T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/422 Esas KARAR NO : 2026/224 DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali DAVA TARİHİ : 23/08/2021 KARAR TARİHİ : 01/04/2026 ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas,... Karar, 11/05/2023 tarihli Yetkisizlik kararı üzerine Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde…
T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/422 Esas KARAR NO : 2026/224 DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali DAVA TARİHİ : 23/08/2021 KARAR TARİHİ : 01/04/2026 ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas,... Karar, 11/05/2023 tarihli Yetkisizlik kararı üzerine Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ..., davalı ...nin kuruluşundan beri üyesi olduğunu, Kooperatif üyeliğinden doğan vecibelerini aksatmadan yerine getiren üyelerden olduğunu, Kooperatif üyelerinden bir kısmı kooperatif ödemelerini hiç yerine getirmediğini, bir kısmı ise eksik yerine getirdiğini, Davacının da içinde bulunduğu bir grup üye ise ödemelerini tam ve zamanında yerine getirdiğini, Kooperatif üyelerinin ödemeleri ve ihtiyaç fazlası olan dairelerin üçüncü kişilere satış vaadi sözleşmesi ile satılması ile toplanan paralarla ..., .... Mahallesi, 1664 Ada | Parsel sayılı taşınmaz satın alınmış ancak bu taşınmazın tapusu 1993 yılında iptal edilerek Maliye Hazinesi adına tescil edildiğini, Kooperatif tüzel kişiliği tarafından tapusu iptal edilen taşınmaz üzerinde toplam 11 adet blok üzerine 392 adet daire yapılması planlandığını, Halen 220 adet dairenin inşaatı tamamlandığını, 172 adet dairenin de beton temelleri atıldığını, o şekilde bırakıldığını, Kooperatif, 2 B yasası ile arsasını Maliye Hazinesinden bedelsiz olarak geri aldığını, müvekkillerinin de aralarında bulunduğu kooperatif üyelerine aidatlarını düzenli olarak ödedikleri ve kooperatife borçlarının olmaması sebebiyle kooperatifin inşa ettiği konutlardan bir adedi tahsis edilmiş ve kendilerine teslim edildiğini, Davacı ...'ye, kooperatifin emanet usulü yaptırdığı dairelerden A 2 Blok A 21 no.lu daire kendisine verildiğini, Kooperatif yönetim kurulu, 12.11.2018 tarihinde müvekkilleri hakkında ortaklıktan ihraç kararı verdiğini, Bu karar 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16. Maddesine göre 10 gün içinde notere tevdi edilmesi gerekirken edilmediğini, İki sene dörte ay sonra notere verildiğini, İhraç kararı taraflarına 15.06.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, Yasal üç aylık süre içinde yönetim kurulu tarafından alınan ihraç kararına itiraz ettiklerini, İhraç kararının iptaline karar verilmesini, Kooperatif yönetim kurulunun 10 yıldan fazla süreden beri kayıtlardaki adreslerinden kendilerine ulaşılamadığı iddiası doğru olmadığını, Zira adresi site yönetiminden temin edilebildiğini, Kooperatif yönetim kurulu kararında 10 yıldan fazla süredir kooperatif genel kuruluna katılmadığı gerekçesiyle kooperatiften ihracına karar verildiğini, ancak kooperatif genel kurul toplantısına çağrı kağıdı müvekkillerine gönderilmediğini, müvekkillerinin, toplantılardan haberdar olmadığını, katılması da mümkün olmadığını, davalı kooperatif, yönetim kurulu kararında davacı üyenin uzun zamandır kooperatif aidatlarını da ödemediğinden kooperatif üyeliğinden çıkarıldığını söylediklerini, Ancak davacıya borcunu ödemesi konusunda ihtarname gönderilmediğini, 1163 s. Kooperatifler Kanununun 16. Maddesine göre ihraç prosedürü de işletilmediğini, Bu yönden kanuna ve ana sözleşmeye aykırı ihraç kararına itiraz ettiklerini, davacının kooperatife herhangi bir borcu da bulunmadığını, davalı kooperatif tüzel kişiliği tarafından davacı müvekkillerine verilen 9.12.1994 tarihli yazıda kendisinden çevre düzeni, tapu harçları ve belediye vergileri dışında hiçbir bedel istenmeyeceğine dair belge düzenlenerek verildiğini, Ayrıca kooperatif genel kurulunda alınan muhtelif kararlarda kooperatif üyesi olup da kendilerine daire verilen ortaklardan kooperatif aidatı alınmayacağına da karar verildiğini, Kooperatif kayıtları doğrultusunda kooperatifin müvekkillerinden aidat, yönetim gideri v.b. Ad altında ödeme talep edemeyeceğini belirterek davalı ... yönetim kurulu tarafından davacı ... hakkında alınan kooperatif ortaklığından ihraç kararına itirazlarının kabul edilerek kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptaline karar verilmesini, Yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının üyesi olduğu kooperatifin genel kurullarına çağrı yapılmasına rağmen katılmamış, uzun bir süre aidat ödememiş ve kooperatifler kanununa göre ortaklıktan yönetim kurulu kararı ile çıkarıldığını, davacıya gönderilen ve genel kurul çağrı kağıtları kooperatifte kayıtlı adresine ve şu an oturduğu adrese gönderildiğini, bu güne kadar da telefonla iletişim kuramadıklarını, 2007 den itibaren aidat ödenmediğini, tüm çağrı belgeleri ito'nda kayıtlarda mevcut olduğunu, davacı genel kurula herhangi bir itiraz dilekçesi göndermediğini, doğrudan dava açtığını, kooperatifin kendisinden aidat vs almayacağına dair verildiği iddia edilen belge delil olarak tarafımıza dilekçe ekinde gönderilmediğini, ayrıca kooperatifin bazı üyelerden aidat almaması veya diğerlerinden alıpta bazı üyeleri hariç tutması mümkün olmadığını, davacının oturduğu daire ise genel kurul kararı olmadan ikamet ettiği ve işgal ettiği daire olduğunu, davacının koopertifle fiili ve hukuki baği kalmadığını, 2016 senesinde tapu iadesi olduğunda kooperatif tapuyu aldığında mavi kartal sitesinde oturan kişilerle birlikte milli emlak müdürlüğüne bedeli karşılığında tapunun kendi adlarına verilmesi için bedel yatırarak talepte bulunduklarını, 2016 senesinde kooperatif tapuyu aldıktan sonrada hiç bir şekilde koopertifle fili ve hukuki bir irtibata geçmediklerini, kısacası davacı eski üye, maddi vecibelerini yerine getirmediği gibi kooperatifle de hukuki ve manevi bağını tamamen kopardığını, davacı eski üyenin çıkarılma nedeni, 10 yıldan fazla süredir genel kurullara katılmaması ve bu süre zarfında hiç bir şekilde aidat ödememesi olduğunu, kooperatif genel kurulunun borcunu ödemeyen üyelerin ortaklıktan çıkarılmasına dair alınan 24/04/2011 tarihli 7 nolu genel kurul kararı da mevcut olduğunu, ortağa üyelikten çıkarılma kararı usulüne uygun olarak gönderilmiş olup, henüz üyelikten çıkarılması kesinleşmediğinden,, son genel kurula da gelmesi yönünde çağrı gönderildiğini, Neticeten, usul açısından, dava yetkisiz mahkemede açıldığından yetki yönünden davanın reddi ile davanın yetkili bakırköy asliye ticaret mahkemelerine gönderilmesine, esas bakımından ise; davacının üye olarak 10 yılı aşkın süredir aidat ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi, kooperatife olan borçlarını ödememesi ve genel kurullara katılmaması nedeniyle koopertifle fiili ve hukuki bağını koparması sonucu haksız ve yasal dayanaktan yoksun olan davanin reddine, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, kooperatif üyeliğinden çıkartmaya dair yönetim kurulu kararının iptaline ilişkindir. Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, tapu kaydı, ödemeye ilişkin bilgi, ödeme makbuzları, kooperatif ortaklık senedi fotokopileri, ... 15. ATM'nin... Esas sayılı dosya UYAP sureti, ticaret sicil kayıtları, çağrı belgeleri asılları, Dosya Mali Müşavir, Kooperatif kayıtlarını incelemekte uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 26/09/2024 tarihli raporda; davacı üyenin raporda belirtilen karar mucibince Kooperatiften çıkarıldığının anlaşıldığı, yine davacı tarafından Davalı Kooperatife yapılan ödemeler listesinin ayrıntılı şekilde liste halinde sunulduğu, listeye göre davacı üyenin kooperatife en son yaptığı ödemenin tarihinin (okunan dekontlara göre) 21.03.1996 olduğu ve toplam ödemenin ise 148.004.000,00 Eski TL olduğu müşahede edildiği, Mahkemece 27.03.2024 tarihli duruşma tutanağı ile “…Yerinde inceleme talebinde bulunulacak olur ise bu talebin inceleme gününden önce dosyaya yazılı olarak sunulmasına, ayrıca yerinde inceleme yapılacak şirket adresinin de aynı dilekçede belirtilmesine…” görevlendirme yapıldığı, ancak, inceleme günü olan 26.04.2024 tarihinde incelemeye taraflardan gelen olmadığı, yerinde inceleme ile ilgili olarak yazılı bir beyan olmadığından davalı kooperatifin defterleri incelenememiş ve davacının sunmuş olduğu ödeme dekontalrı karşılıklı olarak denetlenemediği belirtilmiştir. Dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 27/10/2025 tarihli ek raporda; Mahkemece verilen ek görev babında dosya yeniden ele alınmış, defter ve dayanağı belgelerin incelenmesi için, davalı vekili tarafından sunulan 17.03.2025 tarihli dilekçe ile beyan edilen ve Davalı Koperatif Başkanı olduğu bildirilen ... ... nolu telefonla aranmış ve aşağıdaki mesaj gönderilmiş, ancak ilgili tarafından geri dönüş yapılmadığından Kooperatif defter ve dayanağı belgelerin incelenemediği, takdirin Mahkemeye ait olduğu, kök raporda açıklandığı üzere; davacı tarafından davalı kooperatife yapılan ödemelerin raporda ayrıntılı şekilde listesi sunulduğu, listeye göre davacı üyenin kooperatife en son yaptığı ödemenin tarihinin (okunan dekontlara göre) 21.03.1996 olduğu ve toplam ödemenin ise 148.004.000,00 (Eski TL) olduğu müşahede edildiği, davacı vekili tarafından 11.06.2025 tarihli dilekçe ekinde sunulan genel kurula çağrı için yapılan posta gönderileri aynen yine raporda görsel olarak sunulduğu, çağrı ilanlarının incelenmesi neticesinde Davalı Kooperatifin Davacının bilinen adresine 7 adet çağrı ilanları yapıldığı, ancak bu ilanların hepsinin iade olunduğunun görüldüğü, gelinen bu aşamada Davalı Kooperatifin defterleri incelenemediği için Davacı üyenin ödemeleri tespit edilemediğinden, Davacı üyenin borcu kalıp kalmadığı hesap edilememiş ve nihai bir neticeye ulaşılamadığı, bu noktada Davalı Kooperatif HMK.219/2. Maddesi gereği Kooperatif Başkanı ve Muhasebecisinin aslının aynıdır onayı ile aşağıda talep edilen belgeleri dilekçe ekinde Mahkemeye sunması ve ... adresine mail yolu ile göndermesi halinde, huzurdaki davada Borç Alacak yönünden nihayete ulaşılacağı, nihai takdir ve kararın Mahkemeye ait olduğu, dilekçe ekinde sunulması talep edilen belgelerin; Davalı Kooperatifin 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000 ve 2001 yılları Yevmiye, Kebir ve Envanter açılış ve kapanış sayfa fotokopileri, Davalı Kooperatifin 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000 ve 2001 yılları defterlerinden çıkarılan Davacının Cari hesap Dökümleri, Davalı Kooperatifin 1996 ve 2001 yılları Yevmiye defteri kapanış fişi fotokopisi gerektiği, iş bu belge ve veriler taraflarına sunulduğunda borç alacak ve diğer hususlarda neticeye varılabileceği belirtilmiştir. Mahkememiz 17/12/2025 tarihli celse ara kararı ile davalı kooperatif vekiline iki haftalık kesin süre verilerek, son bilirkişi raporunda belirtilen eksikliklerin dosyaya sunulmasının istenilmesine, dosyaya fiziken sunulması mümkün değilse bilirkişilerin bu bilgi ve belgeleri yerinde inceleyeceği muhatap mali müşavir veya kooperatif yetkilisinin kimlik ve iletişim bilgilerinin ve adres bilgilerinin dosyaya sunulmasının istenilmesine, aksi halde davacının ihraç kararının sebeplerini ispat külfeti davalı kooperatifte olduğundan mevcut dosya durumuna göre karar verileceği ihtar edilmiş, ihtar amaçlı davalı vekiline duruşma zaptı tebliğe çıkarıldığı, 23/12/2025 tarihinde tebliğ edildiği ancak davalı tarafça herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı anlaşılmıştır. Celp edilen kayıt ve evraklardan davacının davalı kooperatif üyesi iken, 12.11.2018 tarih ve 18 nolu yönetim kurulu kararı ile davacının "10 yıldan beri kayıtlı adreslerinden kendilerine ulaşılamaması, genel kurul toplantılarına katılmamaları, 10 seneden fazla zamandan beri hiç ödemesi olmadığı" gerekçeleri ile üyelikten çıkarılmasına karar verildiği görülmüştür. Bilindiği üzere Kooperatifler Kanunu'nun 16/1. maddesinde, ortaklıktan çıkarılma sebeplerinin ana sözleşmede düzenlenmesinin mecburi olduğu ve ana sözleşmede yazılı olan sebepler dışında ortaklıktan çıkarmanın mümkün olmadığı hüküm altına alınmıştır. O halde bu durumda davalı kooperatif, davacının ortaklıktan çıkarılmasına gerekçe olarak gösterdiği "10 yıldan beri kayıtlı adreslerinden kendilerine ulaşılamaması, genel kurul toplantılarına katılmamaları, 10 seneden fazla zamandan beri hiç ödemesi olmadığı" sebeplerinin ana sözleşmede düzenlendiğini ve bu şartların da tahakkuk ettiğini ispat mecburiyeti vardır. Zira çıkarma işlemini tesis eden davalı taraf olduğundan, bu şartların ana sözleşmede olduğunu ispat ve şartların oluştuğunu TMK 6 ve HMK 190.m gereği ispat külfeti de davalı taraftadır. Bilindiği üzere ispat HMK 187.m göre delillerle olur ve delil bildirme süresi de 6100 sayılı HMK'da davacı için dava dilekçesinde (119/1-e), davalı içinde cevap dilekçesinde (129/1-e) bildirmekle sınırlandırılmış, başka yerlerden getirilecek delillerin de bildirilmesi mükellefiyeti de 195. maddede öngörülmüştür. Mahkemece davalı şirketin ticaret sicil dosyası CD olarak celp edilmiş, ne var ki içerisinde ana sözleşme çıkmamıştır. Davalı tarafça da ana sözleşme dosyaya cevap dilekçesi ekinde ve aşamalarda sunulmamıştır. Bilirkişiler tarafından yerinde yapılacak incelemede tüm doküman ve kayıtlara ulaşılabileceği umut edilmiş ise de bilirkişiler de ilk raporlarında belirtildiği üzere herhangi bir belgeye ulaşamamışlardır. Davalı kooperatif vekiline kesin süre verilmiş ise de kooperatife dair doküman, defter ve kayıtlar bilirkişi incelemesine sunulmamıştır. O halde davalı taraf ana sözleşmede ""10 yıldan beri kayıtlı adreslerinden kendilerine ulaşılamaması, genel kurul toplantılarına katılmamaları, 10 seneden fazla zamandan beri hiç ödemesi olmadığı" şartlarının ihraç sebebi olarak düzenlendiğini ispat edememiştir. Bununla beraber, davacının aidat ödememesi sebebine dayalı ihraç edilebilmesi için ise, kanunun 27. Maddesinde yazılı iki defa ihtar prosedürünün de ihraç kararı öncesinde davalı tarafından yerine getirildiği de süresinde ispat edilememiştir. Bu sebeple davalı taraf, alınan yönetim kurulu kararında yazılı şartların ihraç sebebi olarak ana sözleşmede düzenlendiğini ve bu şartların meydana geldiğini ispatlayamadığı gibi aidat yönünden de ihracı önceleyen ihtarları yerine getirdiğini ispat edemediğinden davanın kabulüne ve yönetim kurulu kararının iptaline karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE, Davalı kooperatifin davacı ... 'nın kooperatiften ihracına dair yönetim kurulunun almış olduğu 12/11/2018 tarih ve 18 sayılı kararının iptaline, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu harçtan daha önce alınan 59,30 TL 'nin mahsubu ile bakiye kalan 672,70 TL'nin Davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin Davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL peşin/nisbi harcı, 10.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 646,90 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 10.706,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.01/04/2026 Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır