2024/434391 İhale Kayıt Numaralı "16 KISIM LABORATUVAR HİZMET ALIMI" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Dirui Rna Lab. Sis. ve Sağ. Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/434391 İhale Kayıt Numaralı “ 16 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 27.05.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 16 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Dirui Rna Lab. Sis. ve Sağ. Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, 07.10.2024 tarih ve 164992 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.10.2024 tarihli dilekçe ile doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/1211 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 04.09.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1073 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “ teklifi sınır değerin altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi” yönünde “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verildiği, ancak idare tarafından söz konusu Kurul kararının eksik uygulandığı, teklifi sınır değerin altında olan ve daha önce aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeyen 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, ancak ihale üzerinde bırakılan istekliden ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak kendisinden yeniden açıklama istenilmediği, bu nedenle anılan Kurul kararının uygulanmasını teminen aşırı düşük teklif açıklamalarının tüm istekliler bakımından aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle aynı anda yenilenmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale ” başlıklı 59/A maddesinde “ (1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir. … (10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır: … b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde; 1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. 2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir…” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 16 KISIM LABORATUVAR HİZMET ALIMI b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği … e) Miktarı: 16 KISIM Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamelerde belirtilen sağlık tesisleri ” düzenlemesi, Aynı İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İlgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi, resim, harç ile ulaşım, eğitim, vb. giderleri ve teknik şartnamede belirtilen giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhil edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede, Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından, 27.05.2024 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ 16 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı ” olduğu, toplam 40 adet ihale dokümanının indirildiği ihalenin başvuruya konu 5’inci kısmının “ İdrar Analizi ” olduğu, ihalenin şikâyete konu kısmına 5 isteklinin teklif verdiği, tüm tekliflerin sınır değerin altında olduğu, sadece en düşük teklif sahibi ilk 2 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sunulan açıklamaların uygun kabul edildiği, 18.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin en düşük teklif sahibi BT Tıbbi Ür. ve Veteriner Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Dirui Rna Lab. Sis. ve Sağ. Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, 04.06.2024 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konulu yazı ile; “1.Cihaz maliyetleri; 2.Hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan reaktiflerin ve sarf malzemelerin maliyetleri ” hususlarında aşırı düşük teklif açıklamalarının 14.06.2024 tarihine kadar sunulmasının talep edildiği anlaşılmıştır. Bunun üzerine, başvuru sahibi tarafından “İhalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli olan BT Tıbbi Ür. ve Veteriner Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı” iddiası ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, yapılan inceleme neticesinde alınan 04.09.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1073 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “… Sonuç olarak, idare tarafından sadece en düşük fiyatı veren ilk iki istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, diğer 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadığı anlaşılmış olup, aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı ihalelerde, aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının istenilmesi gerektiği, aksi durumun aşırı düşük teklif sorgulama sürecinde sınır değer altında teklif veren istekliler arasında farklı kıstaslara göre değerlendirmelerde bulunulmasına yol açabileceği dikkate alındığında, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler bakımından yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır …” denilerek “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği, İdare tarafından düzeltici işlem tesis edilerek sınır değerin altında teklif veren ve daha önceki aşamada açıklama istenilmeyen 3 istekliden 13.09.2024 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konulu yazılar ile; “1.Cihaz maliyetleri; 2.Hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan reaktiflerin ve sarf malzemelerin maliyetleri ” yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının 23.09.2024 tarihine kadar sunulmasının talep edildiği, Diakim Diagnostik Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunmadığı, diğer iki istekli olan Gazi Kimya Lab. Sis. İth. San. ve Tic. A.Ş.nin ve Mikromed Tıbbi Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu açıklamaların uygun kabul edildiği, ihale üzerinde bırakılan istekliden ve başvuru sahibi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinden “…aşırı düşük açıklama dosyalarının daha önce istendiği ve uygun bulunduğu” gerekçeleri ile tekrar açıklama istenilmediği ve 25.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin yine en düşük teklif sahibi BT Tıbbi Ür. ve Veteriner Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Dirui Rna Lab. Sis. ve Sağ. Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir. İdarenin şikâyete verdiği cevapta, ihale üzerinde bırakılan istekliden ve başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklamalarının daha önce istenildiği ve uygun bulunduğu için aynı isteklilerden tekrar açıklama istenilmesine gerek görülmediği hususlarının yer aldığı görülmüştür. Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. Kamu İhale Kurulu’nun inceleme konusu ihaleye ilişkin olarak alınan 04.09.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1073 sayılı kararında, idarece tespit edilen sınır değer altında teklif veren 5 istekli bulunmasına rağmen, bu isteklilerden sadece en düşük teklif sahibi 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşıldığından, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk denetimi yapılabilmesi için aşırı düşük teklif sorgulamasının aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle sınır değer altında teklif veren tüm isteklilere yapılması gerektiğine karar verilmiş ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığı hakkında herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır. Yapılan inceleme neticesinde alınan söz konusu karar gereğince, aşırı düşük teklif sahibi tüm istekliler bakımından, aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği halde, idare tarafından sadece daha önce açıklama istenilmeyen 3 istekliden açıklama istenilmesinin Kurul kararının eksik uygulanması sonucunu doğurduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler bakımından yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibi tarafından 157.733,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 157.733,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi sınır değerin altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.