2025/1791359 İhale Kayıt Numaralı "ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI ÇEVRE KORUMA VE KONTROL ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜNE FİZİKSEL ETKİLİ LARVASİT ALIMI" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Promise Çevre Sağlığı İlaçları ve Hizmetleri İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mal Alımları Şube Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1791359 İhale Kayıt Numaralı “ Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Şube Müdürlüğüne Fiziksel Etkili Larvasit Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mal Alımları Şube Müdürlüğü tarafından 21.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Şube Müdürlüğüne Fiziksel Etkili Larvasit Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Promise Çevre Sağlığı İlaçları ve Hizmetleri İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. nin 14.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.11.2025 tarih ve 201304 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2426 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye ait Teknik Şartname’nin mevcut haliyle belirli bir ürünü tarif ettiği, piyasada bu içerikli sadece Roksan firmasının Aquatinin AMF isimli ürününün bulunduğu, idare tarafından genel ve soyut gerekçelerle şikâyet başvurusuna red cevabı verildiği, Teknik Şartname’de yer alan %89 PDMS oranının önüne “en az” ibaresinin eklenmesi ve Dioctyl Ether oranının esnetilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir. (3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir…” hükmü bulunmaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Fiziksel Etkili Larvasit Alımı b) Türü: Mal alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Fiziksel Etkili Larvasit Alımı - 3000 Litre Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Larvasitler, Limontepe Merkez Ambarı Üniversiyat Caddesi No:4 Limontepe-İzmir Adresine Teslim Edilecektir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde “Alınacak miktar 3.000 (üç bin) litredir. Ürün aşağıdakilerden birini içermelidir: %89 PDMS (polydimethylsiloxane) içeren ürün; kayıt belgesinde ürünün hem sıvı hem de kapsül yapısına ait bilgileri yer almalıdır. Veya; % 100 Dioctyl ether içeren ürün: bitkisel bazlı uygunluğunu gösteren ulusal/uluslararası belgelendirme kuruluşları tarafından sertifikaya sahip olmalıdır. Bu belge teklif ile birlikte sunulmalıdır. Yüzeyde oluşturduğu ince film tabakası ile sivrisinek larvalarının yüzeye tutunmasını engelleyerek fiziksel yolla etki etmeli ve kendiliğinden yayılma özelliğine sahip olmalıdır. Sivrisinek larva ve pupalarına karşı öldürücü nitelikte olmalıdır. Ürün sivrisinek pupalarına karşı denenmiş olmalı, bu etkinliği ulusal/uluslararası yetkili laboratuvarlarında çalışılmış olmalı ve belgelendirilmelidir. Bu belge teklif ile birlikle verilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır. Başvuruya konu ihalede toplam (4) adet ihale dokümanı indirildiği, 21.11.2025 tarihinde yapılan ihaleye iki istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonu kararı alınmadığı anlaşılmıştır. Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde, alınacak ürünün %89 PDMS (polydimethylsiloxane) içeren ve kayıt belgesinde ürünün hem sıvı hem de kapsül yapısına ait bilgileri yer alan bir ürün olması veya bitkisel bazlı uygunluğunu gösteren ulusal/uluslararası belgelendirme kuruluşları tarafından sertifikaya sahip %100 Dioctyl ether içeren bir ürün olması gerektiği, dolayısıyla idarenin ürün içeriğini belirli kimyasal oranlarla sabitlediği anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’de yer verilen etken maddelerden biri olan PDMS’nin (polydimethylsiloxane), silikon bazlı bir polimer olup su yüzeylerinde oluşturduğu ince film tabakası sayesinde yüzey gerilimini değiştirdiği, bu yolla sivrisinek larva ve pupalarının su yüzeyine tutunarak solunum yapmasını fiziksel olarak engellemeye olanak tanıdığı anlaşılmıştır. Alternatif olarak düzenlenen Dioctyl ether maddesinin ise benzer bir fiziksel etki mekanizmasına sahip olduğu, su yüzeyinde hızla yayılarak film tabakası oluşturup larvaların yaşam döngüsünü kırmak amacıyla kullanıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde idarelerin rekabeti sağlamakla yükümlü olduğu, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde ise teknik kriterlerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Teknik şartnamelerin hazırlanmasında, idarelerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik teknik kriterleri belirleme konusunda takdir yetkisi bulunmakla birlikte, bu kriterlerin rekabeti engelleyici nitelikte olmaması ve piyasada ihtiyacı karşılayabilecek ürünleri dışlamaması gerekmekte olup Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemelerin, belirli ürün veya formülasyonları işaret edecek şekilde daraltıcı olmaması gerektiği anlaşılmaktadır. İdare tarafından şikâyet başvurusuna verilen cevapta, Teknik Şartname’de yer verilen aktif maddeler, aktif madde oranları ve ürün formülasyonlarının belirlenmesinde çalışılan saha koşulları, idarenin önceki uygulamaları ve geçmişte kullanılan ürünlere ilişkin deneyimlerin dikkate alındığı, ayrıca söz konusu kalemde birden fazla isteklinin ve ürünün bulunması nedeniyle rekabet ortamının sağlandığı ifade edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet başvurusunda iddia edilen hususların, alım konusu larvasit’in kimyasal özelliklerine ilişkin olması nedeniyle 18.12.2025 tarihinde akademik bir kuruluştan “Teknik Şartname'nin 1'inci maddesinde yer alan ürünün %89 PDMS içerme veya %100 Dioctyl ether içerme şartlarının belirli bir ürün ve firmayı işaret edip etmediği, 2) İddia konusu oranların alım konusu ihtiyacın karşılanması noktasında teknik zorunluluk olup olmadığı,” ifadelerine yer verilerek teknik görüş talep edilmiştir. Akademik kuruluştan gelen 25.12.2025 tarihli yazıda “1-İlgili ihalenin Teknik Şartnamesinin 1'inci maddesinde adı geçen ürünler (%89 PDMS veya %100 Dioctyl Ether) T.C. Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı " tarafından "Aktif Madde İçermeyen Biyosidal Ürünler" kapsamında değerlendirilmektedir ve “Bildirim Kaydı Almış Aktif Madde İçermeyen Biyosidal Ürünler Listesi” şeklinde listelenmiştir. Ancak bu listeye ulaşılamamıştır (ilgili link aktif değildir) ve Bakanlığın ilgili biriminden konuya ilişkin şifahi bilgi alınmıştır. Benzer özellikteki ruhsatlı ürünlerin tamamının olduğu bir listenin hâlihazırda bulunmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla ilgili yazınızın 1. maddesinde "%89 PDMS içerme veya %100 Dioctyl ether içerme şartlarının belirli bir ürün ve firmayı işaret edip etmediği,” sorusunu elimizdeki mevcut verilere göre hakkaniyetli biçimde yanıtlamak maalesef mümkün değildir. Belki basit bir internet araması ile bu tür ürünlere ulaşmak ve karşılaştırma yapmak olasıdır ancak söz konusu ürünlerin ruhsatlarının geçerli olup olmadığını anlamak mümkün değildir. Bu konuda en doğru bilginin T.C. Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Çevre Sağlığı Daire Başkanlığının ilgili biriminden edinileceği muhakkaktır. 2- "İddia konusu oranların alım konusu İhtiyacın karşılanması noktasında teknik zorunluluk olup olmadığı” oldukça karmaşık bir konudur. Biyosidal ürünler ister "Bir veya Birden fazla Aktif Madde İçeren Biyosidal Ürünler" isterse "Aktif Madde İçermeyen Biyosidal Ürünler" olsun belli fiziksel ve kimyasal özelliklere sahiptir ve bu özellikler ürünlerin sahadaki başarılarını belirlemede kritik öneme sahiptir. Örneğin benzer aktif yüzdesine sahip iki ürün sahada çok farklı etki gösterebilir. Bu etki Sağlık Bakanlığının belirlediği sınırlar içinde olmasına rağmen bir ürün diğerinden daha başarılı olabilir. Bu nedenle son kullanıcılar (Bu olayda Belediye) genellikle daha önceden tecrübe ettikleri ve etkisinden emin oldukları ürünleri tercih etmeye meyillidirler. Nitekim şikâyetlere verdikleri cevapta ihale şartnamelerinin "Saha koşulları ve deneyimlerin dikkate alınarak hazırlandığı” ve "Aktif madde ve oranlarının daha önce kullanılan ürünlere göre belirlendiği" şeklinde savunma yapmaktadırlar. Sonuç olarak iddia konusu oranlar alım konusu ihtiyacın karşılanması noktasında teknik bir zorunluluk değildir ancak yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınarak bir değerlendirme yapmakta da fayda vardır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Bahse konu teknik görüş yazısında yer verilen ifadelerden sonuca varılamadığından, aynı akademik kuruluşa gönderilen 30.12.2025 tarihli yazıda “Kurumumuza gönderilen İlgi (b)'de kayıtlı yazıda muğlak ifadelere yer verildiği, bu nedenle bahse konu teknik görüş yazısında yer alan değerlendirmeler çerçevesinde nihai sonuca ulaşılamayacağı anlaşılmıştır. Bu noktada, İlgi (a)'da yer verilen sorulara yönelik aynı yazı ekinde yer alan belgeler dikkate alınmak suretiyle yeniden değerlendirme yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.” ifadelerine yer verilerek yeniden teknik görüş talebinde bulunulmuştur. Aynı akademik kuruluş tarafından gelen 06.01.2026 tarihli yazıda “PDMS (Polydimethylsiloxane) veya Dioctyl ether içeren ürünler T.C. Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı tarafından ‘Aktif Madde İçermeyen Biyosidal Ürünler’ kapsamında değerlendirilmektedir ve ‘Bildirim Kaydı Almış Aktif Madde İçermeyen Biyosidel Ürünler Listesi’ şeklinde listelenmiştir. Ancak bu listeye ulaşılamamaktadır (ilgili link ölüdür) ve Bakanlığın ilgili birimiyle görüşülerek konuya ilişkin şifahi bilgi alınmıştır. "Bildirim Kaydı Almış Aktif Madde içermeyen Biyosidal Ürünler Listesi"nin internet ortamından (sebep belirtilmemiştir) kaldırıldığı bilgisine ulaşılmıştır. Dolayısıyla daha önce göndermiş olduğunuz ilgili yazınızın 1. maddesinde "%89 PDMS içerme veya %10O Dioctyl ether içerme şartlarının belirli bir ürün ve firmayı işaret edip etmediği," sorusuna, elimizde herhangi bir liste olmadığı için doğru bir cevap vermek mümkün değildir. Örneğin Promise Çevre Sağlığı ilaçlan ve Hizmetleri İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin ilgili şikâyet dilekçesinin bir yerinde ‘Piyasada en az beş farklı firma tarafından üretilen yüzey gerilim ajanı vardır...’ ifadesi geçmektedir. Ancak bu beş üründen hangilerinin PDMS, hangilerinin dioctyl ether içerdiği belirtilmemiştir. Elimizde herhangi bir liste olmadığı için adı geçen beş farklı firmaya ait ürünlerin hangileri olduğu bilgisine tarafımızca ulaşılamamıştır. Sonuç olarak elimizde yeterli veri olmadığı için "Teknik Şartname'nin 1'inci maddesinde yer alan ürünün %89 PDMS içerme veya %100 Dioctyl ether içerme şartlarının belirli bir ürün ve firmayı işaret edip etmediğine ilişkin sorunuzu cevaplamak mümkün değildir. ‘İddia konusu oranların alım konusu ihtiyacın karşılanması noktasında teknik zorunluluk olup olmadığı’ sorusuna cevap: İddia konusu oranlar alım konusu ihtiyacın karşılanması noktasında teknik bir zorunluluk değildir. Söz konusu ürünler için bir yüzde aralığı verilerek veya ‘en az’ İbaresi eklenerek sorun çözülebilir.” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır. İdarenin saha koşulları ve önceki uygulamalara dayalı deneyimlerine atıf yapması, teknik şartnamenin hazırlanmasında belirli bir bilgi birikiminin esas alındığını göstermekle birlikte, anılan gerekçede %89 PDMS ve %100 dioctyl ether oranlarının neden tercih edildiğine, bu oranların teknik açıdan zorunlu eşik değerler olup olmadığına veya farklı oranlara sahip ürünlerin neden ihtiyacı karşılamayacağına yönelik somut ve ölçülebilir bir teknik açıklamaya yer verilmediği görülmektedir. Önceki alımlarda kullanılan aktif madde ve oranlar idarenin uygulama pratiği bakımından yol gösterici olmakla birlikte, bu hususun tek başına teknik şartnamede sabit ve dar oranlar belirlenmesini zorunlu kılamayacağı, teknik şartnamenin amacının geçmişte kullanılan ürünleri tekrar temin etmekten ziyade, idarenin ihtiyacını karşılayabilecek nitelikteki ürünleri objektif kriterlerle tanımlamak olduğu açıktır. İdarenin, başvuruya konu ihalede birden fazla katılımcı ve ürün bulunduğu yönündeki tespiti dikkate alındığında, iki isteklinin ihaleye katılım sağladığı anlaşılmakla birlikte bu durumun teknik şartnamede yer verilen oranların idarenin ihtiyacını karşılama noktasında piyasadaki tüm uygun ürünlere açık olduğunu ortaya koyma noktasında tek başına yeterli olmadığı değerlendirilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, idarenin saha koşulları, deneyimleri ve önceki alımlara ilişkin gerekçelerinin, teknik şartnamede belirlenen %89 PDMS ve %100 dioctyl ether oranlarının teknik açıdan zorunlu olduğunu ortaya koyacak nitelikte somut ve ölçülebilir verilerle desteklenmediği, akademik kuruluştan alınan teknik görüş yazısında iddia konusu oranların alım konusu ihtiyacın karşılanması noktasında teknik bir zorunluluk olmadığı, söz konusu ürünler için bir yüzde aralığı verilerek veya “en az” ibaresi eklenerek sorunun çözülebileceği ifadelerine yer verildiği de dikkate alındığında, söz konusu düzenlemenin fiilen rekabeti daraltıcı bir sonuç doğurduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 101.344,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.