söz konusu faturaların sistemlerinde kayıtlı olup olmadığının ve kayıtlı ise kayıt bildirim tarihlerinin Gelir İdaresi Başkanlığından sorulmak sureti ile araştırılmasının gerektiği, yapılacak olan araştırma sonucunda fiyat teklifine esas faturaların bir kısmının Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarında yer almadığının anlaşılacağı, bir kısmının ise ihale tarihi ve aşırı düşük teklif açıklama talebi tarihinden sonra olmak üzere imzalanarak gönderildiği ve tutanaklarda beyan edilen faturalardaki malzemeler ile işçiliklerin teklife konu malzemeler ile alakalı ve uyumlu olmadığının görüleceği f) Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.9’uncu maddesinde belirlenen hükümlere aykırı olarak, istekli tarafından sunulan açıklama dosyasında bulunan analizlerde yer verilen işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında öngörüldüğü, g) Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde yer alan girdi cins ve miktarlarının, istekli tarafından idarece verilen analiz formatı ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan analizlerdeki miktarlardan farklı olduğu, istekli tarafından analizlerinde bazı girdilerin eksiltilmiş ve bu suretle kendi lehine fiyat avantajı oluşturacak şekilde analizlerin düzenlendiği, açıklaması istenilen iş kalemleri için öngörülen miktarların idarenin yaklaşık maliyette öngörmüş olduğu miktarlardan düşük alınarak istekli tarafından kendilerine avantaj sağlandığı, eksik gösterilen metrajların parasal tutarının isteklinin teklifine eklendiğinde ise teklif sıralamasının değiştiği, h) Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.5 maddesinde belirlenen hükümlere aykırı olarak, aşırı düşük teklif açıklamasında son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.6’ncı maddesinde belirlenen hükümlere aykırı olarak, analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenen güncel rayiçler kullanılmadığı ve söz konusu rayiçlerin poz numaralarının da belirtilmek suretiyle liste halinde sunulmadığı, ı) Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.3’üncü maddesinde belirlenen hükümlere aykırı olarak, açıklama dosyasında sunulan iş kalemlerine ilişkin analizlerde kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının %10’unun altında kâr ve genel gider öngörüldüğü iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. ” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “ 16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır. 16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır…” açıklaması, “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması, “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ …45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır. 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi , tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek) Sıra No Poz No İş kaleminin adı Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları Teklif Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş Kar ve genel gider dahil birim fiyat Kar ve genel gider hariç birim fiyat Teklif edilen kar ve genel gider Teklif edilen birim fiyat (TL) (TL) (TL) (TL) 1 16.001 150 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 97,86 97,86 2 16.002 200 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 104,00 105,00 3 16.003 250 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 110,13 88,10 15,86 103,96 … … … … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15..) Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. … 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Birecik Adalet Binası Yapım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Yaklaşık 16.000 m² arsa üzerine; Bodrum Kat + Zemin + 2 Normal Kat olmak üzere yaklaşık 12.000 m² emsale dahil inşaat alanına sahip 1 Adet betonarme karkas Adalet Binası yaptırılacaktır. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Şanlıurfa İli Birecik İlçesi” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “ 19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır. 19.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “ 31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin “ 2025/2458513 - Birecik Adalet Binası Yapım İşi” olduğunun anlaşıldığı, 15.04.2026 tarihli ihale komisyonu kararından, anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle 09.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede 52 adet ihale dokümanının indirildiği, 20 isteklinin ihaleye teklif verdiği, sınır değerin altında 2 isteklinin bulunduğu, 3 isteklinin teklifinin iş deneyimini gösteren belgelerin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. İdare tarafından sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibine 16.02.2026 ve 27.02.2026 tarihlerinde “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıların tebliğ edildiği, 27.02.2026 tarihinde tebliğ edilen yazıda “ Birecik Adalet Binası Yapım İşi ihalesinde 07.02.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 06.03.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir...” ifadelerine yer verildiği, anılan yazının ekinde de, açıklama istenilen analiz girdileri, açıklama istenmeyen analiz girdileri, elektrik tesisatı açıklama istenilen iş kalemleri, inşaat işleri açıklama istenilen iş kalemleri, makine tesisatı açıklama istenilen iş kalemleri ve nakliye cetvellerinin yer aldığı görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından da anılan yazıya istinaden 06.03.2026 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklamasının yüklendiği anlaşılmıştır. Akabinde 15.04.2026 tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, ihalenin sınır değerin altında teklif veren ve idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması uygun kabul edilen Doğuş Makina Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ise başvuru sahibi Erpaş Yapı Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olarak belirlendiği görülmüştür. İhale komisyonu kararının EKAP üzerinden tebliğinin ardından başvuru sahibi Erpaş Yapı Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 08.05.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının muhtelif gerekçelerle uygun olmadığı yönünde iddialarıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı yönündeki iddialarına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde; a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından MİM-ÖZEL.01 poz numaralı “ Mekanik montaj mat fileli sırsız seramik ince levha” iş kaleminin analiz girdileri olan “Mekanik montaj mat fileli sırsız seramik ince levha malzeme bedeli” ve “Mekanik montaj mat fileli sırsız seramik ince levha işçilik bedeli” için “Zeki Metal” firmasından 19.02.2026 tarihli fiyat teklifinin alındığı, anılan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 19/02/2026 tarih ve (2) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifine ilişkin 19.02.2026 tarihli satış tutarı tespit tutanağının da birlikte sunulduğu, tutanakta yer alan tarih bilgisinin fiyat teklifi ile uyumlu olduğu, öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı, faturanın ihale ilan tarihinden önceki üç aylık dönem içerisinde olduğu, tutanakta defter tasdik bilgilerinin yer aldığı, tutanakta belirtilen döneminin fatura tarihini kapsadığı, tutanağın ekinde ilgili belgelerin sunulduğu, tutanağın şirket yetkilisi tarafından imzalandığı, imzaların uyumlu olduğu, fatura içeriği ile fiyat teklifinin konusunun uyumlu olduğu, söz konusu tutanağın meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Söz konusu iş kalemine ait fiyat teklifinde “… ihale konusu işle alakalı teknik şartnamesine ve poz tariflerine uygun, firmamızdan istemiş olduğu imalatlara, malzemelere ilişkin verdiğimiz fiyat teklifimiz ektedir. Sıra no Poz no İmalat/malzeme adı Birimi Birim fiyatı 1 Proforma-01-Malzeme Mekanik montaj mat fileli sırsız seramik ince levha (malzeme bedeli) M2 2.040,00 TL Proforma-01-İşçilik Mekanik montaj mat fileli sırsız seramik ince levha (işçilik bedeli) 500,00 TL Fiyatlarımıza KDV dahil değildir. Fiyatlarımıza nakliye -yükleme-boşaltma dahildir…” ibarelerine yer verildiği, İlgili iş kalemine ait idare tarafından hazırlanan analiz formatının ise aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bahse konu MİM-ÖZEL.01 poz numaralı iş kaleminin idarenin gönderdiği analiz formatında belirtilen niteliklere uygun olacak şekilde açıklandığı, anılan iş kalemine ilişkin fiyat teklifinde, bahse konu iş kalemi ile ilgili olarak ihale konusu işle alakalı Teknik Şartname ve poz tariflerine uygun olduğunun ifade edildiği, diğer taraftan Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler ile ilgili olarak istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan tevsik edici belgelerde ihale konusu işte kullanılması öngörülen malzemelerin ayrıntılı özelliklerine yer verilmesinin beklenemeyeceği, söz konusu malzemelerin Teknik Şartname’ye uygunluk kontrolünün sözleşmenin uygulanması aşamasında idarece yapılması gereken işlemlerden olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. b) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından MİM-ÖZEL.11 poz numaralı “ Bitüm - poliüretan su yalıtımı” iş kaleminin analiz girdileri olan “Bitüm - poliüretan su yalıtımı malzeme bedeli” ve “Bitüm - poliüretan su yalıtımı işçilik bedeli” için “Gold Yapı” firmasından 19.02.2026 tarihli fiyat teklifinin alındığı, anılan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 19/02/2026 tarih ve (4) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifine ilişkin 19.02.2026 tarihli satış tutarı tespit tutanağının da birlikte sunulduğu, tutanakta yer alan tarih bilgisinin fiyat teklifi ile uyumlu olduğu, öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı, faturanın ihale ilan tarihinden önceki üç aylık dönem içerisinde olduğu, tutanakta defter tasdik bilgilerinin yer aldığı, tutanakta belirtilen döneminin fatura tarihini kapsadığı, tutanağın ekinde ilgili belgelerin sunulduğu, tutanağın şirket yetkilisi tarafından imzalandığı, imzaların uyumlu olduğu, fatura içeriği ile fiyat teklifinin konusunun uyumlu olduğu, söz konusu tutanağın meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Söz konusu iş kalemine ait fiyat teklifinde “… ihale konusu işle alakalı teknik şartnamesine ve poz tariflerine uygun, firmamızdan istemiş olduğu imalatlara, malzemelere ilişkin verdiğimiz fiyat teklifimiz ektedir. Sıra no Poz no İmalat/malzeme adı Birimi Birim fiyatı 1 Proforma-11-Malzeme Bitüm-poliüretan su yalıtımı (malzeme bedeli) M2 380,00 TL Proforma-11-İşçilik Bitüm-poliüretan su yalıtımı (işçilik bedeli) 170,00 TL Fiyatlarımıza KDV dahil değildir. Fiyatlarımıza nakliye -yükleme-boşaltma dahildir…” ibarelerine yer verildiği , İlgili iş kalemine ait idare tarafından hazırlanan analiz formatının ise aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bahse konu MİM-ÖZEL.11 poz numaralı iş kaleminin idarenin gönderdiği analiz formatında belirtilen niteliklere uygun olacak şekilde açıklandığı, anılan iş kalemine ilişkin fiyat teklifinde, bahse konu iş kalemi ile ilgili olarak ihale konusu işle alakalı Teknik Şartname ve poz tariflerine uygun olduğunun ifade edildiği, diğer taraftan Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler ile ilgili olarak istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan tevsik edici belgelerde ihale konusu işte kullanılması öngörülen malzemelerin ayrıntılı özelliklerine yer verilmesinin beklenemeyeceği, söz konusu malzemelerin Teknik Şartname’ye uygunluk kontrolünün sözleşmenin uygulanması aşamasında idarece yapılması gereken işlemlerden olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. c) Başvuru sahibi tarafından SİS-ÖZEL-01” poz numaralı “Bina sismik tesisatı, kazan, sirkülasyon pompaları, genleşme tankı, hidrofor, santraller, fanlar, yangın pompası, jokey pompa, kompresör, havalandırma kanalları, yangın sön. tesisatı, ısıtma soğutma tesisatı, kollektör ayak bağlantıları vb.” iş kaleminin analiz girdileri olan “Malzeme bedeli” ve “İşçilik bedeli” için hazırlanan fiyat teklifi ve dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata aykırılıklar içerdiği iddia edildiği görülmekle birlikte anılan iş kaleminin analizine ilişkin olarak idare tarafından ihale dokümanı içerisinde yer alan “Makine tesisatı iş kalemleri analizi”nde bahse konu analize yer verildiği ancak, ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük açıklama yazısı ekinde yer alan açıklama istenilen analiz girdileri ve makine tesisatı açıklama istenilen iş kalemleri tablosunda şikayete konu iş kalemine yer verilmediği görülmüş olup başvuru sahibinin bu kapsamdaki iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. d) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ÖZEL-OTO-01 poz numaralı “ Saha Ekipmanları, Vana Ekıpmanları, Ddc Ekıpmanları, Merkezi Saha Ekipmanları, Bilgisayar, Yazıcı, İşçilik, Panolar v.b.” analiz girdileri olan “Malzeme bedeli” ve “İşçilik bedeli” için “Term Market” firmasından 19.02.2026 tarihli fiyat teklifinin alındığı, anılan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 19/02/2026 tarih ve (9) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifine ilişkin 19.02.2026 tarihli satış tutarı tespit tutanağının da birlikte sunulduğu, tutanakta yer alan tarih bilgisinin fiyat teklifi ile uyumlu olduğu, öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı, faturanın ihale ilan tarihinden önceki üç aylık dönem içerisinde olduğu, tutanakta defter tasdik bilgilerinin yer aldığı, tutanakta belirtilen döneminin fatura tarihini kapsadığı, tutanağın ekinde ilgili belgelerin sunulduğu, tutanağın şirket yetkilisi tarafından imzalandığı, imzaların uyumlu olduğu, fatura içeriği ile fiyat teklifinin konusunun uyumlu olduğu, söz konusu tutanağın meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Söz konusu iş kalemine ait fiyat teklifinde “… ihale konusu işle alakalı teknik şartnamesine ve poz tariflerine uygun, firmamızdan istemiş olduğu imalatlara, malzemelere ilişkin verdiğimiz fiyat teklifimiz ektedir. Sıra no Poz no İmalat/malzeme adı Birimi Birim fiyatı 1 Özel-oto-01-(malzeme) Saha Ekipmanları, Vana Ekıpmanları, Ddc Ekıpmanları, Merkezi Saha Ekipmanları, Bilgisayar, Yazıcı, İşçilik, Panolar (malzeme bedeli) Ad 1.700.000,00 TL Özel-oto-01-(malzeme)-Montaj Saha Ekipmanları, Vana Ekıpmanları, Ddc Ekıpmanları, Merkezi Saha Ekipmanları, Bilgisayar, Yazıcı, İşçilik, Panolar (montaj bedeli) Ad 220.000,00 TL Fiyatlarımıza KDV dahil değildir. Fiyatlarımıza nakliye -yükleme-boşaltma dahildir…” ibarelerine yer verildiği, İlgili iş kalemine ait idare tarafından hazırlana analiz formatının ise aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bahse konu ÖZEL-OTO-01 poz numaralı iş kaleminin idarenin gönderdiği analiz formatında belirtilen niteliklere uygun olacak şekilde açıklandığı, anılan iş kalemine ilişkin fiyat teklifinde, bahse konu iş kalemi ile ilgili olarak ihale konusu işle alakalı Teknik Şartname ve poz tariflerine uygun olduğunun ifade edildiği, diğer taraftan Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler ile ilgili olarak istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan tevsik edici belgelerde ihale konusu işte kullanılması öngörülen malzemelerin ayrıntılı özelliklerine yer verilmesinin beklenemeyeceği, söz konusu malzemelerin Teknik Şartname’ye uygunluk kontrolünün sözleşmenin uygulanması aşamasında idarece yapılması gereken işlemlerden olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. e) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından EL.Ö.B.F.-06 poz numaralı “Nvr+depolama ünitesi (144tb survalience harddiskler dahil)” analiz girdileri olan “Malzeme bedeli” ve “İşçilik bedeli” için “Bite Bilişim Tek. Sanç ve Tic. A.Ş.” firmasından 19.02.2026 tarihli fiyat teklifinin alındığı, anılan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 19/02/2026 tarih ve (16) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifine ilişkin 19.02.2026 tarihli satış tutarı tespit tutanağının da birlikte sunulduğu, tutanakta yer alan tarih bilgisinin fiyat teklifi ile uyumlu olduğu, öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı, tutanakta yer verilen faturanın 02.09.2025 tarihli olduğu ve mevzuatta istenen şartı karşıladığı, tutanakta defter tasdik bilgilerinin yer aldığı, tutanakta belirtilen döneminin fatura tarihini kapsadığı, tutanağın ekinde ilgili belgelerin sunulduğu, tutanağın şirket yetkilisi tarafından imzalandığı, imzaların uyumlu olduğu, fatura içeriği ile fiyat teklifinin konusunun uyumlu olduğu, söz konusu tutanağın meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu görülmüştür. Söz konusu iş kalemine ait fiyat teklifinde “…ihale konusu işle alakalı teknik şartnamesine ve poz tariflerine uygun, firmamızdan istemiş olduğu imalatlara, malzemelere ilişkin verdiğimiz fiyat teklifimiz ektedir. Sıra no Poz no İmalat/malzeme adı Birimi Birim fiyatı 1 EL.Ö.B.F.-06”Malzeme Nvr+Depolama Ünitesi (144TB Survalience Harddiskler dahil) (malzeme bedeli) AD 400.000,00 TL EL.Ö.B.F.-06 -Montaj Nvr+Depolama Ünitesi (144TB Survalience Harddiskler dahil) (Montaj bedeli) AD 30.000,00 TL Fiyatlarımıza KDV dahil değildir. Fiyatlarımıza nakliye -yükleme-boşaltma dahildir…” ibarelerine yer verildiği, İlgili iş kalemine ait idare tarafından hazırlana analiz formatının ise aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bahse konu EL.Ö.B.F.-06 poz numaralı iş kaleminin idarenin gönderdiği analiz formatında belirtilen niteliklere uygun olacak şekilde açıklandığı, anılan iş kalemine ilişkin fiyat teklifinde, bahse konu iş kalemi ile ilgili olarak ihale konusu işle alakalı Teknik Şartname ve poz tariflerine uygun olduğunun ifade edildiği, diğer taraftan Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler ile ilgili olarak istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan tevsik edici belgelerde ihale konusu işte kullanılması öngörülen malzemelerin ayrıntılı özelliklerine yer verilmesinin beklenemeyeceği, söz konusu malzemelerin Teknik Şartname’ye uygunluk kontrolünün sözleşmenin uygulanması aşamasında idarece yapılması gereken işlemlerden olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, başvuru sahibinin tutanaklarda beyan edilen faturalara yönelik iddialarının belli bir girdiye yönelik olmadığı, somut destekleyici herhangi bir bilgi veya belgeye de yer verilmediği, varsayımsal ifadelere dayandığı, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarını destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. f) İhale üzerine bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kullanılan işçilik fiyatları için ihale tarihi itibarıyla 2026 yılı için geçerli olan saatlik asgari ücret tutarının (146,80 TL) üstündeki bir fiyatın esas alındığı görülmüş olup başvuru sahibince ileri sürülen iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. g) Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde; iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. İhale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü, metraj hesabı yapan kişilerin kabulleri gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemektedir. Ayrıca, idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması ve açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı, diğer bir ifade ile kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kalemi miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı gibi, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı açıktır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, açıklama istenilen 81 iş kalemine ilişkin olarak, hesap cetvelinde belirtilen metraj miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında idare tarafından öngörülen metraj miktarları karşılaştırıldığında; sorgulamaya tabi tutulan 81 adet iş kaleminden 50 adet iş kalemine ilişkin olarak, istekli tarafından hesaplanan miktarların, idarece hesaplanan miktarlardan yüksek olduğu, 7 adet iş kalemine ilişkin hesaplanan miktarların, idarece hesaplanan miktarlar ile aynı olduğu, 24 adet iş kalemine ilişkin hesaplanan miktarların ise idarece hesaplanan miktarlardan düşük olduğu, bu 24 adet iş kaleminin 7 adedinde metraj farkının %10’dan düşük olduğu görülmüş olup, 17 adedinde ise %10’u aşan metraj farkı bulunduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından anılan 81 iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar ile metraj farklarının çarpılması sonucunda; bahse konu isteklinin aleyhine olmak üzere 3.123.764,40 TL tutar farkı oluştuğu, dolayısıyla metraj farklılığının istekliye avantaj sağlamadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. h) İhale üzerine bırakılan istekli tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Ocak 2026 birim fiyatları ve TEDAŞ birim fiyatlarının kullanıldığı, söz konusu tarihlerin başvuruya konu ihalenin ilan tarihiyle (12.01.2026) uyumlu olduğu, analiz girdilerine ilişkin olarak güncel fiyatların kullanıldığı ve poz numaralarının da belirtilmiş olduğu görülmüş olup, başvuru sahibince ileri sürülen iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. ı) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinden, sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesinin zorunlu olduğu; bunun yanı sıra analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için 1 kuruşun altında bedel öngörülemeyeceği anlaşılmakta olup yapılan inceleme neticesinde söz konusu istekli tarafından sunulan analizlerde kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.