2025/199423 İhale Kayıt Numaralı "Bursa İli Karacabey İlçesi Karakoca Mahallesi 1 Etap 1078 Adet Konut, 20 Adet Dükkan ve 1 Adet Cami İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Karakoç Toplu Konut Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Ş ti., İHALEYİ YAPAN İDARE: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/199423 İhale Kayıt Numaralı “ Bursa İli Karacabey İlçesi Karakoca Mahallesi 1 Etap 1078 Adet Konut, 20 Adet Dükkan ve 1 Adet Cami İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 17.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Bursa İli Karacabey İlçesi Karakoca Mahallesi 1 Etap 1078 Adet Konut, 20 Adet Dükkan ve 1 Adet Cami İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi ” ihalesine ilişkin olarak Karakoç Toplu Konut Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 16.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.05.2025 tarih ve 184924 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/1069 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedilmesinin aşağıda belirtilen gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; a) İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına yönelik gerekçe kapsamında; açıklama istenilen imalatlar toplamının 1.921.206.315,50 TL, açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin tamamı için 213.593.684,50 TL, müteahhit kârı ve genel giderler için 0,009% oranında olacak şekilde 170.000,00 TL bedel öngörüldüğü ve toplam teklif tutarı olan 2.135.000.000,00 TL’nin açıklandığının belirlendiği, hesap cetvelinde açıklama istenilen imalatlar toplamına 1.921.206.315,50 TL tutar öngörüldüğü, bu tutarın toplam analizlerdeki toplam tutar olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinin (b) bendinde yer alan " ... a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri ... Sunulan analizlerde, kar ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10 'u oranında yüklenici karı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. " açıklama uyarınca analiz girdilerinin toplam tutarı olan 1.921.206.315,50 TL üzerinden %10 oranında 192.120.631,55 TL’lik yüklenici karı ve genel gider öngörülmesi zorunlu iken, kendileri tarafından 170.000,00 TL tutarında yüklenici karı ve genel gider öngörüldüğünden yapılan açıklamanın uygun olmadığının belirtildiği, ancak idareye sunulan aşırı düşük sorgulama dosyalarında 101 iş kalemine ilişkin olarak açıklama yapıldığı, bu çerçevede anılan Tebliğ’in 45.1.3’üncü maddesi kapsamında toplam teklif bedellerini oluşturan iş kalemleri, miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği İmalat Kalemleri Tablo-A Hesap Cetveli çerçevesince, 101 adet iş kalemi ve 1 adet açıklama istenmeyen iş kalemleri (grup) olarak teklif edilen iş kalemlerinin tamamının açıklamasının mevzuata uygun olarak yapıldığı, imalat kalemleri Tablo-A hesap cetvelinde görüleceği üzere açıklama istenilen 101 adet iş kaleminden 70 adet iş kalemine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi çerçevesince kamu birim fiyatları ile açıklama yapıldığı ve mevzuata uygun olduğu, 31 adet iş kalemine ilişkin olarak ise analiz yapılmak suretiyle açıklama yapıldığı ve bahse konu 31 adet iş kalemine ait analiz incelendiğinde, analizlerin karsız toplamları üzerine %10 ve üzeri kâr ve genel gider öngörmek suretiyle yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu, analizler içerisinde asgari %10 ve üzeri kâr ve genel gider öngörülmüş iken, idarece ihalede teklif edilen toplam bedel üzerinden de ayrıca %10 ve üzeri kâr ve genel gider öngörülmediği ileri sürülerek açıklamalarının reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinde toplam teklif edilen bedel üzerinden de ayrıca açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin %10 ve üzeri kâr ve genel gider öngörülmesine ilişkin bir madde bulunmadığı, yalnızca analiz bazında %10 ve üzeri kâr ve genel gider öngörülmesi hususunun Tebliğ’de istenilmesine rağmen idarece bu şekilde bir değerlendirme yapılmasının yerinde olmadığı, b) Diğer yandan, idarece açıklama istenilen “30.720.1205 6 Duraklı 1,00 m/sn hızlı Sınıf I asansörü” iş kalemi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna giderek açıklama yapıldığı, söz konusu teklifin "Volkan Asansör Mühendislik Makine İnşaat San. Tic Ltd. Şti." firmasından alındığı, fiyat teklifi ve fiyat teklifinin dayanağı olarak hazırlanmış olan satış tutarı tespit tutanağı ve fatura bilgileri tablosu üzerinde bulunan fiyat teklifi veren firma yetkilisine ait olduğu beyan edilen imza ile Volkan Asansör Mühendislik Makine İnşaat Ticaret Ltd. Şti. firmasına ait 11 Kasım 2014 tarihli Konya 16. Noterliğince düzenlenmiş olan imza beyannamesinde bulunan imzaların birbiriyle örtüşmediği tespit edildiğinden söz konusu iş kalemi için verilen fiyat tekliflerinin geçerliliğinin bulunmadığının belirtildiği, Yine idarece, açıklama istenilen iş kalemlerinden "An1z-Yad Çevre Düzenlenmesi İçin Çim Ekimi Yapılması” iş kalemi içerisinde bulunan "Özel-Bt Bitkisel Toprak" rayici için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna giderek açıklama yapıldığı, alınan fiyat teklifinin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Faris Akbal tarafından tevsik edildiği, fiyat teklifinin dayanağı olarak hazırlanması gereken satış tutarı tespit tutanakları ve fatura bilgileri tablolarının hazırlanarak teklif ekinde sunulduğu görülmekte olup SMMM Faris Akbal tarafından imza altına alınarak hazırlandığı beyan edilen fiyat teklifi ve fiyat teklifinin dayanağı olarak hazırlanmış olan satış tutarı tespit tutanağı ve fatura bilgileri tablosu üzerinde bulunan imzaların birbiriyle örtüşmediği, söz konusu imzayı tevsik edici vekaletnamenin de dosya içeresinde bulunmadığı tespit edildiğinden bahsi geçen iş kalemleri için verilen fiyat tekliflerinin geçerliliğinin bulunmadığı hususunun aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmamasına gerekçe olarak belirtilmekle birlikte söz konusu imzalardaki farklılığın idarece salt gözlemsel olarak yapılan tespit neticesinde herhangi bir teknik veriye ve bilimselliğe dayanmadan (grafolojik imza vb. incelemeler) imzaların örtüşmediği hususunun teknik verilerden ve bilimsellikten uzak bir yaklaşım olduğu, atılan imzaların birebir aynı olmasının beklenemeyeceği, farklılıkların olmasının paraf vb. makul olabileceği, makul olamayacak hususun ilgili imzanın anılan kişiye ait olmadığı hususunun olduğu, bu çerçevede ilgili firma yetkilisine idarece sorulmak suretiyle ve/veya teknik inceleme çerçevesince teyit edilebileceği, idarece ilgili firma yetkilisinden teyit edilmemesi ve/veya istenmemesi durumunda salt gözlemsel inceleme ile teklifin değerlendirme dışı bırakılamayacağı, c) İdarece kesinleşen ihale komisyonu kararında aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçesi olarak belirtilmeyen ancak şikayete cevap yazısında aşırı düşük sorgulama üzerinde tekrardan yapılan inceleme başlığı altında dosyada yapılan incelemede mevzuata aykırı olduğu iddia edilen “ SGK, damga vergisi, KİK payı vb. giderlerin” gerçek bedellerin öngörülmediği sembolik açıklamalar yapıldığı” hususlarını kabul etmedikleri, idarece kesinleşen ihale kararında söz konusu hususların aşırı düşük sorgulama dosyasında eleme gerekçesi olarak belirtilmediği, söz konusu hususları kabul etmemekle birlikte anılan giderlere ilişkin açıklama talep edilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, d) İdarece kesinleşen ihale komisyonu kararında aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçesi olarak belirtilmeyen ancak şikayete cevap yazısında aşırı düşük sorgulama üzerinde tekrardan yapılan inceleme başlığı altında idarece dosyada yapılan incelemede mevzuata aykırı olduğu belirtilen "Özel-7a-Döküm Mermer (Mermerit) Mutfak Tezgahı" iş kalemine ait fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının son sayfasında "Not: Ticaret Odası veya Esnaf Sanatkarlar Odasına Kaydı Olmadığı İçin Sicil Gazetesi, Oda Kayıt Belgesi Sunulmamıştır" ibaresine yer verildiği, ticaret sicil gazetesi, Esnaf ve Sanatkarlar Odası ya da bağlı olduğu meslek odasına ait Oda Kayıt Belgesinin yer almadığı, ticaret siciline tescili yada Oda Kaydı olan bir işletme olması gerektiği, herhangi bir oda kaydı ya da ticari tescili olmayan kişinin ticari faaliyetlerde bulunamayacağı anlaşıldığından bu iş kalemi için açıklamasının mevzuata uygun olmadığı” ifade edilen durumun ihale komisyonu kararında eleme gerekçesi olarak belirtilmediği, ancak şikayete cevap yazısında tekrardan inceleme başlığı altında incelenerek mevzuata aykırı olduğu hususunu kabul etmemekle birlikte; anılan iş kalemi için bu alanda faaliyet veren “As Mermerit-Cansu Fatma Kansu” işletmesinden alınan fiyat teklifi ve ekinde mermerit tezgahına ilişkin önceki satış kayıtları çerçevesince doldurulan satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yaptıkları, firmanın Ticaret Sicil Gazetesi, Esnaf ve Sanatkarlar Odası ya da bağlı olduğu meslek odası kaydı olmadığından ilgili firma tarafından tutanağın son sayfası üzerine "Not: Ticaret Odası veya Esnaf Sanatkarlar Odasına Kaydı Olmadığı İçin Sicil Gazetesi, Oda Kayıt Belgesi Sunulmamıştır" ibaresine yer verildiği ve bu çerçevede söz konusu mermerit tezgah hizmetinin satışını engelleyecek bir husus olamayacağı, ilgili sicil gazetesi ve esnaf kaydı evraklarının sunulmadığı değil, herhangi bir ticaret sicil ya da esnaf kaydı olmadığından sunulamadığı ve bu hususun da tutanağın son sayfası üzerinde belirtildiği, ayrıca ilgili firma tarafından sunulan faturalardan anlaşılacağı ve görüleceği üzere firmanın mermerit tezgah satışı alanında faaliyet verdiğinin açık olduğu, ilgili firmanın mermerit satışına ilişkin birçok ihale konusu işe ana yüklenici olan firmalara hizmet verdiği açık ve net iken idarece ileri sürülen “idarenizce herhangi bir oda kaydı ya da ticari tescili olmayan kişinin ticari faaliyetlerde bulunamayacağı gerekçesinin kabul edilemez olduğu” şeklindeki gerekçenin de mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi , tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir… 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir… 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır… 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir… 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur…” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Bursa İli Karacabey İlçesi Karakoca Mahallesi 1. Etap 1078 Adet Konut, 20 Adet Dükkan ve 1 Adet Cami İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi b) Türü: Yapım işleri c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): d) Kodu: e) Miktarı: Tünel Kalıp Sistemiyle 1078 Adet Konut, Tünel Kalıp ve Konvansiyonel Kalıp Sistemiyle 20 Adet Dükkan ve Konvansiyonel Kalıp Sistemiyle 1 Adet Cami İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bursa” düzenlemesi, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır…” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru konusu ihalede 60 adet ihale dokümanı indirildiği, 17.03.2025 tarihinde yapılan ihaleye 31 isteklinin katıldığı, teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen Temelkon Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Atko Grup İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile teklifi sınır değerin üzerinde olan 3 isteklinin tekliflerinin yeterlik kriterlerini farklı gerekçelerle sağlamadıkları üzerinden değerlendirme dışı bırakıldıkları, teklifi sınır değerin altında olan başvuru sahibi istekli ve Artı Değer İnş. Oto. San. ve Dış Tic. A.Ş.-Hmb Müh. İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının farklı gerekçelerle uygun olmadığı ileri sürülerek tekliflerinin reddedildiği, ihalenin İş Ma Yapı İnş. San. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Erensan İnş. Malz. ve İnş. Orm. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür. İdarece, teklifi aşırı düşük teklif sınır değerin altında olan başvuru sahibine 08.04.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazıda “Bursa İli Karacabey İlçesi Karakoca Mahallesi 1 Etap 1078 Adet Konut, 20 Adet Dükkan ve 1 Adet Cami İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 15.04.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 15.04.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir. AÇIKLAMA: Aşırı düşük teklif sorgulama dosyasının kapsamı aşağıya yazılmıştır: Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli, Açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler, Açıklama istenen iş kalemlerine ait analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde düzenlenecek bilgi ve belgeler, Genel Gider ve Yüklenici karına ait oranları gösteren liste, bilgi ve/veya belgeler, (KİK, Karar Pulu, Damga Vergisi, Kar vb. masraflar) Ayrıca aşağıdaki hususlarda belgelendirmek suretiyle yapılacak yazılı açıklamalar Yapım yönteminin ekonomikliği, Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, Teklif edilen işin özgünlüğü, Sorgu dosyası fiziki olarak teslim edilecek olup, ayrıca dijitali ve hesap cetvelleri Exel formatında CD ortamında idareye verilecektir. Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.” hususlarına yer verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş olup, açıklama eki dosyada açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesine, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine, sıralı iş kalemleri/grupları listesine, sıralı analiz girdileri tablosuna (inşaat), sıralı analiz girdileri tablosuna (tesisat), inşaat ve tesisat pozlarına ilişkin analiz formatlarına yer verilmiştir. Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklama yazısına, açıklama istenilen iş kalemleri ile açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin toplam tutarını ayrı ayrı gösteren teklif icmaline, açıklama istenilen 101 adet iş kalemine ilişkin listeye yer verildiği, idarece açıklama istenilen 101 adet iş kaleminin 70’inde kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının kullanıldığı, hangi iş kaleminde hangi kamu kurum kuruluşunun birim fiyatının kullanıldığını ilgili poz numarası da yazılarak gösteren listenin açıklamaya eklendiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte açıklama kapsamında, açıklama istenilmeyecek iş kalemleri listesine, 31 adet iş kalemine ilişkin analizlere, fiyat tekliflerine ve fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanaklar ile aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden diğer belgelere yer verildiği görülmüştür. Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerine yönelik olarak ihale komisyon kararında belirtilen gerekçeler ile idareye yapılan şikayet başvurusuna cevap yazısında ileri sürülen gerekçeler birlikte dikkate alınarak başvuru sahibinin iddialarının incelenmesine aşağıda yer verilmiştir. Başvuru sahibinin (a) kısmında belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır. Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenen 70 adet iş kalemine yönelik kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının kullanıldığı dikkate alındığında bahse konu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulmasına ihtiyaç olmadığından anılan Tebliğ’in 45.1.3’üncü maddesinin (b) bendi uyarınca söz konusu kalemlere yönelik %10 oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesinin zorunlu olmadığı anlaşılmıştır. Diğer yandan, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 31 adet iş kalemine yönelik sunulan analizler incelendiğinde, söz konusu iş kalemlerine yönelik sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarına asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü anlaşılmış olup, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına gerekçe oluşturan söz konusu gerekçenin uygun olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (b) kısmında belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır. Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, anılan istekli tarafından iddia konusu edilen ve aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına gerekçe oluşturan iş kalemlerine yönelik açıklama kapsamında fiyat teklifleri ve fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu görülmüştür. Bu çerçevede yapılan incelemede; Anılan istekli tarafından “Özel-BT-Bitkisel Toprak” analiz girdisine ilişkin olarak Bilgi Peyzaj Elenmiş Toprak Haf. Nak. Taah. İşleri firmasından alınan 10.04.2025 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, meslek mensubu Faris Akbal tarafından anılan Tebliğ’de belirtilen ibarenin yazılarak iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifine dayanak teşkil eden 10.04.2025 tarihli ve 2 sayılı satış tutarı tespit tutanağının da meslek mensubu Faris Akbal tarafından kaşelenip imzalandığı görülmekle birlikte fiyat teklifi ve fiyat teklifinin dayanağı satış tutarı tespit tutanağında yer alan söz konusu meslek mensubuna ait imzaların birbirinden farklı olduğu ve bariz bir şekilde benzer olmadığının açık olduğu görülmüş olup, idarece anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına dayanak oluşturan bahse konu imzaların örtüşmediği yönündeki gerekçenin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından “30.720.1205 6 Duraklı 1,00 m/sn hızlı Sınıf I asansörü (İnsan taşımak için) Sınıf II asansöre (Esas insan, gerektiğinde yük de taşınabilen) Makine dairesiz, kademesiz hızlı, beyan yükü 800 kg” iş kalemine ilişkin olarak Volkan Asansör Müh. Mak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. firmasından alınan 10.04.2025 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, meslek mensubu Remzi Karaarslan tarafından anılan Tebliğ’de belirtilen ibarenin yazılarak iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifine dayanak teşkil eden 10.04.2025 tarihli ve 10 sayılı satış tutarı tespit tutanağının da anılan meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı görülmekle birlikte fiyat teklifi ve fiyat teklifinin dayanağı satış tutarı tespit tutanağında yer alan bahse konu firma adına atılan imza ile Volkan Asansör Mühendislik Makine İnşaat Ticaret Ltd. Şti. firmasına ait 11 Kasım 2014 tarihli Konya 16. Noterliğince düzenlenmiş olan imza sirkülerinde yer alan firma yetkilileri olan Kadir Akgül ve Volkan Akgül’e ait imzaların birbirinden farklı olduğu ve bariz bir şekilde benzer olmadığının açık olduğu görülmüş olup, idarece anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına dayanak oluşturan bahse konu imzaların örtüşmediği yönündeki gerekçenin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde, başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (c) kısmında belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır. İdarece şikayete cevap yazısında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerinden biri olarak, genel giderler arasında sayılan ihale karar pulu, sözleşme damga vergisi, kik payı, sgk giderlerine yönelik açıklamanın gerçekçi olmadığı, bu hesaplamaların yasal oranlar ve genel kabul görmüş uygulamalar temel alınarak yapılması gerektiği, sembolik ve gerçekçi olmayan bir tutara evrilemeyeceği, bu haliyle yapılan açıklamaların reddedilmesi gerektiği gerekçesine yer verildiği görülmüştür. Bu çerçevede yapılan incelemede; idare tarafından 08.04.2025 tarihli EKAP üzerinden gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazıda aşırı düşük teklif açıklaması istenilen gider unsurları kapsamında “KİK payı, ihale karar pulu, damga vergisi” giderlerinin açıklanmasının istenildiği, bu doğrultuda anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu giderlere ilişkin öngörülen maliyetin (ihale karar pulu ve sözleşme damga vergisi her türlü vergi giderleri-2.000,00 TL, kik payı-2.000,00 TL) idareye yapılan şikayete cevap yazısında yer verildiği üzere yasal olarak zorunlu oranlar üzerinden hesaplanan tutarların (teklif bedelinin 2.135.000.000,00 TL olduğu dikkate alındığında %0,05 kik payı bedeli=1.067.500,00 TL,% 0,948 sözleşme damga vergisi=20.239.800,00 TL,% 0,569 ihale karar pulu=12.148.150,00 TL) altında olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (d) kısmında belirtilen iddiasına ilişkin inceleme aşağıda yer almaktadır. İdarece şikayete cevap yazısında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerinden biri olarak, “ÖzeI-7A-Döküm Mermer (Mermerit) Mutfak Tezgahı” iş kalemi için “As Mermerit- Cansu Fatma Kansu” firması tarafından verilen fiyat teklifinin geçerli olmadığı, söz konusu firmanın ticaret siciline tescili ya da oda kaydı olan bir işletme olması gerektiği, herhangi bir oda kaydı ya da ticari tescili olmayan kişinin ticari faaliyetlerde bulunamayacağı gerektiği gerekçesine yer verildiği, bu yönüyle yapılan incelemede; Anılan istekli tarafından “ÖzeI-7A-Döküm Mermer (Mermerit) Mutfak Tezgahı” iş kalemine ilişkin olarak “As Mermerit-Cansu Fatma Kansu” firmasından alınan 10.04.2025 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, meslek mensubu Ozan Özgür tarafından anılan Tebliğ’de belirtilen ibarenin yazılarak iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifine dayanak teşkil eden 10.04.2025 tarihli ve 8 sayılı satış tutarı tespit tutanağı, meslek mensubunu ait faaliyet belgesi ile birlikte imza beyannamesi de sunulmuş olmakla birlikte, bahse konu istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan satış tutarı tespit tutanağının dipnotu uyarınca anılan tutanakla birlikte sunulması gereken “Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olunduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti” belgelerinden herhangi birinin anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sunulmadığı, bu itibarla idarece söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına dayanak oluşturan bahse konu gerekçenin uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.