T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/399 KARAR NO : 2025/1876 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 05/11/2024 NUMARASI : 2021/434 Esas - 2024/815 Karar DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Sigorta rücu) Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabu…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/399 KARAR NO : 2025/1876 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 05/11/2024 NUMARASI : 2021/434 Esas - 2024/815 Karar DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Sigorta rücu) Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalılar ... Sanayi ve Ticaret AŞ, ... Enerji Üretim AŞ ve ... İnşaat Ticaret ve Sanayi AŞ vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; ... Makina San. Ve Tic. Koll. Şti.'nin 27/01/2011 tarihli faturası ile ... Kiralama AŞ'ye 118.000,00 USD bedelle satılan iş makinası için müvekkili şirketçe Leasing All Risk Sigorta poliçesi tanzim edildiği, sigortalı iş makinasının ... İş Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ... kiralama yoluyla kiralandığını, bu şirketin de Adana-Kozan Köprü ve Menge Baraj Şantiyelerinde çalışmak üzere sigortalı makinayı çalıştırmak üzere ortaklarını davalıların oluşturduğu ...-... Adi ortaklığına kiraladığını, 23/01/2012 tarihinde sigortalı İş Makinasının çalıştığı köprü Baraj şantiyesinde devirasyon tüneli girişindeki baraj kapağının patlaması sonucu hasar gördüğünü, şantiyede çalışan işçelerden hayatını kaybedenler olduğunu, müvekkili şirketçe sigortalı iş makinasındaki hasar bedeli olarak 181.390,00 TL'nin 24/04/2012 tarihinde poliçe kapsamında sigortalıya ödendiğini, poliçe genel şartları ve TTK'nın 1301. maddesi uyarınca, müvekkili şirketin ödediği tazminattan dolayı sigortalısına halef olarak zarardan kanunen sorumlu bulunanlara rücu etmek hakkını haiz olduğunu; Adana-Kozan Köprü ve Menge Baraj işini, ortaklarının davalıların oluşturduğu ve ...-... Adi Ortaklığı ve diğer davalı ... Enerji Üretim AŞ'nin üstlendiğini, müvekkili şirkete sigortalı iş makinasında meydana gelen hasardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, Ankara 27. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Enerji Üretim AŞ vekili, savunmasında özetle; ... İş. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, ... ... Adi Ortaklığı'na kiralanan iş makinesinin, Kozan'da yapımı süren müvekkili şirkete ait baraj inşaatında meydana gelen kaza sebebiyle zarar gördüğünün iddia edildiği müvekkili şirket ile zarar gören arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, olaya haksız fiil hükümlerinin uygulanması gerektiğini, HMK'nın 16. maddesine göre yetkili mahkemenin haksız fiilin işlendiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, İş Makinası Adana ili, Kozan ilçesinde bulunan Köprü Baraj İnşaatı'nda meydana gelen kazada zarar görmüş olduğundan; Kozan Mahkemesinin seçimlik yetkili mahkeme olduğunu, yine iş makinesinin sahibi ve sigorta ettiren olan ... ... Kiralama AŞ'nin merkezi İstanbul'da olduğu, bu nedenle İstanbul Mahkemesinin yetkili mahkeme olduğunu, müvekkili şirketin adresinde Sabancı Center Kule 2 Kat 5. 4. Levent İstanbul olup genel yetki kuralları gereği İstanbul Mahkemesinin yetki kuralları gereği İstanbul Mahkemesinin yetkili olduğunu, İş makinesinin işleteni ... İş Mak. San. Tic. Ltd. Şti.'nin adresinin Adana olduğu, HMK'nın 15. maddesi gereği taşınıra ilişkin zarar sigortalılardan doğan davalarda rizikonun gerçekleştiği yer mahkemesinin de yetkili olduğunun belirtildiğini, bu yönü ile Kozan Mahkemesinin yetkili olduğunu, davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili İstanbul Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini; müvekkili şirketin kira sözleşmesinin tarafı olmadığını, anahtar teslimi inşaat işinin niteliği gereği, Adi ortaklığa inşaat yapımı ile ilgili işçi, malzeme ve diğer ekipmanların ...-... Adi ortaklığı tarafından tedarik edildiğini, müvekkilinin asıl işveren sıfatının bulunmadığını, müvekkilinin ihale ile işi ortaklığa vermiş olduğundan kazanın meyadan gelmesinde kusurlu hareketinin olmadığını, Köprü Barajı ve ... Yapım işi ihale ile başka firmaya verildiğini, projenin fizibilitesinin DSİ tarafından yapıldığını, daha sonra ...ı Mühendislik Hizmetleri AŞ tarafından yapıldığını, daha sonra ... Mühendislik Hizmetleri AŞ tarafından proje hazırlandığını, DSİ tarafından yetkili kılınan Su Yapıları Su Denetim Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından onaylandığını, kazanın nedeninin derivasyon tünelinin kapaklarının yerinden çıkması olduğunu, müvekkili şirketin işin yapılması sırasında oluşan zarara sebebiyet veren bir fiili bulunmadığını, kusur ve sorumluluğu bulunmayan müvekkili yönünden davanın reddi gerektiğini belirterek, usul ve esas yönlerinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... İnşaat Ticaret San. AŞ Ve ... San. Ve Tic. AŞ vekili, savunmasında özetle; Köprü Barajı ve ... İnşaatı projesinin iş sahibinin ... Enerji Üretim AŞ olup derivasyon tünelleri ile kesin projeleri ile inşaat uygulama projeleri iş sahibi olan ... Üretim AŞ tarafından ... Mühendislik Hizmetleri A.Ş.'ye yaptırıldığı, ... Enerji Üretim AŞ İle Su-Yapı Mühendislik ve Müşavirlik AŞ ile 04/05/2009 tarihinde 3 yıl süre ile geçerli olmak üzere "Köprü Barajı ve ... Projesi Kontrollü Sözleşmesi" düzenlendiğini, iş sahibi ... Enerji Üretim A.Ş. tarafından Köprü Barajı ve ... Projesi Yapım İşleri 31/03/2009 tarihli sözleşme ile müvekkili ...-... Adi ortaklığına verildiğinin, müvekkili adi ortaklık tarafından taahhüdün altında bulunan işlerle ilgili olarak ... İş. Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle İş Makinesi Sözleşmesi imzalanarak, dava konusu iş makinesinin kullanılmaya başlandığını, meydana gelen kazada iş makinesinin zarar gördüğünü, müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, müvekkili adi ortaklığın, taahhüdü altında bulunan işlerle ilgili sözleşmede düzenlenen tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına rağmen kazanın meydana geldiğini, müvekkili adi ortaklığın yapmış olduğu imalatların ... tarafından onaylandığını ve ... ve Su-Yapı Mühendislik ve Müşavirlik A.Ş. tarafından kontrol edildiğini, T.T.K. 1472. maddede öngörülen şartların oluşmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Yapılan yargılama ile davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı iş makinesinin hasara uğraması nedeniyle sigortalıya ödenen bedelin davalılardan rücuen tahsili istemiyle huzurdaki davanın açıldığı, uyuşmazlığa konu makinenin dava dışı sigortalı ... Kiralama A.Ş. Lehine davacı nezdinde sigortalı olduğu, davacı tarafından sigortalıya 24/04/2012 tarihinde hasar tazminatı olarak 181.390,00-TL ödeme yapıldığı, sigortalısına ödeme yapan davacının hasar sorumlularına karşı halefiyet ilkesi gereği aktif dava ehliyeti bulunduğu, sigortaya konu iş makinesinin "Liugong marka CLG 4181lI tipinde motor greyder" cinsi olduğu, poliçe ve ekli zeyilmameler ile "çarpma, çarpışma, raydan çıkma, devrilme, düşme, yuvarlanma, toprak kayması, toprak çökmesi, yangın, yıldırım, hırsızlık, deprem, sel, seylap çığ sebepleri ile meydana gelebilecek hasarların" teminat altına alındığı, tenzili muafiyet kaydıyla sigorta teminat miktarının belirlendiği, makinenin 24/02/2012 tarihinde hasara uğradığı, hasar tarihinde poliçenin taraflar yönünden geçerli ve yürürlükte olduğu, olay nedeniyle Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan kovuşturma ile maddi vakıanın "Derivasyon tünelinin memba girişindeki kapakların (batardo kapağı) sabitleneceği yerde hatalı imalat sonucu birinci (faz1) faz betonu yüzeyinin tamamen pürüzlendirilmeden ikinci (faz2) faz betonunun yapılması nedeniyle arada boşluk bırakılması, kapakların uygun bir ortamda projesinde olduğu gibi kaldırma krişi ile takılmayıp çelik halatla kapaklar yerine takıldığı andan itibaren çok kısa bir süre sonra kapakların bir çok yerinden şartnamenin izin verdiğinin çok üzerinde önemli su sızıntısı olması (hatta kesin olmayan hesaplamalara göre 300 katı), su sızıntısının önlenmeyip/önlenemeyip gün be gün artması ve baraj rezervuarında çok kısa sürede biriken suyun devasa basıncının da etkisiyle su jetinin oluşması, oluşan su jetinin olay sonrası fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere yaklaşık 15 gün süreyle tünelin tavan kısmındaki ve sol tarafındaki betonlarda tahribata yol açtığı, birinci ve ikinci kademe betonlar arasındaki hatalı imalat nedeniyle var olan bu boşluğa çok kuvvetli basınçlı su girerek iki yüzeyin birbirinden ayrılmasını kolaylaştırdığı, su sızıntısının/jetinin kapakların titreşim genliğinin artmasında ve taşıyıcı alanında ilave gerilmelerin oluşmasında ve tahrip sürecinin hızlanmasında etken rol oynadığı, kapakların mesnetlendiği bölgede, kapağa etkiyen hidrostatik basınç etkisinde mesnet bölgelerinde beton kesitlerde oluşan gerilmelerin aşıldığı basınç gerilmeleri altında ezilmelerin, çekme gerilmeleri altında ise beton kesitlerde çatlakların oluştuğu, çekmenin ve basıncın önemli derecede aşıldığı bölgede başlayan çatlamalarla ve ezilmelerle bölgede betonun dayanımını kaybetmesi sonucu ve batardo kapaklarının beton yüzeye basma oranının projede % 7,5 olarak tasarlanmasının da etkisiyle kapakların önce sol taraf olmak üzere mesnetlendiği bölgedeki birinci faz ve ikinci faz betonlarını kopartıp göçerterek yerinden çıktığı, baraj rezervuarında bulunan yaklaşık 77 milyon m3 suyun devasa basınçla, kontrolsüz bir şekilde derivasyon tünelinden akarak mansap alanında çalışan 5 işçinin ölümüne, hala cesetleri bulunamayan 5 işçinin de ölümlerine muhakkak nazariyle bakılacak şekilde ölüm karinesi altında kaybolmalarına neden olduğu..." şeklinde kabul edildiği, 31/03/2009 tarihli Sözleşmeye göre Menge Barajı ve Hidroelektrik Santrali yapım işinde iş sahibinin davalı ... Enerji Üretim A.Ş ve Müteahhid firmanın davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. İle davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanatyi A.Ş.'nin oluşturduğu ... - ... Adi Ortaklığı olduğu, davalılar arasındaki sözleşmede sözleşme konusunun “...'lerin inşaatı kapsamındaki bu sözleşme ve eklerinde açıklanan işlerin iş sahibi tarafından müteahhide yaptırılması olarak“ açıklandığı, adi ortaklık tarafından bir kısım işlerin dava dışı ... Makine Sanayi ve Tic. A.Ş.'ye taşere edildiği, dava dışı ... Makine Tic. Koll. Şti. tarafından dava dışı ... ... Kiralama A.Ş. adına düzenlenen 27/01/2011 tarihli Proforma Fatura düzenlendiği, greyderin dava dışı ... ... Kiralama A.Ş adına 07/04/2011 tarihinde tescil edildiği, Düzenleme Şeklinde ... Kiralama Sözleşmesinde kiracının ... İş Mak. Tic. Ltd. Şti., kiraya verenin ... Kiralama A.Ş olduğu, kira süresinin 3 yıl olarak belirlendiği, kira konusu iş makinesinin ... İş Makinaları San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından (işveren) ... ... Adi Ortaklığına 10/01/2012 tarihli Makine Kira Sözleşmesi ile "Adana Kozan Menge Barajı şantiyesinde çalıştırılmak üzere" kiralandığı, bu kapsamda sigortalı iş makinesinin 24/02/2012 tarihinde Adana Seyhan Nehri’nin Göksu kolu üzerinde bulunan Köprü Barajı ve ... inşaatında hasara uğrayarak pert olduğu, sovtaj ve muafiyet indirimi sonrası KDV dahil 181.390,10-TL zararın ortaya çıktığının yapılan bilirkişi incelemesi ile anlaşıldığı, davacının ödeme tarihinden itibaren tarafların tacir olduğu dikkate alınarak ticari faiz talep edebileceği, bu kapsamda 181.390,00-TL asıl alacağa ödeme tarihinden takip tarihine kadar işleyen faiz miktarının 7.317,72 TL olduğu, iş makinasını kiralayan adi ortaklığın sözleşmesel ilişki kapsamında sorumluluğu bulunmakla birlikte, ceza yargılamasındaki kusur değerlendirmesi ile hukuk hakimi bağlı olmamakla birlikte ceza hakimliğince tespit edilen maddi vakıa, alınan bilirkişi raporlarındaki değerlendirmeler dikkate alındığında davalı iş sahibi ... Enerji Üretim AŞ İle müteahhit firma ...-... Adi ortaklığını oluşturan davalı şirketlerin meydana gelen hasardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, her ne kadar alınan bilirkişi raporlarında davalılar ve dava dışı firmalar yönünden kusur nispetlerinin tayini yapılmış ise de davacı tarafından takip talebinde "müştereken ve müteselsilen" tahsil talebinde bulunulduğu, asıl işveren, taşeron ve alt taşeronlar arasındaki kusur dağılımının kendi aralarındaki iç rücuya ilişkin olduğu ve tespitinin huzurdaki yargılamada etkisi bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulü gerektiği, alacağın yargılamayı gerektirdiği ve likid olmadığı..." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davalıların Ankara 27. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazlarının ayrı ayrı kısmen iptali ile takibin 181.390,00 TL asıl alacak, 7.317,72 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 188.707,72 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari temerrüt faiz işletilmesine, koşulları oluşmadığından icra inkâr tazminatı taleplerinin reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalılar vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... San. ve Tic. AŞ vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kararın hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, davacı taleplerinin zamanaşımını uğradığını, hükme esas alınan raporun aynı kaza sebebiyle başka mahkemelerde alınan tüm kusur raporları ve ceza mahkemesindeki maddi olgularla çeliştiğini, Kozan Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/103 Esas sayılı dosyasında alınan 18.09.2014 tarihli raporda ... AŞ Proje müelliflerinin asli kusurlu ... Proje müdürü ve kapak montajı sorumlusunun asli kusurlu, ... Denetim Firmasını şantiye şefinin asli kusurlu ... Makine şefinin asli, mühendisin tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiğini, maddi olgular çerçevesinden yeniden kusur incelemesi yapılması gerektiğini, gerekçeli kararda davaya konu projenin dikkate alınmadan inceleme yapıldığını, Köprü Barajı ve ... Projesinin iş sahibini ... .. AŞ olduğunu, iş sahibi ... AŞ tarafından Köprü Barajı ve ... Projesi yapım işlerinin 31.09.2009 tarihli sözleşme ile ... ... adi ortaklığına ihale edildiğini, kapağın projesi, tasarımı, imalatının montajının ise müvekkili adi ortaklık tarafından ... Makine... AŞ'ye yaptırıldığını, hükme esas alınan kusur raporundaki tespitin aksine müvekkili adi ortaklığın kusurunun bulunmadığını, Kozan Cumhuriyet Başsavcılığının 2012/8121 sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda betonun istenen basınç dayanımını sağladığının tespit edildiğini, tahmini dayalı olarak bilirkişiler tarafından tespitte bulunulduğunu, Kozan Ağır Ceza Mahkemesinde hükme esas alınan 18.09.2014 tarihli raporda ayrıntılı olarak açıklandığını, ... yetkililerinin asli kusurlu olduğunun dile getirildiğini, müvekkili adi ortaklığın inşaat yapım işini yüklendiğini, gerek projenin hazırlanması, gerekse kontrolü aşamasında hiçbir görev almadığını, kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmadığını, sözleşme ve teknik şartnameye aykırı bir imalatı, kazanın meydana gelmesine herhangi bir etkisinin olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte faiz kararınında içtihatlara aykırı olduğunu iddia ederek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... İnşaat Tic. ve San. AŞ vekili istinaf başvurusu dilekçesinde özetle; Taleplerin zamanaşımına uğradığını, karar gerekçesinin eksik ve hatalı olduğunu, ceza mahkemesi kararlarının taraflar yönünden kesin delil niteliğine haiz olduğunu, TBK 74.maddesi gereğince engel teşkil etmediğini, ceza dosyasındaki saptanan maddi olgular çerçevesinde yeniden kusur incelemesi yapılması gerekir iken mahkeme tarafından bunun gerçekleştirilmediğini, projenin organizasyon yapısının dikkate alınmadığını, ceza yargılaması ve soruşturma aşamasındaki raporlarda durumun tespit edildiğini, adi ortaklığın Köprü Barajı ve ... Projesi kapsamında sadece inşaat yapım işlerini yüklendiğini, gerek projenin hazırlanması gerekse de projenin kontrolü aşamasında herhangi bir şekilde görev almadığı gibi projenin uygulanmasında da yer almadığını, baraj projelerinin Temelsu tarafından hazırlandığını, müvekkili adi ortaklığın yapmış olduğun imalatların ise ... tarafından onaylandığını, ... ile ... tarafından kontrol edildiğini, davaya konu edilen kaza nedeniyle farklı dosyalar için alınan bilirkişi raporlarında belirtildiği üzere adi ortaklığın sadece inşaat yapım işini üstlendiğini, adi ortaklığın taahhüt ettiği tüm işlerde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yasal ve teknik yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiği gibi işçilere gerekli eğitim ve donanımı sağladığını belirterek kararın kaldırılmasını, davanın reddi ile %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Enerji Üretim AŞ vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin meydana gelen zarardan dolayı BK 58 hükmüne göre bina ve inşa eseri maliki olarak kusursuz veya sebep sorumluluğunun söz konusu olmadığını, kaza tarihinde baraj inşaatının henüz tamamlanmadığını, müvekkiline teslim edilmediğini, halen bir kısım inşa ve elektro mekanik eksikliklerin bulunduğunu, tamamlanmayan ve yapımı süren bina ve inşa eserinden dolayı kusursuz sorumluluk halinin doğmayacağını, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin faaliyetinin elektrik üretimi olduğunu, baraj işletme ve elektrik üretip satma konusunda faaliyet gösterdiğini, baraj inşaatı ve diğer inşaatlar faaliyet alanı içerisinde olmadığını, işin anahtar teslimi ile verildiğini, inşaat sürecine asla katılmadığını, şirket tarafından proje, inşaat, kontrol, elektrik projesinin ayrı ayrı şirketlere ihale ile verildiğini, inşaat yapım işini ise hizmet satın alma şeklinde ... - ... adi ortaklığını ihale ile verdiğini, baraj inşaatı işinin tamamının ihale yolu ile verildiğinden iş sahibi müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, hükme esas alınan raporun eksik inceleme ve hatalı hazırlandığını, sözleşmenin 16.maddesinde düzenlemenin mevcut olduğunu, ... ... adi ortaklığı ile müvekkili arasındaki anahtar teslimi sözleşmenin incelenmeksizin hatalı rapor düzenlendiğini, müvekkilinin kira sözleşmesinin tarafı olmadığını, başka mahkemelerde açılan davada müvekkili yönünden ret kararı verildiğini, iş mahkemesi davalarının örnek olarak gösterilebileceğini, karar ve raporlardan da anlaşılacağı üzere söz konusu işin ihale edildiğini, anahtar teslimi inşaat işinin niteliği gereği asıl iş veren sıfatının bulunmadığını, iş mahkemelerindeki bilirkişi raporları ile bu hususun doğrulandığını iddia ederek kararın kaldırılmasını, müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE Dava, Leasing All Risk Sigorta Poliçesi kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili amacı ile başlatılan ilamsız icra takibine karşı yapılan itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalılar ... Sanayi ve Ticaret AŞ, ... Enerji Üretim AŞ ve ... İnşaat Ticaret ve Sanayi AŞ vekillerince, yasal süreleri içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... ... Kiralama AŞ Şirketi arasında sigorta poliçesinin varlığı, hasara uğrayan iş makinesinin makine kira sözleşmesi ile ... - ... Adi Ortaklığı tarafından kiralanmış olduğu, 23.01.2012 tarihinde Köprü Barajı ve ... Projesinden barajın doluya yakın su tutmuş olduğu sırada baraj kapağının patlaması sonucunda çalışan ekiplerle birlikte makinenin zarar gördüğü hususlarında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, ihale ile işi adi ortaklığa veren ... AŞ'nin olayda kusurunun ve sorumluluğunun olup olmadığı, inşaat işinin yüklenicisi olan davalıların kusurunun bulunup bulunmadığı, ceza mahkemesindeki kusur raporunun hukuk mahkemesini bağlayıp bağlamadığı, ceza kararı sonrasında tarafların kusuruna dair yeniden rapor alınmamış olmasının isabetli olup olmadığı, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, bina ve inşaat sahibinin sorumluluğu yönünden sorumluluğun bulunup bulunmadığı, mahkeme kararını ve hükme esas alınan bilirkişi raporunun ayrıca faize ilişkin kararın usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından; dava dışı ... Makine... Ltd Şirketi ve Finas ... ... AŞ şirketi adına 27.01.2011 tarihli silindir cinsi makineye dair 60.000,00 USD tutarında fatura düzenlendiği, dava dışı Finas ... Kiralama AŞ şirketi tarafından fatura konusu iş makinesini başlangıç tarihi 01.03.2011, bitiş tarihi 01.03.2014 olan Leasing All Risk Sigorta Poliçesi ile sigortalattığı, sigorta poliçesindeki sigorta ettiren ve sigortalının Finas ... Kiralama AŞ şirketi olduğu, riziko adresinin makinelerin kullanım alanı olarak belirlendiği, poliçe kapsamında sel, deprem vb rizikoların dahil olduğu, dava dışı ... İş Mak... Ltd Şirketine söz konusu makinenin düzenleme şeklinde ... Kiralama Sözleşmesi ile kiralandığı, kiralayan dava dışı ... İş Makineleri ... Ltd Şirketi tarafından söz konusu aracın davalı ... - ... Adi Ortaklığı ile gerçekleştirilen 10.01.2012 tarihli makine kira sözleşmesi ile kiralandığı, araç sahibinin ... İş Makineleri Ltd Şirketi, kiralayanın adi ortaklık olduğu, kira konusunun özellikleri belirtilen aracın kiralayan tarafından Adana - Kozan - Menge ve Köprü Barajı Şantiyesinde çalıştırıldığı şeklinde belirtildiği, makinelerin bakımının 4.maddede yer aldığı, iş verenin sorumlulukları (kiralayan) sorumluluklarının 5.maddede düzenlendiği, söz konusu maddenin 5.1.bendinde; kiraya verilen makinelere ait ödemelerin sözleşme hükümleri gereğince yerine getirileceği vb hususlara yer verildiği, davalılardan ... ... AŞ ile davalı adi ortaklık arasında "Menge Barajı ve Hidroelektrik Santrali ile Köprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali Sözleşme No:1 İnşaat ve Hidro Mekanik İşler Kısım A, Bölüm 3 Sözleşme" düzenlendiği, sözleşmede iş sahibinin davalı ... AŞ, müteahitin davalı adi ortaklık olduğu, sözleşme konusunun 3.maddede ...'lerin inşaatı kapsamındaki bu sözleşme ve eklerindeki açıklanan işlerin iş sahibi tarafından müteahite yaptırılması olarak belirtildiği, dava ihbar edilenlerden ... Makine ... AŞ ile adi ortaklık arasında 01.04.2010 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşmede iş verenin adi ortaklık, yüklenicinin ... Makine... AŞ olduğu, işin konusunun iş verenin yapımını ...'ya karşı taahhüt etmiş olduğu işler kapsamında yapılacağı belirtilen işlerin ana sözleşme ve eklerinde yer alan şekilde projeye uygun olarak imalatı, montaj işlerinin yapılması olduğu, 23.01.2012 tarihinde söz konusu iş yapılan yerdeki patlayan baraj kapağı nedeniyle su baskını meydana geldiği, olay sonrasında 16.04.2012 tarihli ekspertiz raporu düzenlendiği, hasara konu olan greyderle ilgili olarak incelemelerin gerçekleştirildiği, ... Makine Firmasının 16.02.2011 nolu fatura ile 118.000,00 USD bedelle sigortalı firmaya satılan makinenin ... İş Makineleri Firmasına ... kiralandığı, ... Firması tarafından Adana Kozan Köprü Menge Baraj Şantiyelerinde çalışmak üzere ... - ... Adi Ortaklığı Firmasına makine kira sözleşmesi ile kiralandığı, hasarın makinenin köprü baraj şantiyesinde, baraj mansabında, açık alanda çalışması sırasında meydana geldiği, ... çıkışından nehir yatağına su verilmesini sağlayacak dinlendirme havuzunun tamamlanması sonrasında ...'in devreye alınacağı, barajın doluya yakın su tutmuş olduğu sırada dinlendirme havuz inşaat çalışmaları devam ederken derivasyon tüneli girişindeki baraj kapağının patlaması sonucu barajda tutulan suyun tünel çıkışından hucüm etmesi nedeniyle barajın mansabında çalışan ekiplerle birlikte sigorta konusu makineye de zarar verdiğinin anlaşıldığı, derivasyon kapaklarının her birinin 25 ton ağırlığında çelik malzemeden imal edilmiş 4 adet kapaktan oluştuğu, beton yuva içine üstten indirildiğinin öğrenildiği, 10.03.2012 tarihli gazete sitesinde ... Holding Yönetim Kurulu Başkanının kapağı patlayan barajda eksiğin olmadığını, vicdanının rahat olduğunu, köprü barajının derivasyon tüneli kapağının patlaması ile 10 işçinin hayatının kaybetmesinden dolayı büyük üzüntü yaşadıklarını belirttiği, böyle bir olayın ilk defa başlarına geldiğini, doğal afet gibiydi ifadelerini kullandığı hususlarına yer verildiği, hasarın yakın nedeninin su baskını olarak belirlendiği, riziko için teminat kapsamında olduğunun belirtildiği, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalı şirkete 24.04.2012 tarihinde 181.390,00 TL yi banka havalesi yolu ile ödediği, dava dışı sigortalı tarafından 18.04.2012 tarihli makbuz ve ibraname düzenlenmiş olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından davalılar hakkında Ankara 27. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 18.07.2012 tarihinde 181.390,00 TL asıl alacak ve 7.797,87 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 188.887,87 TL ilamsız icra takibi başlattığı, davalıların icra takibine itiraz ettiği, davacının İİK 67.maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde 07.08.2012 tarihinde itirazın iptali davasını açmış olduğu, davalı adi ortaklık tarafından icra takibine karşı Ankara 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2012/739 Esas, 2012/799 Karar sayılı dosyasında tüzel kişiliğin bulunmadığı gerekçesiyle şikayet ettiği, mahkemenin 11.10.2012 tarihli kararı ile davacıların davasının reddedilmiş olduğu, kararın temyiz edilmesi neticesinde Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 02.04.2013 tarihli ilamı ile onandığı, Kozan Cumhuriyet Başsavcılığının 2012/812 Soruşturma nolu dosyasında 24.02.2012 tarihinde meydana gelen olay nedeniyle birden çok kimsenin ölümüne ve yaralanmasına taksirle sebebiyet vermek suçundan dolayı kamu davasının açıldığı, iddianamede ... - ... Adi Ortaklığı tarafından 27.02.2012 tarihli başsavcılığa gönderilen yazı üzerine klasörlerin incelendiği, soruşturma evrakının incelenmesi neticesinde köprü barajı ve ... Projesi İnşaatı ile Hidromekanik işlerinin yapımına fiilen 10.07.2009 tarihinde başlanıldığı, köprü barajı ve ... Projesinin derivasyon tünelleri ile kesim projeleri ile inşaat uygulama projeleri iş sahibi olan ..... AŞ tarafından Temelsu.... AŞ'ye yaptırıldığı, derivasyon tünelinin hidromekanik işleri olan derivasyon batardo kapağı, dipsavak teçhizatı, cebri borusu, giriş ızgarası ve servis kapağı, cebri boru ve emme borusu, batardo kapağının projesi, tasarımı, imalatı, nakliyesi ve bunların montajının ise müteahhit firma olan ... - ... Adi Ortaklığın taşeronu olan ... Makine.. AŞ'ye yaptırıldığı, derivasyon tünelinin kaplama, derivasyon tüneli giriş ve çıkış portelleri ile ulaşım galeresi porteli, giriş yapısı, vana odası ve ulaşım galerisi patlama işlerinin müteahhit firma olan ... - ... Adi Ortaklığının sorumluluğu altında ... - ... Adi Ortaklığı ile Seda İnşaat Firması arasında yapılan anlaşma gereğince Seda İnşaat'a taşeron edildiği, derivasyon giriş yapısının inşaatına 28.06.2010 tarihinde başlanıldığı, geri kalan dökümlerin 21.01.2012 tarihinde bitirildiği, toplam dört parçadan oluşan derivasyon tüneli, batardo kapaklarının 09.02.2012 günü ... Makine AŞ çalışanları tarafından yuvasına yerleştirme işlemi yapılarak su tutulmaya başlanıldığı, ilk 48 saat içerisinde toplam 46 metre su yükseldiği, kapaklar yerleştirildikten sonra tünelden su akışı olması sebebiyle su sızdırmazlık testinin yapılmadığı, su seviyesinin yükselmesi ile artan basıncın etkisi ile su sızıntısının kesilebileceğinin düşünüldüğü, su tutulmaya başlanılmasından sonra sızıntı miktarının artması sebebiyle derivasyon tünel içerisinde yapılması gereken hidromekanik işlerin yapılamadığı, başlangıçta tünelin çıkışından yürümek suretiyle tünele girilebilmesine rağmen bir haftalık süre sonrasında sızıntı miktarının kapaklarda artması sebebiyle yürüyerek tünele girilemediği, 17.02.2012 günü tanıklar ile ölen ve mağdurun tünelin çıkışında iş makinesi ile birlikte tünele girip durum tespiti yapılmak istenildiği ancak sızıntının fazlalığı sebebiyle ve artan basıncın etkisiyle kapaklardan suyun süratli bir şekilde fışkırması sonucunda 25 metreden fazla yaklaşılamadığı, nehir yatağı içerisinde güvensiz olan bölgede gerekli güvenlik önlemi alınmadan kimlikleri yazılı olan kayıp olan ve yaralanan işçilerin çalıştırıldığı olay günü de batardo kapaklarının montajının yapıldığı, derivasyon tüneli giriş yapısındaki yerinden koptuğu ve bu sebeple baraj sahasında biriken suların 9,5 x 8,5 yapısındaki yerinden koptuğu, tünelde mansat bölgesine tazyikli bir şekilde boşalmak suretiyle burada çalışan işçileri önüne katarak iş makineleri ile birlikte nehir yatağına sürüklediği, işçilerin sele kapılarak boğulma sonucu öldükleri, sele kapılarak kaybolanların olduğu, bir işçinin ise yaralandığı hususlarına yer verildiği, Kozan Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/103 Esas nolu dosyasında alınan 15.12.2013 tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak; baraj inşaatını ihale ile üstlenen ... AŞ Proje müdürü ile makine mühendisinin tali oranda kusurlu olduğu, baraj inşaatının yapımını ... ... Adi Ortaklığının alt işveren olarak üstlendiği, şefin imalat sorumlusunun asli kusurlu olduğu, ... Firmasının asli kusurlu, tasdik projelerinde imzaları bulunanların kusurlu olmadığı, iş güvenliği ve çevre görevlilerinin tali oranda kusurlu olduğu hususlarına yer verildiği, Kozan Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/103 Esas, 2015/83 Karar ve 09.04.2015 tarihli kararı ile verilen hükmün temyiz edilmesi sonucunda kararın Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2015/14955 Esas, 2017/10374 Karar ve 18.17.2017 tarihli ilam ile; "... Oluş ve tüm dosya kapsamına göre sanığın 23/02/2010 tarihinde düzenlenen iş sözleşmesi ile ...-... Adi Ortaklığı bünyesinde iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirildiği, sigortalı işe giriş bildirgesinde iş yeri adresi olarak Köprü Barajı ... inşaat şantiyesinin kayıtlı olduğu, ...-... Adi Ortaklığı tarafından Kozan Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilen evrak içeriklerine göre sanığın şantiye organizasyon şemasına göre, şantiyede iş güvenliği uzmanı olarak görevli olduğu ve birinci derecede sorumlu kişi olduğunun bildirildiği, yine müteahhit firma tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilen yazıda sanığın şantiyenin iş güvenliği uzmanı olarak bildirildiğinin görüldüğü, sanığın ...-... Adi Ortaklığını temsilen koordinasyon toplantılarına katıldığı, toplantı tutanaklarında İSAG (A) uzmanı olarak imzasının bulunduğu, ...-... Adi Ortaklığı Köprü Barajı şantiyesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Çalışma Raporlarını hazırladığı, Köprü Barajı ... İş Sağlığı Güvenliği kurulu Noter Onaylı Defter Kayıtları ve Kurul Üyelerine ilişkin defter kayıtlarının tetkikinde, 17.06.2010- 31.07.2010- 31.08.2010- 15.09.2010- 10.10.2010- 12.11.2010- 28.12.2010- 29.03.2011 -30.04.2011- 31.05.2011- 30.06.2011- 23.07.2011- 23.08.2011 -13.09.2011- 17.10.2011- 30.11.2011- 20.12.2011- 27.01.2012 tarihli iş sağlığı ve güvenliği kurulunda İSAG uzmanı (A) ve İSAG Koordinatörü sıfatlarıyla üye olarak yer aldığı, ... AŞ. ve ...-... Adi Ortaklığı arasında düzenlenen Köprü Barajı ve ... yapımına ilişkin sözleşmenin 35. Maddesine göre iş yerindeki iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasından müteahhit firma ...-... Adi Ortaklığının sorumlu olduğu, böylece müteahhitin birinci derecede sorumlu iş güvenliği uzmanı sıfatıyla sanığın iş yerinde kapsamlı bir acil durum planlaması yapmaması ile barajda su tutma aşamasında, sızma miktarının müsaade edilen sınırların üzerinde olduğunun gözlenmesi ile tehlikeli olan mansap bölgesinin güvenlik altına alması, bölgenin işçilerden arındırılarak girişin engellenmesi hususlarında gerekli değerlendirme ve faaliyetlerde bulunmaması nedeniyle kusurlu olduğu, sanığın iş sözleşmesinin kısmi zamanlı olması, şantiyede kendi belirleyeceği şekilde haftanın 3 günü bulunması yeterliliği ve olay tarihlerinde şantiye alanında bulunmaması sebepleri ile sanığın kusursuz kabul edilemeyeceği, sanığın şantiye alanındaki birinci derecede sorumluluk gerektiren görev ve yetki kapsamı itibariyle görevinin gereklerini yerine getirmede ihmal gösterdiğinin açık şekilde görüldüğü ve meydana gelen neticeden sorumlu tutulması gerektiği kabul edilmekle, olay sebebiyle asli derecede kusurlu olan sanığın mahkumiyeti yerine hatalı gerekçe ile beraatine karar verilmesi, Kanuna aykırı olup, mahalli Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin bu sebepden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, Sanıklar ... ve ...hakkında kurulan beraat hükümlerinin temyizen incelenmesine gelince ise; Sanıklar ... ve ...nın ... AŞ. bünyesinde görevli mühendisler olduğu, 09/02/2012 tarihinde planlanan su tutma işlemi için derivasyon batardo kapaklarının derivasyon tüneli girişine montajı ile görevlendirildikleri, bu montaj işleminin 01/04/2010 tarihli ...-... Adi Ortaklığı ile ... AŞ. Arasında düzenlenen sözleşme hükümleri ile hidro-mekanik teçhizat şartnamelerine uygun olarak yapılmasıyla sorumlu oldukları, bu sorumluluğun yerine getirilmesi bakımından kendileri ile birlikte görevlendirilen ... AŞ.'de görevli montaj işçilerine emir ve talimat verme konusunda tam yetkili oldukları, montajın yapıldığı sırada sanık ve tanık beyanlarından da anlaşılacağı üzere tünel girişinden yoğun bir şekilde su akışının olduğu ve ilk kapağın indirilmesi ile birlikte akan suyun kapağı aşarak 1,5 metre yüksekliğe ulaştığı, her ne kadar hidro-mekanik teçhizat şartnamesinde kapağın akışa karşı indirilmesini yasaklayan bir hüküm bulunmasa dahi montajın inşaat yapılarına doğru şekilde monte edilebilmesi için tüm tedbirlerin alınması gerektiğinin belirtildiği, derivasyon kapak yuvalarının montajı ile derivasyon batardo kapaklarının montajı arasında geçen süre ve akışın yoğunluğu dikkate alındığında kapak yuvaların montaja uygun olmayabileceği, kapak yuvalarının temiz olup olmadığının ve kapağın yuvalara tam oturup oturmadığının tespitine ilişkin bir tutanak düzenlenmediği, her ne kadar sanıklar tarafından olaydan bir gün önce yuvalarda temizlik yapıldığı belirtilmiş ve buna ilişkin fotoğraflar dosyaya sunulmuş ise de, fotoğraflardan görüleceği üzere temizliğin iş makinası kepçesi vasıtasıyla yapıldığı, bu şekildeki tehlikeli yapılarda gösterilen şekilde etkin bir temizliğin yapılmasının mümkün olmadığı gibi hava püskürtülerek temizlik yapıldığına dair kesin bir delilin dosyada bulunmadığı, şartnameye göre yüklenici ... AŞ'nin batardo kapak parçalarını, elle kumanda edilen düzeneği ile yakalayan ve bırakan yarı otomatik kaldırma kirişi temin edeceği ve montajın kaldırma kirişi vasıtası ile yapılmasının şart koşulmasına rağmen montajın sanık beyanları ve montaja ilişkin fotoğraflarda görüleceği üzere çelik halatlar ile yapıldığı ve kaldırma kirişi temin edilmesine rağmen montaj sırasında kullanılmadığı, bu sebeple kapaklara ilk aşamada müdahalenin zorlaştığı ve tamamen su altında kalması sonrasında yerinden çıkarılmasının imkansız hale geldiği, ayrıca sanık ve tanık beyanlarından anlaşıldığı üzere hidro-mekanik teçhizat şartnamesinde öngörülen şantiye kapak testlerinin şartname hükümlerinde göre yapılmadığı anlaşılmakla, şartname hükümlerine aykırı şekilde montaj yapan, kapakların montajı sonrasında su sızıntısını şartnamedeki kabul edilebilir oranı aştığının gözlenmesine, şartnamede öngörülen sızdırmazlık testinin yapılamamasına ve montaj sonrasında koordinasyon toplantılarında sızıntı miktarının giderek arttığı hususunda bilgi sahibi olunmasına rağmen sorunun çözümüne yönelik hiç bir sorumluluk almayan sanıkların meydana gelen olayda asli kusurlu oldukları anlaşılmakla, mahkumiyetleri yerine yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi..." ifadelerine yer verildiği, Kozan Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/23 Esas, 2018/313 Karar ve 15.11.2018 tarihli kararı ile sanıkların değişik oranlarda TCK'nın 85 ve ilgili maddeleri gereğince cezalandırıldıkları, kararın Yargıtay'dan geçerek kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır. Tarafların delillerini dosyaya ibraz etmesi ile birlikte mahkeme tarafından bilirkişi raporları alınmıştır. 16.05.2023 tarihli 5 kişilik bilirkişi heyet raporunda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ışığında dosyaya sunulmuş raporların incelendiği, 24.02.2012 tarihinde Adana Seyhan Nehri’nin Göksu kolu üzerinde bulunan Köprü Barajı ve ... inşaatında ölümlü iş kazası meydana geldiği, iş sahibinin ..., yüklenici firmanın ...-... Adi Ortaklığı, işin denetlenmesinden sorumlu firmanın ... Denetim Hiz. Ltd. Şti., proje ve teknik hesapları yapan firmanın ...ı Müh. Hiz. A.Ş., kapakların yerleşimini yapan alt yüklenicinin ise ... Makine ve San. Tic. A.Ş. olduğunun anlaşıldığı, iş gördürenler ve iş gördürenler adına işin sevk ve idaresine yer alan kişi/kişilerin işyerlerinde sağlıklı ve güvenli çalışma ortamının tesis edilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlü oldukları, dava konusu meydana gelen iş kazasına neden olan ve kaza anında yaptığı iş ve yer alan ifadelerinden söz konusu kazanın meydana gelme şekli açık ve anlaşılır biçimde beyan edildiği, iş kazalarında yapılan işle ilgili tüm risklerin önceden değerlendirilmesi ve buna göre gerekli tespitler yapılarak sigortalı işçinin sağlığı için gerekli önlemlerin alınması gerekli olduğu, kazanın bilirkişi incelemesi ile beraberinde ortaya çıkan oluşum sebepleri dikkate alındığında kazanın temel kök nedeninin anlaşılması ve çalışma alanında alınan ve/veya alınmamış önlemlerin varlığının anlaşılırlığının üzerinde durulması ile beraberinde kaza kök nedeninin taraflarca görülmesi ve anlaşılmış olmasının gerektiği, bu nedenle kazanın öncelikli olarak kaza kök nedeni yaklaşımına bağlı olarak kusur verilebilirliğinin anlaşılması gereği önemli olacağını, kapaklarda meydana gelen su sızıntısının teknik şartnamede belirtilen kabul edilebilir sınırların üzerinde olduğunun tespit edilmesine rağmen sorunun giderilmesi noktasında ciddi bir önlem alınmaması, tünel içerisine su akışı devam ederken işçi çalıştırılmaya devam edilmesi, sahadaki imalatlar esnasında gerekli kontrol yapılmaması ve alt yükleniciler arasında gerekli koordinasyonun sağlanmamış olması nedeniyle ...; derivasyon tünelini oluşturan elemanların imalatının yeterli hassasiyetle yapılmaması, birinci ve ikinci kademe betonları arasında bırakılan boşluk nedeniyle iki kademe arasındaki yüzeyde tam aderans sağlanamaması, küçük çaplı iki tünel yerine büyük çaplı tek tünel yapılmış olması, ikinci kademe betonunun donatısız inşa edilmiş olması, bölgenin hidrolojik verilerinin dikkate alınmayarak yağışların yoğun olduğu dönemde ve yaklaşık 1.5m su seviyesinde akış varken montaj yapılması, taban akışının meydana getirdiği aşınmayla biriken malzemelerin kapak yuvalarından temizlenmemesi nedeniyle ...-... Adi Ortaklığı; kapakların montajı yapılmadan önce tüneldeki su akışının kesilmemesi, taban akışının meydana getirdiği aşınmayla biriken malzemelerin kapak yuvalarından temizlenmemesi ve kapakların yuvalarına tam oturmasının sağlanamaması nedeniyle ... Makine ve San. Tic. A.Ş. birinci ve ikinci kademe betonarme elemanlarının maruz kaldığı basınç ve çekme gerilmeleri altında ezilme ve çatlakların meydana gelerek kapakların mesnetlendiği betonda meydana gelen kopmanın proje aşamasında yeterli hassasiyetle değerlendirilmemesi nedeniyle ... Uluslararası Müh. Hiz. A.Ş., kapaklarda meydana gelen su sızıntısının teknik şartnamede belirtilen kabul edilebilir sınırların üzerinde olduğunun tespit edilmesine ve su sızıntısının artık su jetine dönüşmesine rağmen gerekli denetimlerin yapılmaması nedeniyle ... Denetim Hiz. Ltd. Şti.’nin sorumlu olduğuna kanaat getirildiği, bu hususla beraberinde dosya kapsamında taraflarınca görülen inceleme ve irdelemeler nezdinde ortaya çıkan gerekçeler dikkat alındığında 13.03.2015, 09.02.2017 ve 24.06.2018 tarihli bilirkişi raporlarında yer alan kusur değerlendirme ve oranlarına iştirak ettiklerini, dosyanın temelinde yatan uyuşmazlığın, davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği tazminat sebebiyle halef olması olduğu, bu açıdan değerlendirildiğinde, davacının 6762 sayılı TTK md. 1301 ve 6102 sayılı TTK md. 1472 hükmünde yer alan halefiyet ilkesinden yararlandığı, sigortalının davalılara başvurabilme imkanının sigortacıya geçtiği iddiası ile dava açıldığı, dosyada zarar gören aracın 2011 model Lugong Clg418 Greyder olduğu, kira sözleşmesi ile ... İş Makinaları San Ve Tic Ltd Şti ile ... ... Adi Ortaklığına kiralandığına ilişkin kira sözleşmesi bulunduğu, iş makinesinin ... ... Kiralama Aş tarafından davacı şirkete sigortalandığı, siforta bedeli olarak 24.04.2012 tarihinde Finansbank kanalıyla 181.390,00 TL'nin ödendiği, 18.04.2012 tarihinde sigortalı tarafından ibraname ve tazminat haklarının devrine yönelik beyanda bulunulduğunun anlaşıldığı, dosyada bulunan Leasing All Risk Sigorda Poliçesi incelendiğinde, sigortacının davacı, sigortalının ... ... Kiralama AŞ olduğu, 01.03.2011-01.03.2014 dönemine ilişkin koruma sağlandığı, leasing konusu makinelerde meydana gelen zararların teminat altına alındığı 1.000 USD'den az olmamak üzere % 10 muafiyet tanındığının anlaşıldığı, dosyada bulunan 16.04.2012 tarihli ekspertiz raporunun incelenmesinde, 23.01.2012 tarihinde patlayan su kapağı sebebiyle baskın ortaya çıktığı, 181.390,10 TL tazminat hesaplaması yapıldığının görüldüğü, açıklamalar kısmında ... İş Makineleri Ltd Şti'nin söz konusu makineyi leasing yoluyla ... Makine firmasından 16.02.2011 tarihli fatura ile edindiği, söz konusu makinenin davalılardan ... İnşaat Aş ve ... AŞ tarafından kurulan adi ortaklığa kiralandığı, bu firmalar tarafından yürütülen baraj yapım çalışması sırasında gerçekleşen olay sonucunda zararın ortaya çıktığının belirlendiği, sovtaj ve muafiyet indirimi sonrası KDV dahil 181.390,10 TL zararın ortaya çıktığının belirlendiğinin anlaşıldığı, davalılardan ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Aş ile ... Sanayi Ve Ticaret AŞ 'nin söz konusu aracın kiracısı oldukları, kira sözleşmesi gereğince öncelikle kiralayana karşı olmak üzere sözleşmeden sorumlu olacağının açık olduğu, ... kiralayana karşı sorumluluğunun ise haksız fiil sorumluluğu olduğu, diğer davalı ... Erenerji Üretim Aş'nin de asıl işveren olarak söz konusu inşaat işinden sorumlu kabul edildiği, özellikle kendisine kusur atfedilmesi karşısında, kusursuzluk iddiasında bulunamayacağının benimsendiği, haksız fiilden dolayı sorumlu olanların bundan dolayı müteselsil sorumlu olduklarına yönelik 818 Sayılı Borçlar Kanunu 51 hükmü (olay tarihi itibariyle geçerli) davalılar söz konusu borç sebebiyle müteselsil sorumlu olacaklarının benimsendiği, icra takibinin 18.07.2012 tarihinde gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı, sigortacının halefiyete yönelik hakkı ödeme ile ortaya çıktığı, ödeme 24.04.2012 tarihinde yapıldığı, tarafların tacir olması sebebiyle ticari faiz dikkate alınarak yapılan hesaplamada: Faiz İşletilen Sürenin 2 ay 24 gün, Faiz İşletilen Tutarın 181.390,00 TL, 24.04.2012 ve 19.06.2012 arasındaki 56 gün için yıllık %17,75 faiz 19.06.2012 ve 18.07.2012 arasındaki 29 gün için yıllık %16,50 faiz uygulandığı, faiz tutarının 7.317,72 TL (takipte isntenen miktar 7.497,87 TL) 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinde de işverenin iş kazasından doğan sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesinin dikkate alınacağı, kaçınılmazlık, olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm önlemlere rağmen, iş kazasının meydana gelmesi durumu olduğu, somut olayda da iş gördürenler yeterli önlemleri aldığına ilişkin yeterli dikkat ve özeni gösterdiğine ilişkin teknik ve fenne aykırılığın ön planda görülmesi ile somut olayda kaçınılmazlıktan söz edilemeyeceğinin taraflarınca anlaşıldığı, bu hususta dosya kapsamında gerekli irdeleme ve inceleme dikkate alınarak yapmış olduğumuz değerlendirmemizde; dosya konusu olayın, 6331 sayılı Kanunun 3. maddesi (g) bendi ve 5510 sayılı Kanunun 13. maddesi (a) ve (b) bentlerine göre iş kazası olduğu, gerekli tedbirleri almak suretiyle önlenebilecek olaylarda kaçınılmazlıktan söz edilemeyeceği, alınabilecek önlemlerin varlığı ve bunların uygulanabilirliği dikkate alındığında iş kazasının meydana gelişi ile ilgili kazalı ve işveren açısından “kaçınılmazlık” ilkesinin uygulanamayacağı, davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. Ve ... İnşaat Tic. Ve San. A.Ş. Adi ortaklığı kazanın oluşumunda %40 oranında kusurlu oldukları, ... Enerji Üretim A.Ş. kazanın oluşumunda %5 oranında kusurlu oldukları, ... Makine San. Ve Tic. A.Ş. kazanın oluşumunda %35 oranında kusurlu oldukları, Su- Yapı Mühendislik ve Müşavirlik A.Ş. kazanın oluşumunda %15 oranında kusurlu oldukları,... Mühendislik Hiz. AŞ kazanın oluşumunda %5 oranında kusurlu oldukları, davalıların kusur oranlarından bağımsız olarak haksız fiilden müteselsil olarak sorumlu olacakları, davacı sigorta şirketinin ... kiralama şirketinin haklarına halef olarak söz konusu alacağı talep etme şartlarının oluştuğu, icra takibi ile istenen asıl alacağın olaya uygun olduğu, talep edilen birikmiş faizin ise 7.317,72 TL (takipte istenen miktar 7.497,87 TL) olarak değerlendirilmesi gerekeceği belirtilmiştir. Davalılar tarafından bilirkişi raporuna karşı ayrı ayrı itiraz edilmiştir. İtiraz dilekçelerinde; ceza mahkemesi kararı ile aralarında çelişki olduğu iddiası ile rapor alınması talebinde bulunulmuştur. 22.11.2023 tarihli ek bilirkişi heyet raporunda; olayın iş kazası olduğu, kaçınılmaz ilkesinin uygulanamayacağı, davalı ... ve ... İnşaat Adi ortaklığın %40 oranında kusurlu oldukları, ... ... AŞ'nin %5 oranında ... Makine AŞ'nin %40 oranında, ... AŞ'nin %15 oranında kusurlu oldukları,... AŞ'nin kazanın oluşumunda kusurunun olmadığı, davalıların kusur oranlarından bağımsız olarak haksız fiilden müteselsil sorumlu olacakları, davacı sigorta şirketinin ... kiralama şirketinin haklarına halef olarak söz konusu alacağı talep şartlarının oluştuğu, talep edilen birikmiş faizin 7.317,72 TL olduğu belirtilmiştir. Tarafların rapora karşı beyan ve itirazları sonrasında, mahkemece davanı kısmen kabulüne dair yukarıda açıklanan gerekçelere istinaden hüküm tesis edilmiştir. Dava, sigorta hasar bedelinin rücuen tahsili amacı ile başlatılan icra takibine karşı itirazın iptali istemine ilişkindir. Kaza tarihi 24.02.2012 olup yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK ve 818 sayılı BK'nın ilgili hükümleri uygulanacaktır. Davalılar; zamanaşımı definde bulunmuşlardır. (mülga 6762 TTK m. 1268) TTK 1420. maddede; zamanaşımı düzenlenmiştir. İlk fıkrada; sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemlerin alacağın muaccel olduğu tarihte başlayarak iki yıl ve 1482. madde hükmü saklı kalmak üzere sigorta tazminatı ve sigorta bedeline ilişkin istemlerin rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı, 2.fıkrada ise diğer kanunlardaki hükümlerin saklı olduğu ifade edilmiştir. Davanın sigorta şirketi tarafından halefiyet ilkesi kapsamında açılmış olması nedeniyle TTK'nın 1472. maddesinin ve buna ilişkin uygulamanın göz önünde bulundurulması gerekecektir. TTK'nın 1472.maddesinin ilk fıkrasında; sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği, sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa sigortacının mahkemenin veya diğer tarafın olayı gerekmeksizin halefiyet kuralı uyarınca sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebileceği belirtilmiştir. Somut davada, kaza tarihi 24.02.2012 olup, davacı sigorta şirketi tarafından 24.04.2012 tarihinde tazminat bedeli sigortalıya ödenmiş ve icra takibi 18.07.2012 tarihinde başlatılmıştır. Olay tarihinde takibin başlatıldığı tarih arasında yaklaşık beş aylık bir süre geçmiştir. Dava ise 07.08.2012 tarihinde açılmıştır. Davacını sigortalısı ile davalılar arasındaki temel ilişkiye göre zamanaşımı süresinin belirlenmesi gerekir. Sigortalı ile davalı ... ve ... şirketleri arasındaki temel ilişki, makine kiralama ilişkisi olup zamanaşımı süresi, 818 sayılı BK'nın 126 ve TBK'nın 147. Maddeleri uyarınca beş yıldır. Davalı ... ile sigortalı arasındaki sorumluluk ilişkisi ise yapı sahibinin sorumluluğuna ilişkin kanundan doğan sorumluluk olup 818 sayılı BK'nın 58 ve TBK'nın 69.maddeleri uyarınca haksız fiil ilişkisidir. 818 sayılı BK'nın 60.maddesi uyarınca, zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren bir senedir. Olay tarihinden itibaren bir yıllık süre dahi dolmadan iş bu davanın açılmış olması nedeniyle, -icra takip talebinin zamanaşımını keseceği değerlendirilmesine gerek kalmaksızın- davalıların zamanaşımı definin reddinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Davalılardan sorumluluk sebeplerinin farklı olduğu dikkate alındığında; kaza tarihinde yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı BK m.58, TBK'nın 69.maddesinde; yapı malikinin sorumluluğu düzenlenmiştir. TBK 69/1.fıkrada; bir binanın veya diğer yapı eserlerinin malikinin bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Davalı adi ortaklığa ait şirketler ise yüklenici firmadır. İhale ile alınan işle ilgili olarak iş sahibi ... ile sözleşme imzalamışlardır ( mülga 818 sayılı BK m.100) TBK'nın 116.maddede; yardımcı kişilerin fiillerinden sorumluluk düzenlemesine yer verilmiştir. İlk fıkrada; borçlunun borcun ifasını veya bir borç ilişkisinden doğan hakkın kullanılmasını, birlikte yaşadığı kişilier ya da yanında çalışanlar gibi yardımcılarına kanuna uygun surette bırakmış olsa bile onların işi yürüttükleri sırada diğer tarafa verdikleri zararı gidermekle yükümlü olduğu ifadelerine yer verilmiştir. Yasa'nın 2.fıkrasında ise yardımcı kişilerin fiilinden doğan sorumluluğun önceden yapılan bir anlaşmayla tamamen veya kısmen kaldırılabileceği, uzmanlığı gerektiren bir hizmet, meslek veya sanatın ancak kanun veya yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütülebiliyorsa borçlunun yardımcı kişilerin fiillerinden sorumlu olmayacağına ilişkin anlaşmanın kesin olarak hükümsüz olduğu belirtilmiştir. Davalıların, ifade edildiği üzere kanun ve sözleşmeden kaynaklı olarak meydana gelen zarardan birlikte sorumlu olduklarının kabulü kaçınılmazdır. TBK'nın 60. maddesinde; sorumluluk sebeplerinin çokluğu düzenlenmiştir (mülga 818 BK m.50/51) TBK'nın 61. maddesinde ise; müteselsil sorumluluk üst başlığı ile; birden çok kişinin birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı ifade edilmiştir. Davalılar meydana gelen zarara ilişkin olarak müteselsil sorumludurlar. Kendi iç ilişkileri açısından sorumluluğu ortadan kaldıran veya kısıtlayan düzenlemeler yukarıda yer verilen TBK'nın ilgili hükümleri gereğince zarar gören yönünden geçerli olmayacaktır. Kendi iç ilişkilerinde birbirlerine karşı açabilecekleri rücu davasında tartışma konusu olacaktır. Ayrıca her biri yönünden farklı farklı belirlenen kusur oranları da aynı şekilde zarar görene yönelik savunma olarak ileri sürülemeyecek kendi iç ilişkilerindeki rücu davasında değerlendirilecek ve önem arz edecektir. TBK 62/2.fıkrada; tazminatın kendi payına düşenden fazlasını ödeyen kişinin bu fazla ödemesi için müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur ifadeleri mevcuttur. Belirtilen açıklamanın yasal dayanağı kapsamında davalıların kusur oranına yönelik istinaf nedenleri iş bu davada tartışma konusu olmayacağından yerinde görülmemiştir. Dosya içerisinde mevcut iş mahkeme kararlarına dair örnek raporlardaki kusur oranlarını farklılık arz ettiğine ilişkin iddia ve istinaf nedenleri de aynı gerekçelerle yerinde görülmemiştir. İş Mahkemesi Kanunu kapsamında kaza sonucu vefat eden veya yaralanan işçilerin yakınları veya kendileri tarafından iş mahkemesine açılan davalarda yürütülen usul ve kurallar farklı olduğundan iş bu davada esas olarak kabul edilemeyecektir. Kaza sonucu vefat eden işçilerin vefatı nedeniyle bir kısım şirket yetkilileri ve sorumlulukları hakkında açılan ceza davası neticesinde mahkumiyet kararı verilmiştir. Yukarıda ayrıntılı şekilde yer verilen Yargıtay 12. Ceza Dairesinin bozma ilamından davalıların sorumluluğuna dair maddi vakıanın sübuta erdiğinin kabulü kaçınılmazdır. (mülga 818 BK m.53 )TBK'nın 74. maddesinde; Ceza Hukuku ve İlişkisinde başlığı ile; "Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz." düzenlemesine yer verilmiştir. Yasal düzenlemeden anlaşıldığı üzere, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine dair gerekçesi hukuk hakimini bağlamayacaktır. Bu sebeple davalıların ceza dosyasındaki kusur oranlarının farklı olduğuna yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Kaza sonucu kullanılamaz şekilde hasar gören iş makinesi bedelini sigortalısına ödeyen sigorta şirketi yönünden tazminat talebinin, davalıların sorumlulukları nedeniyle kabulüne dair kararda hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 hükmü uyarınca, davalılar ... Sanayi ve Ticaret AŞ, ... Enerji Üretim AŞ ve ... İnşaat Ticaret ve Sanayi AŞ vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, 2-Davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 9.667,22 TL istinaf nispi karar harcının davalıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına,3-Davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi AŞ tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 9.667,22 TL istinaf nispi karar harcının davalıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına,4-Davalı ... Enerji Üretim AŞ tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 9.665,62 TL istinaf nispi karar harcının davalıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına,5-Taraflarca yapılan kanun yolu giderlerinin kendilerinin üzerinde bırakılmasına,6-Gerekçeli kararın Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 27.11.2025 tarihinde, oy birliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi. KANUN YOLU: HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.