Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -4-133 (Devralma) Karar Sayısı : 05 -52/795 -215 Karar Tarihi : 17.8.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nuret tin KALDIRIMCI, 10 M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Hakan BİLİR, Kerem TOMUR, Sezin Elçin CENGİZ, Ayşe Özlem UZUN, Erdem AYGÜN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Koçbank A.Ş. Temsilcileri: Av. Pınar ER YÜREKLİ, Av. Togan TURAN B Giz Plaza
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -4-133 (Devralma) Karar Sayısı : 05 -52/795 -215 Karar Tarihi : 17.8.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nuret tin KALDIRIMCI, 10 M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Hakan BİLİR, Kerem TOMUR, Sezin Elçin CENGİZ, Ayşe Özlem UZUN, Erdem AYGÜN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Koçbank A.Ş. Temsilcileri: Av. Pınar ER YÜREKLİ, Av. Togan TURAN B Giz Plaza (Maslak Kule) Meydan Sk. No:28 Kat:10 34398 Maslak/İstanbul 20 D. TARAFLAR : - Koçbank A.Ş. Barbaros Blv. Morbasan Sk. Koza İş Merkezi C Blk. 34349 Balmumcu Beşiktaş/İstanbul - Çukurova Holding A.Ş. Büyükdere Cd. Yapı Kredi Plaza A Blk. Levent Beşiktaş/İstanbul - Sınai ve Mali Yatırım Holding A.Ş. Büyükdere Cd. Yapı Kredi Plaza A Blk. Kat:15 Levent Beşiktaş/İstanbul 30 - Baytur İnşaa t Taahhüt A.Ş. 19 Mayıs Cd. No:34, 34360 Şişli/İstanbul - Türkiye Genel Sigorta A.Ş. Meclis -i Mebusan Cd. No:91 Salıpazarı/İstanbul - Çukurova İthalat ve İhracat Ticaret A.Ş. Davutpaşa Kışla Yolu Cd. No:34 Topkapı/İstanbul - Akşam Denizcilik ve Ticaret A.Ş. Büyükdere Cd. Yapı Kredi Plaza A Blk. Kat:12 Levent Beşiktaş/İstanbul - Interdepo Uluslararası Özel Antrepo İşletmeciliği A.Ş. 40 Karaca İlyas Girişi Mersin 05-52/795 -215 2 - Endüstri Holding A.Ş. Büyükdere Cd. Yapı Kredi Plaza A Blk. Kat:15 Levent Beşiktaş/İstanbul - Ören Denizcilik Nakliyat ve Ticaret A.Ş. Büyükdere Cd. Yapı Kredi Plaza A Blk. Kat:12 Levent Beşiktaş/İstanbul - Çukurova Ziraat Endüstri ve Ticaret A.Ş. Ankara Asfaltı Yakacık Yan Yolu Üzeri No:25 50 Kartal/İstanbul - Avor İnşaat Gıda Tekstil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Şenlikköy Mh. Hürriyet Cd. Barış Sk. No:8 Kaytaz Villa B Blok No:3/3 Florya/İstanbul - Barbaros Denizcilik İşletmesi A.Ş. Büyükdere Cd. Yapı Kredi Plaza A Blk. Kat:12 Levent Beşiktaş/İstanbul - Genel Denizcilik Nakliyatı A.Ş. Büyükdere Cd. Yapı Kredi Plaza A Blk. Kat:12 Levent Beşiktaş/İstanbul 60 - Mehmet E min KARAMEHMET Büyükdere Cd. Yapı Kredi Plaza A Blk. Kat:12 Levent Beşiktaş/İstanbul - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Büyükdere Cd. No:143 Esentepe/İstanbul E. DOSYA KONUSU: Çukurova Grubu şirketleri ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun Yapı Kredi Bankası A.Ş. (YKB) de sahip olduğu toplam %57,4 oranındaki hissenin, Koçbank A.Ş. (Koçbank) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 70 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.6.2005 tarih, 154 sayı ve 25.7.2005 tarih, 5078 sayı ile giren ve 25.7.2005 tarih, 5079 sayı ve 12.8.2005 tarih, 5668 sayılı yazılarla tamamlanan iki ayrı bildirim üzerine, 4054 sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ"in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 26.7.2005 tarih, 2005 -4-133/Öİ.05 -K.T. sayılı (4 No'lu Daire) ve 12.8.2005 tarih, 2005 -2-61/Öİ -05-H.S.Ö sayılı (2 No'lu Daire) Devralma Ön İnceleme Raporları 15.8.2005 tarih, R EK.0.08.00.00 -120/247 sayılı ve 15.8.2005 tarih, REK.0.06.00.00 -120/96 sayılı Başkanlık önergeleri ile 05/52 80 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş olup, 05 -52/794 -M sayılı karar ile birleştirilen iki dosya takiben aynı toplantıda karara bağlanmıştır. 05-52/795 -215 3 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporlar'da, - YKB nin %57,4 oranındaki hissesinin, Koçbank tarafından devralınması işleminin 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı, - İşlemin sonucu olarak, YKB'nin bağlı ortaklıkları; Yapı Kredi Emeklilik A.Ş., Yapı Kredi Faktoring A.Ş., Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O., Yapı Kredi Portföy 90 Yönetimi A.Ş., Yapı Kredi Sigorta A.Ş., Yapı Kredi Yatırım Menkul Değerler A.Ş., A-Tel Pazarlama ve Servis Hizmetleri A.Ş., Digital Platform İletişim Hizmetleri A.Ş. ve Süperonline Ulus lararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. nin kontrolünün Koçbank a devrine izin verilmesi gerektiği, görüşleri ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı YKB ve bağlı ortaklıklarının f aaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarları 100 bankacılık pazarı", "finansal hizmetler pazarı , "sigortacılık hizmetleri pazarı", "bireysel emeklilik hizmetleri pazarı", "faktoring hizmetleri pazarı", "finansal kiralama hizmetleri pazarı", "yatı rım menkul değerler yönetimi hizmetleri pazarı", telefon kartı dağıtım pazarı , sayısal ödemeli yayıncılık pazarı ve internet erişim hizmetleri pazarı olarak belirlenmiştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Dosya mevcudu bilgilere göre, ilgili coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti Sınırları" olarak tespit edilmiştir. 110 H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.2.1. YKB Hisselerinin Devralınması İşleminin Değerlendirilmesi Bildirimin konusu, Koçbank'ın, Çukurova Grubu ve TMSF nin Yapı Kredi Bankası n daki toplam %57.4 oranındaki hissesini devralması işlemine izin verilmesi talebinden ibarettir. Neticede, Koçbank devredilen şirketin kontrolüne sahip olacaktır. Buna göre, anılan işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin belirle ndiği 2. maddesinin (b) bendinde, Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları 120 devralması veya kontrol etmesi olarak tanımlanan bir devralmadır. Öte yandan, 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesi gereğince Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşme ve devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası (yirmibeş 05-52/795 -215 4 milyon Yeni Türk Lirası)'nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur . Başvuru konusu işleme taraf teşebbüslerin, bankacılık sektörünün toplam aktifleri dikkate alınarak hesaplanan pazar payları toplamı %( ), 2004 yılı ciroları 130 toplamı ise ( ..) - YTL.'dir. Bu bilgilere göre, Tebliğ'de düzenlenen ciro eşiği aşılmaktadır. Ancak, bildirime konu sektörü düzenleyen 4389 sayılı Kanun un 18. maddesinin birinci fıkrası, Türkiye de faaliyette bulunan bankalardan birinin diğer bir veya birkaç banka ile birleşmesi veya borç, alacak ve mevduatını Türkiye de faaliyette bulunan diğe r bir Bankaya devretmesi, Kurulun iznine bağlıdır. Bankaların bu Kanun hükümlerine göre birleşme ve devirlerinde 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile devir ve birleşmeye konu bankaların toplam aktiflerinin sektör içindeki paylarının yüzde yirmiyi geçmemesi kaydıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7, 10 ve 11. maddeleri hükümleri uygulanmaz. 140 şeklinde düzenlenmiştir. Bildirime konu işlemde, tarafların tüm bankalar içindeki aktif büyüklükleri toplamı %( ) seviyesinde kaldığından, anılan işl emin, 4389 sayılı Kanun un 18. maddesi gereğince Rekabet Kurulu ndan izin alınması gerekli bir işlem olmadığı kanaatine varılmıştır. H.2.2. YKB nin Kontrolünde Bulunan Şirketlerin Devrine İlişkin Değerlendirme Toplam aktiflerinin sektör içindeki payları %20 yi geçmeyen bankaların birleşme ya da devrinde Rekabet Kurulu iznine gerek olmamakla birlikte; bu işlemler 150 sonucunda, bankaların aktifleri içinde yer alan, bankacılık sektörü dışındaki bağlı ortaklıkla rda bir devralmanın gerçekleşmesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ deki eşiklerin aşılması halinde, söz konusu şirketlerin devri Kurulun iznine tabidir. Bildirimi yapılan devralma neticesinde, Koçbank, çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren 32 şirkette hisse sahibi olacaktır. Taraflar, mezkur işlem dolayısıyla bu şirketlerden 9'unda 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi devralma gerçekleştiği gerekçesiyle bildirimde bulunmuşlardır. H.2.2.2. Devralan ve Devralınanın Her İkisinin de Faaliyet Gösterdiği Pazarlarda ki Bağlı Ortaklıkların Devrine İlişkin Değerlendirme 160 Söz konusu işlem sonucunda YKB'nin bağlı şirketleri Yapı Kredi Sigorta A.Ş., Yapı Kredi Emeklilik A.Ş., Yapı Kredi Faktoring A.Ş., Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O., Yapı Kredi Portföy Yönetimi A.Ş., Yap ı Kredi Menkul Değerler A.Ş. ve Süperonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. 'nin kontrolüne Koçbank sahip olacaktır. İşlem neticesinde ilgili ürün pazarlarında tarafların toplam pazar payları ve ciroları aşağıdaki gibi o lacaktır: 05-52/795 -215 5 - Sigortacılık hizmetleri pazarındaki ciroları ( .) - YTL., pazar payları %( ..) , - bireysel emeklilik hizmetleri pazarındaki ciroları ( ) - YTL., pazar 170 payları % (...) (hayat), % ( .) (bireysel emeklilik) - faktoring hizmetleri pazarındaki ci roları ( ) - YTL, pazar payları % ( ), - finansal kiralama hizmetleri pazarındaki ciroları ( ) - YTL., pazar payları %( ..) , - portföy yönetimi hizmetleri pazarındaki ciroları ( .) - YTL. ve pazar payları % ( .), - yatırım menkul değerler yönetimi hizmetleri pazarındaki ciroları ( ..) - YTL., pazar payları % ( .), - internet erişim hizmetleri pazarındaki ciroları ( ..) - YTL., pazar payları %( ) (bireysel), % ( .) (kurumsal). 180 Yukarıda yer verilen bilgilere göre, Tebliğ'de düzenlenen ciro eşiği a şıldığından, söz konusu her bir işlem Kurulun iznine tabidir. 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde, bir ya da daha fazla teşebbüsün Hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmesi veya bir diğer teşebbüsü devralması hukuka aykırı bulunarak yasaklanmaktadır. İnceleme konusu hisse devri neticesinde sigortacılık, bireysel em eklilik , faktoring , finansal kiralama , portföy yönetimi , yatırım menkul değerler yönetimi , "bireysel internet erişim hizmetleri" ve "kurumsal internet erişim 190 hizmetleri" pazarlarında Koçbank tarafından kontrol edilecek şirketlerin sahip olacağı t oplam paylar sırasıyla % ( ), %( ) , %( ) , %( ) , %( ) , %( ) , %( ) ve %( ) olacaktır. Buna göre, anılan pazarların yapısı ve pazara giriş engellerinin bulunmaması da dikkate alındığında anılan pazarlarda rekabetin önemli ölçüde etkilenmeyeceği kanaatine v arılmıştır. H.2.2.3. YKB'nin Devralanın Faaliyet Göstermediği Pazarlardaki Bağlı Ortaklıklarının Devrine İl işkin Değerlendirme Dosya mevcudu bilgilere göre, bildirimi yapılan devralma sonucu, YKB'nin bağlı ortaklıkları olan A-Tel Pazarlama ve Servis Hizme tleri A.Ş. (A -Tel) ve Digital 200 Platform İletişim Hizmetleri A.Ş. (Digitürk)'nin kontrolüne de Koçbank sahip olacaktır. Söz konusu kontrol değişikliği nedeniyle, ilgili işlem 1997/1 sayılı Tebliğin 2. maddesi anlamında bir devralma işlemi olarak değerlendir ilmiştir. H.2.2.3.1. A -Tel'in Devredilmesi İşleminin Değerlendirilmesi Telefon kartları, Türkiye deki GSM operatörleri Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. (Turkcell), Telsim Mobil Telekomünikasyon Hizmetleri A.Ş. (Telsim) ve Avea İletişim Hizmetleri A.Ş. (A vea) ile birlikte çalışan firmalar veya bizzat bu operatörler tarafından pazarlanmaktadır. Turkcell, pazarlama açısından bu 05-52/795 -215 6 kanallardan her ikisini de kullanırken, Telsim ve Avea telefon kartlarını bir şirket 210 vasıtasıyla pazarlamaktadır. Turkcell çatısı al tındaki aylık kontör satışı tahmini olarak 350.000.000 dakika olup bu rakamın yaklaşık %14 ü devre konu olan ve kontrolü el değiştiren A -Tel Pazarlama ve Servis Hizmetleri A.Ş. (A -Tel) tarafından kaydedilen abonelerdir. 30.6.2005 itibarıyla Turkcell in 25. 600.000 adet abonesi bulunmaktadır. Bunun 20.400.000 adedi faturasız abone olup bu rakam içinde A -Tel in payı 5.200.000'dir. 31.7.2005 tarihi itibarıyla tahmini olarak Telsim yaklaşık 8.500.000 ve Avea yaklaşık 6.000.000 aboneye sahiptir. Söz konusu verile rden, abone sayıları itibarıyla birinci sırada olan Turkcell in telefon kartı satışı pazarında da ilk sırada yer alacağı ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede söz konusu işlem Kurulun 220 iznine tabidir. Bununla birlikte, devralan Koçbank'ın ilgili ürün pazarında f aaliyetinin bulunmaması nedeniyle, devir işlemi sonucunda pazarın yapısı değişmeyeceğinden, Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. H.2.2.3.1. Digi türk'ün Devredilmesi İşleminin Değerlendirilmesi Ödemeli sayısal yayıncılık pazarında halihazırda Digitürk ün yerine getirmekte olduğu hizmetleri tümüyle ikame edebilecek bir teşebbüs bulunmamaktadır. 230 Bunun yanı sıra, Türkiye 1. Futbol Ligi karşılaşmaların ın yayın haklarına tek başına sahip olan Digitürk, söz konusu hak sahipliği ile maçlara ilişkin bant ve özet görüntülerin de tek temin kaynağı konumundadır. Bu nedenlerle anılan işlem Kurulun iznine tabidir. Bununla birlikte, Koç Grubu nun ödemeli yayın pa zarında herhangi bir faaliyetinin bulunmaması sebebiyle devir işlemi, pazarın mevcut yapısında bir değişim yaratmayacağından, YKB nin Koçbank a devri neticesinde, Digitürk ün faaliyet gösterdiği pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması söz konusu değ ildir. I. SONUÇ 240 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1. Çukurova Grubu şirketlerinin ve TMSF nin Yapı Kredi Bankası A.Ş. de sahip olduğu %57,4 oranında hissenin, Koçbank A.Ş. tarafından devralınması işleminin 4389 sayılı "Bankalar Kanunu"n un 18.maddesi uyarınca bankacılık faaliyetleri açısından 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında bir işlem olmadığına; 2. Ancak, bu işlem sonucunda Yapı Kredi Bankası A.Ş. nin aktifinde bulunan iştirak şirketlerinden Yapı Kredi Emeklili k A.Ş., Yapı Kredi Faktoring A.Ş., Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O., Yapı Kredi Portföy Yönetimi A.Ş., Yapı Kredi Sigorta A.Ş., Yapı Kredi Yatırım Menkul Değerler A.Ş., A -Tel Pazarlama ve 250 Servis Hizmetleri A.Ş., Digital Platform İletişim Hizmetleri A.Ş. v e Süperonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. nin 05-52/795 -215 7 kontrolünün de Koçbank A.Ş. ye devri işleminin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereke n Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlemler sonucunda etkilenen pazarlarda aynı Kanun un 7. maddesi kapsamında hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ö lçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına; bu nedenle etkilenen pazarlar itibarıyla söz konusu devir işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 260