Rekabet Kurumu B aşkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -4-277 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 12-48/1421 -481 Karar Tarihi : 04.10.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPR AK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Muhammed GÜNDOĞDU, Buket ARI C. BAŞVURAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır. D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN LAR : - Türk Havayolları A.O. Atatürk Hav
Rekabet Kurumu B aşkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -4-277 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 12-48/1421 -481 Karar Tarihi : 04.10.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPR AK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Muhammed GÜNDOĞDU, Buket ARI C. BAŞVURAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır. D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN LAR : - Türk Havayolları A.O. Atatürk Havalimanı 34149 Yeşilköy/ İstanbul - Güneş Ekspres Havacılık A.Ş. (SunExpress) Yenigöl Mah. Nergiz S ok. No:84 Muratpaşa /Antalya (1) E. DOSYA KONUSU : Türk Havayolları A.O. nun İzmir -Erzurum hattında Anadolu Jet ile gerçekleştirdiği uçu şlarda, aktarmalı bilet fiyatlarını SunExpress in fiyatlarının altına düşürmediği ve SunExpress in fiyatlarına endekslediği iddiası. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda ; İzmir -Erzurum hattında havayolu ile yolcu taşımacılığı pazarında yalnızca Güneş Ekspres Hav acılık A.Ş. (SunExpress ) ile Türk Havayolları A.O. (THY) nun faaliyet gösterdiği, bunlardan sadece SunExpress in direkt uçuş düzenlediği, THY nin ise direkt uçuşunun bulunmadığı, buna karşılık THY nin düzenlediği uçuş fiyatlarının SunExpress in fiyatlarını n altına düşmediği , İzmir -Erzurum arasındaki yolcu trafiği yoğun olduğu halde diğer firmalar ın (Pegasus ve Onur Air) İzmir - Erzurum arasına sefer koyma dığı, bunun sonucunda, başvuruya konu hatta daha uzun mesafelere uygulananın en az 2 katı bilet fiyatları uygulandığı iddia edilmektedir. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.07.2012 tarih ve 5799 sayı ile giren baş vuru üzerine hazırlanan 31.07.2012 tarih ve 2012 -4-277/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 09.08.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşül müş ve önara ştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 28.09.2012 tarih ve 2012 -4-277/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda ; başvuru ya konu teşebbüsler hakkında soruşturma açılm asına gerek bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar (5) İnceleme konusu iddialar çerçevesinde, ilgili ürün pazarı havayolu ile tarifeli yolcu taşımacılığı pazarı , ilgili coğrafi pazar ise İzmir -Erzurum hattı olarak tespit edilmiştir. I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme (6) Dosya mevcudu bilgiler incelendiğinde, THY nin aynı hat için aktarmalı uçuşlarında uyguladığı bazı fiyatların SunExpress in direkt uçuş fiyatlarından daha düşük olduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki şikâyet dilekçesinde iddia edildiği gibi , THY tarafından uygulanan tüm fiyatlar, SunExpress tarafından uygulanan fiyatların üstünde gerçekleşse dahi bu durumun rasyonel bir açıklaması bulunmaktadır. Buna göre , İzmir -Erzurum -İzmir hattında SunExpress direkt uçuşlarla hizmet verirken , THY aynı hizmeti aktarmalı uçuşlar aracılığıyla 12-48/1421 -481 2/2 sunmaktadır. Bir başka deyişle THY Ankara ve İstanbul aktarmalı olarak gerçekleştirdiği İzmir -Erzurum -İzmir uçuşlarında varış noktası na iki bacaklı bir uçuşla hizmet verirken SunExpress açısından bacak sayısı tektir. Bunun doğa l sonucu olarak aynı hat için THY daha fazla maliyete katlanmaktadır. Bu durum ise THY tarafından uygulanan bilet fiyatlarının SunExpress tarafından uygulanan bil et fiyatlarından daha yüksek olmasını ticari hayatın bir gerekliliği olarak rasyonel kılmaktadır. Söz konusu gerekçeye rağmen THY tarafından uygulanan bazı bilet fiyatlarının SunExpress tarafından uygulanan bilet fiyatlarından daha düşük olması nın ise taraflar arasındaki rekabet ten kaynaklandığı değerlendirilme ktedir. (7) Diğer yandan, İzmir -Erzurum hattında etkin bir rekabet olmadığından emsal mesafe uçuşlarına nazaran iki katına kadar daha fazla fiyat talep edildiği iddiası na yönelik olarak ise, İzmir -Erzuru m hattında uygulanan vergi ve işlem ücreti dâhil son fiyat bilgisi , aynı havayolu şirketlerinin faaliyet gösterdiği yine aynı uzaklıktaki İzmir -Diyarbakır hattına yapılan uçuşlara ilişkin fiyatlarla karşılaştırılmıştır. Dosya mevcudu bilgiler, her iki hava yolu şirketi tarafından da Diyarbakır a düzenlenen seferler için daha yüksek ücret talep edildiğini göstermektedir. (8) Şikâyetçinin diğer bir iddiası ise THY ve SunExpress dışındaki firmaların İzmir -Erzurum hattında sefer lerinin olmamasına ilişkindir. Ancak, rekabet hukukunda herhangi bir teşebbüsün belirli bir mal veya hizmeti sunmaya zorlanması, ancak söz konusu teşebbüsün ilgili ürün/hizmet pazarında hakim durumda olması ve ilgili ürün/hizmetin zorunlu unsur niteliğini haiz olması halinde mümkündür. Bağım sız teşebbüslerin bu tür bir durum dışındaki mal/hizmet sunma/sunmama tercihlerinin, sözleşme yapma özgürlüğü çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla diğer havayolu şirketlerini aynı hatta faaliyet göstermeye zorlamak 4054 sayılı Rekabe tin Korunması Hakkında Kanun kapsamında mümkün değildir. (9) Bu nedenlerle sonuç olarak, ön araştırma ya konu olan teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. J. SONUÇ (10) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca şikâyetin reddi ile soruşturma açılma masına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.