Rekabet Kurumu Başkanlığından, (Danıştay ın İptal Kararı Üzerine Verilen) REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -4-200 (Soruşturma) Karar Sayısı : 07-19/192 - 63 Karar Tarihi : 8.3.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, R ıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER: Kerem TOMUR, Bekir KOCABAŞ C. ŞİKAYET EDEN : - Altındağ Belediye Başkanı M. Ziya KAHRAMAN Altındağ Belediye Saray
Rekabet Kurumu Başkanlığından, (Danıştay ın İptal Kararı Üzerine Verilen) REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -4-200 (Soruşturma) Karar Sayısı : 07-19/192 - 63 Karar Tarihi : 8.3.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, R ıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER: Kerem TOMUR, Bekir KOCABAŞ C. ŞİKAYET EDEN : - Altındağ Belediye Başkanı M. Ziya KAHRAMAN Altındağ Belediye Sarayı, Talatpaşa Bulvarı, 20 06320 Ankara D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN : - Warner Bros. Film ve Video Sanayi ve Ticaret A.Ş. Cumhuriyet Caddesi No.26 Kat 5 80200, Harbiye İstanbul E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulu nun 24.3.2005 tarih, 05 -18/224 -66 sayılı kararının iptaline ilişkin Danıştay 13. Dairesi nin 14.11.2006 tarih, 2006/873 E. 2006/4332 K.; 2006/977 E. 2006/4333 K., 2006/874 E. 2006/4334 K. sayılı kararları üzerine, Warner Bross Film ve Video San. ve Tic. A.Ş. (WB) ticaret 30 unvanlı sinema filmleri dağıtım şirketinin, sinemalarda gösterilen filmleri piyasaya sürerken, nihai tüketiciye uygulanacak bilet fiyatlarını salon sahibi teşebbüslere dikte ederek, yeniden satış fiyatını belirl emek suretiyle 4054 sayılı Kanun u ihlal ettiği iddiasına yönelik soruşturmanın yeniden değerlendirilmesi. F. İDDİALARIN ÖZETİ : Rekabet Kurumu na intikal eden başvuru yazısında yer alan hususların ve yapılan önaraştırma sürecinde edinilen bilgi, belge ve bulguların incelenmesi neticesinde Rekabet Kurulu nun aldığı soruşturma açılması kararına dayanak teşkil eden iddialar aşağıdaki şekildedir. 40 - 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesi kapsamındaki ihlal iddiaları Warner Bros. Film ve Video Ticaret A.Ş. nin Türk iye genelinde filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı ilgili pazarında 4054 sayılı Kanun un 3 . maddesinde tanımlanan şekilde hakim durumda olduğu, 07-19/192 - 63 2 WB nin ilgili pazardaki hakim durumunu; - filmlerden önce gösterilecek fragman ve diğer rekl amlara ilişkin şartları alıcısı 50 konumundaki sinema salonlarına dikte etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun un 6. maddesinin Bir mal veya hizmetle birlikte, diğer mal veya hizmetin satın alınmasını veya aracı teşebbüsler durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın veya hizmetin, diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından teşhiri şartına bağlanması ya da satın alınan bir malın belirli bir fiyatın altında satılamaması gibi tekrar satış halinde alım satım şartlarına sınırlamalar getirilmesi şeklindeki (c) , - sinema salonlarınca uygulanan film bilet ücretlerini bazı durumlarda belirlemek ve/veya onaylamak, bu bedelleri ülke genelindeki sinemalarda kontrol etmek veya yasaklamak şeklinde gerçekleştirdiği eylemler sonucunda, 60 bir başka hizmet piyasası olan film lerin sinemalarda gösterimi pazarındaki rekabet koşullarını bozmak suretiyle 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesinin Belirli bir piyasadaki hakimiyetin yaratmış olduğu finansal, teknolojik ve ticari avantajlardan yararlanarak başka bir mal veya hizmet piyasas ındaki rekabet koşullarını bozmayı amaçlayan şeklindeki (d) bentlerinde, örneklendirilen tarzda kötüye kullandığı iddia edilmiştir. 4054 sayılı Kanun un 4 . maddesi kapsamındaki ihlal iddia sı Türkiye genelinde filmlerin sinemalarda gösterimine yönelik dağıtımı ilgili pazarında faaliyet gösteren WB nin; - dağıtımını yaptıkları filmlerin tüketiciye gösterimi hususunda sinema salonları 70 ile ara sında bulunan dikey anlaşmalar vasıtasıyla sinemalarca uygulanan bilet ücretlerine değişen şekil ve ölçülerde müda hale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4 . maddesinin Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi şeklindeki (a) bendinde yasaklanan faaliyetle ri gerçekleştirdi ği iddia edilmiştir. G. DOSYA EVRELERİ : Altındağ Belediye Başkanlığı nın Kurum kayıtlarına 23.10.2003 tarih ve 5151 sayıyla giren başvurusu üzerine hazırlanan 18.11.2003 tarihli bilgi notu, Rekabet Kurulu'nun 18.12.2003 tarih ve 03 -78 s ayılı 80 toplantısında görüşülerek 4054 sayılı Kanun un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Karar gereği yürütülen önaraştırma sonucunda Kurum raportörlerince düzenlenen 26.3.2004 tarih ve 2003 -4-200/Ö.A. -04-K.T. sayılı Önaraştı rma Raporu Rekabet Kurulu nun 1.4.2004 tarih ve 04 -23 sayılı toplantısında görüşülerek, 04-23/254 -M sayı ile, WB, United International Pictures Filmcilik ve Ticaret Limited Şirketi ( UIP) ve Özen Film Filmcilik ve Sinemacılık T.A.Ş. (Özen 07-19/192 - 63 3Film) hakkında sor uşturma açılmasına karar vermiştir. Rekabet Kurulu nun anılan kararı sonucunda, 4054 sayılı Kanun un 43/2 . maddesi uyarınca hakkında 90 soruşturma açılan teşebbüsler ve şikayet çiye soruşturma açıldığına dair bildirim yapılmış ve söz konusu bildirime cevaben g önderilen ilk yazılı savunmalar alınmıştır. Soruşturma süreci sonunda hazırlanan SR/04 -17 sayı ve 24.8.2004 tarihli soruşturma raporu Kanun un 45 /1. maddesi uyarınca tüm Kurul üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edimiş ve aynı maddenin ikinci fıkrası ger eğince taraflardan 30 gün içinde ikinci yazılı savunmaları talep edilmiştir. Soruşturma raporunun tebliğ edilmesini takiben, hakkında soruşturma yürütülen WB tarafından gönderilen ve 8.10.2004 tarih ve 5606 sayıyla intikal eden yazıda, ikinci savunma için 30 gün ek 100 süre ta lep edilmiş, Kurulu 19.10.2004 tarih ve 0466 sayılı kararıyla ilgili tarafa 15 gün ek süre tanımıştır. İkinci yazılı savunmanın yasal süre içinde, 7.11.2004 tarihinde Kuruma intikal etmesini takiben Soruşturma Heyeti tarafından hazırlanan, ikinci yazılı savunmaya yönelik ek görüş 3.12.2004 tarihinde WB tarafından tebellüğ edilmiştir. WB nin, 8.12.2004 tarihinde Rekabet Kurumu na gönder diği yazı ile son yazılı savunmanın hazırlanması için 30 gün ek süre talep edilmiş, söz konusu talebin Kurul un 9.12.2004 tarih ve 04 -78/1141 -M sayılı Kararıyla kabul edilmesini takiben WB tarafından hazırlanan Ek Görüşe Cevap süresi içinde Kuruma 110 intikal etmiştir. Hakkında soruşturma yürütülen taraflardan WB nin talebi üzerine Kurul un 3.2.2005 tarih ve 05 -07/78 -M sayılı Kararıyla, 23.3.2005 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına karar verilmiş, yapılan sözlü savunma toplantısını takiben Rekabet Kurulu, 24.3.2005 tarih ve 05 -18/224 -66 sayı ile nihai kararını vermiştir. Anılan Karar, Soruşturmayı y ürüten Kurul üyesinin nihai karar toplantısına katılarak oy kullanmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle Danıştay 13. Dairesi nin 14.11.2006 tarih, 2006/873 E. 2006/4332 K.; 2006/977 E. 2006/4333 120 K., 2006/874 E. 2006/4334 K. sayılı kararları ile iptal edilmiştir. Danıştay Kararları sırasıyla 12.2.2007 , 14.2.2007, 14.2.2007 tarihlerinde Kurum tarafından tebellüğ edilmiştir. Rekabet Kurulu nun 8.3.2007 tarih ve 0 7-19/192-63 sayılı toplantısında, i lk inceleme ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sö zlü savunma tutanakları, raporlar, Danıştay ın iptal kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bütün bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda dosya konusu karara bağlanmıştır. 2.7.2005 tarih ve 5388 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı 130 Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun un 5. maddesinde yer alan Soruşturma yapılmasına karar verildiği takdirde Kurul ilgili daire başkanının gözetiminde soruşturmayı yürütecek raportör veya raportörleri belirler. hükmü uyarınca alınan 13.7.2005 tarih , 05-46/667 sayılı Kurul kararının Soruşturma 07-19/192 - 63 4heyeti Başkanı olarak belirlenmiş bulunan Rekabet Kurulu Üyelerinin, söz konusu dosyalara ilişkin nihai kararın alındığı toplantılara katılmaması gerektiği hükmünü içeren 3. maddesi doğrultusunda, 2005 yılınd a görev yapan Kurul yapısının değişmiş olduğu da dikkate alınmıştır. Esasen, o tarihte mevcut soruşturmanın Heyet Başkanlığını yürüten Kurul Üyesi R. Müfit SONBAY, görev süresinin dolması nedeniyle kurul üyeliğinden ayrıldığından nihai karar 140 toplantısında bulunmamıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞLERİ : Raportörler tarafından ; 1. Türkiye genelinde filmlerin sinemalara yönelik dağıtımı ilgili pazarında 4054 sayılı Kanun un 3 . maddesinde tanımlanan şekilde hakim durumda olan WB nin; dağıtımını yaptığı bazı fil mlerden önce gösterilecek fragmanları belirlemek suretiyle ilgili pazardaki hakim durumunu 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesinin birinci fıkrası ve özelikle de anılan maddenin (c) bendinde örneklendirilen 150 şekilde kötüye kullandığı nın, sinema salonlarınca uygu lanan bilet ücretlerini belirlemek ve/veya denetlemek, bu bedelleri birbirinin rakibi konumundaki sinema salonları arasında eşitlemek şeklinde gerçekleştirdiği eylemler suretiyle bir başka hizmet piyasası olan filmlerin sinemalarda gösterimi pazarındaki rekabet koşullarını bozma amaçlı veya bu etkiyi doğurur tarzda, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesi ve özellikle de aynı maddenin (d) bendinde örneklendirilen şekilde kötüye kullandığı nın, sinema salonları ile arasında bulunan dikey anlaşmalar va sıtasıyla sinema salonlarınca uygulanan bilet fiyatlarını belirlemek ve/veya müdahale etmek 160 suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4 . maddesi ve özellikle de aynı maddenin (a) bendinde yasaklanan faaliyetleri gerçekleştirdiği nin tespit edil diği; bu ihlalleri gerç ekleştiren WB nin 4054 sayılı Kanun un 16 . maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2003 yılı sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirinin %10 una kadar para cezası ile cezalandırılması gerektiği, 2. Ceza miktarı belirlenirken 4054 sayılı Kanun un 16 . maddesinin dördüncü fıkrası gereği ve takdirleri Rekabet Kurulu nda olmak üzere, WB nin, hakkında yürütülen soruşturmaya ilişkin Rekabet Kurulu nun nihai kararını beklemeden, yaptığı değişiklikler ve düzenlemeler sonucunda ihlale 170 son verdiğinin, WB nin kendisi ile i lgili soruşturma açılması tebligatını 4054 sayılı Kanun un 9 . maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ihlale son verilmesine ilişkin görüş yazısı olarak kabul ettiği ve buna uygun bir biçimde davrandığının, WB nin soruşturma heyeti ile sürdürdüğü iyi niyetli işbirliği ve Rapor da yer verilen beyan ve taahhütlerinin, 07-19/192 - 63 5göz önünde bulundurulması gerektiği, 3. 13.7.2005 tarih, 25874 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5388 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun un 2. maddesi ile 4054 sayılı Kanun kapsamında anlaşmaların 180 bildirilmesi yükümlülüğünün kaldırıldığından, bu konuda karar verilmesine gerek bulunmadığı, ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı Genel olarak sinema filmi dağıtıcısı teşebbüslerin, sinema salonlarına yönelik dağıtım, DVD ve video dağıtımı ve son olarak televizyonda yayın için dağıtım 190 şeklindeki dört alanda faaliyet gösterdikleri görülmektedir. Bu anlamda sinema filmi eserlerinin ticari amaçlı d ağıtımı pazarı yukarıda değinilen dört dağıtım şeklini de kapsamaktadır. Sektörde faaliyet gösteren WB, UIP, Özen Film ve diğer küçük firmaların tamamı da sinema salonlarda gösterime yönelik dağıtım yapmaktadır. Adı geçen üç teşebbüsün yabancı yapımcı firm alar ile aralarındaki sözleşmelerin incelenmesinden WB nin yapımcı Warner ile sözleşmesinin DVD ve video dağıtımını da kapsadığı, UIP ve Özen Film in sözleşmelerinin ise sadece sinema gösterim haklarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Televizyonda gösterim e yönelik dağıtım her üç teşebbüsün de faaliyet alanında bulunmamaktadır. 200 Filmlerin sinemalarda gösterime yönelik dağıtımı pazarında, birinci vizyon ve ikinci vizyon olarak bir ayrım yapılmaktadır. Buna göre, bazı sinema filmleri, özellikle büyük şehirlerd e bulunan sinema salonlarında gösterimden kaldırıldıktan sonra, aynı şehirde yer alan başka sinemalarda ikinci kez gösterime sokulmaktadır. Bu tür sinemalar, daha çok gelir seviyesinin düşük olduğu semt ve şehirlerde yer almakta, filmler büyük sinemalarda gösterimden çıkınca kullanılmış kopyaları dağıtıcılardan temin edip aynı filmi kendi sinemalarında gösterime sokmaktadırlar. Böylelikle, birinci vizyon ve ikinci vizyonda gösterime yönelik dağıtım arasında bir ayrım yapılıp yapılmaması gerektiği, diğer bi r deyişle bunların ayrı ürün pazarları 210 olup olmadığının incelenmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. UIP tarafından , bir sinemanın bulunduğu lokasyon, perde sayısı, demografik yapı, filmin karakteristiği ve o sırada vizyona giren veya yakın gelecekte vizyon a girecek filmleri dikkate alarak farklı filmleri birinci veya ikinci vizyonda gösterime sokabileceği, aynı sinemanın hem birinci vizyon hem de ikinci vizyon film alabileceği belirtilmektedir. 07-19/192 - 63 6Diğer taraftan Türkiye de faaliyet gösteren ve birden fazla si nema salonu işleten bazı büyük sinema zincirleri, sinema salonunun lokasyonu ve hasılat potansiyeline bağlı olarak filmleri birinci veya ikinci vizyonda gösterime alabilmektedir. Yine bir çok sinema işletmecisi filmlerin popülaritesi, yerel halkın 220 beğenisi gibi kriterleri göz önünde bulundurarak bazı filmlerin birinci vizyon diğerlerinin ise ikinci vizyonda gösterime sokulmasını tercih ettiklerini ifade etmektedir. Bütün bu hususların değerlendirilmesi sonucunda, birinci ve ikinci gösterime yönelik dağıtı m arasında, farklı pazarlar olarak değerlendirilmelerini gerektirecek esaslı bir ayrım bulunmadığı, sinemalar için birinci gösterim ve ikinci gösterim arasında ikame olduğundan hareketle ilgili ürün pazarı filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı olarak tespit edilmiştir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar 230 Soruşturma konusu uygulamaları gerçekleştiren teşebbüsler, film bazında değişmekle beraber, Türkiye genelinde faaliyet gösteren sinema salonlarına yönelik dağıtım yapmaktadır. Ancak sinema salonları ü lkemizin tüm şehir merkezlerinde bulunmamakta, söz konusu işletmeler özelikle İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Bursa ve Antalya gibi merkezlerde yoğunlaşmaktadır. Bu bağlamda ilk bakışta örneğin sürekli aktif bir sinema salonunun bulunmadığı Siirt veya Hakk ari şehirlerinin ilgili coğrafi pazarda yer almamaları gerektiği düşünülebilir. Ancak halihazırda sinema salonu bulunmayan merkezlerde gelecekte bir sinemanın faaliyete geçmesi halinde Türkiye genelinde geçerli olan rekabet şartları bu teşebbüsler için de geçerli olacaktır. Bir başka deyişle Türkiye 240 genelindeki her hangi bir bölgeyi bir diğerinden filmlerin sinemalarda gösterime yönelik dağıtımı pazarındaki rekabet şartları açısından ayırt edilebilir kılan bir özellik bulunmamaktadır. Bu çerçevede ilgili co ğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti Sınırları olarak tespit edilmiştir. I.2. Warner Bros. Film ve Video Sanayi ve Ticaret A.Ş. WB nin temel faaliyet alanını yabancı yapımcı firmalar olan Warner ve Columbia şirketlerinin filmlerinin Türkiye pazarında sinema salonlarına dağıtımı oluşturmaktadır. WB ayrıca, Türk yapımı film dağıtımı da yapmaktadır. Adı geçen şirket Türkiye genelindeki yaklaşık 300 sinema salonuna film dağıtımı yapmakta, ancak bu sayı dağıtımı yapılan filme göre değişebilmektedir. 250 WB nin %99 hissesini ABD de kurulmuş Warner Bros Entertainment Inc . şirketi elinde bulundurmaktadır. Şirketin 2003 yılı Türkiye cirosu ( ..) YTL , olarak gerçekleşmiştir. I.3. Yapılan Tespitler ve Elde Edilen Deliller I.3.1. WB şirketi yetkilileri ile yap ılanı görüşmelerde edinilen bilgilere göre WB 2001, 2002 ve 2003 yılları itibar ıyla ortalama % ( .) pazar payıyla sektördeki en büyük t eşebbüstür. WB dağıtımcılık dışında sinema salonu işletmeciği 07-19/192 - 63 7yapmamaktadır. Yapılan görüşemelerde, sinema filmi dağıtımı pazarının işleyişi konusunda bilgiler edinilmiştir. Buna göre, dağıtıcı firmaların sinema salonu işletmecileri ile çalışmaları temel o larak hasılat paylaşımı (pursantaj) sistemi 260 çerçevesinde yürümekte, bu sistemde, sinema filmlerinden elde edilen rüsum vergisi ve KDV sonrası hasılat sinema salonları ile dağıtıcılar arasında yarı yarıya paylaşılmaktadır. Diğer taraftan, sektörde faaliye t gösteren tüm dağıtıcı firmalar yukarıda açıklanan sistem çerçevesinde hasılattan %50 pay alma esasıyla faaliyet göstermektedir. I.3.2. Garanti Parası Uygulamasına İlişkin Tespitler Bir takım sinema işletmeleri tarafından, soruşturmaya taraf dağıtıcıları n dağıtımını yaptıkları filmler için garanti parası adı altında bir maktu bedel talep etmelerinin şikayet konusu yapıldığı görülmüştür. Yapılan yerinde incelemeler kapsamında garanti parası uygulamasına ilişkin edinilen belgelere aşağıda yer verilmekte dir. 270 I.3.2.1. WB ve sektörde faaliyet gösteren diğer teşebbüs Ler, film sağladıkları sinema salonu işletmecilerinden zaman zaman garanti parası olarak tanımlanan bir sabit ücret al maktadır. Yapılan açıklamalara göre bazı sinema salonu işletmecileri, fil mlerden elde ettikleri hasılatları kasıtlı olarak düşük göstermekte ya da düşük izleyici sayısı nedeniyle dağıtıcının o filmden beklediği geliri elde edememesine yol açmakta ya da filmlerin kopya, reklam gibi maliyetlerini karşılayamamakta, bu nedenle dağı tıcı firmalar bu tür dağıtıcılardan garanti parası adı altında bir maktu bedel talep etmektedir. Garanti parası alınması, hasılattan %50 pay üzerine anlaşılmasını etkilememektedir. 280 I.3.2.2. Yapılan incelemelerde, film dağıtıcılarının sinemalardan talep e ttikleri garanti bedellerine ilişin yazışmalar elde edilmiştir. Örneğin WB tarafından 2003 yılı Eylül ayında İstanbul Büyükçekmece de bulunan Favori Sinema Merkezi ne gönderilen faks mesajında 19.12.2003 tarihinde gösterime girecek olan Lord of the Rings filminin garanti miktarının 7500 ABD Doları + KDV olarak belirlendiği, filmin minimum gösterim süresinin 4 hafta olduğu yer almaktadır. Aynı faks mesajında bu film için uygulanacak bilet fiyatı aynı bölgede oynayan diğer bir sinemadan daha düşük olamayac aktır ifadesi yer almaktadır. 290 I.3.2.3. Sine Ankara Sinemaları ndan WB ye gönderilen bir faks mesajında, 25.8.2003 tarihli WB faksında belirtilen Asmalı Konak filmi için 8500 ABD Doları +KDV ve Matrix Revolutions filmi için 7500 ABD Doları +KDV garant i miktarlarının kabul edildiği belirtilmektedir. I.3.2.4. WB tarafından 2003 Temmuz ve Ağustos aylarında New Films/Avcılar, Ereğli Erdemir AKM, İzmit Özdilek, Kırklareli Cine Plaza, Urfa Emek, Edirne Carmen, Adapazarı Abasıyanık, Mersin Cep ve Aksaray Af ra sinemalarına gönderilen faks mesajlarında, Matrix Revolutions ve Asmalı Konak filmleri için talep edilen garanti parası miktarları ve gösterim süreleri yer almaktadır. Anılan 300 yazışmaların incelenmesinden WB nin dağıtım yaptığı tüm sinema salonu 07-19/192 - 63 8işletmelerinden aynı miktarlarda garanti parası (7500 ABD Doları +KDV, 8500 ABD Doları +KDV) talep ettiği anlaşılmaktadır. I.3.2.5. WB tarafından 2002 Haziran ayında New Films/Avcılar, Bağcılar Site ve Şişli Atlantis sinemalarına gönderilen faks mesajları i le cevabi yazıların incelenmesinden WB nin dağıtımını yaptığı Spider Man 1 filminde aynı miktarda (3500 ABD Doları +KDV) garanti parası talep ettiği anlaşılmaktadır. I.3.2.6. WB tarafından 24 ve 28 Temmuz 2003 tarihlerinde Bakırköy 74 ve Bakırköy İncirli sinemalarına gönderilen Eylül -Ekim 2003 Programları başlıklı 310 faks mesajlarında dağıtımı planlanan 6 film için talep edilen garanti parası ve gösterim süreleri düzenlenmektedir. Faks mesajlarının incelenmesinden garanti parası miktarlarının her iki sin ema için de eşit olduğu anlaşılmaktadır. Her iki faks mesajında da sinema salonu işletmeleri dağıtımı yapılan filmleri bir paket halinde almaya zorlanmamaktadır. I.3.2.7. WB nin ilk yazılı savunması ekinde adı geçen firma ile Edirne Carmen, Bayrampaşa Cin ebay ve Büyükçekmece Favori sinemaları arasında Matrix Revolutions filminin garanti parası miktarında indirim yapılmasına ilişkin yazışma ve fatura örnekleri bulunmaktadır. Yapılan inceleme neticesinde adı geçen film için önceden talep edilen 10 .500.000. 000 TL. garanti parasının WB tarafından 320 7.000.000.000 TL ye indirildiği anlaşılmıştır. I.3.2.8. WB nin ilk yazılı savunması ekinde anılan firma ile Bakırköy 74, Bağcılar Site ve Denizli AFM sinemaları arasında Mustafa Hakkında Herşey filminin garanti pa rası miktarında indirim yapılmasına ilişkin yazışma ve fatura örnekleri bulunmaktadır. Yapılan inceleme neticesinde adı geçen film için önceden talep edilen 4 .550.000.000 TL. garanti parasının WB tarafından 2 .600.000.000 TL. sine indirildiği anlaşılmıştır. I.3.2.9. WB tarafından dağıtımı yapılan Vizontele Tuuba filminde n talep edilen 8500 ABD Doları garanti parası miktarı ile oluşan sinema salonu hasılatlarının karşılaştırıldığı tabloda Türkiye genelindeki 67 sinema salonu işletmesine ilişkin 330 veriler bulu nmaktadır. Anılan tablonun incelenmesinden tüm sinema salonu işletmelerinin hasılat payları ile garanti parası miktarını karşıladıkları anlaşılmaktadır. I.3.3. WB nin Bilet Fiyatlarına Müdahale Etmesine İlişkin Tespitler I.3.3.1. WB yetkilileri tarafında n, sinema filmi bilet ücretlerinin birbirlerine yakın yerlerde ve aynı kalitedeki sinema salonları arasında farklılaşmaması gerektiği ilkesini benimsediklerini, bu yönde bir farklılaşmaya izin vermeleri halinde bizzat kendi elleriyle müşterileri konumunda bulunan sinema salonu işletmecileri 340 arasında haksız rekabete yol açabilecekleri endişesinden hareket ettiklerini bu sebeple geçmişte belirli bazı sinema salonu işletmecilerini bilet fiyatları konusunda uyardıklarını belirt ilmiştir. 07-19/192 - 63 9I.3.3.2. WB firmasının merkezinde ve bir takım sinema işletmelerinde yapılan yerinde incelemelerde, adı geçen firmanın sinemaların uyguladıkları bilet fiyatlarına rekabeti bozucu bir şekilde müdahale ettiğine dair net ifadeler içeren belgelere rastlanmıştır. Buna göre; 22.4.2003 tarihinde Batı Sinemaları ndan WB ye gönderilen faks mesajında aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 350 Ayrıca 18.4.2003 de belediyeye başvurarak Sine Ankara bilet fiyatlarını sizinde isteğiniz üzerine zamlandırmaya çalıştık ve tam bilet fiyatı 4.000.0 00 TL, talebe bilet fiyatı 3.500.000 TL, ve halk matinesi bilet fiyatları 3.000.000 TL fiyatlandırılarak 21.04.2003 itibaren geçerli olmak üzere uygulanmaya başlanmıştır. I.3.3.3. WB Satış Direktörü Yalçın KÜÇÜKÖZCAN tarafından 10.3.2003 tarihinde Tüze Grup Sinemaları Genel Müdürü Ercüment EKŞİ ye gönderilen bir faks mesajında, Ömerçip ve Matrix Reloaded filmlerinde hiçbir indirimli bilet ve promosyon kabul edilmeyeceği belirtilerek, bu filmler için en düşük bilet fiyatının 360 4.000.000. TL . olabilec eği ifade edilmektedir. Söz konusu faks mesajı Tüze Grubu nun Ankara da yer alan sinemaları ile ilgili olup, aynı ifadeleri içeren bir diğer faks mesajı da 11.3.2003 tarihinde Tüze Grup Bursa sinemaları programı ile ilgili olarak gönderilmiştir. I.3.3.4 . 3.6.2003 tarihinde Tüze Grup tan WB ye gönderilen bir faks mesajında, Sheraton Açıkhava Sineması (Ankara) bilet fiyatının 5.000.000 TL olması konusunda Yalçın KÜÇÜKÖZCAN ın onayı istenmektedir. I.3.3.5. 28.4.2003 tarihinde Yalçın KÜÇÜKÖZCAN tarafından Cinevip Grup 370 (Ankara) Genel Müdürü Volkan PEKTAŞ a gönderilen bir faks mesajında aynen aşağıdaki ifadelere yer verilmektedir: Tarafımıza gelen ilanlarınızda Haftanın Filmi uygulamasıyla düşük fiyattan bilet sattığınız görülmektedir. Haftanın filmi gibi uygulamalara karşı değiliz, fakat her türlü tarife dışı indirimli uygulamalar için mutlak surette bizden onay alınması icap etmektedir. I.3.3.6. Sine Ankara Sinemaları ndan WB ye gönderilen bir faks mesajında adı geçen sinema işletmesinin tam bilet için 5.000.000 TL, öğrenci için ise 4.000.000 TL. şeklindeki bilet ücretlerini Altındağ Belediyesi ne onaylatabildiği, bunun 380 üzerindeki bilet ücretlerinin Belediye ce halihazırda kabul edilmediği, bu konudaki encümen kararının beklendiği ifade edilmektedir. I.3.3.7. WB tarafından Türkiye genelinde film dağıtımı yaptığı sinema salonlarına gönderilen Önemli başlıklı faks mesajında, 17.10.2003 tarihinde vizyona giren Asmalı Konak filmine ilişkin uyulması gereken şartlar belirtilmektedir. Söz konusu yazıda, fi lmin gösterildiği aynı bölge ve şehirler içerisinde bilet fiyatlarının diğer sinemalar ile eşit olması gerektiği, kendilerinin kabul ettiği dışında hiç bir indirimli bilet fiyatı ve promosyon kabul edilmeyeceği, filmin ilk iki haftasında hiç 07-19/192 - 63 10bir indirimli gösterim kabul edilmeyeceği yer almakta ve ayrıca toplu gösterim için 390 uygulanacak bilet fiyatının, tam bilet fiyatının maksimum %25 altında ve 4.000.000 TL den az olmaması gerektiği belirtilmektedir. I.3.3.8. WB tarafından Türkiye genelinde film dağıtımı yaptığı sinema salonlarına gönderilen faks mesajında 23.1.2003 tarihinde vizyona giren Vizontele Tuuba filmine ilişkin uyulması gereken şartlar belirtilmektedir. Yazıda, filmin gösterildiği aynı bölge ve şehirler içerisinde bilet fiyatlarının diğer sine malarla eşit olması gerektiği, Türkiye genelinde uygulanabilecek en düşük bilet fiyatı 4.000.000 TL, ortalama bilet fiyatının 4.500.000 ise TL nin altında olmaması gerektiği yer almaktadır. Aynı zamanda, gösterimin ilk iki haftasında indirimli gösterim kab ul 400 edilmeyeceğinin bildirildiği yazıda, Warner Bros. tarafından kabul edilmiş tarifelerin dışında hiç bir indirimli bilet fiyatının kabul edilmeyeceğinin de altı çizilmektedir. I.3.3.9. WB nin Türkiye genelinde film dağıtımı yaptığı sinema salonlarına gönderdiği faks mesajında, 5.11.2003 tarihinde gösterime giren Matrix Revolutions filmine ilişkin uyulması gereken şartlar belirtilmektedir. Söz konusu yazıda özetle; filmin gösterildiği aynı bölge ve şehirdeki sinema salonlarında bilet fiyatlarının eşit o lması ve bilet ücretlerinin WB tarafından onaylanması gerektiği, ayrıca, herhangi bir indirimin veya promosyonun kabul edilmeyeceği ifade 410 edilmektedir. I.3.3.10. WB nin Türkiye genelinde film dağıtımı yaptığı sinema salonlarına gönderdiği faks mesajında 2 1.12.2001 tarihinde vizyona giren Lord of the Rings , 11.1.2002 tarihinde vizyona giren Son ve 1.2.2002 tarihinde vizyona giren Harry Potter filmlerinin gösterim şartları yer almaktadır. Mesajda, söz konusu filmlerin ilk 2 haftalarında mutlaka en büyü k salonda oynatılması, ilk iki hafta hiç bir şekilde davetli kabul edilmemesi ve WB ye bilgi verilmeden hiç bir promosyon çalışması yapılmaması gerektiği belirtilmekte ve yazının devamında Özellikle bilet fiyatlarını aşağı çekecek hiç bir çalışma tarafımı zdan kabul edilmeyecektir ifadesine yer 420 verilmektedir . I.3.3.11. 10.3.2003 tarihinde WB Satış Direktörü Yalçın Küçüközcan tarafından Kayseri Kasseria Sineması na gönderilen faks mesajında, bir süre sonra gösterime girecek bir Mat rix Reloaded filmi içi n 7500 ABD Doları + KDV garanti bedeli talep edilmekte, Onay Sineması nın da filmi aynı şartlarla filmi göstereceği bildirilmekte ve anılan sinemanın bilet fiyatlarının 4.000.000 - 5.000.000 TL olacağı bildirilerek Kasseria sinemasının bu şartları kabul et mesi halinde filmi oynatabileceği bildirilmektedir. 430 I.3.3.12. Akabinde, 14.3.2003 tarihinde, WB Satış Direktörü Yalçın Küçüközcan tarafından Kayseri Onay Sineması na gönderilen faks mesajında, Matrix Reloaded filmini adı geçen sinemanın 7500 ABD Doları +KDV garantili pursantaj sistemi ile gösterime sokabileceği belirtilmektedir. Devamında Kayseri Kasseria Sineması nın da aynı şartlarla film gösterebileceğinin bildirildiği yazıda, bilet fiyatlarının 4.000.000 - 5.000.000 TL . olması gerektiği de vurgulanma ktadır. 07-19/192 - 63 11I.3.3.13. 11.3.2003 tarihinde WB tarafından Mersin Metro Sineması yetkilisi Mehmet ÜNALAN a gönderilen faks mesajında gösterime girecek olan Ömerçip ve Matrix Reloaded filmlerinde hiçbir indirimli bilet ve promosyon kabul edilmeyeceği belirtil erek, bu filmler için en düşük indirimli biletin 4.000.000 TL . 440 olabileceği ifade edilmektedir. I.3.3.14. 23.2.2004 tarihinde Mersin Beymen Sineması ndan WB ye gönderilen faks mesajında adı geçen sinema salonu işletmecisi, Yüzüklerin Efendisi filminin hafta içi günlerdeki bilet fiyatlarının 5.000.000 TL, hafta sonları ise öğrenci için 6.000.000 TL, tam bilet için de 7.000.000 TL olarak belirlenmesi konusunda WB yetkililerinin onayını istemektedir. Aynı faks mesajında WB yetkilisinin 24.2.2004 tarihli onay ı da yer almaktadır. I.3.3.15. 28.3.2003 tarihinde Mersin Metro Sineması yetkilisi Mehmet ÜNALAN 450 tarafından WB ye gönderilen faks mesajında adı geçen sinema salonunda bilet fiyatlarının tam 6.000.000 TL, öğrenci 5.000.000 TL ve salı -perşembe günleri arası nda 4.250.000 TL olarak belirlendiği ifade edilmektedir. Yazının devamında aynen aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır: Sizden ricam beraber oynadığımız sinemanın rakamlarının bu fiyatlara çekilmesine yardımcı olmanızdır. I.3.3.16. 8.10.2003 tarihinde WB tar afından Sine -Ankara Sineması Genel Müdürü Can GÜRER e gönderilen faks mesajında WB tarafından daha önce bildirilen, filmin gösterildiği aynı bölge ve şehirler içerisinde bilet fiyatları nın diğer 460 sinemalarla eşit olması şartına rağmen, söz konusu sinemanın bilet fiyatlarını 4.000.000 TL. ve 3 .500.000 TL olarak belirlediği bildirilmekte ve sinemadan bilet fiyatlarını tekrar düzenlemesi talep edilmektedir. Bu yazıya sinema işletmesi tarafından verilen cevapta, söz konusu sinemanın yer aldığı semtteki gelir se viyesinin düşük olduğu ve bilet fiyatlarının yüksek seviyelerde tutulmasının müşteri kaybına neden olduğu bildirilmekte, yazının devamında da Ankara da faaliyet gösteren diğer bir takım sinemaların bilet fiyatlarının da WB tarafından belirlenen fiyattan fa rklı olduğu vurgulanmaktadır. Son olarak WB tarafından verilen cevapta, en düşük bilet fiyatının tam bilette 6.000.000 TL, indirimli bilette ise 5 .000.000 TL . olduğu ifade edilmektedir. 470 I.3.3.17. 16.1.2004 tarihinde Karabük Yenişehir Sineması yetkilisi Adnan ÇEBİ tarafından WB ye gönderilen faks mesajında Safranbolu Atamerkez Sineması nın Vizontele Tuuba filmi için bilet fiyatını 2.000.000 TL. ye indirdiği belirtilerek, bu şartlarda filmi gösterime almalarının mümkün olmadığı belirtilmektedir. 16.1.200 4 tarihinde yukarıda yer verilen mesaja cevaben WB tarafından gönderilen yazıda, Safranbolu Atamerkez Sineması nın geçmişte herhangi bir WB filmi biletini 2.000.000 TL . fiyatla satmadığı belirtilerek , devamında söz konusu film için minimum bilet fiyatının 4.500.000 TL . olduğu ve bunun altında bilet fiyatı kabul edilmeyeceği vurgulanmaktadır. 480 I.3.3.1 8. 9.3.2004 tarihinde yapılan görüşmede, Sine Ankara sinema sının bir yetkilisi, WB den aldıkları filmlerin bilet fiyatları, gösterim süreleri, filmlerden önce 07-19/192 - 63 12gösterime sokulacak reklamlar ve diğer gösterim şartlarının WB tarafından tek taraflı olarak belirlendiğini belirtmiş, bu şartları kabul etmemeleri durumunda söz konusu dağıtıcıdan film temin etmekte zorluk çekebileceklerini, bunun ise faaliyetlerini sonlan dırma anlamına geleceğini bildirmiştir. I.3.3.1 9. 15.11.2002 tarihinde WB tarafından Tüze Grup a gönderilen bir faks mesajında, söz konusu grubun işlettiği Ankara Armada Sinemaları nda 11 -14 Kasım tarihleri arasında tüm seanslarda indirimli fiyat uyguland ığı belirtilerek devamında, indirim uygulamaları için WB den izin alınması gerektiği 490 belirtilmektedir. I.3.3.20 . WB t arafından Tüze Grup a gönderilen 1.1.2003 tarihli bir faks mesajında, söz konusu grup tarafından yakın zamanda girişilen ve bedava bilet dağıtılan bir promosyondan bahsedilmekte ve hiç bir zaman indirimli bilet satılmaması gerektiği hatırlatılmaktadır. I.3.3.2 1. WB tarafından Tüze Grup a ve Yüzüklerin Efendisi: İki Kule filminin dağıtımını yaptığı diğer sinema salonlarına gönderilen bir fa ks mesajında bilet fiyatları, toplu indirim ve diğer promosyon çalışmaları, misafir sayıları, ek seanslar, korsan yayınlara karşı güvenlik önlemleri ve filmden önce gösterilecek fragmanlara ilişkin WB nin uyarı ve şartlarının sağlanmasının yanısıra, adı ge çen 500 filmin ilk iki haftasında mutlak surette en büyük salonda gösterilmesi şartı da yer almaktadır. I.3.3.22 . 2.10.2003 tarihinde WB tarafından Bursa da faaliyet gösteren Megapol, Prestige ve Burç sinemalarına gönderilen bilet fiyatları konulu faks mesaj ında, aynı bölge ve şehir içerisinde bilet fiyatlarının eşit olması gerektiği ve halk günü bilet fiyatının 5.000.000 TL ye çekilmesi talep edilmektedir. I.3.3.22. 29.4.2003 tarihinde WB tarafından Tüze Grup ve Matrix Reloaded filminin gösterime girdiği T ürkiye genelindeki sinema salonlarına gönderilen faks mesajında en düşük indirimli bilet fiyatının 4.000.000 TL olması talep edilmektedir. 510 I.3.3.23. AFM tarafından 2002 yılında, sinekolik adı altında, üyelerine standart bilet fiyatlarından daha düşük fiya tlarla film seyretme imkanı sağlayan bir proje başlatılmıştır. Bu proje dahilinde sinekolik adı verilen karta, kart hamili tarafından aylık olarak para yüklenmekte ve bunun karşılığında kart sahibi o ay için istediği sayıda film seyredebilmektedir. AFM ni n konuya ilişkin yazısında projenin ilk olarak anılan şirketin Bursa daki sinemalarında denendiği ve bu sinemaya gelen seyirci sayısında bir artış sağladığı belirtilmektedir. Kart sahipleri ayda 15.000.000 TL ödeyerek istedikleri kadar film seyredebilmek te, bununla birlikte projenin deneme aşamasında kart hamillerinin ayda ortalama 6 kere sinemaya gelmesinden dolayı firma başına 520 ücret yaklaşık 2.000.000 TL olarak gerçekleşmektedir. AFM, bu fiyatın Bursa daki en ucuz bilet fiyatı na eşit olduğunu dağıtıcı f irmalara gönderdiği tanıtıcı yazılarda açıklamakta ve miktarın zamanla daha artacağını bildirmektedir. Kartta kullanılan 07-19/192 - 63 13teknoloji sayesinde kart sahibinin hangi zamanda hangi filme gittiği takip edilebilmekte, bu da promosyon çalışmalarında dağıtıcıların en büyük endişesini oluşturan seyircinin hangi dağıtıcıya ait filme gittiği, dolayısıyla hangi dağıtıcının hasılattan pay alacağını açıklığa kavuşturmaktadır. Ancak sinekolik sistemi çerçevesinde abone olan müşterilerden tahsil edilen ön ödemelerden dağıtı m firmalarına pay aktarılmamakta, sistem uyarınca satılan indirimli biletlerin maliyeti ise dağıtıcı ve sinema arasında paylaşılmaktadır. 530 AFM ve WB arasında yapılan görüşmeler sonucunda dağıtıcı firma kart uygulamasını kabul etmemiş ve proje hayata geçiril ememiştir. I.3.3.24. 4.6.2004 tarihinde yapılan görüşmede Bakırköy 74 sinema sının bir yetkilisi sinema salonu işletmelerinin dağıtım firmalarına karşı bir pazarlık güçlerinin olmadığını belirterek; filmlerin gösterim süreleri, uygulanan bilet fiyatları ve gösterime ilişkin diğer koşulların dağıtım firmalarınca tespit edildiğini ifade etmiştir. I.3.4. WB nin Pursantaj Arttırma Çabalarıyla İlgili Tespitler 540 I.3.4.1. Raportörler 27.2.2004 tarihinde Beşiktaş Kültür Merkezi Ltd. Şti. (BKM) şirketinde genel müd ür Necati AKPINAR ve BKM Film genel koordinatörü Ali Hakan KETE ile görüşmüş lerdir . Edinilen bilgilere göre BKM, Vizontele Tuuba filminin dağıtımı aşamasında çekim maliyetlerinin çok yüksek olması sebebiyle dağıtıcı firma WB vasıtasıyla sinema salonu işl etmeleriyle hasılattan %52,5 pay alabilmek için anlaşmaya çalışmıştır. WB den BKM yetkililerine verilen bilgilere göre Türkiye genelindeki salonların büyük çoğunluğu bu talebi kabul etmiş, ancak özellikle kurumsal nitelikte olan diğer sinemaların karşı çık ması sebebiyle uygulamadan vazgeçilmiştir. 550 Adı geçen şirket yetkilileri yapımcı olarak Vizontele Tuuba filmini bizzat kendilerinin dağıtmayı düşünmediklerini, çünkü dağıtım işinin ayrı bir iş kolu olduğunu belirterek devamında, Vizontele Tuuba nın dağ ıtımı öncesinde WB ve UIP den teklifler aldıklarını, tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda WB ile filmlerinin Türkiye de sadece sinema salonlarına dağıtımı amaçlı münhasır bir anlaşma imzaladıklarını ifade etmişlerdir. BKM yöneticilerine göre, dağıtıcı firmalarca belirlenen minimum gösterim süresi ve filmin gösterimine ilişkin diğer şart/uygulamalar tamamen kendilerinin dışında gerçekleşmekte, bu konularda dağıtıcı firma gerekli gördüğü takdirde yapımcı firmayı bilgilendirmektedir. 560 I.3.4.2. 11.11.2003 ta rihinde WB tarafından Cinevip Grup Genel Müdürü Volkan PEKTAŞ a gönderilen bir faks mesajında, Vizontele Tuuba filminde dağıtıcı hissesinin % 52.5 olarak belirlendiği ifade edilmektedir. Aynı yazıda, Vizontele Tuuba filmi gösterime girmeden önce Türkiye genelinde tüm sinema salonlarına gönderilen WB Genel Müdürü Haluk KAPLANOĞLU imzalı yazıda, söz konusu fikmin yapmıcısı BKM şirketinin sinema sektörüne sürekli olarak film üretebilmesi ve potansiyeli yüksek fil mlerin desteklenmesi amacı ile Vizontele Tuu ba filmi 07-19/192 - 63 14için pursantaj miktarının % 52.5 olarak belirlendiği, belirlenen pursantajı kabul etmeyen sinemalara program yapılmayacağı bildirilmektedir. 570 I.3.5. WB nin Dağıtımını Yaptığı Filmlerin Yapımcı Firmalarıyla Olan Hukuki İlişkisi I.3.5.1. WB ile Wa rner Bros. Distributors LTD (WBD) ve Warner Home Video UK LTD (WHV) arasında 1.1.1991 tarihinde bir distribütörlük anlaşması imzalanmıştır. Anılan anlaşmanın 2.a. maddesine göre WBD distribütöre Türkiye (ve Kuzey Kıbrıs) genelinde sinema filmlerinin dağı tımı, lisansının verilmesi ve gösterim haklarından oluşan sinema haklarını münhasır olarak vermiştir. Anlaşmanın 2.h . maddesine göre WB ye, Warner filmlerine ek olarak Disney ve Touchstone tarafından yapımı gerçekleştirilen bazı sinema filmlerine ilişk in olarak 580 sadece sinema hakları tanınmıştır. Yine anlaşmanın 2.i maddesi uyarınca Warner Bros. a Columbia Pictures Inc., Columbia Tri -Star Film Distributors Inc. ve Weintraub Entertainment Group tarafından yapımı gerçekleştirilen bazı seçilmiş sinema fil mlerinin sadece sinema hakları tanınmıştır. Anlaşmanın WBD ye ödenecek Royaltiler başlıklı 6. maddesinde WB tarafından bölge genelinde dağıtımı yapılan sinema filmlerinin brüt hasılatlarının Warner ve WB arasında paylaşım esas ve oranları düzenlenmek tedir. Buna göre Warner Bros tarafından dağıtımı yapılan anlaşma konusu tüm sinema filmlerinin brüt hasılatları birikm iş olarak yıllık temelde hesaplanmaktadır. 590 I.3.5.2. 17.10.2003 tarihinde WB ile sinema filmi yapımcısı ANS şirketi arasında Asmalı Kona k filminin Türkiye genelindeki gösterim haklarına ilişkin bir dağıtım anlaşması imzalanmıştır. Anlaşmanın 3.2 maddesinde gösterim hakları , Asmalı Konak filminin giriş ücreti alınmak suretiyle sinema salonlarında seyircilere sergilenme hakkı olarak tan ımlanmaktadır. Aynı anlaşmanın 7. maddesine göre yapımcı, filmin pazarlama, reklam ve tanıtım masraflarını karşılamaktadır. Anlaşmanın Warner ın Ücreti Tablosu başlıklı B Ekinde toplam brüt sinema hasılatının yapımcı ve dağıtıcı arasında paylaşım esas ve oranları düzenlenmektedir. 600 I.3.6. WB nin Hakim Durumda Bulunduğuna Dair Tespitler I.3.6.1. 10.3.2004 tarihinde TÜZE Sinemaları yetkilisiyle görüşme yapılmıştır. Edinilen bilgilere göre söz konusu sinema işletmesi çok sayıda salonu bulunduğundan, büyük fil m dağıtıcısı firmaların yanı sıra bağımsız film dağıtıcıları ile de çalışabilmektedir. Ancak özellikle Anadolu da faaliyet gösteren veya bir ya da iki salonu bulunan sinemaların WB veya UIP gibi dağıtıcılar dışındaki firmalar ile çalışmaları mümkün değildi r. Şirket yetkilisi bu durumun örneğin, Vizontele Tuuba gibi hasılatının iyi olacağı önceden belli olan bir filmi dahi yapımcısı BKM nin WB aracılığıyla dağıttırmasından, benzer şekilde Yüzüklerin Efendisi filminin, dağıtım pazarında faaliyet gösteren ve filmin dağıtım haklarına sahip 610 olan Umut Sanat firması tarafından değil, WB tarafından dağıtılmasından da anlaşılabileceğini belirtmiştir. Bu sebeple başta WB olmak üzere UIP ve Özen 07-19/192 - 63 15Film in piyasadaki güçleri geniş film seçeneklerine ve dolayısıyla kuv vetli bir dağıtım ağına sahip olmalarına dayanmaktadır. Öte yandan söz konusu yetkili, dağıtıcı firmalarla, hasılattan pay sistemi bazında çalıştıklarını, sinemacı payının bütün filmler ve sinema salonları için dağıtıcı firmalar tarafından %50 olarak beli rlendiğini, %50 hasılat paylaşımı uygulamasının sektörde bir gelenek haline geldiğini ifade etmiştir. I.3.6.2. 11.3.2004 tarihinde, birden fazla sinema salonu işleten başka bir 620 işletmeciyle görüşme yapılmıştır. Söz konusu yetkili tarafından sunulan bilgi lere göre, işlettikleri sinemalarda gösterime giren filmlerin dağıtıcılara göre dağılımı, Türkiye genelindeki pazar payları ile uyuşmaktadır. Şöyle ki, en çok WB nin, devamında UIP, Özen Film ve mümkün olan durumlarda diğer küçük dağıtıcıların filmleri gös terilmektedir. Anılan şirket yetkilisi özellikle Warner Bros un geniş film seçeneklerinin bulunduğunu, son yıllarda Türk yapımcıların da dağıtım için WB ile çalışmaya başladıklarını, bu durumun da, büyük dağıtıcıların güçlerini arttırdığını ifade etmiştir. I.3.6.3. 1.6.2004 tarihinde, sinema salonu işletmeciliği ve film dağıtımı 630 sektörlerinde faaliyet gösteren Avşar Film in bir yetkilisi ile görüşülmüştür. Şirket yetkilisi, dağıtımını yaptıkları filmlerde, gerek gösterim süreleri gerek büyük salon tercihle ri gibi konularda sinema salonları ile pazarlık yaptıklarını, bu gibi konularda kendilerinin herhangi bir tek taraflı taleplerinin olamayacağını, olsa da kabul edilmeyeceğini, ancak büyük dağıtıcıların sürekli film akışı sağlayabilmeleri sebebiyle istekler ini kabul ettirebilmelerinin mümkün olduğunu ifade etmiştir. Söz konusu yetkili WB nin pazar payındaki son yıllardaki artışın, UIP ve Özen Film in anlaşmalı oduğu yapımcı firmaların daha az sayıda ve düşük nispeten hasılat getiren filmler üretmesine, buna karşın WB nin film kaynaklarının daha güçlü olmasına bağlamaktadır. 640 I.3.6.4. 1.3.2004 tarihinde, film dağıtımı ve sinema salonu işletmeciliği alanlarında faaliyet gösteren Umut Sanat firması yetkilileri ile bir görüşüme yapılmıştır. Edinilen bilgilere gö re söz konusu dağıtıcı, sinema sektörünün yapımcı, dağıtımcı ve sinema salonu işletmeciliği şeklindeki her 3 aşamasında da faaliyet göstermekte, halihazırda sinema salonunu işletmektedir. Adı geçen şirket yetkilileri tarafından, Türkiye dağıtım haklarına s ahip oldukları ve çok yüksek hasılat yapan bir filmin dağıtımını, kendilerinin de dağıtım faaliyetleri olmasına rağmen, WB ye verdikleri ifade edilmiş, genel olarak hasılat beklentisi yüksek olan ticari filmlerin dağıtımında WB veya UIP gibi dağıtım şirket lerini tercih 650 ettikleri dile getirilmiştir. Sinema yetkili leri tarafından verilen bilgilere göre, bir sinema salonu kompleksinin yılda ortalama 30 filmi gösterime sokması gerekmektedir. Bu da sinema salonu işletmelerinin WB veya UIP gibi geniş film seçene klerine sahip dağıtıcılarla çalışma zorunluluğunu getirmektedir. Örneğin Umut Sanat ın tek başına dağıtıcı olarak yılda getirebileceği sınırlı sayıdaki film ile bu ölçüdeki bir talebi karşılaması mümkün olmayacaktır. Şirket yetkililerine göre, dağıtıcı fir malar yıl içerisinde 07-19/192 - 63 16gösterime sokacakları filmleri bir paket olarak ilan etmekte, sinema salonu işletmelerinin ise bu noktada çok fazla pazarlık güçleri bulunmamaktadır. Bunun 660 temel sebebi kurumsallaşmış zincir sinema salonu işletmelerinin henüz ülkemizde yaygın olmamasıdır. Örneğin %50 sinema salonu payı Avrupa ülkelerinde film veya sinema salonu bazında değişebilmekte, ancak ülkemizde alıcı konumundaki sinema salonu işletmecilerinin pazarlık gücü yeterli olmadığından bu konu tartışılmamaktadır. I.3.7. WB nin Filmlerin Gösterim Salonları ve Süreleri ile İlgili Taleplerine İlişkin Tespitler I.3.7.1. 17.7.2003 tarihinde WB tarafından Tüze Grup sinemalarına gönderilen 670 faks mesajı ve cevabında WB nin Eylül -Ekim, 2003 tarihlerinde dağıtacağı filmler ile göste rim sürelerine ilişkin yazışmalar bulunmaktadır. Yazıların incelenmesinden Tüze Grubun WB filmlerinin bazılarının gösterimini kabul ettiği ve ilk başta önerilen hafta koşullarının değiştirildiği anlaşılmaktadır. I.3.7.2. WB nin ilk yazılı savunması ekinde Antalya Ak -Sin, İstanbul Shop & Miles, Şaşkınbakkal Beko ve Cinevip Grup sinemalarının 2004 Nisan -Haziran haftalık film ve seans programlarına ilişkin bilgiler bulunmaktadır. Buna göre adı geçen sinema salonu işletmeleri aynı salonlarda, farklı dağıtım fir malarından gelen filmleri ayrı seanslar şeklinde gösterime sunabilmektedir. I.3.8. WB nin Film Fragman Gösterimleri İle İlgili Taleplerine İlişkin Tespitler 680 I.3.8.1. 13.10.2003 tarihinde WB tarafından Türkiye genelinde film dağıtımı yaptığı sinemalara gönd erilen yazıda aşağıda yer verilen ifadeler bulunmaktadır: Asmalı Konak filmi ile aşağıda belirtilen film fragmanlarını oynamanız sadece gelecek filmlere ait ilgiyi arttırmayacak, ayrıca film çeşitliliğini seyirciye sunarak, son zamanlarda azalan seyirci sayımızı tekrar arttırabilmemiz için en önemli fırsatlardan biri olacaktır. a) Mutlaka g österilmesi gereken fragmanlar; Gizemli Nehir , Matrix Revolutions , Güneşin Gözyaşları , İnşaat , Yüzüklerin Efendisi 3 , Vizontele Tuuba b) Eğer imkanınız var ise gösterilmesi gereken diğer fragmanlar; Matchstick 690 Man , Swat , La Finestra de Fronte , Mona Lisa Smile . Doğal olarak yukarıda belirtilen filmlerden, programları sinemanız için yapılmamış olanların fragmanlarını oynatmanızı talep etmiyoruz. (a) Gru bunda belirtilen ve sinemanızda programlanan film fragmanlarının oynamaması durumunda, fragmanı oynatılmayan filmin programı kesinlikle sinemanız programından çıkartılacaktır. Söz konusu fragmanların tamamı Asmalı Konak filmini göstermiş olduğunuz en büy ük salonda ve reklamlardan sonra film başlamadan gösterilmelidir. 07-19/192 - 63 17 700 I.3.9. Belediyelerin Sinema Bilet Ücretlerine İlişkin Uygulamaları I.3.9.1. Sinema salonlarınca uygulanan bilet ücretlerinin belirlenmesi ve uygulanması aşamalarında ilgili belediyelerce yürütülen çalışmalar 3.4.1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanunu nun1 15/3 maddesinin; Umumun yiyip içmesine, yatıp kalkmasına, taranıp temizlenmesine, eğlenmesine mahsus lokanta, birahane, gazino, kahvehane, kıraathane, meyhane, han, otel, hamam, sine ma, tiyatro, bar, dansing ve emsali yerlerin ve bu mahallerde satılan ve kullanılan şeylerin temizliğine, sıhhiliğine ve sağlamlığına dikkat etmek ve kanun ve talimatname mucibinde bu gibi yerlerin işletilmeleri için gece ve gündüz açık kalmalarına ve inzi bati sebeplere nazaran 710 zabıtaca verilecek ruhsat üzerine sınıflarına ve tarifelerine göre bunlar için ruhsatname vermek ve açık ve kapalı bulunacağı saatleri mahalli en büyük mülkiye amirinin de muvaffakatı alındıktan sonra tayin eylemek, ücret tarifelerin i tanzim ve tasdik etmek, şeklindeki hükmüne dayanmaktadır. Gerek önaraştırma gerekse de soruşturma aşmalarında edinilen bilgilere göre, ülkemiz genelindeki Belediyelerin bazıları 1580 sayılı Kanun un yukarıda yer verilen maddesinde yer alan hükmü, sine ma salonu işletmelerinin ticari karar ve eylemlerinde serbestçe karar verebilmelerini teminen sadece sinema bilet fiyatlarını onaylamak şeklinde uygulamakta, diğer bir kısım Belediyeler ise görev alanlarında bulunan sinema salonu 720 işletmelerinden gelen tari fe artışı taleplerine yönelik değerlendirme ve düzenleme yapmaktadır. Ayrıca WB nin ilk yazılı savunmasında özellikle Ankara ve İzmir de bulunan bazı ilçe belediyelerinin bölgeleri sınırlarında faaliyet gösteren sinema salonlarınca uygulanan bilet ücretler ine aktif bir biçimde müdahale ettikleri, bu sebeple bu bölgelerde bulunan sinemaların bilet fiyatları konusunda serbest olmadıkları, dolayısıyla WB nin bilet ücretlerine müdahale etmesinin pratikte anlamlı olmadığı öne sürülmektedir. Bu çerçevede yürütüle n soruşturma kapsamında aşağıda yer verilen sorular İstanbul, Ankara ve İzmir de bulunan bir ksım ilçe belediyelerine gönderilmiştir. 730 - 1580 sayılı Kanun un 15/3 maddesindeki hüküm, sinema salonu işletmelerince tarafınıza bildirilen bilet tarifeleri husus unda ne şekilde uygulanmaktadır? Bu bağlamda Belediyenize bildirilen bilet ücreti tarifelerini onaylamak dışında, örneğin söz konusu bedelleri düzenlemek gibi, işlemler yapılmakta mıdır? - Belediyenizce onaylanan bilet tarifeleri sinema salonu işletmeleri nin uygulayabileceği azami ücretleri mi oluşturmaktadır? Buna göre, sinema salonlarının bilet fiyatları konusunda indirim yapabilmeleri mümkün müdür? 1 Söz konusu kanun, 7.10.2004 tarih ve 5272 sayılı Belediye Kanunu ile yürürlükten kaldırılmıştır. 07-19/192 - 63 18- Bölgenizde faaliyet gösteren sinema salonu işletmelerinden kendilerine film 740 temin eden dağıtıcı şirketl er aleyhine her hangi bir şikayet Belediyenize iletilmiş midir? Özelikle sinema salonu işletmelerinden bilet ücretlerinin arttırılması konusunda dağıtıcı firmalarca kendilerine baskı yapıldığına dönük bir şik ayet tarafınıza yapılmış mıdır? - Bilet tarifel eri ve sinema salonu işletmeleri ile ilgili diğer konularda aynı şehirde görev yapan Belediyeler arasında koordineli bir çalışma yürütülmekte midir? I.3.9.2. İstanbul un Üsküdar, Kadıköy, Beyoğlu, Beşiktaş, Bakırköy ve Şişli Belediyeleri nden gelen cevabi yazılarda adı geçen ilçe belediyelerinin bilet ücretlerine ilişkin her hangi bir düzenleme yapmadıkları sadece tasdik ettikleri, 750 tasdik edilen bilet ücretlerinin azami bedeller olduğu dolayısıyla sinema salonlarının indirim yapabilecekleri ifade edilmekted ir. Ayrıca anılan yazılarda İstanbul da bulunan diğer belediyeler ile koordineli bir çalışma yürütülmediği, adı geçen belediyelere intikal etmiş her hangi bir şikayet bulunmadığı bilgisi yer almaktadır. I.3.9.3. İzmir de yer alan Karşıyaka, Konak ve Çiğli Belediyeleri nin cevabi yazılarının incelenmesinden, 4.2.2003 tarihinden itibaren bilet fiyatlarının Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu tarafından (TESK e bağlı İzmir Fotoğrafçılar Odası) tespit edildiği, bu sebeple adı geçen belediyelerin bilet fiyatlarının belirlenmesinde müdahil olmadıkları, dağıtım firmaları hakkında 760 kendilerine intikal etmiş her hangi bir şikayet bulunmadığı anlaşılmaktadır. I.3.9.4. İzmir de yer alan Balçova Belediye Başkanlığı nın cevabi yazısında; sinema salonu işletmeleri nin fiyat tarifelerinin belediye encümenince tanzim ve tasdik edildiği, onaylanan bilet ücretlerinin azami bedeller olduğu dolayısıyla sinema salonlarının indirim yapabilecekleri ifade edilmektedir. Ayrıca anılan yazıda İzmir de bulunan diğer belediyeler i le koordineli bir çalışma yürütülmediği, kendilerine intikal etmiş her hangi bir şikayet bulunmadığı bilgisi yer almaktadır. I.3.9.5. Ankara da yer alan Çankaya Belediyesi nin cevabi yazısının incelenmesi Ineticesinde, adı geçen belediyenin ilçe sınırları dahilinde bulunan sinema salonu işletmelerinin uyguladığı bilet ücretlerini tespit ettiği, onaylanan bilet tarifelerinin 770 azami bedeller olduğu ve sinemala rın indirim yapabileceği, halk günü uygulamasının da bu amaca hizmet ettiği ifade edilmektedir. Cev ap yazısının ekinde, Çankaya ilçesi sınırları içerisinde faaliyet gösteren Tüze Grup, Kavaklıdere, Mithatpaşa ve Kızılırmak sinemalarının 9.10.2003 tarihinde tarife artışı talebi ile Belediye ye yaptıkları başvuru ve buna ilişkin 17.11.2003 tarihli encümen kararı bulunmaktadır. I.3.9.6. Ankara da yer alan Yenimahalle Belediyesi nin cevap yazısında bilet ücretlerinin ilgili sinemaların talepleri doğrultusunda, belediye encümenince tasdik edildiği, onaylanan fiyat tarifelerinin azami ücretler olduğu, sinemal arın bu bedellerin altında satış yapabilecekleri ifade edilmektedir. 780 07-19/192 - 63 19I.3.10. Sinemalarla Yapılan Anket Çalışmaları Soruşturma çerçevesinde, sinema işletmelerinin sorunlarını saptamak amacıyla anket formunda kapsamlı bir bilgi isteme yazısı hazırlanarak Tü rkiye nin birçok ilindeki sinema salonlarına gönderilmiştir. Ankette, münhasırlık, bilet fiyatları, gösterim süresi, garanti parası ve sinema salonlarının ticari riskleri başlıkları altında sorular sorulmuştur. I.3.10.1. AFM Sinemaları nın cevabi yazısı: AFM sinemaları , birçok ilde toplam 72 salon ve 12.100 koltukla faaliyet gösteren Türkiye nin en önemli kurumsal sinema zincirlerinden biridir. AFM Soruşturma 790 Heyeti tarafından gönderilen ankete cevaben 10 sayfalık, Türkiye Sinema Endüstrisinde Rekabetin Korunması ile İlgili Rapor başlıklı bir rapor hazırlayıp Kuruma intikal ettirmiştir. Anılan raporda özetle aşağıda yer verilen hususlar aktarılmaktadır. - Dağıtıcılar, uygulanmak istenen bir takım promosyon faaliyetlerine , indirim kampanyalarına ve toplu gösterimlerden indirim uygulanmasına izin vermemektedir. - Garanti paralarının belirlenmesinde filmin kopya ve diğer maliyetlerinden ziyade, beklenen gelir unsuru dikkate alınmaktadır. Bir sinemadan garanti parası talep edildiği durumlarda bile, sinemanın bilet fiyatına ve seans sayısına 800 karışılabilmektedir. Hasılat pek çok durumda garanti paralarının altında kalmakta ve sinema işletmecisi zarar etmektedir. - Sinema işletmeciliği riskli bir iş alanıdır. AFM bazı sinemalarında koltuk başına 1000 ABD Doları yatırım yapmış olup, zaman zaman gelirlerin bu yatırımı çıkaramaması nedeniyle zarar ed ilmektedir. - Dağıtıcı firmalar ca, AFM nin Anadolu da büyüme stratejileri karşısında, sizin büyümenize izin vermektense alternatiflerimizin oluşmasını tercih ederiz rakiplerinize destek vereceğiz den ilmektedir . I.3.10.2. Mars Entertainme nt Group (Cinebonus Sinemaları) Anılan şirket in yetkilileri tarafından şu hususlar dile getirilm iştir: 810 - Zaman zaman film dağıtıcıları bilet fiyatlarının belirli bir seviyenin altına düşmemesi için yazılar g öndermekle birlikte , istenen bilet fiyatları Cinebonus tarafından uygulanan fiyatların zaten altında kalmaktadır. - Dağıtıcılar genel olarak haber verilmesi kaydıyla promosyon faaliyetlerine izin vermektedirler. 07-19/192 - 63 20 I.3.10.3. Odeon Cin eplex WB, geçmişte toplu satış ve promosyon fiyatlarına müdahale etmiş ve asgari dağıtıcı hissesi talep etme veya film vermeme tehdidinde bulunmuştur. Odeon un Gima T.A.Ş. ile yaptığı ve asgari 5000 bi let satışını kapsayan mutabakat 820 çerçevesinde satılan in dirimli toplu satış WB tarafından kabul edilmemiştir. Yine Card Finans müşterilerine yönelik indirimli bilet satışları da WB tarafından reddedilmiştir . I.3.10.4. Tepe Cinemaxx Tepe Cinemaxx ın bilet fiyatlarının zaten şehir ortalamasının üstünde olması nedeniyle dağıtıcılar tarafından bu konuda bir baskı uygulanmamıştır. Ancak hayata geçirilmek istenen bir takım indirimler dağıtıcı firmalar tarafından kabul edilmemektedir. Promosyon faaliyetleri gündeme geldiğinde, dağıtıcılar 830 tarafından, sinemanın payı ndan indirim yapması talep edilmektedir. Film sektöründe riski yapımcılar ve sinema salonları üstlenmektedir. Yapımcılar büyük paralar harcayarak ürettikleri filmlerin başarılı olmaması, sinema salonları ise sabit giderlerini bile karşılayacak derecede iş yapamamak riskleriyle karşı karşıyadırlar. Tepe Cinemaxx modern bir sinema kompleksinde koltuk başına yapım maliyetlerinin 1500 -2000 ABD Doları na ulaştığını ifade etmektedir. I.3.10.5. Anket ile İlgili Genel Değerlendirme . Anket toplam 33 sinema işletme cisi tarafından yanıtlanmıştır. İlk olarak, sadece 6 sinema, bir dağıtıcı ile münhasır olarak çalıştığını ifade etmiştir. Bunlardan 5 i WB ile, 1 i ise Özen Film ile münhasır olarak çalışmış veya çalışmaktadır. 840 Genel olarak kurumsal sinemaların dağıtıcıla rın uygulamalarından daha fazla şikayetçi oldukları görülmektedir. Bir çok kurumsal sinemacı, dağıtıcıların minimum gösterim süresi ile ilgili taleplerinden şikayetçi olduklarını bildirmekte, küçük salonlar arasında ise bu tür şikayetleri olanların oranını n daha az olduğu dikkat çekmektedir. Ankete cevap veren 33 sinema içerisinde 11 tanesi dağıtıcılar tarafından bilet fiyatlarına müdahale edildiğini, 2 tanesi promosyon faaliyetlerine dağıtıcılar tarafından izin verilmediğini, 13 ü ise izin almak kaydıyla promosyon faaliyetlerine sınırlı da olsa izin verildiğini aktarmaktadır Sinema işletmelerinin en fazla şikayet ettikleri konulardan birisi olan asgari 850 gösterim süreleri ile ilgili olarak 13 sinema işletmecisi dağıtıcılarla pazarlık edemediklerini, 6 tanesi seans azaltamadıklarını, 3 tanesi de sadece aynı dağıtıcının başka filmleri ile birleştirilmek üzere seans azaltabildiklerini bildirmektedir. Yazıya cevap veren sinemalardan 15 i filmleri birinci vizyon olarak aldıklarını, 9 u hem birinci hem ikinci vizyo n aldıklarını 6 sı ise hiç bir zaman birinci vizyon almadıklarını ifade etmişler, diğerleri bu soruya cevap vermemişlerdir. 07-19/192 - 63 21Ankete katılan sinemalardan 18 i hiç bir zaman garanti parası ödemediklerini, 6 sı zaman zaman ödemek durumunda kaldıklarını, 5 i is e her zaman garanti parası ödemek durumunda kaldıklarını ifade etmişlerdir. 8 sinema, garanti parası 860 uygulamasında ayrımcılık ve haksızlık yapıldığını ileri sürmektedir. I.4. Savunmalar I.4.1. WB nin Savunması WB tarafından soruşturma süresince yapılan s avunmalar ve getirilen açıklamalar aşağıda ki gibidir: I.4.1.1. WB nin İlgili Pazarda Hakim Durumda Olmadığı WB vekilleri tarafından, geçmiş 3 yılın pazar paylarını göz önüne alınarak hakim durum değerlendirilmesi yapılmasının yanıltıcı olacağı zira sektö rün yapısı gereği pazar payı düşük olan örneğin UIP gibi bir firmanın ilerde iyi filmler getirerek 870 pazar payını yüksek oranda arttırabileceği, bu nedenle Warner Bros. un pazar payının azalabileceği bildirilmektedir. WB tarafından, pazardaki belirsizliklere kaynak olarak iki önemli etken öne sürülmektedir. Bunlardan ilki , filmlerin seyirci potansiyellerinin belirsiz olması, bunun da dağıtıcıların gelecekteki performansları konusunda belirsizlik yaratmasıdır. Diğer bir deyişle bugün getirdiği filmlerin gişe b aşarısı nedeniyle yüksek pazar payına sahip bir firma, ileride filmlerinin başarısızlığı nedeniyle pazar payını kaybedebilir. WB ye göre, pazar paylarının hakim durumun ispatına ilişkin kullanılamamasına ilişkin diğer neden, bu şirketin pazar payının önem li bir bölümünün bağımsız ve yerli yapımcıların filmlerinin dağıtılmasından kaynaklanmasıdır. 880 Savunmada verilen bilgilere göre, bu tür yapımlar, WB nin pazar payının yarısından fazlasını oluşturmaktadır. Diğer bir deyişle, şirketin ABD deki sağlayıcıların dan sürekli olarak temin ettiği ve Türkiye deki ticari faaliyetlerinin devamını sağlayan filmler kadar, diğer kaynaklardan sağlanan ve ileride de sağlanabileceği kesin olmayan filmler de, WB nin Türkiye faaliyetlerinde önemli yer tutmaktadır. Bu tür filmle r ise, yapımcılar tarafından girişilen ihale süreçleri aracılığıyla dağıtıcılara verilmektedir. WB ye göre , rekabetin pazar içinde değil, pazar için olduğu ihale pazarlarında belli bir zamanda tespit edilmiş olan pazar payları ilgili teşebbüsün pazar gücün e ilişkin önemli bir gösterge olamaz ; zira bu pazar payı anılan şirketin ilerdeki ihalelerdeki başarı ihtimaline ilişkin herhangi bir 890 gösterge ol uştur mamaktadır. Örneğin UIP de, ilerde bağımsız ve yerli yapımcıların filmlerin dağıtım hakkını alıp bunlara d ayalı olarak pazar payını yükseltebilir. WB ayrıca kendisinin pazar payının UIP den yüksek olmasının yanıltıcı olduğunu, zira UIP nin dağıtım anlaşması olan yapımcı firmaların WB nin anlaşmalı olduğu şirketlerden daha fazla film ürettiğini, bunun ise WB nin yerli yapımcıların filmlerine önem veren stratejisinin bir sonucu olduğunu vurgulamaktadır. 07-19/192 - 63 22WB ye göre WB nin dağıtım ağı 6 kişilik bir personelden oluşmakta olup başka herhangi bir potansiyel dağıtıcının da dağıtım ağı kurmak için büyük bir yatırım yapm aya ihtiyacı bulunmamaktadır. 900 Savunmada ifade edilen bir diğer nokta da, pazara giriş yapmak isteyen bir dağıtıcının, yurtdışından, büyük yapımcılardan dağıtım hakkı almaksızın sadece bağımsız/yerli yapımcıların filmlerin kullanarak yüksek pazar paylarına ulaşabileceği ve bu nedenle pazara girişin sanıldığı kadar zor olmadığıdır. WB tarafından verilen bilgilere göre sinema gösterimi pazarında en önemli teşebbüslerden biri durumundaki AFM, Plato isimli bir teşebbüs , Vizontele ile Vizontele Tuuba nın yap ımcısı BKM ve me dya pazarlama şirketi olan Enerji bir araya gelerek Kenda adında bir film dağıtım şirketi kurmuşlardır. WB, Kenda nın kurucularının Türk sinema pazarını iyi bilmeleri nedeniyle önemi bir rakip olduklarını ve bu yeni firmanın pazara girmesinin potansiyel re kabetin yüksek 910 olduğunu gösterdiğini ifade etmektedir. Son olarak WB, Vizontele Tuuba filmi için hasılat payını %50 den %52,5 e çıkarmak istemesine rağmen sinema işletmelerinin baskısı nedeniyle başarılı olamamasını, pazarda diğer teşebbüslerden bağımsı z olarak hareket etmediğinin ve hakim durumda bulunmadığının kanıtı olarak sunmaktadır. I.4.1.2. Gelir Paylaşımı Sistemi Gereği W B nin Bilet Fiyatlarını Takip Etmesinin Haklı Gerekçelere Dayandığı WB, gelir paylaşımı sisteminin, film dağıtımı pazarında o lduğu gibi riskin paylaşılması gereken durumlarda yaygın olarak kullanılan bir sistem olduğunu, dağıtıcıların gelirlerinin bilet fiyatlarına bağlı olmasının haklı olarak bilet fiyatlarına 920 etki edilmesine neden olduğunu vurgulamakta, zaten Belediyelerin 1 580 sayılı Belediyeler Kanunu na dayanarak bilet fiyatlarına müdahale ettiğini, bu nedenle salonların kendi bilet fiyatlarını belirlemekte gerçekten de serbest olmadıklarını belirtmektedir. WB, diğer pazarlarda perakendecilerin karşılıklı olarak yapılmış b ir anlaşmanın bulunmadığı hallerde, ürünün dağıtıcısına ödenecek olan bedelin azalmasına yol açacak şekilde fiyat indirimine gidemeyeceğini, dağıtıcı gelirlerinin bilet fiyatlarına bağlı olması nedeniyle sinemaların dağıtıcılara danışmadan fiyat indirimi y apmalarının kabul edilemez olduğunu ileri sürmektedir. Ayrıca, bir sinema işletmesinin, bilet fiyatlarını düşürmek suretiyle izleyici sayısını 930 arttırarak bilet dışındaki gelirlerini, örneğin büfe gelirlerini arttırabileceğinin ancak bu artan gelirlerden d ağıtıcının herhangi bir yarar görmeyeceğinin belirtildiği savunmada film dağıtıcılarının salonların uyguladıkları fiyatlar konusunda fikirlerini bildirme ve fiyatlara etki etmelerinin, promosyon faaliyetlerine karışmalarının sektörün kendine özgü yapısı ne deniyle gerekli olan uygulamalar olduğu aktarılmaktadır. Savunmada değinilen diğer bir konu, dağıtıcı ile sinema salonu arasındaki ilişkinin özünde bir fikri mülkiyet lisansı olduğu, film dağıtıcılarının film üzerindeki 07-19/192 - 63 23hukuki haklarının devam ettiği, bu çerçevede dağıtımcı -sinemacı ilişkisinin klasik anlamda bir dikey ilişki teşkil etmediğidir. Buna göre filmlerin gösterim haklarının 940 sinema salonlarına verilmesi sinema salonlarına herhangi bir risk yüklememekte ve film dağıtıcılarının fikri mülkiyet lisan sı gereğince salonların uyguladıkları bilet fiyatlarını takip etmelerinin haklı gerekçeleri bulunmaktadır. I.4.1.3. Bilet fiyatlarındaki farklılaşmanın yeniden satış fiyatı belirlenmesi iddiasına uymadığı WB, sinema salonları ile yapılan yazışmaların as lında bilet fiyatlarına bir etkisi olmadığını göstermek maksadıyla, bir ekonomi danışmanlık şirketi yardımıyla bir çalışma hazırlatmıştır. Çalışmada Matrix Reloaded , Asmalı Konak ve Vizontele Tuuba filmleri için uygulanmış bilet fiyatları ile bahsi g eçen yazışmalarda WB tarafından teklif edilen bilet fiyatları bütün sinema salonları 950 açısından karşılaştır ılmıştır. WB bu çalışmanın sonuçlarından hareketle, 94 vakanın sadece 5 inde sinema işletmecilerinin yazışmalardaki fiyat paralelinde fiyatlandırma ya ptıkları sonucuna ulaşmaktadır. Bu 5 durumda da sinema salonlarının kendi çıkarları çerçevesinde hareket ederek fiyat belirlediklerini savunmaktad ır. I.5. Deliller ve Savunmaların Değerlendirilmesi I.5.1. WB nin İlgili Pazardaki Konumunun Değerlendiril mesi 4054 sayılı Kanun un 3. maddesinde Hakim Durum ; Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri 960 belirleyebilme gücü ola rak tanımlanmaktadır. WB nin ilgili pazarda hakim durumda olduğunun tespitinde kullanılan niceliksel ve niteliksel ölçütler ile bu yöndeki savunmaların değerlendirilmesi aşağıda yer almaktadır. I.5.1.1. Warner Bros un İlgili Pazardaki Payı Bir teşebbüsün hakim durumunun değerlendirilmesinde kullanılan kriterlerden başlıcası pazar payıdır. Soruşturma sırasında ilgili pazarda faaliyet gösteren firmaların 2000 yılından 2003 yılına kadarki pazar payları incelenmiştir. WB, 2000 yılında sahip olduğu yaklaşık % ( ) luk pazar payını, sonraki 4 yıl boyunca istikrarlı bir şekilde arttırarak nihayet 2003 yılında % ( ) lık pazar payına ulaşmıştır. Aynı dönemde UIP nin ve Özen Film in payları sürekli olarak azalmış, 970 ayrıca bağımsız tabir edilen küçük dağıtıcı firmalar ın toplam payı . % ( ) den % ( ) e gerilemiştir. 2004 yılında da WB, diğer birçok önemli Türk filminin olduğu gibi GORA filminin de dağıtıcılığını üstlenmiş ve pazar payını daha da arttıracağının sinyalini vermiştir. WB nin pazar payındaki bu istikrar, po tansiyel rekabet olduğu savunmasıyla çelişmektedir. Kaldı ki, potansiyel rakipler bir yana, gerçek bir rakip olan Umut Sanat firması bile Yüzüklerin Efendisi gibi iddialı bir filmi WB aracılığıyla dağıtmıştır. 07-19/192 - 63 24Diğer taraftan, en çok hasılat yapan ilk 20 fimin gerek dağıtım şirketleri gerekse de sinema salonu işletmeleri açısından ayrı bir önemi bulunmaktadır. Zira 980 sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin yetkililerinden edinilen bilgilere göre, sinema salonları bir yıl içerisinde gösterime sundukları film lerin bazılarında salonun kira, ücret, elektrik gibi giderlerinin film hasılatları ile karşılanamamasından dolayı zarar edebilmektedir. Ayrıca bazı sinema salonları filmleri ancak dağıtıcı firmalara önceden ödedikleri garanti paraları karşılığında temin edebilmekte, böylelikle sinema salonunun önceden ödediği parayı hasılattan çıkartamama riski oluşmaktadır. Bu sebeplerle yüksek hasılat yapan filmlerdeki pazar payları, dağıtıcı firmaların, sinema salonları nezdindeki gerçek pazar güçlerini yansıtmaktadır. WB, UIP ve Özen Film in en çok hasılat yapan ilk 20 film alt kategorisindeki pazar payları 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla % ( )- 990 % ( ), % ( - ) ve % ( )- % ( ) şeklinde gerçekleşmiş olup WB nin söz konusu filmler için rakiplerinden genel pazar payların a göre daha da büyük farklarla önde olduğu görülmektedir. WB nin savunmalarında sinema filmi dağıtımı sektöründeki hakim durum analizlerinde geçmiş dönemlerde ulaşılan pazar paylarının belirleyici olamayacağı iddia edilmiştir. Buna göre halihazırda filml erin gişe başarısı nedeniyle yüksek pazar payına sahip bir firma, ileride filmlerinin başarısızlığı nedeniyle pazar payını kaybedebilir. Bu yönde getirilen açıklama ve savunmalara katılmak mümkün değildir. Hakim durum tespiti geleceğe dönük bir öngörü değil, ilgili pazardaki bir teşebbüsün halihazırdaki konumunu 4054 sayılı 1000 Kanun un 3. maddesinde getirilen tanım çerçevesinde tespit edilmesidir. Dolayısıyla , esas olan WB nin ilgili pazarda rekabetin sınırlandığı ve/veya etkilendiği dönemdeki durumudur. Sinemalara yönelik film dağıtımı pazar paylarının incelenmesinden WB nin rakiplerinden, sahip olduğu yüksek paylar ve özelikle de bu payları düzenli ve kesintisiz olarak arttırması sebebiyle, farklı bir konuma sahip olduğu anlaşılmıştır. Bir teşebbüsün faali yette bulunduğu piyasada önemli ölçüde pazar gücüne sahip olması bu pazarda sahip olduğu yüksek ve sürekli paylar ile yakından ilişkilidir. Ayrıca WB nin en yakın rakibi UIP ile arasında oluşan ve yıllara göre artan pazar payı farkı (2003 yılında % . ) ile en çok hasılat yapan ilk 20 filmde sahip olduğu 1010 % . lik pay, adı geçen teşebbüsün ilgili pazarda sahip olduğu güçlü konumu desteklemektedir. I.5.1.2. İlgili Pazarın Yapısı ve Pazara Giriş Engelleri Hakim durum incelemesi açısından, WB nin ilgili pazarda sahip olduğu yüksek paylar anılan teşebbüsün hakim durumda olduğunun tespitinde yeterli değildir; aynı zamanda pazardaki giriş engellerinin incelenmesi ve piyasada halihazırda lider konumunda bulunan WB nin potansiyel rekabet baskısı ile karşı karşıya bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir. Genel olarak sinema filmi eserlerinin ticari amaçlı dağıtımı ve bu pazarın alt segmenti olan filmlerin sinemalarda gösterimine yönelik dağıtımı ilgili ürün 1020 07-19/192 - 63 25pazarına yeni teşebbüslerin girişini engelleyen v eya zorlaştıran yasal engeller bulunmamaktadır. Film ithalatçısı olarak faaliyete geçmek isteyen bir teşebbüs T.C. Turizm ve Kültür Bakanlığı ndan ithalatçı belgesi almalıdır. Bunun dışında WB nin savunmalarında da belirtildiği gibi, yeni bir dağıtım firma sı kurmak büyük sabit yatırım gerektiren bir işlem değildir. Ancak burada değinildiği şekliyle yeni girişlerde mevzuata ve sermaye yatırımlarına dayanan giriş engellerinin bulunmaması, ilgili pazara giriş engelleri olmadığı anlamına gelmemektedir. Şöyle ki pazarda halihazırda faaliyet gösteren WB, UIP ve Özen Film in yabancı yapımcı firmalar Warner, Columbia, Universal, Paramount ve Fox ile ürünlerinin dağıtımı amaçlı distribütörlük anlaşmaları bulunmaktadır. WB ve UIP bizzat 1030 anılan ilk dört çokuluslu film yapımcı ve dağıtıcısı firmanın Türkiye deki yerel şubeleridir. Dünya genelinde sinema filmi temin edilebilecek stüdyo sayısının -özellikle de hasılat beklentisi yüksek filmler için - sınırlı olduğu gerçeğinden hareketle dağıtım pazarına yeni girecek bir te şebbüsün sadece Türkiye de değil her hangi bir ülkede pazara girebilmesi kolay değildir. Bu tespit son yıllarda pazarda sadece bir yeni teşebbüsün faaliyete başlaması gerçeği ve üç büyük dağıtıcının sahip olduğu yaklaşık % 99 luk pay ile de desteklenmekted ir. Bu noktada yabancı film kaynakları dışındaki tek alternatif olan Türk filmlerinin durumu önem kazanmaktadır. Özelikle de son yıllarda, Türk yapımcıların 1040 filmlerinin büyük talep görmesi, yerli sinema filmlerinin en çok hasılatı yapmasına sebep olmakta, bu da ilgili pazardaki payları belirleyen asıl etken olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çıkarımdan hareketle pazara yeni giren bir teşebbüsün Türk yapımcılar ile anlaşabileceği ve piyasada başarılı biçimde faaliyet gösterebileceği düşünülebilir. Ancak günümüze kadarki uygulama bu yönde bir yorumu desteklememektedir. Zira Warner Bros, örneğin Vizontele Tuuba filmi gibi hasılat potansiyeli yüksek filmlerin dağıtımını süreki olarak yapmakta ve pazar payını geliştirmektedir. Yine Yüzüklerin Efendisi serisinin ithalatçısı ve aynı zamanda kendisi de 1050 dağıtıcı olan Umut Sanat şirketinin yetkililerinin verdiği bilgilere göre, sinema salonu işletmelerinin geniş film seçeneklerine sahip dağıtıcılar ile çalışmaları zorunludur. Örneğin Umut Sanat ın bir sezonda getirebi leceği sınırlı sayıda film ile bu ölçüde talebi karşılaması mümkün değildir. Ayrıca başka sinema işletmesi yetkilileri tarafından da sinema salonlarının, özelikle geniş film seçeneklerinin bulunması ve sürekli film akışını sağlayabilmeleri sebebiyle, başta Warner Bros.. olmak üzere büyük dağıtıcılar ile çalışmaya zorunlu oldukları ifade edilmiştir. WB nin film dağıtımı pazarındaki hakim durumu ile dağıtım haklarını almak konusundaki başarısı arasında gerçekten de bir ilişki olabilir. Fakat bu ilişki, 1060 savu nmada iddia edildiği gibi dağıtım haklarını alma konusundaki başarının dağıtım pazarındaki gücü açıklaması şeklinde değildir. Tam tersine, WB nin dağıtım pazarındaki hakim durumu, film dağıtım haklarını elde etmesinde bir avantaj yaratmaktadır. Nitekim Tür k fiim yapımcılarının filmlerinin dağıtım hakkı 07-19/192 - 63 26için WB yi tercih etmelerinin başlıca sebeplerinden birisi bu firmanın dağıtım pazarında sahip olduğu pazar payı ve geniş dağıtım ağıdır. WB, sinema işletmelerinin toplam gösterimlerinde diğer dağıtıcılara gö re oldukça yüksek bir paya sahip olduğu için dağıtımını yaptığı her film için geniş gösterim süreleri alabilmekte, bu da Türk filmlerinin dağıtıcılığını almasını kolaylaştırmaktadır. Diğer bir deyişle, WB üst pazarda da dağıtım pazarındaki 1070 hakim durumunda n kaynaklanan bir pazar gücüne sahip olmakta ve böylelikle Türk filmlerinin dağıtıcılığını üstlenmek konusunda elde ettiği avantajı diğer dağıtıcılara karşı kullanmaktadır. Nitekim ikinci savunmada da verilen bilgilere göre 2001 -2003 yılların kümülatif ver ilerinde WB nin yerli/bağımsız filmlerden kaynaklanan payı yaklaşık % (...) iken en yakın rakibi UIP ve Özenfilm in toplam yaklaşık % ( ) dir. Diğer taraftan ikinci savunmada da belirtildiği üzere Türkiye de az sayıdaki sinema perdesinde, büyük dağıtıcılard an fırsat bulup film göstermek yeni bir dağıtıcı için oldukça zor hatta imkansız olabilir. Hem dağıtımı yapılacak film bulmanın, hem de dağıtılan filmler için salon bulmanın zorluğu pazarda bu üst ve 1080 alt pazarlardan kaynaklanan bir kapama etkisi yaratmakta , bu da pazara girişleri zorlaştırmaktadır. WB nin savunmalarında kurulduğu belirtilen Kenda isimli şirketin ticari faaliyetlerinin boyutlarının ne olacağı, ne kadar pazar payına sahip olacağı, diğer dağıtıcılara ve özellikle WB ye rakip olup olamayacağı , WB nin hakim durumunu zayıflatıp zayıflatmayacağı konusunda herhangi bir öngörü yapmak mümkün değildir. Bu nedenle Kenda nın kuruluşunun WB nin pazardaki konumunu zayıflatacağı iddiasını herhangi sağlam dayanağa bağlamak olanaklı değildir. Unutulmaması g ereken bir husus New Films dağıtım şirketinin de pazara iddialı olarak giriş yaptığı, ancak izleyen dönemde başarılı olamadığıdır. Bu sebeple 1090 dağıtım şirketi kurarak pazara girmenin görece kolay olması, piyasada ticari faaliyetlerin başarılı sürdürüleceğin in göstergesi değildir. Zaten dağıtım pazarının aşırı yoğunlaşmış yapısı bu gerçeğin kanıtıdır. I.5.1.3. Hakim Durum Tespitinde Değerlendirilen Fonksiyonel Kriterler 4054 sayılı Kanun un 3 . maddesinde hakim durum ; Belirli bir piyasadaki bir veya birde n fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla hakim durum tespitinde ilgili işletmenin alıcı ve rakipler inin ifadelerinin, ayrıca hakim durumda olduğu düşünülen teşebbüsün gerçekleştirdiği bazı faaliyetlerin de incelenmesi 1100 gerekmektedir. WB nin ilgili pazarda sahip olduğu gücü gösteren önemli kanıtlardan biri bazı sinema salonlarının münhasır olarak WB ile çalışarak ticari faaliyetlerini devam ettirebilmeleri, buna karşın hemen hemen yok denecek kadar sinemanın diğer dağıtıcılarla münhasır olarak çalışmayı tercih etmesidir. Ankete katılan 07-19/192 - 63 27sinemalardan, başta Beyoğlu/Emek ve Kadıköy/Süreyya sinemaları olmak üzere 4 tanesi sadece WB ile çalışmakta, buna karşın UIP ile münhasır çalışan bir sinema bulunmamaktadır. Özen Film ile münhasır çalışan Trabzon Saray Sineması da önce WB ile münhasır çalışmak istemiş, fakat WB nin Trabzon da 1110 faaliyet gösteren diğer sinema olan Royal Sineması nı tercih etmesi sonucunda Özen Film ile çalışmak durumunda kalmıştır. Görüldüğü üzere WB tarafından dağıtımı yapılan filmlerin diğer dağıtıcılarınkine göre hem sayı hem de gelir açısından üstün olması, sinema işletmecilerini sürekli o larak film temin edebilmek amacıyla WB ye yönlendirmektedir. WB nin pazardaki hakim durumunu gösteren başka bir kanıt da garanti parası miktarlarıdır. Gerçekten de WB benzer nitelikte filmler için diğer dağıtıcılara göre sinemalardan daha fazla garanti pa rası talep edebilmektedir. Örneğin UIP dağıtımını üstlendiği Neredesin Firuze filmi için sinemalardan 6000 ABD Doları garanti parası talep ederken, WB benzer seyirci potansiyeline sahip Asmalı 1120 Konak filmin için 8500 ABD Doları garanti parası talep edeb ilmektedir. Diğer bir deyişle WB, rakiplerinin belirledikleri garanti bedellerinden etkilenmeden, rakipleriyle benzer nitelikte ve benzer hasılat potansiyeline sahip filmler için daha yüksek garanti bedeli belirleyebilmekte, bu da söz konusu şirketin 4054 sayılı Kanun un 3. maddesindeki hakim durum tanımında yer alan, Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilm e gücünü haiz olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan WB, önemli Türk filmlerinin dağıtımı konusunda diğer 1130 dağıtıcılardan daha önde gelmektedir. WB nin 2003 yılı içinde elde ettiği % ( ) lık pazar payının % ( ) si Türk filmlerinden kaynaklanmakta, UIP ve Özen Film için ise bu oran toplamda % ( ) de kalmaktadır. Vizontele Tuuba örneğinde, yapımcı BKM nin yetkilileri filmin dağıtımı için WB yi tercih etmelerinin nedenini geniş ve etkili dağıtım ağı olarak ifade etmişlerdir. Filmlerinin dağıtımında WB yi tercih eden sadece Türk yapımcılar değildir. Umut Sanat da, Türkiye deki gösterim haklarına sahip olduğu Yüzüklerin Efendisi üçlemesini aslen kendisi de dağıtım alanında faaliyet göstermesine rağmen WB ye dağıttırmıştır. Zaten geniş bir dağıtım ağına sahi p olan WB bu ağın verdiği avantajla önemli filmlerin dağıtımını üstlenmekte, bu filmleri dağıttıkça dağıtım ağı genişlemekte ve pazar 1140 payı artmakta, bu durum ise kendini besleyen bir döngü içinde WB nin ilgili pazarda giderek büyümesine yol açmaktadır. WB nin dağıtım pazarında hakim duruma gelmesinde etkili olan diğer bir faktör de, diğer dağıtıcıların dağıtımını yaptıkları filmlerin nispeten başarısız olmasıdır. UIP nin film kaynaklarının azalması ve getirdiği filmlerin izleyici sayısının düşük kalması n edeniyle pazar payının düşmesi, ayrıca yine Özen Film e film veren Fox un da az sayıda film yapması yüzünden adı geçen firmaların pazar payları azalmış, WB, rakiplerinin bu zaafiyetlerinden yararlanarak pazar payını istikrarlı olarak arttırarak bugünkü güç lü durumuna gelmiştir. 1150 07-19/192 - 63 28Savunmalarda WB nin dağıtıcı payını Vizontele Tuuba filminde istediği gibi %52,5 a çıkaramamış olması anılan teşebbüsün rakiplerinden ve müşterilerinden bağımsız hareket edemediğinin dolayısıyla hakim durumda kabul edilmemesi gerektiğinin delili olarak sunulmuştur. Ancak anılan olayda WB nin istediği artış oranını elde edememesinin nedenini, hakim durumda olmaması değil sinema işletmecilerinin büyük bir bölümünün bir araya gelip WB nin talep ettiği bu artışa karşı direnmeleri oluşt urmaktadır. Bu nedenle söz konusu hadise normal pazar koşullarında gerçekleşmemiş olup WB nin pazar gücünün olmadığı yönünde herhan gi bir kanıt oluşturmamaktadır. 1160 I.5.1.4. Hakim Durum Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme Yukarıda yer verilen bilgi ve d eğerlendirmeler ışığında , WB nin ilgili pazar ve alt segmentlerinde sahip olduğu yüksek ve artan paylar, genel olarak faaliyette bulunduğu piyasaya ciddi giriş engellerinin bulunması, ürünlerinin alıcısı konumundaki sinema salonu işletmelerinin talep ettiğ i miktar ve süreklilikte filmi temin edebilmesi, yaygın ve geniş dağıtım ağına sahip olması ve finansal açıdan güçlü çokuluslu bir şirketin parçası olması sebebiyle sahip olduğu mali avantajlar gibi nedenlerle, Türkiye genelinde filmlerin sinemalarda göste rimine yönelik dağıtımı ilgili pazarında 4054 sayılı Kanun un 3. maddesi anlamında hakim 1170 durumda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. I.5.2. Dağıtım Firmaları ile Sinema Salonu İşletmeleri Arasındaki Ticari İlişkinin Niteliğinin Değerlendirilmesi WB hakkında y ürütülen soruşturmaya ilişkin en başta gelen rekab et ihlali iddiası adı geçen teşebbüsün dağıtımını gerçekleştirdi ği filmlerde, sinema salonlarınca uygulanan bilet fiyatlarına ve indi rim/promosyonlara müdahale etmes i, ayrıca filmlerin gösterim süreleri, si nemaların hangi salonlarının kullanılacağı gibi sair şartları değişen ölçülerde olmak üzere sinema salonu işletmelerine dikte etme si çerçevesindedir. Sözkonusu iddiaların 4054 sayılı Kanun kapsamında 1180 değerlendirilebilmesi için öncelikle ilgi pazardaki dağı tım firmaları ile sinema salonu işletmeleri arasındaki ticari ilişkinin niteliğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Zira, sinema salonlarının dağıtım firmalarının bir acentesi olduğu kabul edilirse, başta sinema bilet ücretleri olmak üzere filmler in gösterimine ilişkin tüm koşulların dağıtım firmalarınca belirlenmesi 4054 sayılı Kanun kapsamında bir rekabet ihlali olarak kabul edilemeyecektir. Çünkü böyle bir durumda sinema salonu işletmeleri 4054 sayılı Kanun un 3. maddesinde tanımlanan şekilde bi r teşebbüs olarak nitelendirilmeyecektir. Türk Ticaret Kanunu nun 116. maddesinde acente Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tabi sıfatı olmaksızın bir mukaveleye 1190 dayanarak muayyen bir yer veya bölge içinde daimi bir surette ticari bir işletmeyi ilgilendiren akitlere aracılık etmeyi veya bunları o işletme adına yapmayı meslek edinen kimse olarak tanımlanmaktadır. Rekabet Kurulu nun 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin açıklanmasına Dair Kılavuz da 07-19/192 - 63 29(Kılavuz) Acentelik sözleşmelerine değinilmekte ve bu sözleşmelerin Rekabet Hukuku açısından değerlendirilmesi yapılmaktadır. Kılavuz da, teşebbüsler arasındaki ilişkinin Kanun un 4. maddesi kapsamında olup olmadığını belirleyen faktörün, acentenin müv ekkil tarafından atandığı faaliyetlerle ilgili olarak ticari veya mali bir risk alıp almadığı olduğu, acentenin bir mali veya ticari risk taşımaması durumunda faaliyetlerinin müvekkil teşebbüsün 1200 faaliyetlerinin bir parçası olarak değerlendirileceği, aksi h alde, yani acentenin risk üstlenmesi durumunda, kendi yapmış olduğu yatırımların geri dönüşünü sağlayabilmesi için pazarlama stratejisini özgürce belirleyebilmesi gerektiği ve bu durumda, söz konusu sözleşmenin Kanun un 4. maddesi kapsamına girebileceği ifade edilmektedir. 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağında belirleyici faktör olan risk konusunda ise Kılavuz da, her bir olayın kendi özellikleri göz önünde bulundurularak değerlendirileceği belirtilmekte olup , ayrıca bir acente ve müvekkil arasındaki ilişkide acentenin risk üstlendiği ve bu nedenle anlaşmanın Kanun un 4. maddesine girdiği durumlara örnekler verilmekte dir. V erilen örnekler 1210 arasında, Acentenin, söz konusu pazarda faaliyet gösterebilmek bakımından gerekli olabilecek ve sadece bu pazarda kullanılabilecek yatırımlar yapmak zorunda bırakılması durumu yer almaktadır. Sinema işletmeleri koltuk, film makinesi, ses sistemleri gibi kalemlere önemli yatırımlar yapmakta dır. Bu yatırımların sinema işletmesi tarafından başka bir alanda değerlendirilmesi veya sinemanın iş yapmaması durumda makul bir fiyatla elden çıkarılması mümkün değildir. Nitekim sinema salonu işletmelerine yollanan ankete gelen cevapların hemen hepsinde sinemalar gösterime soktukları 1220 filmlerden zararlar ede bildiklerini, faaliyetleriyle ilgili risk üstlendiklerini dile getirmektedir. Örnek olarak AFM tarafından sinema işletmelerinin riskleri iki gider başlığı altında toplanmaktadır. Bunların ilki yatırımın geri ödenmesi ile ilgili olan risklerdir. AFM tarafı ndan verilen bilgilere göre bu teşebbüs tarafından yapılan yatırımlar koltuk başına 1000 ABD Doları seviy esine ulaşmakta, örneğin 2000 koltuklu ve 2.000.000 ABD Doları na malolan bir sinemanın 2 senede yatırımını çıkarabilmesi için yıllık ortalama 1.600.00 0 seyirci toplaması gerekmektedir. AFM , Bursa Carrefour ve Ümraniye Carrefour un benzer şekilde finanse edildiğini ve bu sinemalara yılda 250 -300 bin kişinin geldiğini bildirmektedir. Diğer riskler 1230 ise kira, genel giderler ve personel giderlerinden oluşma kta olup bunlar sinemaya gelen seyirci sayısına bağlı olmayan sabit giderlerdir. Diğer taraftan , WB tarafından sunulan savunmalarda , sinema sektöründeki riskin fazlalığından ve bu riskin paylaşılması için gelir paylaşımı sisteminin 07-19/192 - 63 30uygulandığından bahsedi lmektedir. Esasında, sinema işletmecileri dağıtıcılarla yaptıkları anlaşmalarla asgari gösterim süresi boyunca, masrafları çıkartacak hasılat yapamasa bile filmi gösterimden çıkarmama yükümlülüğünü üstlenmekte, bu nedenle sık sık zarar edebilmektedir. Bu b ağlamda sinema işletmecilerinin de dağıtıcılar gibi film gösterimine ilişkin riskler aldığı hususunda hiç bir tereddüt bulunmamaktadır. 1240 Yukarıda yer verilen değerlendirme ve gerekçelerin ışığında, sinema salonlarının dağıtım firmaları adına komisyon karşı lığında çalışan bir acente oldukları, bu sebeple 4054 sayılı Kanun anlamında teşebbüs olarak kabul edilemeyecekleri yönündeki bir savın kabul edilmesi mümkün değildir. WB ile dağıtımını yaptı ğı filmlerde alıcı konumunda bulunan sinema salonu işletmele ri arasında dikey bir ilişki bulunmakta, bu şirketler sinema salonları ile ticari faaliyetlerini aralarında bulunan dikey anlaşmalar yoluyla devam ettirmektedir. Dağıtıcılar ve sinema salonları arasında bulunan dikey anlaşmalar bir fikri mülkiyet li sansı ilişkisini de içermektedir. Sinema işletmesi, kopyası dağıtıcı 1250 tarafından tahsis edilen bir filmi belirli bir süre ile sinemasında göstermekte, hasılatın belirli bir bölümünü (Türkiye uygulamasında % 50 si) almakta, sonra kopyalar ya imha edilmekte y a da dağıtıcı firmaya geri verilmektedir. Dağıtıcılar ise dağıtımını gerçekleştirdikleri kopyaların bedeli olarak, oluşan toplam hasılatın belirli bir bölümünü yapımcılar ile aralarında bulunan anlaşmalar çerçevesinde geri ödemektedir. Bu süreçte sinema fi lmlerine ilişkin fikri mülkiyet hakları zincirin en üst basamağında bulunan yapımcıların elinde kalmaktadır. Ancak yapımcı -dağıtıcı -sinema ilişkisinde anlaşma konusu filmlerin fikri mülkiyet hakları içermeleri, bu sebeple ürünün sahipliğinin el değiştirme mesi, dolayısıyla yeniden satışa konu olan bir mal veya hizmetin ortaya çıkmaması, dağıtım 1260 firmaları ile sinema salonları arasında dikey anlaşmalar bulunduğu ve söz konusu anlaşmalar vasıtasıyla rekabetin ihlal edilebileceği gerçeğini değiştirmez. Film e ndüstrisinin vatanı, ABD de 1948 yılında Yüksek Mahkeme tarafından alınan ve sektörü hala düzenleyen çok önemli bir karar olan United States v. Paramount Pictures kararında inceleme açısından örnek mahiyetinde hükü mler bulunmaktadır. Söz konusu kararda Y üksek Mahkeme, dağıtıcı ve salonlar arasında bir fikri mülkiyet lisansı ilişkisinin olmasının, dağıtıcılara sinema salonları arasındaki rekabeti kısıtlama hakkı vermeyeceğine ve bu nedenle dağıtıcılar tarafından sinema salonlarının bilet fiyatlarına müdaha le edilmesinin Sherman Kanunu nu ihlal ettiğine hükmetmiştir. Anılan Karar da, aynı dağıtıcının 1270 farklı sinemalarla yaptığı sözleşmelerle minimum fiyat belirlemesinin, sinemaların birbirleriyle rekabet etmelerini engellediği ve bir kopya hakkının, hakkı ve renler tarafından, devralanlar arasında rekabeti bozarak kazanç elde etme amaçlı kullanılamayacağı tespit edilmektedir. ABD Yüksek Mahkemesi nin anılan kararı WB hakkında yürütülen soruşturma açısından, ihlal iddialarının benzerliği sebebiyle, özelikle ön emlidir. Soruşturma 07-19/192 - 63 31konusu ihlal iddialarının en kapsamlı olanı WB nin değişen ölçü ve şekillerde sinema salonlarınca uygulanan bilet fiyatlarına ve promosyon/indirim kampanyalarına müdahale ettiği şeklindedir. WB nin sinema salonları ile arasında bulunan dikey anlaşmalar vasıtasıyla bilet ücretlerini belirlemesi, filmlerin 1280 gösterimi pazarındaki (sinema salonları arasındaki) rekabeti pratikte ortadan kaldırabilir. Bu sebeple anlaşma konusu malların özünde fikri mülkiyet hakları içermesi rekabetin sınırlan ması veya ortadan kaldırılmasının gerekçesi olarak görülemez. I.5.3. WB nin Sinema Salonlarınca Uygulanan Bilet Fiyatını Belirledi ği Şeklindeki İddialar ile Delil ve Savunmaların Değerlendirilmesi Tespitler bölümünde WB tarafından Türkiye genelinde film d ağıtımı yaptığı bir çok sinema salonuna gönderilen, bilet fiyatları ve indirim/promosyon uygulamalarına ilişkin koşulların belirlendiği örnek yazışmalar bulunmaktadır. Bu yazışmalar WB tarafından, promosyon/indirim kampanyaları gerçekleştiren ve 1290 önceden be lirlenen bilet fiyatlarını düşüren belirli sinema salonlarına uyarı, sinema salonlarından gelen bilet fiyatı onay istekleri, aynı şehir veya bölgede faaliyet gösteren sinemaların bilet fiyatlarını eşitleme, sinema salonlarından gelen rakip sinemaların bile t fiyatlarının yükseltilmesi talepleri şeklinde gruplan dırılmaktadır. Yukarıda özetlenen şekliyle belirli bazı sinema salonlarına spesifik bir şart getiren yazışmalar dışında, bir de özellikle hasılat beklentisi yüksek olan Asmalı Konak , Vizontele Tuuba , Yüzüklerin Efendisi -1 , Yüzüklerin Efendisi -2 , Matrix Reloaded ve Matrix Revolutions gibi filmlerin dağıtımı öncesinde tüm sinema salonlarına gönderilen ve uygulanacak bilet fiyatları gibi konularda kesin şartlar 1300 getiren genel talimatnameler bulu nmaktadır. Ayrıca sektörde faaliyet gösteren sinema salonu işletmecilerinin verdiği bilgiler WB nin bilet fiyatları, indirim uygulamaları ve filmin nihai tüketiciye dönük diğer parasal gösterim esaslarını belirlediği şeklindedir. Son olarak bizzat WB Satış Direktörü Yalçın KÜÇÜKÖZCAN bilet fiyatlarının aynı bölgede bulunan ve birbirine yakın kalitede bulunan sinema salonları arasında farklılaşmasına izin veremeyeceklerini, bu konuda geçmişte müdahale ettiklerini ifade etmiştir. Elde edilen deliller sinema f ilmi bilet ücretlerinin bazı durumlarda WB tarafından belirlenmesi veya onaylanması, bu bedellerin ülke genelindeki sinemalarda kontrol edilmesi, birbirinin rakibi olması beklenen sinema salonları arasında 1310 eşitlenmesi, indirim/promosyon uygulamalarına müda hale edilmesi ve yasaklanması veya bu konularda onay verilmesi gibi eylemlerin anılan dağıtıcı şirket tarafından, Rekabet Kurulu nun aldığı soruşturma açılması kararından önceki dönemde yaygın ve sürekli biçimde uygulandığını göstermektedir. WB nin ilk ya zılı savunmasında da sinemalarca uygulanan bilet fiyatlarına müdahale edildiği kabul edilmekte, bu durumun ise haklı ve mantıklı ticari gerekçelerden kaynaklandığı belirtilmektedir. 07-19/192 - 63 32Bu sebeple Warner Bros un gerçekleştirdiği iddia edilen rekabet i hlalleri 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin, Belirli bir mal veya hizmet piyasasından doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını 1320 taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uy umlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır şeklindeki birinci fıkrası ve özelikle de anılan maddenin Mal veya hizmetlerin alım yada satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türl ü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi şeklindeki (a) bendinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmiştir. WB aynı zamanda Türkiye genelinde filmlerin sinemalarda gösterimine yönelik dağıtımı ilgili pazarında hakim durumdadır. WB nin sinema salonlarınca uygulanan bilet fiyatlarını belirlemesi ile bu işletmelerce gerçekleştirilen indirim/promosyonlara müdahale etmesi sonucunda bir başka hizmet piyasası 1330 olan, filmlerin sinemalarda gösterimi pazarındaki rekabet sınırlanmaktadır. Bu sebeple WB ile ilgili iddialar 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesinin, Belirli bir piyasadaki hakimiyetin yaratmış olduğu finansal, teknolojik ve ticari avantajlardan yararlanarak başka bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabet koşullarını bozmayı amaçlayan e ylemler şeklindeki (d) bendi kapsamında kabul edilmiştir. WB nin sinema salonları ile arasında bulunan dikey anlaşmalar vasıtasıyla film bilet ücretlerini belirlediği ve/veya müdahale ettiği açıkça tespit edilmiştir. Ancak bu davranışların altında yatan e konomik mantık ve gerekçenin incelenmesi, 4054 sayılı Kanun un 4 . maddesinde yer alan rekabeti, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan ifadesinin soruşturma konusu olayda var olup olmadığının 1340 tespiti açısından önemlidir. WB nin yazılı savunmasında , temel olarak hasılat paylaşımı sistemi gereği adı geçen şirketin bilet fiyatlarını takip etmesinin haklı gerekçelere dayandığı ifade edilmektedir. WB vekilleri, gelir paylaşımı sisteminin, film dağıtımı pazarında olduğu gibi riskin paylaşılması gereken durumlar da yaygın olarak kullanılan bir sistem olduğunu, dağıtıcıların gelirlerinin bilet fiyatlarına bağlı olmasının haklı olarak bilet fiyatlarına etki edilmesine neden olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, bir sinema işletmesinin, bilet fiyatlarını düşürmek suret iyle izleyici sayısını arttırarak bilet dışındaki gelirlerini, örneğin büfe gelirlerini arttırabileceği , ancak bu artan gelirlerden dağıtıcının herhangi bir yarar görmeyeceğinin belirtildiği 1350 savunmada, film dağıtıcılarının salonların uyguladıkları fiyatlar konusunda fikirlerini bildirme ve fiyatlara etki etmelerinin, promosyon faaliyetlerine karışmalarının sektörün kendine özgü yapısı nedeniyle gerekli olan uygulamalar olduğu aktarılmaktadır. Diğer taraftan WB nin ikinci savunmasında, teşebbüsün bir ekonom i danışmanlık şirketine yaptırdığı araştırmaya atfen; bilet fiyatlarındaki farklılaşmanın yeniden satış fiyatının tespiti iddiasına uymadığı ileri sürülmektedir. WB n in yaptırdığı araştırma sonuçlarında farklı fiyatlar ın bulunması, bu teşebbüsün ilgili p azarda rekabeti bozucu amaçta dikey anlaşmalar yaptığı gerçeğini değiştirmemektedir. Özellikle sınırlı sayıda sinemanın bulunduğu 1360 07-19/192 - 63 33Anadolu şehirlerinde WB tarafından bilet ücretlerine yapılan müdahaleler sonucunda filmlerin sinemalarda gösterimi pazarında ki rekabetin sınırlandığı, dolayısıyla etkilendiği açıktır. WB, aynı bölgeler içinde yer alan sinemaların bilet fiyatlarının birbirleriyle eşit olmasını istemekte , bu yönde sinema işletmelerine telkinlerde bulunmaktadır. WB nin bu müdahalelerle amaçladığı sinema salonları arasındaki fiyat rekabetini önleyerek gelirini yükseltmektir. Zira bir sinemanın bilet fiyatlarını düşürerek seyirci çekmesi izleyicilerin bu sinemayı tercih etmesine yol açacak, izleyicilerin daha yüksek fiyattan bilet satan sinemalardan ucuz sinemalara kayması hasılat paylaşımı çerçevesinde dağıtıcı açısından daha düşük gelir anlamına gelecektir. 1370 Soruşturma sürecinde değerlendirilen bilgi, belge, taraf ifadeleri ve savunmaların sonucunda WB nin 4054 say ılı Kanun un 4. maddesinin birinci f ıkrası ve özelikle de aynı maddenin Mal veya hizmetlerin alım yada satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi şeklindeki (a) bendinde yasaklanan faaliyetleri gerçekleştirdiği v e aynı zamanda ilgili pazardaki hakim durumunu 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesinin birinci fıkrası ve özelikle de aynı maddenin Belirli bir piyasadaki hakimiyetin yaratmış olduğu finansal, teknolojik ve ticari avantajlardan yararlanarak başka bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabet koşullarını bozmayı amaçlayan eylemler şeklindeki (d) bendinde örneklendirilen şekilde kötüye kullandığı tespit edilmiştir. 1380 I.5.4. WB nin Filmlerden Önce Gösterilecek Fragmanları Belirledi ği İddia sının De ğerlendirilmesi Soruş turma dahilinde incelenen bir diğer iddia da, WB tarafından, anılan teşebbüsün dağıtımını yaptı ğı filmlerden önce gösterilecek fragman ve diğer reklamlara ilişkin şartları alıcıları konumunda ki sinemalara dikte ettiğidir . Yapılan incelemelerde kendileri il e görüşme yapılan bazı sinema salonu işletmelerince filmlerden önce gösterilecek fragmanların dağıtım firmalarınca belirlendiği ifade edilmiştir. Yapılan yerinde incelemelerde WB nin Türkiye genelinde çalıştığı sinemalara gönderdiği bir takım yazılarda bel irli bazı filmlerden önce gösterilecek fragmanları tespit ettiği anlaşılmıştır. 1390 WB Türkiye genelinde filmlerin sinemalarda gösterimine yönelik dağıtımı ilgili pazarında hakim durumda tespit edilmiştir. Bu sebeple WB nin yukarıda özetlenen tarzda gerçekle ştirdiği uygulamaları 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesinin Bir mal veya hizmetle birlikte, diğer mal veya hizmetin satın alınmasını veya aracı teşebbüsler durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın veya hizmetin, diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tara fından teşhiri şartına bağlanması ya da satın alınan bir malın belirli bir fiyatın altında satılamaması gibi tekrar satış halinde alım satım şartlarına sınırlamalar getirilmesi şeklindeki (c) bendi kapsamında değerlendirilecektir. WB tarafından bazı sinemalara gönderilen bir yazıda, dağıtımı söz konusu 1400 firmaca yapılan Asmalı Konak filminden önce gösterilmesi gereken film fragmanları belirtilmekte, bu filmlerin sinemanın programında olması ve fragmanının gösterilmemesi halinde WB nin ilgili filmi geri çek eceği ifade 07-19/192 - 63 34edilmektedir. Yazıda ayrıca WB nin talebinin sadece programında bu filmler olan sinemalar için bağlayıcı olduğu, konuya ilişkin görüşlerin bildirilmesi gerektiği açıklanmaktadır. WB nin fragman gösterimi konusunu içeren ilgili yazılarından bi r diğerinde, kendisi dışındaki dağıtım firmalarının filmlerine ilişkin fragmanların gösteriminin yasak olduğu yönünde bir kayıt yer almaktadır. Söz konusu yazıda 2002 tarihinde vizyona giren Yüzüklerin Efendisi 2 filminden önce gösterilmesi gereken 8 ade t 1410 fragman belirtilmiş, bunların dışında kalan filmlerin fragmanlarının gösterilmemesi talep edilmiştir. WB savunma larında sinema salonlarının hangi fragmanları göstereceğini belirlemek gibi bir amacı olmadığını, aksine soruşturma raporunda atıf yapılan bi r yazışmadaki lütfen bu yazıyı aldığınızı teyit edin ve varsa görüşlerinizi bildirin ifadesinden de anlaşılacağı üzere sinemaların görüşlerini aldığını ifade etmekte ve WB nin hiç bir zaman istediği fragmanları gösterime sokmayan bir sinema salonuna herh angi bir yaptırım uygulamadığın ı iddia etmektedir . Diğer taraftan , WB tarafından bir takım filmlere ilişkin gönderdiği bir mektupta yer alan burada belirtilenlerin dışında başka hiç bir fragman gösterilmeyecektir ifadesinin, 1420 herhangi bir anda bir sineman ın elinde bulunan WB ye ait bir çok fragmandan hangilerinin gösterilmesinin gerektiğine yönelik olduğu ve diğer dağıtıcıların fragmanları ile ilgili olmadığı, ayrıca hiç bir zaman diğer dağıtım şirketlerinin fragmalarını n engelleme sinin amaçla nmadığı ifade edilmektedir. WB, diğer dağıtım şirketlerine ait fragmanların da düzenli olarak kendi filmleriyle birlikte gösterildiğini iddia etmektedir. Soruşturma safhasında elde edilen bilgilerin incelenmesinden WB nin fragmanlarla ilgili yazılarının bir tavsiye de ğil talep niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Özellikle WB tarafından gönderilen bir mektupta yer alan burada belirtilenlerin dışında başka hiç bir fragman gösterilmeyecektir ifadesinin 1430 sadece tavsiye niteliğinde olduğunu, diğer dağıtıcıların filmlerinin gösterilmesine engel olmadığını kabul etmek mümkün değildir. Öte yandan savunmada dile getirilen, gösterilen fragman sayısının gerçekte sadece 4 -5 olduğu, sürelerinin kısa olduğu hususları bu eylemin bir ihlal olduğu gerçeğini değiştirmemektedir. Nitekim 4054 sayılı Kanun un 6. maddesinin (c) bendinde Bir mal veya hizmetle birlikte, diğer mal veya hizmetin satın alınmasını veya aracı teşebbüsler durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın veya hizmetin, diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından t eşhiri şartına bağlanması ya da satın alınan bir malın belirli bir fiyatın altında satılmaması gibi tekrar satış halinde alım satım şartlarına ilişkin sınırlamalar getirilmesi rekabete aykırı sayılan ve 1440 yasaklanan uygulamalar arasında yer almaktadır. İnce leme konusu olayda da WB, fragmanların gösterilmesini dağıtımını yaptığı filmlerin gösterimine koşul olarak sürmekte ve bu şekilde Kanun un 6. maddesinin (c) bendinde yasaklanan eylemleri gerçekleştirmektedir. 07-19/192 - 63 35Sonuç olarak, WB nin dağıtımını yaptığı filml erden önce gösterilecek fragmanları belirlemek suretiyle ilgili pazardaki hakim durumunu 4054 sayılı Kanun un 6. maddesinin birinci fıkrası ve özelikle de anılan maddenin (c) bendinde örneklendirilen şekilde kötüye kullandığı tespitine ulaşılmıştır. J. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK 1450 Türkiye genelinde filmlerinin sinemalarda gösterimine yönelik dağıtımı ilgili pazarında faaliyet gösteren WB, UIP, Özen Film ve diğer küçük dağıtıcı firmalar, sinema salonları ile dağıtım konusu filmin hasılatının aralarında paylaş ımı esasına göre çalışmaktadır. Yürütülen soruşturma kapsamında sinema salonları ile dağıtım firmaları arasında oluşan ticari ilişki değerlendirilmiş, buna göre sinema salonu işletmeleri nin 4054 sayılı Kanun un 3. maddesinde tanımlanan şekilde bir teşeb büs olarak kabul edilip edilemeyecekleri tespit edilmiştir. Bu bağlamda sinema salonlarının dağıtım firmalarının nam ve hesabına çalışan bir acente oldukları savları değerlendirilmiştir. 1460 Türk Ticaret Kanunu nun 116. maddesinde acente Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tabi sıfatı olmaksızın bir mukaveleye dayanarak muayyen bir yer veya bölge içinde daimi bir surette ticari bir işletmeyi ilgilendiren akitlere ar