2026/291414 İhale Kayıt Numaralı "Araç Üstü Mist Blower Makinesi, Araç Üstü ULV Makinesi Makinesi, Araç Üstü Holder ve Termal Fog Makineleri Mal Alım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Global Maks Tarım Özel Eğitim Gıda Tuz Makina İklimlendirme San. ve Tic. Ltd. Şti , İHALEYİ YAPAN İDARE: Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığı- Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/291414 İhale Kayıt Numaralı “ Araç Üstü Mist Blower Makinesi, Araç Üstü Ulv Makinesi Makinesi, Araç Üstü Holder ve Termal Fog Makineleri Mal Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığı- Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 13.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç Üstü Mist Blower Makinesi, Araç Üstü Ulv Makinesi Makinesi, Araç Üstü Holder ve Termal Fog Makineleri Mal Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Global Maks Tarım Özel Eğitim Gıda Tuz Makina İklimlendirme Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 02.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.03.2026 tarih ve 210366 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/716 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname’nin 4.1.9’uncu maddesinde istenilen motor için yapılan düzenleme ile belirli yabancı menşeilerin (Japon, USA, Kanada veya Avrupa) şart koşulduğu, bu düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri olan rekabetin sağlanması ve yerli isteklilerin korunması esaslarına aykırılık teşkil ettiği gibi mevzuatın yerli üretimi destekleyen amir hükümleriyle bağdaşmayarak yerli üreticilerin katılımını mevzuata aykırı şekilde kısıtlayıp ihaleye katılımı daralttığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 saylı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü, Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli istekli” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Yerli istekli; Türk vatandaşı gerçek kişiler ile Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliklerdir. (2) Gerçek kişilerin yerli istekli oldukları, başvuru veya teklif mektubunda yer alan Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasından anlaşılır. Tüzel kişilerin yerli istekli oldukları ise başvuru veya teklif kapsamında sunulan belgeler üzerinden değerlendirilir. Yerli istekli olunduğuna ilişkin ayrıca bir belge istenilemez. (3) Ortak girişimlerin yerli istekli sayılması için, ortak girişimi oluşturan ortakların her birinin yerli istekli olması zorunludur.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir. (3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. (4) Teknik şartnamede, alım konusu malın ambalajlanması ve etiketlenmesi ile kullanım kılavuzuna yönelik düzenleme yapılabilir. (5) Teknik şartnamede, alım konusu malın montajı ve satış sonrası servisi ile yedek parçasının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılabilir. (6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır. (7) Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir. (8) Teknik şartnamedeki düzenlemelerin; ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerekir. (9) Özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında, yüklenici tarafından öncelikle malın prototipinin idareye sunulmasına ve bu prototipin kabulünden sonra üretiminin yapılmasına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir. (10) Alım konusu malın niteliği ve bu Yönetmelikte öngörülen düzenlemeler esas alınarak yüklenicinin personel çalıştırmasının öngörülmesi halinde, bu personelin sayısı ve niteliği teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında belirtilir. (11) Özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında, malın ilgili mevzuat uyarınca teknik düzenleme kapsamında bulunması ve piyasaya arz edilmesinin belirli kurallara tabi olması durumunda; idare ve yüklenicinin malın uygunluk değerlendirilmesine yönelik yükümlülükleri, teknik şartnamede ve/veya sözleşme tasarısında belirtilir. (12) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, alınacak malın özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.” hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Araç Üstü Mist Blower Makinesi, Araç Üstü ULV Makinesi Makinesi, Araç Üstü Holder ve Termal Fog Makineleri Mal Alım İşi b) Türü: Mal alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Toplamda 4 kalemden oluşan haşere ve vektörle mücadele için makineler alınacaktır. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Hatay Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Tarafından Teslim Alınacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. a) İhale kayıt numarası: 2026/291414 b) İhale usulü: Açık ihale usulü c) İhale tarihi ve saati: 13.03.2026 Saat: 10:00 ç) İhalenin yapılacağı (e-tekliflerin açılacağı) adres: Antakya Expo Alanı B Blok 1. Kat- Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı İhale Şube Müdürlüğünde toplanılacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “ Araç Üstü ULV Makinesi ” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 9. Motor Japon, USA, Kanada veya Avrupa menşeli olmalıdır…” düzenlemesi yer almaktadır. İtirazen şikayete konu ihalenin Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığı- Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Araç Üstü Mist Blower Makinesi, Araç Üstü ULV Makinesi Makinesi, Araç Üstü Holder ve Termal Fog Makineleri Mal Alım İşi” olduğu ve açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, bahse konu ihalede 7 adet ihale dokümanı indirildiği, “Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanak”ın incelenmesi neticisinde 3 isteklinin ihaleye teklif verdiği ancak rapor tanzim tarihi itibariyle ihale komisyonu kararının alınmadığı tespit edilmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, idarelerin yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ihale konusu mal alımlarının teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği ve Teknik Şartname’de, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemediği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemediği, şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemeyeceği, fakat ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebildiği görülmüştür. İdarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve ihtiyacı karşılarken ihaleye konu ürünün teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir yetkisi bulunduğu, ihtiyacın belirlenmesi noktasında belli bir cihazın özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak şekilde ihale dokümanında düzenleme yapma yetkisinin olması gerektiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti gerek ihale konusu malzemenin teknolojik özelliklerini belirlemek konusunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Buradan hareketle, idarelerin gerek ihtiyacı olan malın tespiti gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırıldığı anlaşılmaktadır. Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi tarafından rekabet ortamının sağlanması amacıyla Teknik Şartname’nin “4.1 Araç Üstü ULV Makinesi” başlıklı kısmının 9’uncu maddesinde yer alan “ Motor Japon, USA, Kanada veya Avrupa menşeli olmalıdır. ” ifadesinin çıkartılması gerektiğinin iddia edilmekte olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede, Teknik Şartname’de ULV Makinesinin motorunun Japon, USA, Kanada veya Avrupa menşeli olması gerektiğinin düzenlendiği, yukarıda aktarılan mevzuatta dokümanın bir parçası olan teknik şartnamede teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlamasının zorunlu olduğu, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği kuralının getirildiği, ayrıca şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilememesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, dolayısıyla ULV Makinası’nın motorunun sadece Japon, USA, Kanada veya Avrupa menşeli olması kuralının getirilmesiyle söz konusu motoru yerli üreten isteklilerin ihaleye katılımının mümkün olamayacağı, ayrıca idarece Teknik Şartname’de belli bir menşei ürünün belirtilemeyeceği kuralına aykırı olarak somut menşei belirlemesi yapılarak rekabete uygun olmayan şekilde hareket edildiği değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 129.385,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.