2024/1156921 İhale Kayıt Numaralı "Asya Bölgesi Atık Su Arıtma Tesislerinin İşletilmesi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Alkataş İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi, İHALEYİ YAPAN İDARE: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İSKİ), BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1156921 İhale Kayıt Numaralı “ Asya Bölgesi Atık Su Arıtma Tesislerinin İşletilmesi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İSKİ) tarafından 30.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Asya Bölgesi Atık Su Arıtma Tesislerinin İşletilmesi ” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 28.11.2024 tarih ve 172224 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/1522 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi. Başvuru dilekçesinde özetle; 1) İdari Şartname’nin “İhale dokümanına ilişkin açıklama yapılması” başlıklı 13’üncü maddesinde yer alan “İstekliler, tekliflerin hazırlanması aşamasında, ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duydukları hususlarla ilgili olarak, ihale tarihinden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir” düzenlemesine istinaden ihale tarihinden 20 gün önce 10.10.2024 tarihinde ilgili sorularını idareye ilettikleri fakat idarece cevap verilmediği, bu durumun isteklilerin doğru fiyatlandırma yapamamalarına neden olduğu, Bu nedenle idareye yapılan şikayet başvurularında “Tuzla Ön Arıtma Tesisleri İşletilmesi (AS-01.ÖA. TZL. İŞL) pozu açıklamasında yer alan, ünitelerden çıkacak atık miktarları için verilen 450-560 ton tonaj miktarının, “İhale Özel Şartnameler Ek-1A Tuzla Şefliği Ait İşletilmesi” dokümanında aynı ünite için verilen son 5 yıldaki işletme verileri ile tutarsız olduğu, Yine AS-03.KÜ. ÜRT. TZL ve AS-03.KÜ. ÜRT. PŞK pozlarında da ihale bedelini doğrudan etkileyecek konular için soruların sorulduğu, kuru ürün miktarlarına açıklık getirilmesinin talep edildiği, bununla ilgili de verilmediği, yalnızca bu iki pozun tutarının 379 birim fiyat kalemi olan ihale bedelinin % 23’ünü oluşturduğu, sorulan soruların şu an bile açıklığa kavuşmadığı, isteklilerce gerçek ve doğru ihale koşullarının görülmesinin engellendiği, bu durum isteklilerin doğru fiyatlandırma yapamamasına neden olduğu, 2) İhale İdari Şartnamesi’ne göre personele zorunlu olarak verilmesi istenen prim tutarının direkt bir işçilik maliyeti olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.3’üncü maddesine gereğince bunun için birim fiyat cetvelinde ayrı satır açılmasının veya personel işçilik birim fiyatlarına, diğer ek ödemeler gibi dahil edilmesinin mevzuat gereği zorunlu olduğu, 3) Fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalara ilişkin ücretlerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.22’nci maddesine göre ayrı hesap edilmesi gerektiği ve bu işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olduğu, 4) İdari Şartname’de fazla mesai öngörülmediği halde personele fazla mesai yaptırılması durumunda, yüklenici tarafından ödenecek mesai ücretlerinin idarece tanımlandığı görülmüş ve bu oranların yürürlükteki İş Kanunu hükümlerine aykırı olarak yüksek seviyede idarece yeniden belirlendiği, zorunlu fazla çalışma miktarlarının verilmediği iddialarına yer verilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü, Aynı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü, Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü, Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır… ” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmüne, Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, izleyen günden itibaren başlar. (2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur” hükmüne, Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. (2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; … c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih. … (3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. … (11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmüne, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; … c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … yönlerinden sırasıyla incelenir. … (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne, Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabileceklerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı edinmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır. Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır. Yapılan inceleme sonucunda; Başvuru sahibinin iddiasının ihale dokümanına ilişkin olduğu, ihale ilanının 01.10.2024 tarihinde yayımlandığı, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının aynı gün 01.10.2024 tarihinde indirildiği, ihale dokümanına yönelik olarak 15.11.2024 tarihinde idareye EKAP üzerinden e-şikayet başvurusunda bulunulduğu, ancak ihale dokümanına yönelik olarak şikâyet konusu işlemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken “ihale dokümanının indirildiği” tarih olan 01.10.2024 tarihini takip eden on gün içinde ve en geç 11.10.2024 Cuma günü mesai bitimine kadar idareye EKAP üzerinden e-şikayet başvurusunda bulunması gerekirken bulunmadığı, (bu tarih geçtikten ve 30.10.2024 tarihinde yapılan ihaleye teklif verdikten sonra) 15.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden idareye yaptığı e-şikayet başvurusunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Başvurunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.