Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -4-204 (Devralma) Karar Sayısı : 05-67/950 -257 Karar Tarihi : 13.10.2005 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zü htü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B- RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Kerem TOMUR C- BİLDİRİMDE BULUNAN : TUI AG Temsilcisi: Av. Nilüfer ÇAKMAKLI 20 Eski Büyükdere Cd. Park Plaza No:22 Kat:11 3439
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -4-204 (Devralma) Karar Sayısı : 05-67/950 -257 Karar Tarihi : 13.10.2005 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zü htü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B- RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Kerem TOMUR C- BİLDİRİMDE BULUNAN : TUI AG Temsilcisi: Av. Nilüfer ÇAKMAKLI 20 Eski Büyükdere Cd. Park Plaza No:22 Kat:11 34398 Maslak/İstanbul D- TARAFLAR : - TUI AG Karl-Wiechert -Allese 4 D -30625 Hannover ALMANYA - CP Ships Ltd . 2 City Place, Beehive Ring Road, Gatwick West Sussex RH6 0PA İNGİLTERE E- DOSYA KONUSU: TUI AG (TUI) tarafından CP Ships Ltd . (CP Ships) nin 30 %100 oranındaki hissesini n devral ınması işlemine izin verilmesi talebi. F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 23.9.2005 tarih ve 6691 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 5.10.2005 tarih, 2005 -4-204/Öİ -05-S.Y. sayılı Devralm a Ön İnceleme Raporu 10.10.2005 tarih, REK.0.08.00.00 -120/299 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-67 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40 G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan işlemin tarafların toplam ciroları y önüyle, 4054 sayılı Kanun un 7 . maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; bu devralma işlemi sonucunda ilgili ürün pazarında, bir hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun daha da güçlendirilm esi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı; bu nedenle, bildirime konu devir işlemine izin verilmesinin uygun olacağı görüşü ifade edilmiştir. 05-67/950 -257 2 H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50 H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Devral ma işlemine taraf teşebbüslerin faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı , düzenli hatlarda konteynır taşımacılığı hizmetleri pazarı olarak belirlenm iştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Dosya mevcudu bilgilere çerçevesinde, Akdeniz Kuzey A merika , Akdeniz Orta Amerika/Karayipler , Akdeniz Orta Doğu , Akdeniz Hindistan , Akdeniz 60 Avustralya/Yeni Zelanda ve Avrupa limanları arasındaki hatlar ilgili coğrafi pazar olarak tespit edilmiştir. H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerle ndirme Bildirim, TUI nin ihale ( public bid ) yoluyla, CP Ships in %100 oranındaki hissesini devralması işlemine izin verilmesi talebinden ibarettir. Bildirim konusu işlemin tamamlanması, Avrupa Birliği Komisyonu ile Kurulumuz un onayını içeren ön koşulların gerçekleşmesine bağlıdır. 1997/1 sayılı Tebliğ'in Birleşme ve Devralma Sayılan Haller başlıklı 2. maddesinin (b) bendine göre, " herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir 70 teşebbüsün malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi " 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir. Bildirimi yapılan devir sonrasında CP Ships in kont rolünde değişiklik olacağından, anılan işlem 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi anlamında bir devralmadır. Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan, ...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülken in tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 80 yirmibeş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur. hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir. Buna göre, tarafların ilgili ürün pazarındaki 2004 yılı ciroları toplamının 47.918.600 - YTL . olduğu dikkate alındığında, Tebliğ de belirlenen eşiğin aşıldığı, dolayısıyla işl emin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar, sadece Akdeniz -Kuzey Amerika ve Akdeniz -Avustralya/Yeni Zelanda ticareti ile ilgili olarak birlikte %15 ten daha fazla bir pazar payı elde etmektedirler. 05-67/950 -257 3 Akdeniz -Orta Amerika /Karayipler, Akdeniz -Orta Doğu ve Akdeniz -Hindistan ile 90 ilgili olarak, taraflar birlikte %5 ten az bir pazar payı elde etmektedirler. Bununla beraber, bildirime konu devralma işlemi sonucunda TUI ile yalnızca CP Ships in üye olduğu konferans ve konsorsiyu mlar arasında da bir ilişki kurulmaktadır. İşlem ilgili pazarlardaki rekabet açısından değerlendirilirken rakip teşebbüsler arasında bu şekilde oluşan bağın pazarların rekabetçi yapıları üzerindeki etkilerinin de incelenmesi uygun olacaktır . Esasen , düzenl i hat taşımacılığı konferansları, bir grup denizyolu taşıyıcısından oluşan ticari or ganizasyonlardır. Konferanslar; ortak navlun bedelleri belirlemek, sefer sıklığı ve tahsisatı konusunda anlaşma yapmak, üyelik şartları oluşturmak, taşıtıcıları bağlamak am açlı sadakat indirimleri yapmak, ortak sürşarj belirlemek, 100 yük havuzu oluşturmak ve gelir havuzu oluşturmak faaliyetleri nden birini veya birden fazlasını amaçlayabilir. Konsorsiyum ve ittifaklar ise ortak hizmet sunumuna yönelik operasyonel işbirliği yapıl ardır. Konsorsiyumlar üyelerine faaliyetlerini rasyonalize etme, risk paylaşma ve ortak yatırım yapma gibi imkanlar sunmakta, bu özellikleriyle konferanslardan ayrılmaktadırlar. Ortak hizmet sunumu için gerekli olduğu ölçüde konferans içerisinde ticari bil gilerin değişimi söz konusu olabilmektedir. Düzenli hat taşımacılığı pazarında konferans ve konsorsiyum gibi işbirliklerine giren teşebbüslerin ilgili pazarlarda birlikteki pozisyonları önemli olabilmektedir. Uygulamada, taşıyıcılar genellikle aynı ticari hatta bir konferansın ve/veya bir ya 110 da birden fazla konsorsiyumun üyesi olarak faaliyette bulunmaktadırlar. İşlemin etkilenen pazarlardaki etkisini değerlendirirken bildirime konu işlemin taraflarının konferans ve konsorsiyum üyeliklerinin dikkate alınm ası, bu çerçevede birleşen tarafların pazar payları ile birlikte ilgili konferans ve konsorsiyumların pazar paylarına da bakılması gereklidir. - Akdeniz Kuzey Amerika Bildirimde bulunan tarafın verdiği bilgiler TUI ve CP Ships in ayrı ayrı ve birlikte pazar payları ile üye oldukları konferans ve konsorsiyumların isimleri ve pazar payları aşağıdaki gibidir : 120 TUI (Hapag - Lloyd) CP Ships Toplam pazar payı Tarafların üye olduğu konferanslar Pazar payları (% olarak) Tarafların üye olduğu konsorsiyumlar (% olarak) Pazar payı (% olarak) Bağımsız taşıyıcılar Pazar payı (% olarak) % 7 % 18,2 % 25,2 USSEC (Sadece Hapag -Lloyd) Sadece Amerika 17.2(W est Bound ) 12.7 (E ast Bound ) GA (Sadece Hapag -Lloyd) 1.5(WB) 0.6 (EB) Maersk/ PONL 21 MedCan (Sadece CP Ships) 5 (WB) 5 (EB) AMX (FAMEX) (Sadece Hapag - Lloyd) 1.7(WB) 2.8 (EB) MSC 11 05-67/950 -257 4 Sadece Kanada TAFLO (Sadece CP Ships) Sadece Amerika 1 (WB ) 1 (EB) MAS (GAMEX) (Sadece Hapag - Lloyd) 4.5(WB) 6.5 (EB) Hanjin 6,4 Joint Med S (sadece CP Ships) 9 (WB) 17 (E B) APL 5 Eastabout Westabout Service (Sadece CP Ships) 1.3(WB) 0.6 (EB) CMA -CGM 5 Cosco 5 Yang Ming Marine Transport 5 Bildirime konu işlem ile CP Ships in, Hapag -Lloyd un üye olduğu ve %2 den az pazar payı bulunan Grand Alliance ve yaklaşık %5 (PONL yakın bir zaman içerisinde MAS konsorsiyumunu feshetmek için bildirimde bulunduğundan, PONL un hissesi çıkarılmıştır.) pazar payına sahip olan MAS konsorsiyumu ile bağı kurulacaktır. PONL yakın bir zaman içerisinde fesih bildiriminde bulunduğundan, Hapag -Lloyd un üye olduğu AMX konsorsiyumu yakında feshedilecektir. Buna ek olarak, Hapag -Lloyd un, CP Ships in üyesi olduğu ve pazar payı % 9 -17 olan Joint Mediterranean Canada Service ile bağı oluşacaktır. Kurum a gönderilen bilgilere göre, Hapag -Lloyd ve CP Ships in bu pazardaki 130 toplam pazar payları %25 civarındadır. Tarafların üyesi bulundukları tüm konferans ve konsorsiyumların buna eklenmesi durumunda ise Akdeniz -Kuzey Amerika hattında toplam %30 u aşan payları oluşabilecektir. Ayrıca Hapag -Lloyd bu hat için USSEC konferansından ayrılacağına ilişkin olarak 20.9. 2005 tarihi itibar ıyla Avrupa Birliği Komisyon u na taahhütte bulunmu ştur. TUI, ayrıca Hapag - Lloyd ve CP Ships in işlemin tamamlanmasını takip eden 5 sene süreyle TACA ve/veya USSEC veya benzer bir konferansa taraf olmayacaklarını taahhüt etmiştir. Akdeniz -Kuzey Amerika hattı ile ilgili olarak Komisyona verilen söz konusu taahhüt Türkiye yi de etkileyecektir. Çünkü işlem aynı coğrafi pazar bakımından 140 Türkiye yi de etkilemektedir. Bu nedenle Kuzey Amerika -Akdeniz hattına ilişkin olarak yapılacak değerlendirmede söz konusu hususun dikkate alınması gerekmektedir. Söz konusu taahhütler doğrultusunda Hapag -Lloyd un USSEC konferansından ayrılması sonucunda anılan konferansta yalnızca Maersk -Sealand/PONL kalacağı için USSEC konferansının sona ermesi muhtemeldir. Dolayısıyla, 05-67/950 -257 5 Maersk/PONL Akdeniz -Kuzey Amerika pazarında bağımsız bir rakip olarak faaliyet gösterebilecektir. Bildirimde bulunan taraf, işlem sonrasında Maersk/PONL nin Akdeniz ve Kuzey Amerika ticaret alanında, hattın her iki ayağında da yaklaşık %20 lik pazar payı ile güçlü bir rakip olacağını öngörmekte, 150 ayrıca, hatta %10 dan fazla bir pazar payı bulunan ZIM şirketinin de Panamax gemileri ve kendi besleyici ağı ( feeder network) ile hizmet verdiğini belirtmektedir. Pazardaki başka bir güçlü bağımsız rakip ise %10 dan fazla bir pazar payı bulunan MSC dir. Hanjin/UASC, CMA /Evergreen ve COSCO/K -Line/Yang Ming şirketleri de hepsi birlikte %5 ten fazla bir pazar payı ile bu hatta konsorsiyum hizmeti vermektedirler. Bildirimde bulunan taraf ayrıca Akdeniz -Kuzey Amerika hattına giriş engeli bulunmadığını, son beş yıl içerisinde pazara önemli girişler olduğunu, yeni girenler arasında CMA/Evergreen konsorsiyumunun, PONL/Hapag -Lloyd AMX Service in, PONL/Hapag -Lloyd/ZIM MAS Service in, CMA -CGM/Lloyd Triestine 160 Amerigo Express in ve son olarak da bağımsız olarak 3.400 TEU gemi işleten CSCL nin yer aldığını belirtmektedir. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde bildirime konu işlemin Kuzey Amerika - Akdeniz ticaret alanları arasındaki hatlarda herhangi bir hakim durum yaratmayacağı veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeyeceği, bu se beple de rekabeti önemli ölçüde kısıtlayıcı bir etkisinin olmayacağı kanaatine varılmıştır. - Akdeniz -Avusturalya/Yeni Zelanda TUI (Hapag - Lloyd) CP Ships Toplam Pazar payı Tarafların üye olduğu konferanslar Pazar payları (% olarak) Tarafların üye old uğu konsorsiyumlar Pazar payı (% olarak) Bağımsız taşıyıcılar Pazar payı (% olarak) % 3,8 % 14,5 % 18,3 TEANZC/AE LA/NZESA (Hapag -Lloyd ve CP Ships) 21,8 (SB) 22,9(NB) ANZ EB/WB Service (Hapag -Lloyd ve CP Ships) 20,9 (SB) 22,9(NB) MSC 15,9 Maers k/PO NL 34,7 LT (Evergreen) 10,5 Kurum a gönderilen bilgilere g öre bu hatta, taraflar özellikle de herhangi bir 170 konferans ve/veya konsorsiyuma üye olmayan bağımsız taşıyıcıların zorlu rekabeti ile karşı karşıyadırlar. Bu rakiplerden en büyük iki si, hattın her iki ayağında %34 ün üzerinde pazar payı olan PONL ve hattın her iki ayağında %15 pazar payı olan MSC dir. Ayrıca, transit taşımacılık bu hatta faaliyet gösterenler açısından rekabeti arttırmaktadır. Ayrıca, n akleden taşıyıcılar (Relay carrie rs) Asya dan ya da Asya ya feeder services (küçük kapasiteli gemiler ile konteynırların belirli büyük limanlardan nihai varış noktalarına dağıtılması) kullanmak suretiyle transit yaparak , Avrupa -Avusturalya/Yeni Zelanda hattına 05-67/950 -257 6 sıklıkla gir mekte olup , bu ş ekilde Avrupa/Asya hatlarında kullanılan gemiler le kargo taşımacılığı yapmaktadırlar. 180 Dolayısıyla bu pazarda bildirime konu işlemin tarafları üzerinde rekabetçi baskı yaratabilecek yeterince teşebbüs bulun duğundan, işlemin hakim durum yaratarak ya da mevcu t bir hakim durumu güçlendirerek ilgili pazarda rekabeti önemli ölçüde kıstlamasının söz konusu olmayacağı anlaşılmıştır . - Akdeniz Orta Amerika/Karayipler Hapag -Lloyd ve CP Ships bu hattaki konferans ve konsorsiyumlara üye değildir . Toplam pazar payları ise % 5 ten düşüktür. Dolayısıyla, bildirime konu işlemin söz konusu coğrafi pazarda herhangi bir hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim durumu güçlendirerek rekabeti kısıtlaması muhtemel değildir . - Akdeniz Ortadoğu 190 Tarafların bu pazardaki toplam pazar payları da %5 in altında bulunmaktadır. Taraflar bu pazarda herhangi bir konferansa üye değildirler. Taraflardan Hapag - Lloyd un üye olduğu GA konsorsiyumunun bu pazardaki pazar payı %1, CP Ships in üye olduğu EPIC 3 k onsorsiyumunun pazar payı ise % 1-2 olup , bildirime konu işlem ile pazarda bir hakim durum yaratılarak ya da mevcut bir hakim durum güçlendirilerek rekabetin kısıtlanması sonucunun doğmayacağı anlaşılmıştır . - Akdeniz Hindistan TUI (Hapag - Lloyd) CP Ships Toplam pazar payı Tarafların üye olduğu konferanslar Pazar payı (% olarak Tarafların üye olduğu konsorsiyumlar Pazar payı (% olarak) Bağımsız taşıyıcılar % 5 % 5 % 5 IPBCC (Hapag -Lloyd ve CP Ships) 70-77 (EB) 76-85 (WB) GA (Sadece Hapag -Lloyd) 2,3 (EB) 3,1(WB) Taraflar detaylı bilgiye sahip değil. EPIC 3 (Sadece CP Ships) 13 (EB) 10 (WB) 200 Tarafların bu pazardaki faaliyetleri kısıtl ı olup toplam pazar payları %5 in altında dır. Her iki taraf da pazarda % 70-80 payı bulunan IPBCC konferansına üyedir. Taraflardan y alnızca Hapag -Lloyd un üye olduğu GA konsorsiyumunun pazar payı % 2-3, yalnızca CP Ships in üye olduğu EPIC 3 konsorsiyumunun pazar payı ise %10 -13 olarak bildirilmiştir. İşlem IPBCC nin yapısını değiştirecek, GA konsorsiyumu ile EPIC 3 konsorsiyumu arasın da bir bağ oluşturacaktır. Ancak Hapag -Lloyd, EPIC 3 konsorsiyumu ve GA konsorsiyumunun toplam pazar payı %15 -20 civarında olup IPBCC konferansının üyelerinin birçoğunun konsorsiyumla ilişkisi bulunmamaktadır. Ayrıca bildirimde bulunan teşebbüs tarafından bu pazardaki 210 05-67/950 -257 7 diğer rakiplerle ilgili ayrıntılı bilgi verilmemiş olmakla beraber Avrupa Birliği Komisyonu nun Maersk/PONL kararında Kuzey Avrupa/Akdeniz -Hindistan ticaret alanında konsorsiyum dışında faaliyet gösteren birçok teşebbüs olduğu ve bu hatta MSC nin de % 10-20 pazar payı ile konferans dışında faaliyette bulunduğu belirtilmektedir. Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, bildirime konu işlemin Akdeniz -Hindistan ilgili coğrafi pazarında bir hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim durumu güçlendi rerek pazardaki rekabeti önemli ölçüde kısıtlamasının muhtemel olmadığı kanaatine varılmıştır. 220 I- SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1- 13.7. 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5388 sayılı yasa nedeniyle 8 kurul üyesinin katılımıyla t oplantının yapılabileceğine OYÇOKLUĞU ile; 2- TUI AG nin CP Ships Ltd. nin %100 hissesini devralması işleminin 4054 sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ" kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda ilgili pazarda, aynı Kanun maddesinde belirtilen hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi ve böylece 230 rekabetin önemli öl çüde azaltılmasının söz konusu olmadığına; bu nedenle, bildirime konu hisse devri işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 05-67/950 -257 8 (13.10.2005 tarih, 05 -67/950 -257 sayılı Kurul Kararı na) KARŞI OY GEREKÇESİ 13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 5388 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun un 3. maddesi ile, 405 4 sayılı Kanun un 22. maddesi: Rekabet Kurulu, biri Başkan, biri İki nci Başkan olmak üzere toplam yedi üyeden teşekkül eder şeklinde değiştirilmiştir. Ayrıca, Rekabet Kurulu nun mevcut üye sayısı bugün itibarıyla 8 olmasına rağmen, üye sayısı 7 ye düşünceye kadar toplantıların 8 üyenin katılımı ile yapılacağına dair ge çici bir hükme de yer verilmemiştir. Karar nisabı da aynı yasanın 5. maddesinde 7 üye için belirlenmiş olup, bu sayının 8 üye için kıyasen uygulanmasının mümkün olmadığı kural olarak getirilmiştir. Bu nedenle, 5388 sayılı Kanun un yürürlüğe girdiği tarih olan 13.07.2005 tarihinden itibaren Kurul toplantılarının en fazla 7 üyenin katılımı ile yapılması gerektiği kanaatında olduğumuzdan, toplantının 8 üyenin katılımı ile yapılmasına dair çoğunluk görüşüne karşıyız. Tuncay SONGÖR Süreyya ÇAKIN İkinci Başkan Kurul Üyesi