2026/48588 İhale Kayıt Numaralı "SÜRÜCÜSÜZ TAŞIT VE İŞ MAKİNESİ KİRALAMA HİZMET ALIMI" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Eren Otobüs İşl. Oto. Tarım İnş. Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Mersin Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/48588 İhale Kayıt Numaralı “ Sürücüsüz Taşıt ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Mersin Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 13.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Sürücüsüz Taşıt ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Eren Otobüs İşletmesi Otomotiv Tarım İnş. Tic. Ltd. Şti. nin 09.02.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.02.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.02.2026 tarih ve 209147 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.02.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/588 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname’de sigorta ve kasko giderlerinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği; ancak oluşabilecek hasar ve zararlar ile üçüncü kişilere verilecek zararların hangi tarafa ait olacağı hususunda açıklık bulunmadığı, anılan şartnamede ihale konusu araçların şoförsüz olarak idarenin kullanımında olacağının belirtildiği; ancak idare personelinin hatalı kullanımı, ihmali veya dikkatsizliği sonucu oluşabilecek zararlar ve üçüncü kişilere verilecek zararlar bakımından yüklenici ve idare arasındaki sorumluluk paylaşımına ilişkin açıklık bulunmadığı, aynı şartnamede araçların mevzuat uyarınca gerekli donanım ve belgelerle bulundurulması sorumluluğunun yükleniciye verildiği, araçların idareye tesliminden sonra idarece temin edilen şoför veya operatörler tarafından zorunlu belge ve teçhizatların araçta bulundurulmaması hususunda yüklenicinin sorumlu tutulmasının yerinde olmadığı, yüklenicinin sorumluluğunun, araçların donanım ve bakım eksikliğinden kaynaklanan hasarlarla mı sınırlı, yoksa idarenin personelinin kusurundan kaynaklanan hasarları da kapsayacak şekilde mi olduğunun net olarak anlaşılamadığı ve anılan belirsizliğin sağlıklı teklif verilmesine engel nitelikte olduğu, 2) Yeterlilik Kriterleri Tablosunda belirtilen aylık kiralama bedelinin %2’yi aşmaması şartının hangi araçları kapsadığının net olarak anlaşılamadığı şöyle ki; Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin teknik özelliklerin düzenlendiği Tablo-1’de yer alan; 2, 3, 7, 8, 19 no’lu araçların fiilen arazi üzerinde çalıştırılıp çalıştırılmayacağı yönünde bir düzenleme yapılmadığı; aynı tablonun 15 ile 16’ncı satırında yer alan panelvan türündeki araçların %2’lik kasko değer listesine tabi olması gerektiği, 3) Teknik Şartname’de araç ve iş makinalarının teknik özelliklerinin belirtildiği TABLO-1’in; 10’uncu satırında Vidanjör aracının vakum pompasının minimum 4000 m3/h emiş gücüne sahip olması şartının, piyasada bulunabilen araçların maksimum verilerinin dahi üstünde olduğu, 22’nci satırında özellikleri belirtilen Vabil Silindir aracın HAMM marka model aracı tarif ettiği, 23’üncü satırında özellikleri belirtilen Freze (Asfalt Kazıma) aracın WİRTGEN W200F marka model aracı tarif ettiği, 24’üncü satırında özellikleri belirtilen “Finişer (Paletli Asfalt Döşeyici)” aracın VÖGELE SUPER 1900/3 marka model aracı tarif ettiği, 40’ıncı satırında özellikleri belirtilen “Teleskobik Mobil Vinç (50 tonluk)” aracın Teknik Şartname’de tarif edilen teknik kriterler ve kapasitelere göre mobil vinç olmayıp; kamyon üstü vinç olarak tanımlanması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır. 76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır. 76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir. … 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir. Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. 76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” düzenlemesi, “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir. Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir. Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur. Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz. Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz. Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir. Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” düzenlemesi, “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiçbir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: SÜRÜCÜSÜZ TAŞIT VE İŞ MAKİNESİ KİRALAMA HİZMET ALIMI b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 9 aylık 42 kalem sürücüsüz taşıt ve iş makinesi kiralama hizmet alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Mersin Büyükşehir Belediyesi Sınırları içerisinde görev verilen işler gerçekleştirilecektir.” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. … Hizmet alımına konu taşıt ve iş makinalarının her türlü nakliye, vergi, harç, sigorta, kasko, periyodik bakım, lastik yenileme, tamir ve onarım giderleri, teslim edilecek araç ve iş makinalarının modeline uygun idare tarafından istenen ebat ve renkte amblem ve yazı ile araç giydirme gideri yükleniciye aittir ...” düzenlemesi yer almaktadır. Sürücüsüz Taşıt ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Makine ve Ekipman ve Çalıştırılmasına İlişkin Şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.5- Hizmet alımına konu taşıt ve iş makinaları aylık, şoförsüz ve yakıtsız kiralanacak olup, hizmet alımı süresi boyunca 24 saat ilkesine göre (hafta sonu ve resmi tatil günleri dahil), idarenin hizmetinde olacaktır. … 4.8- Hizmet alımına konu taşıt ve iş makinalarının her türlü vergi, sigorta, kasko, periyodik bakım, periyodik muayene, kontrol, tamir ve onarım giderleri yükleniciye aittir. Yüklenici sözleşme süresi boyunca; zorunlu trafik sigortasını ve araç kaskosunu yaptırmak, motorlu taşıtlar vergisini, dönemleri itibariyle ödemek, egzoz ve fenni taşıt muayenesini yaptırmak zorundadır. … 4.12- Araçlar Karayolları Kanununa ve Yönetmeliklerine göre karayollarına çıkabilecek şekilde, donanımda ve şartlarda olacaktır. Karayolları Trafik Kanunu ve mevzuatında belirtilen her türlü belge, çalışma ikaz ve işaretleri, takım, avadanlık ve her türlü teçhizat araçta bulundurulacaktır. Eksikliğinden dolayı doğabilecek her türlü yasal işlemlerden ve trafik cezalarından yüklenici sorumludur. Ayrıca ihale dönemine ait bu sebeple oluşan trafik cezası iş sona ermiş dahi olsa yükleniciye aittir. … 4.15- Yüklenici, sözleşmenin imzalanmasına müteakip teslim edilen ihale konusu tüm taşıt ve iş makinalarının kontrol teşkilatına teslimi sırasında, tüm taşıt ve iş makinalarına ait aşağıda belirtilen belgeleri idareye bir klasör halinde hazırlayacaktır ve bu klasör üzerinde teslim edilen araçların marka, model yılı ve plaka bilgilerini kapsayan bir liste de bulunacaktır. Motorlu Taşıt Tescil Belgesi ve Motorlu Taşıt Trafik Belgesi Karayollan Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Muafıyetsiz Tam (Full) Kasko Sigorta Poliçesi …” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden itirazen şikâyete konu ihalenin Mersin Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “2026/48588-Sürücüsüz Taşıt ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı ” olduğu, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve elektronik ortamda teklif alınarak açık ihale usulü ile 13.02.2026 tarihinde gerçekleştirildiği, ihalede 19 adet ihale dokümanı indirildiği, 5 istekli tarafından fiyat teklifi verildiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat ve ihale dokümanı hükümleri uyarınca yüklenicinin gerekli olan tüm vergi, sigorta, kasko, periyodik bakım ve muayene tedbirlerini almakla yükümlü olduğu, başvuruya konu edilen Teknik Şartname maddelerinde yer verilen düzenlemeler kapsamında, yüklenicinin alıma konu taşıt ve iş makinalarının zorunlu trafik sigortası ve tam kaskosunu yaptırmak, motorlu taşıtlar vergisini ödemek ve periyodik muayene ile bakım işlemlerini gerçekleştirmek zorunda olduğu, tam kasko sigorta poliçesini sözleşmenin imzalanmasına müteakip teslim edilen ihale konusu tüm taşıt ve iş makinalarının kontrol teşkilatına teslimi sırasında idareye ibraz edeceği, ihale kapsamında kullanılacak araçların Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak karayollarına çıkabilecek donanım ve şartları haiz şekilde bulundurulmasının zorunlu olduğu, anılan mevzuatta belirtilen her türlü belge, çalışma ikaz ve işaretleri, takım, avadanlık ve her türlü teçhizatın araçta bulundurulmasının yüklenicinin sorumluluğunda bulunduğu, bu hususlardaki eksiklikler nedeniyle doğabilecek her türlü yasal işlem ve trafik cezalarından yüklenicinin sorumlu olacağı, ayrıca ihale süresi içerisinde bu sebeple oluşan trafik cezalarının iş sona ermiş olsa dahi yükleniciye yansıtılacağı, Yüklenicilerin işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağı belirli kılınmış olup idarenin ise takip, gözetim ve denetimden sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda yapılan incelemede, ihale konusu işin sürücüsüz taşıt ve iş makinesi kiralama hizmet alımı olduğu ve kiralanacak taşıt ile iş makinelerinin idare personelince kullanılacağı, ihale dokümanında yüklenicinin sorumluluk sınırlarını aşan ve idarenin ve/veya idare personelinin kusurundan kaynaklanan zararlardan da yüklenicinin sorumlu olacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmediği dikkate alındığında, ihale kapsamında oluşacak hasar-zarar ile üçüncü kişilerin zarara uğraması durumunda zararın hangi tarafça karşılanacağının, somut olayın özellikleri ve zararın niteliği çerçevesinde ilgili mevzuat hükümlerine göre ayrıca değerlendirilmesi gerektiği; bu nedenle başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde "İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: … b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için … 6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, … İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü, “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “… İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur: … e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri. k) İhale kararının alınmasından sözleşmenin imzalanmasına kadar uygulanması gereken ve bu Kanunda belirtilen usul ve esaslar. …” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir…” hükmü, “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinin ikinci fıkrasında “… (2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır. 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde “… b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını, c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını, d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları, e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları, f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları, g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları, h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları, ifade eder.” hükmü, yer almaktadır. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” düzenlemesi, Genel esaslar başlıklı 6’ncı maddesinde “… Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: Belge adı Açıklama İş Ortaklarında Ruhsat veya Kasko değeri gösterir belge Kasko değeri kontrolü için 4*2 ve 4*4 Çift kabin pikaplar ile binek araçlara ait marka, model ve üretim yılının olduğu ruhsat fotokopisi veya Türkiye Sigorta ve Reasürans ve Emeklilik şirketleri birliği internet sitesinden alınan Kasko değerini gösterir belge sunulacaktır. Aynı cins araçlar içinde farklı model marka yada donanımlı araçlar olabileceğinden teklif edilecek aylık kiralama bedeli araçların ortalama kasko değerinin %2 sini aşması durumunda teklif değerlendirme dışı bırakılacaktır. Tek ortağın sunması yeterlidir. 7.5. Bu Şartnamenin 7’nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. …” düzenlemesi, “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “… İstekliler binek , Çift kabin pickup 4*2 ve Çift kabin pickup 4*4 araçlar için verecekleri teklif bedellerini; HİZMET ALIMI SURETİYLE TAŞIT EDİNİLMESİNE İLİŞKİN ESAS VE USULLER' e göre "Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2'sini aşmayacaktır.' hükmüne göre vermeleri gerekmektedir. …” düzenlemesi yer almaktadır. Sürücüsüz Taşıt ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Makine ve Ekipman ve Çalıştırılmasına İlişkin Şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.4- Yüklenici, hizmet süresi boyunca resmi taşıt kullanımına ilişkin yürürlükte olan 237 sayılı Taşıt Kanunu, 01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller”, Başbakanlık Genelgeleri, Bütçe Uygulama Talimatlan ve benzeri mevzuat hükümlerine ve yapılan değişikliklere aynen uymak zorundadır. ...” düzenlemesi yer almaktadır. Sürücüsüz Taşıt ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin “Araçların Teknik Özellikleri” başlıklı TABLO-1’de aşağıdaki bilgilere yer verilmiştir. Araç Teknik Özellikleri NO Açıklama Teknik Özellikler Araç Sayısı Model … … … … … 2 Çift Kabin Pikap (4X2) Motor Gücü: En az 130 HP Motor hacmi: En az 1800 cc Yakıt: Dizel Güvenlik Donanım: ABS-ASR sistemli, En az 2 hava yastıkh (sürücü ve yolcu) Vites: Manuel/Otomatik Klima: Var 10 2020 ve üzeri 3 Çift Kabin Pikap (4x4) Motor Gücü: En az 150 HP Motor hacmi: En az 1900 cc Yakıt: Dizel Güvenlik Donanım: ABS-ASR sistemli, En az 2 hava yastıkh (sürücü ve yolcu) Vites: Manuel/Otomatik Klima: Var 9 2020 ve üzeri … … … … … 7 Çift Kabin Kamyonet (Saç Kasalı) Motor Gücü: En az 130 HP Motor Hacmi: En az 1900 cc Yakıt: Dizel Güvenlik Donanım: ABS sistemli, En az 1 hava yastıklı Vites: Manuel/Otomatik Klima: Var 12 2020 ve üzeri 8 Çift Kabin Kamyonet(tenteli) Motor Gücü: En az 130 HP Motor Hacmi: Enazl900cc Yakıt: Dizel Güvenlik Donanım: ABS sistemli, En az 1 hava yastıklı Vites: Manuel/Otomatik Klima: Var Diğer: Tenteler kolayca sökülüp geri takılabilecek formda olacaktır. Arka kapak açılır kapanır olacaktır. 31 2020 ve üzeri … … … … … 15 Çorba Dağıtım aracı/mobil büfe Motor Gücü: En az 120HP Motor Hacmi: Enazl800cc Yakıt: Dizel Güvenlik Donanım: ABS sistemli Vites: Manuel/Otomatik Klima: Var Panelvan uzun şaşi tip ticari araç. Panelvan kasa kısmı mobil büfe olarak tasarlanacak. Kasa CTP kaplı izolasyon olacaktır. Büfe ağıtım kapağı sol yan tarafta gazlı amartisör ile yukarı aşağı yönünde açılır capanır olacaktır. 1 adet 2 gözlü benmari tezgah en az 22 It Paslanmaz temiz su, kirli su tankı uygun ölçüde En az 4 adet projektör. En az 2 adet havalandırma olacaktır. 2 2020 ve üzeri 16 Yemek Servis Aracı (1+1 Ticari Panelvan ) Motor Gücü: En az 70 HP Motor Hacmi: En az 1200 cc Yakıt: Dizel/Benzin Güvenlik Donanım: ABS, AS R, ESP sistemli olacak En az 1 hava yastığı olacak. Yites: Manuel/Otomatik Klima: Var Diğer: Minivan & panelvan tipi ticari araç Bagaj Hacmi: En az 3 m3 Koltuk Kapasitesi: 1 + 1 olacatır, ot: Araç kasa/kabin kısmı ile yolcu bölümünü ayıran bir sistem yer alacak ve bu sistem kasa kısmında meydana gelebilecek olası sıvı dökülmelerinde, dökülen malzemenin yolcu/surucu kabinine geçişini engelleyecek şekilde kaplamasının yapılması gerekmektedir. Kabin kısmının tabanı içerisinde taşınacak ürünün olası dökülmeleri neticesinde kolay yıkanabilecek şekilde sac metal veya uygun kompozit, fiber ya da plastik malzeme ile kabin yan duvarlarının tavana kadar, tabana sıvı geçirimini engelleyecek şekilde kaplanacaktır. 19 2020 ve üzeri … … … … … 19 4*4 Çift Kabinli Öncü Kurtarma Araç Motor Gücü: En az 120 HP Motor Hacmi En az 2200 cc Yakıt: Dizel Güvenlik Donanım: ABS-ASR sistemli, En az 2 hava yastığı (surucu ve yolcu) Vites: Manuel/Otomatik Klima: Var KasaTipi: Kapalı Kasa Çekiş: 4x4 Renk: itfaiyeye uygun giydirme, Diğer: Tepe lambası, siren sistemi ve arka çeki demiri olacaktır. 1 2020 ve üzeri … … … … … İhale dokümanı kapsamında verilen “Birim Fiyat Teklif Cetveli” aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Binek Araç araç x ay 531 2 Çift Kabin Pickup (4x2) araç x ay 90 3 Çift Kabin Pickup (4x4) araç x ay 81 4 Minivan araç x ay 396 5 Panelvan (2+1) araç x ay 36 6 Yemek Servis Aracı Ticari Panelvan (1+1) araç x ay 171 7 Tek Kabin Kamyonet (Sac Kasalı) araç x ay 18 8 Çift Kabin Kamyonet (Sac Kasalı) araç x ay 108 9 Çift Kabin Kamyonet (tenteli) araç x ay 279 10 Çift Kabin Kamyonet (sac kasalı uzun şase) araç x ay 90 11 Minibüs (16+1) araç x ay 72 12 Uzun Yol Otosbüsü araç x ay 18 13 Çift Kabin Pickup (4x4) (kapalı kasa arama kurtarma) araç x ay 9 14 Çift Kabin Pickup (4x4) (öncü itfaiye kurtarma aracı) araç x ay 9 15 Çorba Dağıtım Aracı araç x ay 18 16 Teleskobik Platformlu Araç araç x ay 9 17 Vidanjör (16-20 m3) araç x ay 9 18 Su Tankeri Arazöz (16-20 m3) araç x ay 45 19 Rolley izoleli tanker + çekici araç x ay 18 20 Araç çekici ve kurtarıcı araç x ay 9 21 Çekici Lowbed araç x ay 27 22 Kanal kazıcı yükleyici araç x ay 81 23 Lastik tekerlekli yükleyici (18 T) araç x ay 27 24 Greyder araç x ay 45 25 Lastikli Ekskavatör (15 T) araç x ay 18 26 Lastikli Ekskavatör (20 T) araç x ay 54 27 Paletli Ekskavatör (Kırıcılı 30 T) araç x ay 36 28 Paletli Ekskavatör (Kırıcılı 20 T) araç x ay 18 29 Paletli Ekskavatör (Kırıcılı 39 T) araç x ay 18 30 Damperli Kamyonet (3-5 m3) araç x ay 45 31 Damperli Kamyon (12-14 m3) araç x ay 9 32 Damperli Kamyon (18 m3) araç x ay 180 33 Damperli Kamyon (18 m3) Taş Kamyonu araç x ay 27 34 Asfalt yama robotu araç x ay 18 35 Silindir (Çift Tamburlu Asfalt Silindiri (10T)) araç x ay 54 36 Silindir (Çift Tamburlu Asfalt Silindiri (2,5T)) araç x ay 27 37 Silindir (Toprak) araç x ay 45 38 Silindir (Vabil) araç x ay 9 39 Freze (Asfalt Kazıma) araç x ay 9 40 Finisher (Paletli Asfalt Döşeme) araç x ay 18 41 Akaryakıt Tankeri araç x ay 18 42 Teleskobik Mobil Vinç (50 Ton) araç x ay 9 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinden, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde; istekliler tarafından sunulacak araçların kasko değeri kontrolü amacıyla 4x2 ve 4x4 çift kabin pikaplar ile binek araçlara ilişkin marka, model ve üretim yılını gösterir ruhsat fotokopisi veya Türkiye Sigorta ve Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği internet sitesinden temin edilecek kasko değerini gösterir belgenin sunulmasının istendiği, söz konusu belgelerin tek ortak tarafından sunulmasının yeterli olduğu; teklif edilen aylık kiralama bedelinin araçların ortalama kasko değerinin %2’sini aşması hâlinde teklifin değerlendirme dışı bırakılacağının düzenlendiği, yine aynı Şartnamenin 46’ncı maddesinde isteklilerin binek , çift kabin pickup 4x2 ve çift kabin pickup 4x4 araçlar için verecekleri teklifleri, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller'e göre motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2'sini aşmayacak şeklide hazırlamaları gerektiği düzenlenmiştir. Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin teknik özelliklerin düzenlendiği Tablo-1’in 2, 3, 7, 8, 15, 16 ve 19 nolu satırlarında yer alan iddia konusu araçların sırasıyla “Çift Kabin Pikap (4X2), Çift Kabin Pikap (4x4), Çift Kabin Kamyonet (Saç Kasalı), Çift Kabin Kamyonet(tenteli), Çorba Dağıtım aracı/mobil büfe, Yemek Servis Aracı (1+1 Ticari Panelvan ), 4*4 Çift Kabinli Öncü Kurtarma Araç” olmak üzere toplam 84 hizmet aracından oluştuğu anlaşılmakta olup, yüklenicinin hizmet süresi boyunca resmi araç kullanımına ilişkin yürürlükte bulunan 237 sayılı Taşıt Kanunu, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller, Başbakanlık genelgeleri, Bütçe Uygulama Talimatları ve benzeri tüm mevzuat hükümlerine ve bunlarda yapılan değişikliklere aynen uymakla yükümlü olduğunun düzenlendiği, ihale kapsamında kullanılacak araçların özelliklerine yer verilen tablonun 15’inci satırında “Çorba Dağıtım aracı/mobil büfe” araçların panelvan uzun şaşi tip ticari araç; 16’ncı satırında “Yemek Servis Aracı (1+1 Ticari Panelvan)” araçların minivan-panelvan tipi ticari araç olacağının düzenlendiği görülmüştür. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacağının hüküm altına alındığı, yine 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde Panel araçların yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikaplar olarak tanımlandığı anlaşılmıştır. Aktarılan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinde belirtin taşıtlardan panel tipi taşıtın Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2'sini aşıp aşmayacağının başka bir Kurul kararına (2025/UH.II-1242) konu olduğu ve inceleme kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğünden “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine Dair Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmeti alımı işleri” hakkında 21.04.2025 tarihli ve 70503 sayılı Kurum yazısı ile görüş istenildiği; cevaben gönderilen 23.05.2025 tarihli ve 3954932 sayılı yazının “1- "Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller"in 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, aylık kiralama bedeline sınırlama getirilen taşıtlar belirtilirken kapsamda pick-up cinsi taşıtlara da yer verilmiştir. Diğer taraftan, yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı (T) işaretli cetvelde, satın alınacak taşıtların azami satın alma bedelleri belirlenirken, 237 sayılı Taşıt Kanunu kapsamına giren taşıtların detaylı bir tasnifi yapılmıştır. Bu tasnifte pick-up cinsi taşıtlar, anılan cetvelin 7 nci sırasında "Pick-up (Kamyonet, sürücü dahil 3 veya 6 kişilik)", 8 inci sırasında "Pick-up (Kamyonet, arazi hizmetleri için sürücü dahil 3 veya 6 kişilik), 17 nci sırasında "Pick-up (Kamyonet, cenaze arabası yapılmak üzere)" olmak üzere, üç farklı cinste gösterilmiş olup, pick-up cinsi taşıtların detayı belirtilirken parantez içerisinde "Kamyonet" ibaresine yer verilmiştir. Dolayısıyla, "Çift Kabin Kamyonet" tipi taşıtlar "Pick-up" niteliğinde olup, taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeline ilişkin % 2 sınırlamasına tabi bulunmaktadır. 2- Anılan Esas ve Usuller'in 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında "Çift Kabin Kamyonet" ifadesine yer verilmemekle birlikte, yukarıda değinildiği üzere (T) işaretli cetvelde pick-up cinsi taşıtların detayında "Kamyonet" ibaresi yer aldığından, bahse konu taşıtların pick-up kategorisi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. 3- Söz konusu Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında, aylık kiralama bedelinin sınırlandırılmasına ilişkin %2 oranına tabi olan taşıtlar belirtilirken, "fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up"lar bu sınırlamadan istisna tutulmuştur. Söz konusu istisna kapsamında belirtilen "arazi" ibaresi fiilen arazi üzerinde çalışan pick-up'ları da kapsamakta olup, %2'lik sınırlamaya tabi olmayan taşıtların tespitinde, fiilen arazi üzerinde çalışan pick-up'ların da fiilen arazi üzerinde çalışan binek taşıtlar gibi arazi tipi olması zorunluluğu bulunmaktadır. 4- Yukarıda belirtildiği üzere, (T) işaretli cetvelde pick-up'ların detayında "Kamyonet" ibaresi yer almakta olup, söz konusu cetvelin 9 uncu sırasında panel belirtilirken kamyonete ilişkin herhangi bir detay ve açıklamaya yer verilmemiştir. Bu itibarla, "Çift Kabinli Kamyonet", "Kamyonet" tipi taşıtların "Pick-up" kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. 5- "Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller"in 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, hangi taşıtların aylık kiralama bedeline sınırlama getirildiği gösterilmiş olup, buna göre yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) aylık kiralama bedeline sınırlama getirilmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde yazınızda tereddüde düşüldüğü anlaşılan taşıtlardan; kamyonet (tek kabin, çift kabin), panel/panelvan tipi taşıtların da aylık kiralama bedelinin, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2'sini aşamayacağı, fiilen arazi üzerinde çalışan arazi pick-up (kamyonet) tipi taşıtların ise, söz konusu % 2'lik sınırlamanın dışında tutulması gerektiği mütalaa edilmektedir” şeklinde olduğu görülmüştür. Yukarıda yapılan inceleme ve doküman düzenlemeleri neticesinde, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde, isteklilerin sunacakları araçların kasko değerlerinin kontrolü amacıyla 4x2 ve 4x4 çift kabin pikaplar ile binek araçlar için ruhsat fotokopisi veya Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği kasko değer belgelerine ilişkin beyanın yeterlik kriteri olarak belirlendiği ve teklif edilen aylık kiralama bedelinin araçların ortalama kasko değerinin %2’sini aşması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılacağı açıkça düzenlenmiştir. Sonuç olarak Teknik Şartname’de ihale kapsamında kullanılacak araçların özelliklerinin düzenlendiği Tablo-1’in 2, 3, 7, 8, 19 nolu satırlarında şikayete konu edilen araçlar için ihale dokümanında “fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up” olduklarına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığından ve anılan araçların niteliğinin pikap/kamyonet olmasından dolayı anılan satırlardaki araçların İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde “ Ruhsat veya Kasko değeri gösterir belge ” istenen nitelikteki araçlar olarak değerlendirilebileceği, ancak Teknik Şartname’de panelvan/minivan olduğu belirtilen anılan tablonun 15 ve 16’ncı satırlarında yer alan “Çorba Dağıtım aracı/mobil büfe” ve “Yemek Servis Aracı (1+1 Ticari Panelvan)” araçlarının 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 3’üncü maddesinde panel araçların "yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikaplar" olarak tanımlanması ve Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinde "panel" tipi araçların %2’lik kısıtlamaya tabi araçlar arasında açıkça sayılması, Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğünden alınan cevabi yazıda panel/panelvan tipi taşıtların aylık kiralama bedelinin, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2'sini aşamayacağının açıkça ifade edilmesi sebebiyle; bu araçların ihaleye katılım belgesinde yeterlik kriteri olarak belirlenen beyana konu araçlar arasında sayılmamasının, tekliflerin sunulmasının ve değerlendirmesinin sağlıklı bir şekilde yapılmasını engelleyici nitelikte bir aykırılık olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. …” hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: SÜRÜCÜSÜZ TAŞIT VE İŞ MAKİNESİ KİRALAMA HİZMET ALIMI b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 9 aylık 42 kalem sürücüsüz taşıt ve iş makinesi kiralama hizmet alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Mersin Büyükşehir Belediyesi Sınırları içerisinde görev verilen işler gerçekleştirilecektir.” düzenlemesi, “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “… Tüm taşıt ve iş makinalarında kullanılan akaryakıt, şoför ve operatörler İdareye aittir. …” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin teknik özelliklerin düzenlendiği Tablo-1’in itirazen şikayete konu kısımlarına aşağıda yer verilmiştir. ARAÇ TEKNİK ÖZELLİKLERİ No Açıklama Teknik Özellikler Araç Sayısı Model 10 Vidanjör (16-20ton) Motor Gücü: En az 400 HP Motor Hacmi: En az 12.000 cc Yakıt: Dizel Vites: Manuel/Otomatik Klima: Var Diğer: Toplam Tanker kapasitesi (Temiz su+Atık su) 16-20 m 3 olacaktır. Islak kuru vakumlama yapabilmeli, Basınç hortumu uzunluğu en az 50 m, aynı anda hem kanal temizleme ve hem de vakum yapabilme yeteneğine sahip olmalı. Vakum pompası min 4000 m3/h emiş gücüne sahip olacak, Sulama başlıklı ve emme basma pompalı olacak Yol-Yıkama-Temizleme özellikli, 2-3 Ton arasında Temiz Su tanklı (atık su tankından bağımsız yandan krom tanklı), AİTM belgesine sahip olacaktır. Ruhsata vidanjör ekipmanı işlenmiş olacaktır. 1 2020 ve üzeri 22 Vabil Silindir Motor Gücü: En az 130 HP Yakıt: Dizel Diğer: Boş Çalışma Aralığı: En az 9000 kg Su tank kapasitesi en az 600 litre olacaktır. Standart sıkıştırma uzunluğu: En az 1800 mm olacaktır. Lastik adedi ön/arka 4+4 olacaktır. Lastiklerin hava basıncı operatör kabininden ayarlanabilecektir. Sulama sistemi; su tankı veya tankları, su filtresi, pompa, elektronik kumanda, hortum, morular ve su püskürtme memelerinden oluşacaktır. 1 2020 ve üzeri 23 Freze (Asfalt Kazıma) Motor Gücü: En az 590 Hp Turbo dizel motor olacaktır. Yakıt: Dizel Makine yürüyüş sistemi, paletli ve tahrikli sistem olacaktır. Kazıma ve yürüyüş sistemi için en az 2 değişik vites bulunacaktır. Makina da makinayı daima yere paralel <onumda tutan sistem mevcut olacaktır. Cazıma tamburu üzerindeki kazıyıcı uç adedi en az 160 adet olacak ve uçlar ırasında ki boşluk maksimum 15 mm alacaktır. Kazıma Hızı: En az 4 km/saat Kesme genişliği: En az 2000 mm Kesme derinligi:0-400 mm ayarlanabilir. Çalışma aralığı: En az 24.000 kg 1 2020 ve üzeri 24 Finişer (Paletli Asfalt Döşeyici) Motor Gücü: En az 180 HP 6 silindirli olacaktır. Yakıt: Dizel Makinanın yürüyüş sistemi hidrostatik tahrikli olacaktır. Makinanın asfalt serme kalınlığı 0-50 cm. arasında serme kalınlığı ayarlanabilir olacaktır. Hazne kapakları hidrolik olarak kapatılıp açılabilmelidir. Haznenin arasında malzeme dökülmesini önleyen kapak hidrolik olarak kumanda edilecektir. 2 adet sabit uzatma takılarak makine 7.5 metre serim yapabilmelidir. Tablanın eğim ve kalınlığı manuel olarak ayarlanabileceği gibi elektronik beyin ve duyargalar sayesinde otomatik olarak ayarlanabilmelidir ve bunun için 1 adet elektronik kumanda panosu, 1 adet eğim duyargası, 2 adet kalınlık duyargası ve 2 adet tabla kumandası tüm kablo ve ekipmanlarıyla birlikte verilecektir. Serme kapasitesi en az: 800 ton/saat Ana genişliği en az 2.5 metre olacaktır. Ana tabla genişliği (açık) en az 6 metre olacaktır. Sabit uzatma: en az 2 adet ve en az 75 cm uzunluğunda olacaktır. Isıtıcı elektrikli termostat kontrollü olacaktır. 2 2020 ve üzeri 40 Teleskobik Mobil Vinç (50 tonluk) Motor Gücü: En az 350 HP Motor hacmi: En az 12000 cc Yakıt: Dizel Kaldırma Kapasitesi En az: 50 ton Bom Uzunluğu en az: 35 metre dingil sayısı en az: 3 Yük kaldırırken aynı zamanda 180 derecelik dönüş yapabilecek kabiliyette olacaktır. 1 2018 Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde idareler tarafından alınacak hizmetin teknik kriterleri ve özelliklerinin belirleneceği, bunların verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra, idarenin ihtiyacını karşılarken ihaleye konu hizmet alımının kriterlerini belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunmaktadır. Bu nedenle, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu hizmetin niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, ihaleye konu hizmet alımının konusunu oluşturan araçlara ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile sınırlandırılmıştır. Teknik şartnamelerin idarelerin ihtiyaçlarını karşılama noktasında hazırlandığı ve idarelerin ihtiyaçlarını ihtiyacını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması açısından takdir yetkisi bulunduğu ve ihtiyacın belirlenmesi noktasında belli bir aracın/araçların özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğu bulunmadığı, kaldı ki esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak düzenlemelerin olması gerektiği anlaşılmıştır. Başvuruya konu ihalede idarece şoförsüz ve yakıtsız olarak 9 aylık süreyle 42 kalem sürücüsüz taşıt ve iş makinesi kiralanmasının öngörüldüğü, Teknik Şartname’nin ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin teknik özelliklerin düzenlendiği “Araçların Teknik Özellikleri” başlıklı bölümünde her bir araç/iş makinasının türü bakımından motor gücü, motor hacmi, kapasite, ağırlık, kesme genişliği ve derinliği, serme kapasitesi, bom uzunluğu, kaldırma kapasitesi gibi teknik ve performansa ilişkin kriterlerin ayrı ayrı belirlendiği görülmüştür. Anılan düzenlemelerde “en az”, “en fazla”, “aralığında” gibi ibarelere yer verilmek suretiyle belirli bir teknik eşik ya da alt/üst sınır öngörülerek belli bir performans seviyesinin altında kalan araçların kapsam dışında bırakıldığı; ancak bunun ötesinde belirli bir marka, model, patent, menşei veya ürünü açık bir şekilde işaret eden yahut fiilen tek bir üreticiyi açıkça belirten nitelikte bir düzenlemeye yer verilmediği, teknik kriterlerin, idarenin hizmet standardı ve organizasyon yapısı çerçevesinde ihtiyaçlarını hangi teknik seviyedeki araçlarla karşılamayı uygun gördüğünü ortaya koyan asgari/azami limitler niteliğinde olduğu; başvuru sahibinin iddiasını destekler mahiyette herhangi bir belge ve bilgi de sunmadığı, kaldı ki ihale konusu hizmet alımı kapsamındaki taşıt ve iş makinelerinin isteklilerin öz malı olmasının şart koşulmadığı, dolayısıyla üçüncü kişilerden kiralanmasının da mümkün olduğu hususları birlikte dikkate alındığında, iddia konusu düzenlemelerin idarenin ihtiyaçlarını belirleme ve bu ihtiyaçlara uygun teknik kriterleri tespit etme konusundaki takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 3 (üç) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/3 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 85.407,30 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.