Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-139 Karar Sayısı : 07-65/796-292 (Devralma) Karar Tarihi : 21.8.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI , M. Sıraç ASLAN, 10 Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN. B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Ümit Nevruz ÖZDEMİR C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Warburg Pincus LLC Temsilcileri: Av. Gönenç Gürkaynak, Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN Çitlenbik Sk. No:12 Yıldız Mh. B
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-139 Karar Sayısı : 07-65/796-292 (Devralma) Karar Tarihi : 21.8.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI , M. Sıraç ASLAN, 10 Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN. B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Ümit Nevruz ÖZDEMİR C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Warburg Pincus LLC Temsilcileri: Av. Gönenç Gürkaynak, Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN Çitlenbik Sk. No:12 Yıldız Mh. Beşik taş/İSTANBUL D. TARAFLAR : - Warburg Pincus LLC Temsilcileri: Av. Gönenç Gürkaynak, Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN 20 Çitlenbik Sk. No:12 Yıldız Mh. Beşiktaş/İSTANBUL - Bausch & Lomb Incorporated One Bausch & Lomb Place, Rochester, NY 14604, Amerika Birleş ik Devletleri E. DOSYA KONUSU : Warburg Pincus LLC nin iştiraki WP Prism Merger Sub. Inc. (WP Prism) aracılığıyla Bausch & Lomb Inc. in kontrolünü devralması işlemine izin verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 25.7.2007 tarih ve 5005 sayı ile giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı 30 Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (1997/1 sayılı Tebliğ) çerçevesinde düzenlenen 2.8.2007 tarih, 2007 -2-139/Öİ-07-HSÖ sayılı Devra lma Ön İnceleme Rapor u, 14.8.2007 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/2 52 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul gündemine alınarak 07 -65 sayılı Kurul toplantısında karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Warburg Pincus LLC nin tamamına sahip ol duğu iştiraki WP Prism Merger Sub. Inc. aracılığıyla Bausch & Lomb un kontrolünü devralması işleminin ilgili pazarlarda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak 40 rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. 07-65/796 -292 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Warburg Pincus LLC (Warbung) Warburg, 1971 yılından bu yana dünya çapında faaliyette bulunan bir özel sermaye yatırımcısıdır. Warburg un sağlık ve yaşam bilimleri, tüketici ve perakende, endüstriyel hizmetler, finansal hizmetler, enerji, gayrimenkul ve teknoloji, medya ve telekomünikasyon sektörlerinde yatırımları bulunmaktadır. Warburg, Türkiye de herhangi bir şirketi kontrol etmemektedir. 50 Gerçek kişilerin sahip olduğu bir özel sermaye yatırımcısı olarak tanımlanan Warburg un doğrudan ve dolaylı olarak %10 undan fazla sermayesini elinde tutan herhangi bir kişi ya da teşebbüs bul unmamaktadır. Warburg, 2006 yılında dünya genelinde ( ) ABD Doları (yaklaşık ( ) YTL1) ciro elde etmiştir. Bu cironun ( ) ABD Doları (Yaklaşık ( ) YTL2) tutarındaki kısmı Türkiye de elde edilmiştir. H.1.2. Bausch & Lomb Incorporated (B & L) 1853 yılında kurulan, merkezi Rochester, New York ta bulunan B&L bir göz sağlığı şirketidir. Şirket, temel olarak gaz içeren yumuşak ve sert kontakt lensler ve lens bakım ürünleri, oftalmoloji cerrahisi ürünleri ve göz 60 farmasötikleri alanında ürün sun maktadır. Bunların yanısıra, B&L, kırılma sorunları için yapılan lazer ameliyatlarında kullanılan cerrahi ekipmanlar ve ürünler ve intraocular lensler gibi katarakt cerrahisi ve vitreoretinal cerrahi ürünleri de üretmektedir. Hisseleri New York Borsası nd a işlem gören B&L, herhangi bir teşebbüs tarafından kontrol edilmemektedir. B&L de %5 ten fazla hisseye sahip olan teşebbüsler ve sahip oldukları pay miktarları aşağıdaki gibidir: Franklin Mutual Advisers LLC : %( ) Lord, Abbete & Co. LLC : %( ) Capital Research Management Company : %( ) B&L, Türkiye deki faaliyetlerini 1992 yılından bu yana Bausch & Lomb Sağlık ve Optik Ürünleri Tic. A.Ş. (B&L Türkiye) ve distribütörleri aracılığıyla gerçekleştirmektedir. B&L, kontakt lensler ve lens bakım ürünlerine il işkin 70 faaliyetlerini B&L Türkiye aracılığıyla gerçekleştirmekte; oftalmoloji farmasötiklerine, katarakt cerrahisi ve vitreoretinal cerrahi ürünlerine ve kırılma sorunları için yapılan ameliyatlarda kullanılan ürünlere ilişkin faaliyetleri ise distribütörle ri aracılığıyla gerçekleştirmektedir. B&L, 2006 yılında dünya genelinde ( ) Avro (yaklaşık ( ) YTL3) tutarında ciro elde etmiştir. Bu cironun ( ) Avro (yaklaşık ( ) YTL4) tutarındaki kısmı Türkiye de elde edilmiştir. 1 2006 yılı TCMB Ortalama Döviz Alış Kuru (1 ABD Doları=1,4380 YTL) üzerinden hesaplanmıştır. 2 Bkz. Dipnot 1. 3 2006 yılı TCMB Ortalama Döviz Alış Kuru (1 Avr o=1,8087 YTL) üzerinden hesaplanmıştır. 4 Bkz. Dipnot 3. 07-65/796 -292 3 H.2. İşlemin Kapsamı Bildirimin konusunu Warburg un tamamına sahip olduğu iştiraki WP Prism aracılığıyla B&L nin kontrolünü devralması oluşturmaktadır. Buna göre, 80 Warburg Pincus fonlarının sermayesinin tamamına sahip olduğu bir iştiraki olan WP Prism, B&L ile birleşecek ve işl emin gerçekleşmesinden sonra Bausch & Lomb unvanıyla faaliyetlerine devam edecektir. Warburg, WP Prism ve B&L arasında imzalanan Birleşme Anlaşması ve Planı çerçevesinde gerçekleşecek olan işlem sonucunda Warburg, B&L nin sermayesinin ve oy hakkının tama mına sahip olacaktır. H.3. İlgili Pazar H.3.1. İlgili Ürün Pazarı Dosya konusu işlem kapsamında kontrolü değişecek olan B&L nin faaliyetleri beş ana başlık atında toplanmaktadır: (i) kontakt lensler, (ii) lens bakım 90 ürünleri, (iii) oftalmoloji farmasötikle ri, (iv) katarakt cerrahisi ve vitreoretinal cerrahi ürünleri ve (v) kırılma sorunları için yapılan ameliyatlarda kullanılan ürünler. Devralma konusu teşebbüsün faaliyetleri bakımından ilgili ürün pazarının belirlenmesi amacıyla B&L nin yukarıda sayılan fa aliyet alanlarının incelenmesi gerekmektedir: i. Kontakt Lensler : Tasarımları ve bu tasarımları dolayısıyla çözüm getirdikleri kırılma kusurlarına göre kozmetik (renkli), sferik ve torik olmak üzere üçe ayrılan kontakt lensler B&L nin ana faaliyet konusunu oluşturmaktadır. B&L ile ilgili bir şikâyetin değerlendirildiği Rekabet 100 Kurulu nun 5.4.2007 tarih ve 07 -30/302 -115 sayılı kararında ilgili ürün pazarı kontakt lens pazarı olarak belirlenmekle birlikte şikâyetin içeriği bakımından sferik lens pazarı ve t orik lens pazarı nın alt pazarlar niteliğinde olduğuna hükmedilmiştir. Fakat devralma işleminin taraflarının birbiriyle örtüşen pazarlarda faaliyeti olmadığından söz konusu faaliyet alanı bakımından ilgili ürün pazarı kontakt lens pazarı olarak belirlenm iştir. ii. Lens Bakım Ürünleri : lens bakım ürünleri; çok amaçlı solüsyonları, gaz geçiren sert lensler için temizleme ve bakım solüsyonlarını yeniden nemlendirme damlalarını ve tuzlu solüsyonları kapsama alanına 110 almaktadır. Dolayısıyla, ayrı bir lens bakım ür ünleri pazarı nın belirl enmesi gerekmektedir . iii. Oftalmoloji Farmasötikleri : B&L nin bu alandaki ürünleri markalı ve jenerik oftalmoloji farmösötiklerini, göz vitaminlerini ve reçetesiz satılan ilaçları kapsamına almaktadır. B&L nin diğer faaliyetleriyle herh angi bir ikame olanağı bulunmayan bu faaliyet alanı için ilgili ürün pazarı olarak oftalmoloji farmasötikleri pazarı belirlenmesi uygun görülmüştür . iv. Katarakt Cerrahisi ve Viteoretinal Cerrahi Ürünleri : İntraocular l ensler, phacomulsifacation malzemeleri ve diğer cerrahi cihaz ve ürünler B&L nin bu alanda sunduğu ürünlerdir. Bunun yanısıra, B&L katarakt 120 ameliyatlarında ve vitreoretinal ameliyatlarda kullanılan tek kullanımlık ameliyat malzemelerinin satışını da gerçek leştirmektedir. Dolayısıyla, B&L nin bu alandaki faaliyetler açısından ilgili ürün pazarı B&L nin bu 07-65/796 -292 4 alandaki faaliyetlerini kapsar biçimde katarakt cerrahisi ve vitreoretinal cerrahi ürünleri pazarı olarak belirlenmiştir. v. Kırılma Sorunları için Yapılan Ameliyatlarda Kullanılan Ürünler : B&L nin bu alandaki faaliyetlerine konu olan ürünler, lazerler, mikrokretomlar, teşhis ekipmanları ve LASIK ameliyatlarında kullanılan ekipmanlardır. B&L nin bu faaliyet alanı için kırılma sorunları için yapılan ameliyatl arda kullanılan ürünler pazarı nın tanımlanması 130 gerekmektedir . H.3.1. İlgili Coğrafi Pazar Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazarın Türk iye Cumhuriyeti sınırları olarak ele alınmıştır . H.4. DEĞERLENDİRME H.4.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme Bildirilen işlem yoluyla, B&L nin kontrolünün değişecek olması nedeniyle, ilgili hisse ve malvarlığı devirlerinin 1997/1 sayılı "R ekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ"in 2. maddesi 140 çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir. 1997/ 1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendine göre herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma kabul edilerek 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilmektedir. Bu b ağlamda, bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ de tanımlanan nitelikte bir devralma işlemi dir. H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Bakımından Yapılan Değerlendirme 150 1997/1 sayılı Tebliğ in 1998/2 say ılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde Rekabet Kurulundan izin alınması zorunlu olan birleşme veya devralmalar düzenlenmektedir. Buna göre: Bu tebliğin 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında vey a bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası nı [yirmi beş milyon Yeni Türk Lirası] aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. Bildirim formunda, Warburg un kontrolünde bulunan hiçbir şirketin B&L nin 160 faaliyette bulunduğu pazarlarda veya bu pazarların alt ve üst pazarlarında faaliyet göstermediği belirtilmektedir. Bu bağlamda, 1997/1 sayılı Tebliğ le belirlenen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılıp aşılmadığının ortaya konması bakımından yapılan değerlendirmede B&L nin ilgili pazarlardaki ciro ve pazar payları dikkate alınmalıdır. B&L nin ilgili pazarlardaki 2006 yılı ciro ve pazar paylarına aşağıda yer verilmek tedir: 07-65/796 -292 5 Tablo1: İlgili Pazarlardaki Ciro ve Pazar Payları İlgili Ürün Pazarı Ciro (Milyon YTL) Pazar Payı Kontakt Lens Pazarı ( .) %( .)5 Lens Bakım Ürünleri Pazarı ( .) %( .) Oftalmoloji Farmasötikleri Pazarı ( .) %(...) -%(...)6 Katarakt Cerrahisi ve Viteoretinal Cerrahi Ürünleri Pazarı ( .) %(...) -%( )7 Kırılma Sorunları İçin Yapılan Ameliyatlarda Kullanılan Ürünler Pazarı ( .) %( ) -%( ) Tablo dan da görüleceği üzere B&L nin ilgili ürün pazarlarındaki ciroları dikkate alındığında, herhangi bir paza rda Tebliğ de öngörülen 25 Milyon YTL 170 ciro eşiğinin aşılmadığı görülmektedir. Öte yandan, pazar payları açısından bakıldığında, oftalmoloji farmasötikleri ve katarakt cerrahisi ve vitreoretinal cerrahi ürünleri pazarlarında 1997/1 sayılı Tebliğ de öngörül en pazar payı eşiklerinin de aşılmadığı ve dolayısıyla bu pazarlar açısından işlemin izne tabi olmadığı; fakat kontakt lens, lens bakım ürünleri ve kırılma sorunları için yapılan ameliyatlarda kullanılan ürünler pazarlarında Tebliğ de öngörülen pazar payı eşiklerinin aşılması nedeniyle, anılan devralmanın açısından Rekabet Kurulu ndan izin alınması zorunlu bir işlem olduğu anlaşılmaktadır . H.4.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından 180 Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, bi r birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hâkim durum yaratarak ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. Daha önce de değinildiği üzere, Warburg un kontrolünde bulunan hiç bir şirketin B&L nin faaliyette bulunduğu pazarlarda veya bu pazarların alt ve üst pazarlarında faaliyet göstermediği belirtilmektedir. Bu bağlamda, bildirilen işlem sonucunda devralmaya konu olan B&L nin faaliyette bulunduğu hiçbir ilgili ürün pazarında b ir yoğunlaşma meydana gelmeyecektir. 190 Dolayısıyla, dosya konusu devralma işleminin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde belirtilen şekilde hâkim durum yaratarak veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltmadığı anlaşılmaktadır . 5 B&L Türkiye hakkındaki bir şikâyetin incelendiği dosya kapsamında B&L Türkiye tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 16.03.2007 tarih ve 2090 sayı ile giren yazıda 2006 yılında B&L Türkiye nin kontakt lens pazarındaki payı %( ) olarak bildirilmiştir. Bu farklılık değerlendirmede herhangi bir değişikliğe yol açmayacağından kararda bildirim formunda yer verilen pazar payı verisi kullanılmıştır. 6 B&L nin oftalmoloji pazarındaki pazar payı hacim ba zında %( ), satış tutarı bazında %( ) olarak bildirilmiştir. 7 Pazar payları İntraocular Lensler alanında %( ) -%( ) arasında, phacomulsifacation malzemeleri alanında %( ) olarak bildirilmiştir. 07-65/796 -292 6 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan izin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkın da Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem 200 sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konus u olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.