Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021 -3-048 (Devralma ) Karar Sayısı : 21-53/731-366 Karar Tarihi : 28.10.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖR LER : Ali Fuat KOÇ, Ömer Mert AKÇİL C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- SIBUR Holding Temsilci si: Sezin ELÇİN CENGİZ Ferko Signature Büyükdere Cad. No: 175 Kat:10 34394 Levent /İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: TAIF Joint
Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021 -3-048 (Devralma ) Karar Sayısı : 21-53/731-366 Karar Tarihi : 28.10.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖR LER : Ali Fuat KOÇ, Ömer Mert AKÇİL C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- SIBUR Holding Temsilci si: Sezin ELÇİN CENGİZ Ferko Signature Büyükdere Cad. No: 175 Kat:10 34394 Levent /İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: TAIF Joint Stock Cornpany'nln tek kontrolünün SİBUR Holding tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurum u kayıtlarına 12.08 .2021 tarih ve 20261 sayı ile giren ve eksiklikleri 18.10 .2021 tarih ve 22128 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 18.10 .2021 tarih ve 2021 -3-048/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan bildirimde , SIBUR Holding in (SIBUR) TAIF Joint -Stock Company i (TAIF) devralması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. Söz konusu işlemin gerçekleşebilmesi amacıyla taraflar arasında 23.04.2021 tarihinde Çerçeve Sözleşme (Sözleşme) imzalanmış olup, bu kapsamda SIBUR un TAIF in kuruluş sermayesindeki %( ..) hissesi ne tekabül eden ( ..) adet hisseyi devralması öngörülmektedir. G.1. TARAFLAR G.1.1. Devre Konu: TAİF (5) Rusya Tataristan Cumhuriyeti nde yer alan TAIF in yatırım sektörü ve diğer hizmetlerin yanı sıra benzin ve gaz işleme, kimyasallar ve petrokimyasallar ve elektrik mühendisliği alanında faaliyet gösteren iştirakleri ve bağlı şirketleri bulunmaktadır. 1995 yılında kurulan TAIF, diğer ürünlerin yanı sıra olefinler, etilen oksit, etilen glikol, polimer ve kauçuk üretimi yapmaktadır. TAIF 2020 yılında Türkiye de iştirakleri aracılığıyla ( ..) satışı gerçekleştirmiştir. TAIF hissedarlarının TAIF aracılığıyla olanlar haricinde herhangi bir cirosu veya ticari faaliyeti bulunmamaktadır. G.1.2. Devralan: SIBUR (6) SIBUR, Rusya Federasyonu kanunları uyarınca kurulmuş olan halka açık bir anonim şirkettir. SIBUR, dünya çapında faaliyette bulunan entegre bir petrokimyasallar grubu olup (i) olefinler ve poliolefinler (polipropilen, polietilen, BOPP filmler vb.) ile (ii) plastikler, elastomerler ve ara ürünler (sentetik kauçuklar, EPS, PET, vb.) iş alanlarına 21-53/731 -366 2/17 odaklı faaliyet göstermektedir. SIBUR un petrokimyasallar işletmesi esas olarak benzin ve gaz şirketlerinden satın alınan yan ürünleri kullanan midstream segmenti tar afından üretilen kendi hammaddesini kullanmaktadır. (7) SIBUR Türkiye de iştiraki SIBUR International GmbH aracılığıyla satış yapmaktadır. Bununla birlikte SIBUR un Türkiye de SIBUR İstanbul Uluslararası Tic. Ltd. Şti. (SIBUR TÜRKİYE) unvanlı bir iştiraki bulu nmaktadır. SIBUR TÜRKİYE nin sermayesinin tamamı SIBU R International GmbH ye aittir. SIBUR TÜRKİYE, SIBUR International GmbH nin acentesi olarak faaliyet göstermektedir. Bu çerçevede, müşterileri ile akdettiği sözleşmeleri SIBUR International GmbH adına im zalamaktadır. SIBUR TÜRKİYE, polipropilen ve polietilen satışı yapmakta ve müşterilerine doğrudan satışlar, süreli sözleşmeler vasıtasıyla distribütörlere satışlar ve tacirlere anında teslim sözleşmeleri vasıtasıyla satışlar gerçekleştirmektedir. Hâlihazır da, SIBUR TÜRKİYE nin ( ..) adet çalışanı bulunmaktadır. SIBUR 2020 yılında Türkiye de ( ..) satışı gerçekleştirmiştir. G.2. İLGİLİ PAZAR G.2.1. İlgili Ürün Pazarı (8) İlgili ürün pazarının tespitinde, birleşme veya devralma konusu olan mal veya hizmetlerle, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmakta ve bunun yanı sıra tespit e dilen pazarı etkileyebilecek diğer unsurlar da değerlendirilmektedir. (9) Bildirim konusu işlem kapsamında tarafların Türkiye deki faaliyetleri (i) bütil kauçuk; (ii) polibütadien kauçuk; (iii) yüksek yoğunluklu polietilen; (iv) polipropilen reçine ve (v) stiren ürünlerinin satışına ilişkin olarak örtüşmektedir. İlgili ürünlerin her birine ilişkin bilgilere ve pazar tanımlarına aşağıda yer verilmiştir. G.2.1.1. Bütil Kauçuk Satışı (10) Bütil kauçuk (aynı zamanda bütil olarak da adlandırılmaktadır) en yaygın kullanı lan dördüncü sentetik elastomerdir. Tekrarlanan esnemelere karşı dayanıklılık gösterip esneme sonrasında orijinal şekline dönmesi gibi elastomerik özelliklere sahiptir. Bütil kauçuğun hava geçirgenliği çok düşük olup bu özelliği sayesinde çok çeşitli kauçu k ürünlerinde kullanım için uygundur. Bütil kauçuğun en büyük nihai kullanımı araç lastiklerin iç astarlarının ve iç lastiklerinin üretimidir. Bu sebeple, araç lastiği endüstrisi global bütil kauçuk tüketiminin yaklaşık %70 ini oluşturmaktadır.1 Bütil kauç uk bunun yanı sıra ilaç şişelerinin, farmasötik ambalajların ve enjeksiyon şişelerinin kapatılması için çeşitli yapıştırıcıların üretimi ve hava yastıklarının, pnömatik yayların, yapıştırıcıların, fiber optik bileşenlerin ve spor top lastiklerinin üretimin de kullanılmaktadır. (11) Taraflar, bütil kauçuğun çeşitli türleri ve dereceleri mevcut olsa da (halojenize bütil kauçuk da dâhil) ürünün bir emtia olarak kaldığı, genel olarak tüm üreticilerin ürettiği bütil kauçuğun ikame edilebilir olduğu ve tüketicilerin he rhangi bir üreticinin ürününe yönelik tercihlerinin bulunmadığını belirtmektedir. (12) Bütil kauçuk sentetik bir elastomerdir. Bütil kauçuk, kauçuğun özelliklerini ayarlamak için diğer bileşenlerle formüle edilebilen ve birleştirilebilen büyük balyalarda üreti lmekte olup nihai ürünün çıkarılması veya şekillendirilmesi için müşteriye konteynerlerde veya paletlerde kolaylıkla nakledilebilmektedir. Tarafların bütil kauçuk satışına ilişkin olarak 1 Case COMP/M.9410, Saudi Aramco/SABIC, 27.02.2020 21-53/731 -366 3/17 yatay olarak örtüşen faaliyetleri bakımından ilgili ürün pazarı bütil kauçuk satışı olarak tanımlanmıştır. G.2.1.2. Polibütadien Kauçuk (PBK) Satışı (13) PBK, yaygın şekilde kullanılan bir sentetik elastomer olup ürünün düşük sürtünme katsayısı ve dayanıklılık özellikleri sebebiyle aşınmaya ve düşük sıcaklıklara karşı direnç, esneklik ve düşük histerezis kaybı gibi çeşitli özellikleri bulunmaktadır. PBK ya yönelik en büyük talep lastik endüstrisinden gelmektedir. PBK içeren tipik lastik bileşenleri yan duvarları, gövde katları ( body piles ), dış lastik sırtını ve aşınmış ve güçlendirilmiş lastik bileşenlerini kapsamaktadır. PBK nın ikinci yaygın kullanımı ise darbe modifikasyon ( impact modification ) işlemlerindedir. PBK bu amaçla kullanılan en önemli elastomerdir. PBK özellikle polistiren ve yüksek çarpma dirençli polistiren gibi plastiklerin dayanıklılığını (darbeye karşı direnç) artırmak üzere katkı ola rak kullanılmaktadır. Tarafların PBK satışına ilişkin yatay olarak örtüşen faaliyetleri bakımından ilgili ürün pazarı polibütadien kauçuk satışı olarak belirlenmiştir. G.2.1.3. Yüksek Yoğunluklu Polietilen (YYPE) Satışı (14) Polietilen, kristal yapıya sahip düşük maliyetine rağmen yüksek hacimli bir emtia ürünüdür. Monomerlerin birbirleri ile reaksiyona girerek uzun bir polimer zinciri oluşturduğu polimerizasyon süreciyle etilenden el de edilmektedir. Polietilen, çeşitli birçok uygulamada kullanılmakta olup özellikle (i) film ve levha üretimi, (ii) üflemeli ve enjeksiyonlu kalıplama ile (iii) boru ve profil uygulamalarında kullanılmaktadır. Polietilen film ve levha üretimi sürecinde; fi lm kategorisi gıda ambalajları, çöp poşetleri, streç film ve şrink filmleri gibi uygulamalarda kullanılmaktadır. Polietilen, üflemeli ve enjeksiyonlu kalıplama alanında ise süt, meyve suyu, motor yağı ve çamaşır deterjanı vb. şişelerin ambalajlanması (film ler, kaplamalar, torbalar, membranlar dâhil olmak üzere) ve üretiminde kullanılmakla beraber boru ve profil alanında ise ağırlıklı olarak inşaat endüstrisinde kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra enjeksiyon yoluyla kalıplanmış polietilen; ev eşyaları, oyuncak lar, gıda konteynerleri ve otomotiv parçaları gibi uygulamalarda kullanılmaktadır. Kullanılan dereceye göre (i) yüksek yoğunluklu polietilen (YYPE), (ii) düşük yoğunluklu polietilen (DYPE) ve (iii) doğrusal düşük yoğunluklu polietilen (DDYPE) olmak üzere ü ç çeşit polietilen bulunmaktadır. (15) Yüksek yoğunluğu sebebiyle iyi bir kimyasal dirence sahip olan ve gazlar ile buharlara karşı düşük geçirgenliğe sahip sert bir ürün olan YYPE, polietilenin diğer derecelerine göre daha kristallidir. YYPE, en yaygın kullanı lan plastiklerden biri olup ağırlıklı olarak gider borularının, sert kapların, oyuncakların ve üfleme yoluyla kaplanmış büyük ürünlerin (örneğin çöp konteynerleri, otomotiv yakıt tankları, büyük borular) üretiminde kullanılmaktadır. YYPE aynı zamanda enjek siyon yoluyla kalıplanmış maddelerin üretiminde de kullanılmaktadır. Tarafların Türkiye deki faaliyetleri polietilenlerin YYPE segmentine ilişkin yatay olarak örtüşmektedir. Öte yandan DYPE, nispeten daha zayıf moleküller arası kuvvetlere sahip olup esnekliği sebebiyle çatlamaya karşı dirençli ve dayanıklıdır. DYPE, yaygın olarak araba tamponları, oyuncaklar, spor malzemeleri, esnek bahçe hortumları, market poşetleri, plastik ambalaj, sızdırmazlık malzemeleri, yapıştırıcılar, filmler ve kaplama uygula maları gibi daha yumuşak ve esnek plastik ürünlerin üretiminde kullanılmaktadır. (16) DDYPE ise DYPE ye benzer bir yapı sergilemektedir. Gerilebilir bir yapıya sahip olan ve esneyebilen DDYPE, yüksek darbe ve delinme hasarına karşı oldukça dayanıklıdır. Bununla birlikte formül bileşenleri ayarlanarak özellikleri değiştirilebilmektedir. DDYPE çoğunlukla kapaklarda, film veya paketleme uygulamalarında ve enjeksiyon veya döner kalıplanmış ürünlerde, membranlarda ve borularda kullanılmaktadır. Tarafların 21-53/731 -366 4/17 polietileni n alt segmenti olan YYPE ye ilişkin yatay olarak örtüşen faaliyetleri bakımından ilgili ürün pazarı yüksek yoğunluklu polietilen satışı olarak tanımlan mıştır. G.2.1.4. Polipropilen Reçine Satışı (17) Polipropilen reçineler propilenden elde edilen termoplastik polimerlerdir. Polipropilen reçinelerin özellikleri polietilenin özelliklerine benzemekte olup polipropilen reçineler daha sert ve ısıya dayanıklıdır. Polipropilenin ticari plastikler arasında en düşük yoğunluğa sahip olması ve hafif bir yapıda olması ned eniyle polipropilen reçineler; sertlik, esneklik, hafiflik ve ısıya dayanıklılık gerektiren muhtelif plastik ürünlere kaplanmakta veya ekstrüde edilmektedir. Polipropilen reçineler; yeniden kullanılabilir kaplar, kırtasiye malzemeleri, kapaklı şişeler, lab oratuvar malzemeleri, ambalajlama (yoğurt kapları ve cips poşetleri de dâhil) ve otomotiv tamponları da dâhil olmak üzere plastik uygulamalarda kullanılmaktadır. Polipropilen reçineler ayrıca polipropilen bileşenlerin üretimi için de kullanılmakta olup gel eneksel plastik uygulamalarına ek olarak halılar, döşemeler ve giysiler gibi elyaf uygulamalarında da kullanılmaktadır. (18) Polipropilen reçinelerin başlıca nihai kullanıcıları toplam arzın yaklaşık üçte birini tüketen ambalaj endüstrisidir. Ambalaj endüstrisini ekipman üreticileri, ev aletleri, otomotiv endüstrileri ve inşaat malzemeleri takip etmektedir. Tarafların Türkiye de polipropilen reçine satışına ilişkin yatay olarak örtüşen faaliyetleri bakımından ilgili ürün pazarı polipropilen reçine sat ışı olarak tanımlan mıştır. G.2.1.5. Stiren Satışı (19) Berrak, renksiz, sıvı bir ara kimyasal ürün olan stirenin kendi içinde herhangi bir nihai kullanımı bulunmamaktadır. Stiren, polistiren ve EPS boncuk üretiminde temel malzeme olarak ve bir takım plastik ve sentetik kauçuk üretiminde ko -monomer olarak kullanılmaktadır. Stirenin temel kullanımları polistiren ve genleşebilir polistiren olup diğer önemli kullanımlar stiren bütadien kauçuk, akrilnitril -bütadien -stiren kauçuk ve stiren -akrilonitril reçinelerin üretimi içindir. Tarafların stiren satışına ilişkin yatay olarak örtüşen faaliyetleri bakımından ilgili ürün pazarı stiren satışı olarak tanımlan mıştır. (20) Sonuç olarak; tarafların Türkiye de yatay seviyede faaliyetlerinin örtüştüğü ilgili ürün pazarları; bütil kauçuk satışı , polibütadien kauçuk satışı , yüksek yoğunluklu polietilen satışı , polipropilen reçine satışı ve stiren satışı olarak tespit edilmiştir. G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar G.2.2.1. Bütil Kauçuk Satışı ve PBK Satışı Bakımından İlgili Coğrafi Pazar (21) Dosya kapsamında bütil kauçuk ve PBK nın Türkiye deki müşterileri ve sektördeki teşebbüs birliklerinden edinilen bilgiler doğrultusunda, bütil kauçuk ve PBK nın Türkiye de üretiminin bulunmadığı ve ihtiyaç duyulan tüm bütil kauçuk ve PBK nın Türkiye ye ithalat yoluyla temin edildiği anlaşılm ıştır. İthalat rejimi bakımından Türkiye de bütil kauçuk, 400231001000, 400231009000, 400239001000 ve 400239009000 sayılı tarifelere, PBK ise 400220001000 ve 400220009000 sayılı tarifelere tabidir. İthalat rejimine ilişkin 3350 sayılı ve 31 Aralık 2020 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca, söz konusu ürünlerden hiçbiri, ithal edildikleri ülkeye bakılmaksızın, herhangi bir gümrük vergisine tabi bulunmamaktadır. Başka bir deyişle, her iki ürün için de uygulan makta olan gümrük vergisi oranı %0 dır. Bunun yanı sıra taraflar, her iki ürün bakımından da Türkiye pazarına girişte herhangi bir yasal engelin bulunmadığını belirtm iştir. (22) Aşağıda ki tablolarda bütil kauçuk ve PBK nın ülke bazlı toplam ithalat miktarlarına yer verilm iştir. 21-53/731 -366 5/17 Tablo 1: Bütil Kauçuk Ürününe İlişkin Ülke Bazlı İthalat Miktarları (KG) (2018 -2020)2 İthal Edilen Ülke 2018 2019 2020 Birleşik Krallık 6.242.400 8.894.808 6.244.575 Rusya Federasyonu 5.220.372 4.186.980 4.332.420 Belçika 3.701.211 3.704.589 4.539.159 ABD 1.602.250 35.462 81.164 Kanada 440.522 478.687 91.965 Singapur 197.529 473.892 1.916.550 İtalya 52.000 25.968 44.948 Suudi Arabistan 42.874 34 19.584 Japonya 38.760 134.645 71.400 Almanya 5.032 731 14.274 Avusturya 1.690 - - Fransa 1.000 - - Çin 69 785 20.086 Polonya - 5.804 - İsrail - 175 İran - 21.420 - Hindistan - - 630 Yunanistan - - 335 Çorlu Avrupa Serbest Bölgesi - - 1.060 Toplam İthalat Miktarı 17*** *** ****3.980 17.378.150 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu Tablo 2: PBK Ürününe İlişkin Ülke Bazlı İthalat Miktarları (KG) (2018 -2020)3 İthal Edilen Ülke 2018 2019 2020 Güney Kore 12.879.300 12.395.040 8.853.180 ABD 7.852.264 4.286.388 4.566.359 Rusya Federasyonu 5.335.200 7.464.240 9.734.219 Suudi Arabistan 4.475.520 6.048.000 5.985.385 İran 3.346.140 2.822.800 1.044.960 Singapur 2.744.927 2.965.423 2.637.149 Almanya 2.467.492 2.689.850 3.401.107 Malezya 2.439.380 2.661.120 2.116.835 Tayland 1.682.135 2.133.180 1.805.615 Japonya 1.455.226 1.669.841 915.529 İtalya 1.001.040 1.832.604 1.560.166 Çekya 786.898 796.665 3.872.913 Fransa 679.765 828.129 1.179.692 Polonya 381.401 95.163 96.700 Tayvan 362.880 - - Birleşik Krallık 160.447 102.109 162.339 Hollanda 70.994 850 31 Güney Afrika Cumhuriyeti 60.412 - - Çin 24.166 5.600 23 Brezilya 22.708 44.722 11.340 Belçika - 1.792 2.512 Toplam İthalat Miktarı 48.228.295 48.843.516 47.946.054 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu 2Bütil kauçuk için ilgili veriler 400231001000, 400231009000, 400239001000 ve 400239009000 numaralı Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) kodları ile https://biruni.tuik.gov.tr/disticaretapp/menu.zul adresinden sorgu yapılarak temin edilmiştir. 3PBK için ilgili veriler 400220001000 ve 400220009000 numaralı GTİP kodları ile https://biruni.tuik.gov.tr/disticaretapp/menu.zul adresinden sorgu yapılarak temin edilmiştir. 21-53/731 -366 6/17 (23) Yukarıdaki tablolarda, 2020 yılı için Türkiye ye en çok bütil kauçuk ithalatı gerçekleştirilen ilk üç ülkenin sırasıyla Birleşik Krallık, Belçika ve Rusya Federasyonu; en çok PBK ithalatı gerçekleştirilen ilk üç ülkenin ise sırasıyla Rusya Federasyonu, Güney Kore ve Suudi Arabistan olduğu görülmektedir. Bunun yanı sı ra, bütil kauçuk için dönemsel olarak ABD ve Singapur un önemli tedarik kaynakları arasında yer aldığı söylenebilir. PBK ürününde ise ithal edilen miktarlar bakımından ABD, Çekya, Almanya, Singapur, Malezya, Tayland, İtalya ve Fransa nın diğer önemli tedar ik kaynakları arasında bulunduğu değerlendirilmektedir. Dolayısıyla, bütil kauçuk için Avrupa ve Rusya Federasyonu ndaki tedarikçilerin önem kazandığı, PBK bakımından ise Türkiye ye dünyanın pek çok bölgesinden önemli miktarda ithalatın gerçekleştirildiği görülmektedir. (24) Bu aşamada, işlem taraflarının bütil kauçuk ve PBK için Türkiye ve diğer bölgelerde uygulamış oldukları ortalama fiyat verilerine yer verilmesi faydalı görülmüştür. Aşağıdaki Grafik 1 -4 te SIBUR ve TAIF in bütil kauçuk ve PBK için Türkiye ve diğer ülkelerdeki ortalama fiyatlarına yer verilm iştir.4 Grafik 1: SIBUR un Bütil Kauçuk İçin Türkiye ve Diğer Ülkelerdeki Rus Rublesi Cinsinden Ton Başına Nihai Satış Fiyatlarının Ortalaması5 ( ..TİCARİ SIR ..) Grafik 2: SIBUR un PBK İçin Türkiye ve Diğer Ülkelerdeki Rus Rublesi Cinsinden Ton Başına Nihai Satış Fiyatlarının Ortalaması ( ..TİCARİ SIR ..) Grafik 3: TAIF in Bütil Kauçuk İçin Türkiye ve Diğer Ülkelerdeki Amerikan Doları Cinsinden Ton Başına Nihai Satış Fiyatlarının Ortalaması ( ..TİCARİ SIR ..) Grafik 4: TAIF in PBK İçin Türkiye ve Diğer Ülkelerdeki Amerikan Doları Cinsinden Ton Başına Nihai Satış Fiyatlarının Ortalaması ( ..TİCARİ SIR ..) (25) Yukarıdaki grafiklerde, genel itibarıyla SIBUR ve TAIF in Türkiye ve diğer ülkelerde uygulamış oldukları ortalama fiyatların paralel olduğu ve birbirine yakın seyrettiği görülmektedir. Öte yandan, TAIF in bütil kauçuk için Türkiye de uygulamış olduğu fiyatlarda dönemsel olarak farklılıklar bulunmakla birlikte Türkiye ve diğer ülkeler arasındaki bu farklılığın son dönemde azalmakta olduğu ve Türkiye ve diğer ülkelerdeki fiyatların birbirine yakınsadığı değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, bütil kauçuk 4 İlgili grafikler , taraflarca sunulan veriler doğrultusunda hazırlanmıştır. 5 ( ..) 21-53/731 -366 7/17 ve PBK iç in taraflarca Türkiye ve küresel ölçekte gerçekleştirilen fiyatlamanın birbirlerinden önemli ölçüde farklılaşmadığı ve bu sebeple taraflar açısından söz konusu ürünler için pazarın küresel bir nitelik arz ettiği anlaşılmıştır. (26) Bütil kauçuk ve PBK için ilgi li coğrafi pazarın kapsamına ilişkin olarak, pazardaki müşteriler ve teşebbüs birliklerinin görüşlerine başvurulmuştur. ( ..) tarafından verilen bilgilerde, bütil kauçuk ve PBK fiyatlarının küresel seviyedeki rekabet koşullarında belirlendiği, farklı üreti cilerin ürünlerinin kaliteleri arasında kayda değer bir farklılığın bulunmadığı ve müşterilerin alternatif kaynaklar arasında kolayca tercih yapabildiği ifade edilmiştir. ( ..) tarafından verilen bilgilerde, nakliye maliyetleri ve teslimat süreleri açısınd an Avrupa ve Rusya daki üreticilerin belirgin bir avantajının bulunduğu, yüksek gemi navlun maliyetleri göz önünde bulundurulduğunda, Covid -19 pandemisi süresince müşteriler ile aynı kıtada bulunan üreticilerden elde edilen ürünlerin daha avantajlı bir kon uma geçtiği belirtilmiştir. Ürün kalitesi bakımından ise ( ..) tarafından, farklı ülkelerden ithal edilen bütil kauçuk ve PBK nın birbirlerine alternatif arz kaynağı oluşturduğu hususu ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra ( ..) tarafından, bütil kauçuk bakımı ndan küresel ölçekte faaliyette bulunan üreticilerin fiyatlarının ortalama olarak birbirini takip ettiği, özellikle Rusya, Hindistan ve ABD deki fiyatların birbiri ile yakın seyrettiği belirtilmiştir. (27) ( ..) tarafından verilen bilgilerde ise, bütil kauçuk v e PBK nın Avrupa, ABD, Rusya ve Güney Kore den ithal edildiği ve fiyatların bazı durumlarda %5 -10 arasında farklılık gösterebildiği ifade edilerek Rusya dan temin edilen ürünlerin navlun maliyeti açısından daha avantajlı olduğu, ancak Rusya daki fiyatların yüksek olması durumunda alternatif olarak Güney Kore den PBK ithal edildiği belirtilmiştir. Buna paralel olarak, ( ..) tarafından, bütil kauçuk ve PBK için taşıma maliyetleri açısından Türkiye de en çok Rus üreticilerin tercih edildiği, ancak Rusya daki f iyatların yüksek olduğu dönemlerde alternatif pazarlara yönelmenin mümkün olduğu, bu bağlamda en önemli alternatif kaynak olarak Güney Kore nin tercih edildiği ifade edilmiştir. (28) ( ..) tarafından, farklı ülkelerden ithal edilen bütil kauçuğun fiyatları bölg esel olarak birbirinden farklılaşsa da genellikle birbirinden uzak olmadığı ve dönemsel fiyat değişikliklerinin yaşanabildiği belirtilmiştir. ( ..) tarafından verilen bilgilerde, farklı bir alternatif kaynak bulunmaması sebebiyle Rusya dan temin edilen ürü nlerin fiyat açısından daha avantajlı olduğu, PBK için ise Suudi Arabistan ve Güney Kore gibi alternatif temin kaynaklarının bulunduğu, ancak Rus üreticilerin Türkiye pazarı açısından daha avantajlı olduğu değerlendirilmiştir. ( ..) tarafından verilen bilg ilerde, Covid -19 pandemisinin sektöre olan etkilerinden bahsedilmiştir. Bu çerçevede, pandemi sürecinin bütil kauçuk ve PBK sektöründeki arz -talep, lojistik, bulunabilirlik ve üretim dengelerini değiştirdiği ve artan talep doğrultusunda üreticilerin arz -talep dengesini henüz sağlayamadığı belirtilmiştir. Bu sebeple, Avrupa bölgesine yakın coğrafyada bulunan bir ülke için tedarikçi veya tedarik coğrafyasını değiştirmesinin mevcut koşullarda zorlaştığı ifade edilmiştir. Dolayısıyla, ( ..) ın tedarik süresi ve maliyetler açısından Uzak Doğu ve Hindistan gibi bölgelerden alım yapmayı mevcut durumda tercih etmediği ve Avrupa ve Rusya nın lojistik maliyetler açısından daha avantajlı olduğu ifade edilmiştir. Bununla birlikte, Türkiye ye Rusya, Avrupa, Uzak Doğu ve Hindistan gibi farklı bölgelerden ithalat gerçekleştirildiği ifade edilmiştir. (29) Türkiye de üretimin bulunmaması sebebiyle ihtiyaç duyulan tüm bütil kauçuk ve PBK nın ithalat yoluyla farklı bölge/ülkelerden temin edildiği ve yasal olarak ithalatın önünde herhangi bir engelin bulunmadığı ve Türkiye ye ithalatın gerçekleştirildiği ülkele r arasında gümrük vergisi bakımından herhangi bir farklılaşmanın bulunmadığı 21-53/731 -366 8/17 değerlendirildiğinde , söz konusu ürünler bakımından coğrafi pazarın Türkiye den daha geniş olarak tespit edilmesi mümkündür. (30) Sonuç olarak, Türkiye de üretimin bulunmaması sebebiyle ihtiyaç duyulan tüm bütil kauçuk ve PBK nın ithalat yoluyla farklı ülkeler ve/veya bölgelerden temin edilmesi ve ithalatın önünde herhangi bir yasal engelin söz konusu olmaması, belirli bir ülke/bölgenin Türkiye deki ithalat miktarı açısından öne mli bir üstünlüğünün bulunmaması ve genel itibarıyla pazardaki oyuncuların söz konusu ürünlere ilişkin olarak fiyatların küresel ölçekte belirlendiği, alternatif t emin kaynaklarının bulunduğu ve kalite açısından ithal edilen bölgeler arasında farklılıkları n bulunmadığı hususları dikkate alındığında, bütil kauçuk satışı ve polibütadien kauçuk satışı pazarlarının küresel bir nitelik arz ettiği ve yapılan analizlerde dünya pazarının da göz önünde bulundurulmasının uygun olacağı değerlendirilm iştir. Bu bağl amda, bildirim konusu işlem bakımından bütil kauçuk satışı ve polibütadien kauçuk satışı pazarları için coğrafi pazar küresel olarak tanımlan mıştır. G.2.2.2. YYPE Satışı Bakımından İlgili Coğrafi Pazar (31) Taraflar, polietilen ticaretinin yaygın olarak y apılması ve toplam küresel üretimin yarısına yakın bir kısmının ihracatçı ülkenin dışında tüketilmesinden bahisle polietilen ve alt segmentleri için coğrafi pazar kapsamının küresel olduğunu belirtm iştir. Ek olarak, nakliye kolaylıkları ve polietilenin değ erine kıyasla nispeten düşük nakliye masrafları sebepleriyle polietilen ve alt segmentlerinin küresel ticaretinin kolaylaştığı ifade edilm iştir. (32) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un (Kılavuz) 20. paragrafında Ancak inceleme konusu işlem, gere k ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir. hükmü yer almaktadır. B u kapsamda ilgili dosya kapsamında ulaşılacak nihai sonucu etkilemeyeceğinden yüksek yoğunluklu polietilen satışı ilgili ürün pazarı için coğrafi pazarın sınırlarının net bir şekilde tanımlanmasına gerek görülmemiştir. G.2.2.3. Polipropilen Reçine Satış ı Bakımından İlgili Coğrafi Pazar (33) Taraflar polipropilen reçineler (ve muhtemel alt segmentlerinin) pazarının kapsam olarak küresel olduğunu, zira küresel olarak herhangi bir ticari engel bulunmadığını ifade etm iştir. Bununla birlikte polipropilen reçinelerin toplu veya paket halinde kolaylıkla taşınabildiği ve nakliye maliyetlerinin ürünün toplam maliyetinin %5 inden azını oluşturduğu ifade edilm iştir. Kılavuz un 20. paragrafı dikkate alınmak suretiyle polipropilen reçine satışı ilgili ürün pazar ı için coğrafi pazarın sınırlarının net bir şekilde tanımlanmasına gerek görülmemiştir. G.2.2.4. Stiren Satışı Bakımından İlgili Coğrafi Pazar (34) Taraflar, stiren üretimi ve satışına yönelik herhangi bir ticari engel bulunmadığı ve dünya genelinde oluşan fiya tların, stiren ham maddelerinin (etilen ve benzen) endüstri kaynaklarınca yayınlanan cari fiyatlar doğrultusunda belirlenmesinden bahisle coğrafi pazarın küresel olduğunu ifade etm iştir. Kılavuz un 20. paragrafındaki hüküm doğrultusunda ilgili dosya kapsam ında ulaşılacak nihai sonucu etkilemeyeceğinden stiren satışı ilgili ürün pazarı için coğrafi pazarın sınırlarının net bir şekilde tanımlanmasına gerek görülmemiştir. 21-53/731 -366 9/17 G.2.3. Etkilenen Pazarlar ve Tarafların Pazar Payları (35) Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010 /4 sayılı Tebliğ) uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları oluşturmaktadır. (36) Aşağıdaki tablolarda, dosya kapsamında etkilenen pazarlara ve tarafların bu pazarlardaki satış miktarı bazında paylarına yer verilmiştir.6 Tablo 3: Tarafların Etkilenen Pazarlardaki Payları (2018 Yılı Satış Miktarı, %,Türkiye) Etkilenen Pazar Pazar Payı SIBUR TAIF Toplam Bütil Kauçuk Satışı ( ..) ( ..) ( ..) PBK Satışı ( ..) ( ..) ( ..) YYPE Satışı ( ..) ( ..) ( ..) Stiren Satışı ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Cevabi Yazılar Tablo 4 : Tarafların Etkilenen Pazarlardaki Payları (2019 Yılı Satış Miktarı, %,Türkiye) Etkilenen Pazar Pazar Payı SIBUR TAIF Toplam Bütil Kauçuk Satışı ( ..) ( ..) ( ..) PBK Satışı ( ..) ( ..) ( ..) YYPE Satışı ( ..) ( ..) ( ..) Stiren Satışı ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Cevabi Yazılar Tablo 5 : Tarafların Etkilenen Pazarlardaki Payları (2020 Yılı Satış Miktarı, %,Türkiye) Etkilenen Pazar Pazar Payı SIBUR TAIF Toplam Bütil Kauçuk Satışı ( ..) ( ..) ( ..) PBK Satışı ( ..) ( ..) ( ..) YYPE Satışı ( ..) ( ..) ( ..) Polipropilen Reçine7 Satışı ( ..) ( ..) ( ..) Stiren Satışı ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Cevabi Yazılar G.3. DEĞERLENDİRME G.3.1. İşlemin Niteliği (37) 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin birinci fıkrasına göre; Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; a) İki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da b) Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı olarak kontrolünün , hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüs ü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir. 6 Tablolarda t arafların bütil kauçuk satışı ve PBK satışı pazarlarındaki paylarına ilişkin sunulan veriler, tarafların ilgili pazarla rda gerçekleştirdiği satışların, söz konusu pazarlar ve ilgili yıllar için Türkiye İstatistik Kurumu ndan sağlanan ithalat verilerine oranlanması ile bulunmuştur. 7 Taraflar, 2018 ve 2019 yılı için polipropilen reçine ürününe ait pazar payı verilerinin mevcut olmadığını belirtmektedir. 21-53/731 -366 10/17 (38) Sözleşme kapsamında SIBUR un TAIF in kuruluş sermayesindeki % ( ..) hissesine tekabül eden ( ..) adet hisseyi devralması öng örülmektedir. Ayrıca, Sözleşme uyarınca belirli durumlarda SIBUR, TAIF teki kalan hisseleri TAIF hissedarlarından devralma hakkına ve TAIF hissedarları da söz konusu hisseleri satma hakkına sahip olacaktır. Dolayısıyla planlanan işlemin gerçekleştirilmesiy le birlikte TAIF in tek kontrolü SIBUR a devredilecektir . Bu kapsamda; başvuru konusu işlem, TAIF in kontrol yapısında kalıcı değişiklik meydana getirecek olması nedeniyle 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin birinci fıkrası kapsamında bir devralma işlemi dir. Taraflarının ciroları Tebliğ in 7. maddesinde belirtilen eşikleri aştığından, bildirim konusu işlemin izne tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmıştır. G.3.2. 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi Kapsamındaki Değerlendirme (39) Mevcut veya potansiyel r akipler arasındaki birleşme ve devralma işlemlerinin değerlendirilmesinde dikkate alınacak genel ilkeler, Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz da açıklanmaktadır. Söz konusu kılavuzda yatay birleşmelerin rekabet karşıtı etkileri, tek taraflı etkiler ile koordinasyon doğurucu etkiler olarak ikiye ayrılmıştır. Bu çerçevede, tek taraflı etkiler; teşebbüsler üzerindeki rekabetçi baskının ortadan kalkması sonucunda hâkim durum yaratılması v eya güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılmasını ifade etmektedir. Birleşen teşebbüslerin pazar payının yüksek olması, birleşme taraflarının yakın rakip olması, müşterilerin sağlayıcı değiştirme olanaklarının kısıtlı olması, birleşmenin pazarda rekabetçi baskı yaratabilecek bir oyuncuyu ortadan kaldırması, rakiplerin fiyat artışları karşısında üretim veya kapasitelerini arttırmasının mümkün olmaması gibi durumlarda; tek taraflı etkiler yoluyla rekabeti sınırlama ihtimali yükselmektedir. (40) Mevcut dosya özelinde, devralan SIBUR ve devre konu TAIF in faaliyetleri arasında; bütil kauçuk satışı, PBK satışı, YYPE satışı, polipropilen reçine satışı ve stiren satışı olarak tanımlanan ilgili ürün pazarlarında yatay örtüşme bulunduğundan, söz konusu pazarların etkilenen pazarları oluşturmaktadır. (41) Aşağıdaki tabloda YYPE satışı, polipropilen reçine satışı ve stiren satışı pazarları özelinde Türkiye deki başlıca rakiplerin ve tarafların pazar paylarına yer verilmiştir. Tablo 6 : Taraflar ve Başlıca Rakipl erinin YYPE Satışı, Polipropilen Reçine Satışı ve Stiren Satışı Pazarlarına İlişkin Satış Miktarı Bazlı Pazar Payları Ürün Pazarı Tahmini Pazar Payları (%) Teşebbüs 2018 2019 2020 YYPE SIBUR ( ..) ( ..) ( ..) TAIF ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) LyondellBasell Industries N.V. ( ..) ( ..) ( ..) Petkim Petrokimya Holding A.Ş. ( ..) ( ..) ( ..) Saudi Arabian Oil Company ( ..) ( ..) ( ..) Exxon Mobil Corporation ( ..) ( ..) ( ..) INEOS Limited ( ..) ( ..) ( ..) Chevron Phillips ( ..) ( ..) ( ..) Polipropilen Reçine SIBUR ( ..) ( ..) ( ..) TAIF ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Saudi Arabian Oil Company ( ..) ( ..) ( ..) Egyptian Petrochemicals Holding Co. ( ..) ( ..) ( ..) Relience Industries Ltd. ( ..) ( ..) ( ..) Oriental PC ( ..) ( ..) ( ..) National Industrialization Company ( ..) ( ..) ( ..) Stiren SIBUR ( ..) ( ..) ( ..) 21-53/731 -366 11/17 TAIF ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Repsol S.A ( ..) ( ..) ( ..) Saudi Arabian Oil Company ( ..) ( ..) ( ..) LyondellBasell Industries N.V. ( ..) ( ..) ( ..) Saudi Industrial Investment Group ( ..) ( ..) ( ..) PJSC Gazprom ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Cevabi Yazı (42) Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere birleşik teşebbüsün YYPE satışı, polipropilen reçine satışı ve stiren satışı pazarlarında sahip olacağı pazar paylarının oldukça sınırlı bir seviyede kaldığı (2020 yılında YYPE satışı için % ( ..) ; polipropilen reçine satışı için % ( ..) ; stiren satışı için % ( ..) ) anlaşılmıştır. Bununla birlikte, YYPE satışı pazarında LyondellBasell Industries N.V. (% ( ..) ) ve Petkim Petrokimya Holding A.Ş. (%( ..) ); polipropilen reçine satışı pazarında Saudi Arabian Oil Company (% ( ..) ) ve Egyptian Petrochemicals Holding Co. (% ( ..) ) gibi rekabetçi baskı uygulayabilecek önemli rakiple rin bulunmaktadır. Stiren satışı pazarında ise Repsol S.A. (% ( ..) ) ve Saudi Arabian Oil Company (% ( ..) ) gibi oldukça güçlü rakipler faaliyet göstermektedir. (43) Sonuç olarak yukarıda anılan pazarlar bakımdan tarafların pazar payının sınırlı bir seviyede kalm ası ve söz konusu pazarlarda rekabetçi baskı uygulayabilecek önemli rakiplerin faaliyet göstermesi sebebiyle bildirim konusu işlemin YYPE satışı, polipropilen reçine satışı ve stiren satışı pazarları açısından herhangi bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı değerlendirilmiştir. (44) Bununla birlikte Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz un 18. paragrafında; birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20 nin altında olması halinde, söz konusu birleşme işleminin rekab et bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığının varsayılabileceği ifade edilmektedir. (45) Yukarıda ver verilen etkilenen pazarlardan YYPE satışı, polipropilen reçine satışı ve stiren satışı pazarlarında, işlem sonrasında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir yoğunlaşmanın meydana geldiğinden bahsedilemeyecektir. (46) Devralma işleminin yatay etkilerinin incelenmesi kapsamında birleşik teşebbüsün pazar payları toplamının %20 eşiğini aşarak 2020 yılı için sırasıyla % ( ..) ve % ( ..) seviyelerine ulaştığı bütil kauçuk satışı ve PBK satışı pazarlarına özgü rekabetçi analizlere aşağıda yer verilmiştir. (47) Türkiye de bütil kauçuk satışı ve PBK satışı pazarl arında faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilm iştir. 21-53/731 -366 12/17 Tablo 7: Taraflar ve Başlıca Rakiplerinin Bütil Kauçuk Satışı ve PBK Satışı Pazarlarına İlişkin Satış Miktarı Bazlı Pazar Payları Ürün Pazarı Tahmini Pazar Payları (%) Teşebbüs 2018 2019 2020 Bütil Kauçuk SIBUR ( ..) ( ..) ( ..) TAIF ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Exxon Mobil Corporation ( ..) ( ..) ( ..) Saudi Arabian Oil Company ( ..) ( ..) ( ..) JSR ( ..) ( ..) ( ..) Sinopec Group ( ..) ( ..) ( ..) PBK SIBUR ( ..) ( ..) ( ..) TAIF ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) Kumho Petochemical ( ..) ( ..) ( ..) Synthos S.A. ( ..) ( ..) ( ..) Saudi Arabian Oil Company ( ..) ( ..) ( ..) Exxon Mobil Corporation ( ..) ( ..) ( ..) LG Group ( ..) ( ..) ( ..) The Goodyear Tire&Rubber Company ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Cevabi Yazı (48) Tablo 7 de görüldüğü üzere, bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi durumunda birleşik teşebbüsün bütil kauçuk satışı PBK satışı pazarlarındaki Türkiye pazar payının 2020 yılı için sırasıyla % ( ..) ve % ( ..) olacaktır. Bütil kauçuk pazarındaki en yakın rakiplerin ise Exxon Mobil Corporation (% ( ..) ) ve Saudi Arabian Oil Company (%( ..) ); PBK satışı pazarındaki en yakın rakiplerin ise Kumho Petrochemical (%( ..) ) ve Synthos S.A. (% ( ..) ) olacağı görülmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem kapsamında birleşik teşebbüsün Türkiye de bütil kauçuk ve PBK pazarlarında lider bir konuma geleceği anlaşılmaktadır. (49) Öte yandan, bütil kauçu k satışı ve PBK satışı pazarları bakımından coğrafi pazar kapsamının küresel olduğu değerlendirilmiştir. Uluslararası pazardaki rekabet koşullarının ve küresel rekabet baskısının bir kriter olarak mevcut dosya özelinde dikkate alınması gerekmektedir. Aşa ğıdaki tablolarda bütil kauçuk satışı ve PBK satışı pazarlarında küresel seviyede faaliyette bulunan teşebbüslerin pazar paylarına yer verilmiştir. Tablo 8 : Küresel Seviyede Bütil Kauçuk Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin 2020 Yılına İlişkin Satış M iktarı Bazındaki Pazar Payları Teşebbüs Pazar Payı (%) SIBUR ( ..) TAIF ( ..) SIBUR+TAIF ( ..) Exxon Mobil Corparation ( ..) Saudi Aramco ( ..) Sinopec ( ..) JSR ( ..) Kaynak: Cevabi Yazı 21-53/731 -366 13/17 Tablo 9 : Küresel Seviyede PBK Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin 2020 Yılına İlişkin Satış Miktarı Bazındaki Pazar Payları Teşebbüs Pazar Payı (%) SIBUR ( ..) TAIF ( ..) SIBUR+TAIF ( ..) Saudi Aramco ( ..) Sinopec ( ..) Kumho Petrochemical ( ..) China National Petroleum Corporation ( ..) The Goodyear Tire & Rubber Company United States ( ..) Kaynak: Cevabi Yazı (50) Yukarıdaki tablolarda da görüldüğü üzere, devralan SIBUR, küresel ölçekte oldukça düşük bir pazar payına (2020 yılı satış miktarı bakımından %( ..) ) sahiptir ve bildirim konusu işlem sonrasında birleşik teşebbüs küresel pazarda satış miktarı bakımından %( ..) luk bir pazar payına sahip olacaktır. Bunun yanında küresel pazarda işlem tarafları; Exxon Mobil Corporation, Saudi Aramco, Sinopec ve JSR gibi hem Türkiye de hem dünya çapında faaliyet gösteren birçok tedarikçi ile rekabet etmeyi sürdürecektir. Sözü geçen rakiplerden Exxon Mobil Corporation un (% ( ..) ) ve Saudi Aramco nun (%( ..) ) birleşik teşebbüs üzerinde küresel boyutta rekabetçi baskı oluştu rabilecek önemli rakipler olduğu değerlendirilmiştir. (51) Küresel seviyedeki PBK pazarında ise birleşik teşebbüsün % ( ..) lük bir pazar payına sahip olacağı görülmektedir. Bununla birlikte, Saudi Aramco (% ( ..) ), Sinopec (%( ..) ) ve Kumho Petrochemical (% ( ..)) gibi rakiplerin, birleşik teşebbüs karşısında önemli rekabetçi unsurlar oldukları anlaşılmaktadır. (52) Öte yandan, Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz un 66. paragrafında, pazara girişler yeterince kolay ise, bu pazardaki birl eşme işlemlerinin rekabeti sınırlayıcı etkiler doğurma riskinin az olacağı, dolayısıyla, girişlerin analiz edilmesinin rekabet değerlendirmesinin en önemli unsurlarından biri olduğu ve piyasaya girişlerin birleşme işlemine taraf olan teşebbüsler üzerinde r ekabetçi baskı oluşturabilmeleri için gerçekleşmelerinin muhtemel, zamanında ve yeterli düzeyde olması gerektiği ifade edilmektedir. (53) Bütil kauçuk ve PBK pazarları, ülkemizde tamamen ithalata dayalı olarak varlığını sürdüren pazarlar olma özelliği taşımakta dır. 31.12.2020 tarih ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca, söz konusu ürünlerden hiçbiri, ithal edildikleri ülkeye bakılmaksızın, herhangi bir gümrük vergisine tabi bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra taraflarca sağlanan bilgilere göre, bütil kauçuk ve PBK üretmek için gerekli olan hammaddelerin genellikle bütünleşik yapıdaki şirketlerin ilgili tesis ağlarından tedarik edildiği, bütil kauçuk ve PBK daki ticaret akışlarının dünya çapında olduğu ve kıtalar arasında önemli derecede ithalat ve ihracat iş lemlerinin gerçekleştirildiği, her iki ürünün de ağırlıklı olarak Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya da (çoğunlukla Çin ve Japonya) üretildiği ve söz konusu pazarların güçlü küresel oyuncular ile karakterize edildiği anlaşılmaktadır. Ek olarak, tedarikçilerin g lobal tedarik ağlarına sahip olduğu ve taşıma maliyetlerinin düşük olduğu (genellikle satış fiyatının çok düşük bir yüzdesi), taşınması tehlikeli malzemeler olmamaları sebebiyle bütil kauçuk ve PBK nın genellikle kamyonlarda, demiryolu vagonlarında ve stan dart yük konteynerlerinde taşındığı belirtilmiştir. Bu çerçevede, sözü geçen küresel rakiplerin, müşterilere global olarak kendi üretim tesislerinden ürün tedarikinde bulunmakta olduğu ve Türkiye de yerel bir üretime ihtiyaç duyulmadığı ifade edilmiştir. 21-53/731 -366 14/17 (54) Yapılan değerlendirmeler doğrultusunda, bütil kauçuk ve PBK pazarında küresel boyutta faaliyette bulunan oyuncuların herhangi bir hukuki engele ve yüksek maliyetlere katlanmaksızın Türkiye ye ürün tedarik edebileceği anlaşılmıştır. (55) Yukarıda yer verilen kri terlerin yanı sıra, giriş engelleri ayrıca yerleşik teşebbüslerin büyük miktarlarda bir atıl kapasiteyi kısa bir sürede kullanıma sokma kabiliyetine sahip olmadıkları durumlarda ya da müşterilerin yeni bir sağlayıcıya geçtiklerinde önemli bir maliyete katl anmak zorunda kaldıkları durumlarda da söz konusu olabilecektir. Bu bağlamda, işlem tarafları ve rakiplere ilişkin kapasite bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 10: Küresel Seviyede Bütil Kauçuk Satışı Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Kapas ite Oranları (2020) Teşebbüs Kapasite (kt)8 Kapasite Kullanım Oranı (%) SIBUR ( ..) ( ..) TAIF ( ..) ( ..) Exxon Mobil Corporation ( ..) ( ..) Saudi Arabian Oil Company ( ..) ( ..) Sinopec Group ( ..) ( ..) JSR Corporation ( ..) ( ..) Kaynak: Cevabi Yazı Tablo 11: Küresel Seviyede PBK Satışı Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Kapasite Oranları (2020) Teşebbüs Kapasite (kt) Kapasite Kullanım Oranı (%) SIBUR ( ..) ( ..) TAIF ( ..) ( ..) Saudi Arabian Oil Company ( ..) ( ..) Sinopec Group ( ..) ( ..) Kumho Petrochemical Co., Ltd. ( ..) ( ..) China National Petroleum Corporation ( ..) ( ..) The Goodyear Tire & Rubber Company ( ..) ( ..) Kaynak: Cevabi Yazı (56) Sunulan bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere; bütil kauçuk üretimi bakımından küresel seviyede atıl kapasite bulunmaktadır. Bu durumun, söz konusu pazarda teorik bir fiyat artışının yaşanması ve müşterilerin tedarikçi değiştirmeleri durumunda, buna imkân verebilecek atıl kapasitenin pazarda mevcut olduğuna işaret ettiği değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, Exxon Mobil Corporation ve Saudi Arabian Oil Company gibi rakiplerin, önemli miktardaki kapasiteleri (sırasıyla ( ..) kt ve ( ..) kt) ve düşük kapasi te kullanım oranları ile birleşik teşebbüs üzerinde rekabetçi baskı oluşturabileceği değerlendirilmiştir. (57) Küresel seviyedeki PBK üretimine bakıldığında ise SIBUR ve TAIF in rakiplerine kıyasla daha yüksek bir kapasite kullanım oranı ile faaliyet sürdürdüğü anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra, Saudi Arabian Oil Company, SINOPEC ve KUMHO gibi rakiplerin birleşik teşebbüsün toplam kapasite miktarı ( ( ..) kt) üzerinde kapasite miktarlarına sahip olduğu görülmüştür. Dolayısıyla, müşterilerin yeni bir sağlayıcıya geçtiklerinde önemli bir maliyete katlanmak zorunda kalmadıkları da dikkate alındığında, PBK ürünü bakımından teorik bir fiyat artışının yaşanması durumunda, küresel ölçekte faaliyet gösteren söz konusu rakiplerin, birleşik teşebbüs karşısında önemli rakipler olduğu değerlendirilmiştir. (58) Yukarıdaki açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Türkiye de tamamen ithalata dayalı olarak varlığını s ürdüren ve yerel bir üretim bulunmayan bütil kauçuk 8 Kiloton 21-53/731 -366 15/17 satışı ve PBK satışı pazarları bakımından, küresel seviyede faaliyet gösteren oyuncuların Türkiye pazarına giriş koşullarında herhangi bir rekabetçi endişeye yer olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. (59) Öte yandan, bildirim konusu işlemin Türkiye deki rekabetçi etkilerinin daha net bir şekilde ortaya konulabilmesini teminen, bütil kauçuk satışı ve PBK satışı pazarlarında Türkiye de dengeleyici alıcı gücünün olup olmadığ ının incelenmesi faydalı görülmüştür. (60) Taraflar, tüm büyük bütil kauçuk ve PBK müşterilerinin (örnek olarak araç lastiği üreticileri) oldukça fiyat odaklı olduğunu ve genellikle birkaç tedarikçi ile alım sözleşmesi yaptığını belirtm iştir. Bununla birlikte, fiyat ve alım miktarlarının genellikle müşteriler ve tedarikçiler arasında doğrudan müzakere edildiği ifade edilmektedir. (61) Taraflarca Türkiye de satılan tüm bütil kauçuk ve PBK, tarafların Türkiye dışında yer alan üretim tesislerinden tedarik edilmektedir. Bu çerçevede SIBUR bölgede yer alan kend i satış ekiplerini kullanmaktadır. Satışlar hem kontrata dayalı (genellikle yıllık) hem de peşin ( spot) olarak yapılmaktadır. Müşteriler doğrudan tedarikçilerden ürün tedarikinde bulunan büyük tüketiciler olma eğiliminde olduğu için distribütörler sınırlı bir rol oynamaktadır. TAIF açısından ise, TAIF in doğrudan müşterileri Türkiye dışında yer almakta olup bu müşteriler alıcı ( consignee ) olarak adlandırılan, Türkiye deki müşterilere ürünleri göndermektedir. Dolayısıyla TAIF, müşterileri ile Türkiye de yer alan alıcılar arasındaki ticari ilişkinin bir tarafı değildir. (62) Dengeleyici alıcı gücünün tespitinde, büyük müşterilerin alımlarının teşebbüslerin toplam satışları içerisindeki payının temel ölçüt olarak kullanılmakta dır. Condat/Henkel kararında9 alıcı güc ünün varlığını değerlendirmek için somut bir ölçek t anımla nmıştır. Bu çerçevede , bir teşebbüsün en büyük beş müşterisinin bir pazardaki satışlarının %40'ından fazlasını oluşturduğu durumlarda alım gücünün varlığından söz edilebilmektedir. (63) SIBUR un yanı sı ra TAIF in10 2018, 2019 ve 2020 yıllarında değer ve miktar bazında Türkiye de satış yapan müşterilerine yaptığı satışların paylarına aşağıda yer verilm iştir. Tablo 12: SIBUR un Türkiye deki Müşterilerine Yaptığı Bütil Kauçuk Satışlarının Oranları (%) Teşebbüs 2018 2019 2020 Değer Miktar Değer Miktar Değer Miktar UNIVAR ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) TSUSHO ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ÖZŞAHİN ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Kaynak: Cevabi Yazı 9 04.07.2007 tarih ve 07 -56/659 -229 sayılı karar. 10 TAIF Türkiye deki müşterilerin e doğrudan ürün satışı gerçekleştirmediği için yurt dışından Türkiye ye satış yapan müşterileri baz alınmıştır. 21-53/731 -366 16/17 Tablo 13: SIBUR un Türkiye deki Müşterilerine Yaptığı PBK Satışlarının Oranları (%) Teşebbüs 2018 2019 2020 Değer Miktar Değer Miktar Değer Miktar KOLSAN ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Konimpex SP. Z.O.O. ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) KTM ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ÖZKA ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ÖZŞAHİN ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) PROSEM ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ŞAYESTE ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) TSUSHO ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Kaynak: Cevabi Yazı Tablo 14: TAIF in Türkiye ye Satış Yapan Müşterilerine Yaptığı Bütil Kauçuk Satışlarının Oranları (%) Teşebbüs 2018 2019 2020 Değer Miktar Değer Miktar Değer Miktar NIH SOUTH LIMITED ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) BRUKKAST ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Savex C.A. ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) CENTROCHEM ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Kaynak: Cevabi Yazı Tablo 15: TAIF in Türkiye ye Satış Yapan Müşterilerine Yaptığı PBK Satışlarının Oranları (%) Teşebbüs 2018 2019 2020 Değer Miktar Değer Miktar Değer Miktar CENTROCHEM ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Karti International AG ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) NIH SOUTH LIMITED ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) BRUKKAST ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Prometeon TYR Group S.L. ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Kaynak: Cevabi Yazı (64) Yukarıdaki tablolarda, bütil kauçuk bakımından değer ve miktar bazında en büyük iki müşteriye yapılan satışların toplam satışlar içerisindeki payının 2020 yılında SIBUR için sırasıyla % ( ..) ve % ( ..) olduğu görülmektedir. PBK bakımından ise 2020 yılında SIBUR un Türkiye deki en büyük beş müşterisine yapmış olduğu satışların, toplam satışları içerisindeki payının değer ve m iktar bazında sırasıyla % ( ..) ve %( ..) i bulduğu anlaşılmakta olup, anılan oranların %40 ın oldukça üzerinde bir paya işaret ettiği görülmektedir. Dolayısıyla, SIBUR un Türkiye deki müşterileri bakımından alıcı gücünün varlığından söz etmenin mümkün oldu ğu değerlendirilmiştir. (65) TAIF açısından bakıldığında ise TAIF in Türkiye ye bütil kauçuk satışı gerçekleştiren yurt dışındaki müşterilerine yapmış olduğu toplam satışlar içerisinde, 2020 yılında ilk üç müşterisine gerçekleştirilen satışların değer ve miktar bazlı oranlarının sırasıyla %( ..) ve % ( ..) olduğu görülmektedir. PBK bakımından ise 2020 yılında TAIF in Türkiye ye satış gerçekleştiren müşterilerine yapmış olduğu satışlar içerisinde, en büyük dört müşterisinin, değer ve miktar bazında sırasıyla % ( ..) ve % ( ..) paya sahip olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar alıcı gücünün tespitinde nihai tüketiciye yapılan satışların baz alınmasının daha doğru bir yaklaşım olacağı değerlendirilse de 21-53/731 -366 17/17 mevcut paylar incelendiğinde, TAIF in Türkiye ye satış yapan müşterilerinin, TAIF üzerinde bir alıcı gücüne sahip olduğu değerlendirilebilecektir. (66) Netice itibarıyla; pazarın tamamen ithalata daya lı olmasına bağlı olarak pazarda küresel çapta faaliyet gösteren büyük teşebbüslerin bulunması ve söz konusu oyuncuların T ürkiye pazarına giriş engelinin bulunmaması, küresel seviyede faaliyette bulunan önemli rakiplerin atıl kapasiteye sahip olması ve pazarda güçlü alıcıların bulunması çerçevesinde ; dosya konusu işlem neticesinde bütil kauçuk satışı ve PBK satışı pazarlarınd a etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı değerlendirilmiştir. H. SONUÇ (67) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın teb liğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.