2025/2208476 İhale Kayıt Numaralı "Operatörlü Paletli Ekskavatör Kiralama Hizmet Alım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: İkaş Grup Hafriyat İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Su ve Kanal İşletme Daire Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2208476 İhale Kayıt Numaralı “ Operatörlü Paletli Ekskavatör Kiralama Hizmet Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Su ve Kanal İşletme Daire Başkanlığı tarafından 06.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Operatörlü Paletli Ekskavatör Kiralama Hizmet Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak İkaş Grup Hafriyat İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 02.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.03.2026 tarih ve 210230 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/692 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; a) Ekskavatör kiralama ve amortisman giderleri kapsamında yapılan açıklamaların uygun olmadığı; Teknik Şartname’de belirtilen iş makinelerinin teknik özellikleri, model ve yaş şartına uygunluğuna dair ruhsat, fatura, amortisman tespit tutanağı veya SMMM tespit raporunun sunulmadığı, - Amortisman giderlerinin tevsiki amacıyla eğer sunulmuş ise; amortisman tespit tutanaklarının Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) veya Yeminli Mali Müşavir (YMM) onaylı olmadığı, - İhale konusu işin süresinin 24 ay olduğu ve sözleşme süreciyle birlikte fiili maliyet etkisinin üçüncü yıla sirayet ettiği dikkate alındığında, iş makinelerine ilişkin amortisman giderlerinin en az üç yıllık maliyet projeksiyonu üzerinden hesaplanması gerektiği halde, yalnızca iki yıllık amortisman süresi esas alınarak açıklama yapılmasının haksız avantaj sağladığı, - İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak 1 adet paletli ekskavatöre ilişkin fiyat teklifi ekinde herhangi bir belge ve bilginin bulunmadığı, - Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği halde, bu hususa ilişkin satış tutarı tespit tutanağı ekinde, teklifi veren firmanın ticaret sicil gazetesinin aslı veya onaylı sureti ile tutanağı imzalayan yetkilinin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulmadığı, - Fiyat teklifindeki tarih ve sayı numaraları ile satış tutarı tespit tutanağındaki tarih ve sayı numaralarının uyumlu olmadığı veya tarih ve sayılara yer verilmediği, - Fiyat tekliflerinin düzenlenme tarihinin, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olmadığı, - Satış tutarı tespit tutanaklarının ait olduğu dönemin, ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde olmadığı, - İş makinesi kiralama işlerinde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olarak maliyet tespit tutanağı sunulması gerektiği, satış tutarı tespit tutanağı ile yapılan açıklamaların kabul edilemeyeceği, b) Bakım onarım giderleri kapsamında yapılan açıklamaların uygun olmadığı; iş makineleri yönünden bakım onarım maliyetlerinin ortaya konulması gerektiği halde, iş makinelerinin özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin yer almadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılarından alınmadığı, - Fiyat teklifinin üzerinde gerekli ibarenin bulunmadığı, - Fiyat tekliflerinin SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken bu işlemlerin hiç yapılmadığı ya da serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalandığı, - Fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama ve bakım onarım bulunmadığı, - Bakım, onarım ve yedek parça maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, - İhale konusu işin 24 ay olduğu ve aylık çalışma saatlerinin 225 saat olduğu dikkate alındığında her bir iş makinesi için toplam 5.400 saat çalıştırılması öngörüldüğü halde, üretici ve distribütör firmalar tarafından yayımlanan bakım ve işletme talimatları gereği belirli saat aralıklarında (ilk 50 saat, 250 saat, 500 saat, 1000 saat, 1500 saat, 2000 saat) yapılması zorunlu bakım ve değişim işlemlerine ilişkin hiçbir açıklamanın yer almadığı, - Sunulan satış tutarı tespit tutanağının yalnızca fiyat teklifiyle uyumlu birim bedellerin defter kayıtlarına uygunluğunu gösterdiği, ancak makine ve ekipmanların teknik kullanım detaylarına, bakım-onarım maliyetlerine veya çalışma periyotlarına ilişkin hiçbir açıklama içermediği, - Hangi bakımların hangi saat aralıklarında yapılacağı, hangi parçaların değişeceği, hangi işçiliklerin uygulanacağı, maliyet hesaplamasının hangi teknik verilere dayandığı hususlarında herhangi bir bilgi veya belgeye yer verilmediği, c) Sigorta giderleri kapsamında yapılan açıklamaların uygun olmadığı, karayolları zorunlu mali sorumluluk sigorta giderleri ile kasko sigorta giderleri yönünden aykırılıklar bulunduğu, - Poliçelerin, iş makinelerinin marka, model ve ruhsat bilgilerine göre ayrı ayrı düzenlenmediği, işin süresinin tamamını kapsayacak şekilde düzenlenmediği, kazıcı ve yükleyicilerin marka, model ve ruhsat bilgileri gözetilmek suretiyle ayrı ayrı hazırlanmadığı, - Sunulan poliçelerin ekskavatörlere ait marka, model, ruhsat veya motor numarası bilgilerini içermediği, poliçenin genel nitelikte olduğu ve işe özgü bir maliyet bileşenini tevsik etmediği, - Söz konusu poliçelere ilişkin olarak ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğünden alınması gereken teyit yazısının sunulmadığı, ç) Araç takip sistemi giderleri kapsamında yapılan açıklamaların uygun olmadığı; ekskavatörün yüklenici tarafından araç takip sistemi (ATS) monte edilerek idareye faal halde teslim edileceğinin ve bu sisteme ilişkin tüm giderlerin yükleniciye ait olduğunun ve ayrıca ATS’ye ilişkin kullanıcı adı ile şifrelerin idareye teslim edileceğinin ihale dokümanında açıkça düzenlendiği, ancak bu maliyet kalemlerine yapılan açıklamalarda yer verilmediği ya da bu giderlerin somut ve belgelendirilebilir şekilde tevsik edilmediği, d) Vergi giderleri bakımından yapılan açıklamaların uygun olmadığı; sözleşme damga vergisi, ihale karar pulu ve Kamu İhale Kurumu payı gibi sözleşme giderleri kapsamında yer alan zorunlu mali yükümlülüklerin eksik ve hatalı hesaplandığı, bu gider kalemlerine ilişkin herhangi bir ayrıntılı hesaplamaya ya da belgelendirici açıklamaya yer verilmediği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü, Anılan Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde “Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelere ilişkin düzenlenecek sözleşmelerden, bedeli yüzmilyar Türk Lirasını (Beşmilyonüçyüzotuzaltıbinaltıyüzkırkbeş Türk Lirasını)* aşanlar için yükleniciden tahsil edilecek sözleşme bedelinin onbinde beşi (İdareler ve noterler bu tutarın yüklenici tarafından Kurum hesaplarına yatırıldığını sözleşmelerin imzalanması aşamasında aramak zorundadır.)” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “… (2) İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur. (3) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile isteklinin kendi malı sayılır. …” hükmü, “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. (3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. (4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur. (5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “… 8.4. İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir. …” açıklaması, “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. …” açıklaması, “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan satış tutarı tespit tutanağı (KİK106) e-formunun son bölümünde “ Ek: 1) Mükellef Adına Tutanağı İmzalayanın İmza Beyannamesi ile Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olunduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti 2) Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesinin Aslı ya da Sureti” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Operatörlü Paletli Ekskavatör Kiralama Hizmet Alım İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 1 Adet Operatörlü Paletli Ekskavatör Kiralama Hizmet Alım İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: MARSU Genel Müdürlüğü istasyon yerleşkesine teslim edilecektir.” düzenlemesi, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir. 20.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “Madde 25- Teklif fiyata dâhil olan giderler 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Tüm tamir, bakım ve onarım (lastik, cam dahil), yedek parça ve sarf malzemeleri, fenni ve egsoz muayeneleri, trafik masrafları, gezici servislerle yapılacak hizmet bedeli (tamir, bakım, yolda kalma halinde çekici temini), yapıştırılacak olan logo yazı ve folyo giydirme bedeli, her türlü nakliye giderleri ile teknik şartnamede belirtilen bütün giderler ile ihale dokümanında belirtilen bütün giderler teklif fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “Madde 29- Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesi 29.1. Teklifler, ihale komisyonu tarafından ihale tarih ve saatinde EKAP’ta açılır. Yaklaşık maliyet tutarı ile teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır. 29.2. Bu aşamada, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığı ve EKAP üzerinden yapılan sorgulamalara göre; ihale tarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı ile kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Yabancı isteklilerin; ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına yönelik kontrol Türkiye’deki borçları yönünden yapılır, kendi ülkelerinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına ilişkin kontrol ise sözleşmenin imzalanması aşamasında gerçekleştirilir. İlgisine göre yaklaşık maliyet tutarı, teklif verenler, teklif fiyatları ve açılamayan teklifler ile yapılan diğer işlemlere ilişkin hususlar tutanağa bağlanır ve bu tutanak isteklilere bildirilir. 29.3. Teklifler açıldıktan sonra 29.2’nci madde kapsamında uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. 29.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 29.5. 29.3’üncü ve 29.4’üncü maddelere göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, aşırı düşük tekliflerin tamamı değerlendirilir. 29.6. Değerlendirme işlemi, bu Şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. İhaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. İhaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden belirtilen yöntemlerle teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. 29.7. İhale komisyonu Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 31 inci maddeye göre değerlendirir. 29.8. Aşırı düşük teklif açıklamaları, 29.5 inci ve 29.6 ncı maddelere göre yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda teklifi geçerli olduğu tespit edilen isteklilerden istenir. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden sunmayan veya sunduğu açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Açıklama kapsamında yüklenen belgeler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. Fiziki olarak sunulması istenilen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri reddedilerek geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.9. Numune/demonstrasyon istenen ihalelerde numune/demonstrasyon değerlendirmesi ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci olması öngörülen teklifler için yapılır. Numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.10. Değerlendirme işlemlerine, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile belirlenecek ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif tespit edilinceye kadar devam edilir. 29.11. Tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan istekliler ile numune/demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri tutanağa bağlanır. 29.12. 29.6 ncı madde kapsamında fiziki olarak sunulması istenen belgeleri, verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.13. 29.9 uncu madde kapsamında numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ile 29.12nci maddede sayılan fiiller, ihale kararını etkileyecek davranış olarak kabul edilir ve bu davranışlarda bulunan istekliler hakkında Kanunun 17nci madde hükümleri uygulanır.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 24 (YirmiDört) aydır 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanında yer alan birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer verildiği gibi düzenlenmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Operatör Vasıflı Şoför(Brüt asgari ücretin %60 fazlası) Ay 1 24 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Ekskavatör (Paletli, 30 Ton Kapasiteli, En Az 2015 Model ve üzeri) adet x ay 24 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1.Mardin Büyükşehir Belediyesi, Mardin Su ve Kanalizasyon idaresi (MARSU) Genel Müdürlüğü bünyesinde çalıştırılmak üzere aşağıdaki listede ayrıntıları belirtilen 24 ay süre ile Operatörlü Ekskavatör Kiralama Hizmet Alımı işidir.” düzenlemesi, “Kiralanacak İş Makinelerine İlişkin Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1.Paletli Ekskavatör SIRA NO. ARACIN ADI MİKTARI [ADET] AÇIKLAMA 1 Ekskavatör 1 Model yılı, 2015 veya üzeri olacaktır. Çalışma ağırlığı en az 30.000 kg olacaktır. Makine çalışma saati çalışır vaziyette olacaktır. Paletli olacaktır. Kırıcılı ve kovalı(dar ve geniş kazı yapabilecek) olacaktır. Brüt güç 210 kW, Motor devrinde 1.800 rpm olacaktır. Bütün iş makinaları kara yolları yönetmeliğine uygun olacaktır. (İlk yardım çantası, reflektör, çeki zinciri, tepe lambası, uyarı ikaz sireni vb.) Gerekli ikaz ve işaretleri bulunacaktır. Ekskavatör, Mardin Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde görev yapacaktır. İdare gerek gördüğü hallerde il dışında görevlendirme yapabilecektir. Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışması yaptırılacaktır. Çalışma saatleri 08:00-17:00 Aralığında olacaktır. İhtiyaç durumunda başlanmış olan iş aciliyet gerektiriyorsa iş tamamlanmadan paydos edilmeyecek olup fazla çalışılan saatler kadar hafta içi izin verilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden, itirazen şikâyet başvurusuna konu ihalenin, işe başlama tarihinden itibaren 24 ay süreyle “Operatörlü Paletli Ekskavatör Kiralama Hizmet Alımı” olduğu ; ihalenin, teklif bedeli sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek sonuçlandırılacağı anlaşılmaktadır. İdari Şartname’de söz konusu ihalede ihalenin tamamına teklif verilebileceği düzenlenmiş olup ihale komisyonunun 23.02.2026 tarihli kararında; ihalenin Arif Sun üzerinde bırakıldığı, Kayra Kent İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerinden teklifleri aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği ve idarenin hangi unsurların teklifte önemli bileşen olarak belirleneceği hususunda takdir yetkisinin bulunduğu anlaşılmakta olup söz konusu takdir yetkisi kapsamında idare tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilere EKAP aracılığıyla 09.01.2026 tarihinde tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “İşçilik maliyetleri (ücret, SGK primi, vergi ve yasal yükümlülükler, operatörün iş mahalline gidiş dönüş, iaşe ve barınma giderleri) Kullanılacak ekipman, araç, gereç ve bunlara ilişkin giderler Genel giderler ve kâr oranı Hizmetin yerine getirilmesinde sağlanan avantajlı koşullar Amortisman, araç kasko ve trafik sigortası, rutin bakım ve araç kiralanacak ise kiralama bedeli” iş kalemlerinin bahse konu ihalede önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli Arif Sun tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin belgelerin incelenmesi neticesinde; - Çalıştırılacak 1 adet ekskavatör edinim maliyetine yönelik olarak kendi malı olan araç üzerinden açıklama yapıldığı, - İstihdam edilecek 1 işçi operatörün giderlerine yönelik olarak “İşçilik Hesaplama Modülü” kullanılmak suretiyle açıklama yapıldığı, - Ekskavatör bakım onarım maliyetine yönelik “proforma fatura” başlıklı belge ile açıklamada bulunulduğu, - Sigorta giderlerine yönelik sigorta acentesi olduğu anlaşılan firmadan alınan “fiyat teklifi” başlıklı belge ile açıklamada bulunulduğu, Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin belgelerin incelenmesi neticesinde; - Çalıştırılacak 1 adet ekskavatör edinim maliyetine yönelik olarak kiralamaya ilişkin “proforma fatura” isimle belge üzerinden açıklama yapıldığı, - İstihdam edilecek 1 işçi operatörün giderlerine yönelik olarak haftalık 45 saat çalışma süresi dikkate alınarak SGK işveren payları ve yasal yükümlülükler esas alınarak açıklama yapıldığının belirtildiği, - Bakım ve sarf giderine ilişkin olarak yakıt giderinin idareye ait olduğundan bahisle ve ayrıca ekskavatörün kiralama yöntemiyle ediniminden ötürü bakım giderlerinin de iş makinesini kiraya verene ait olduğundan bahisle tevsiken bir belge sunulmadığı, - Sigorta giderine ilişkin tevsiken açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır. (a) bendinde yer verilen iddiaya ilişkin olarak; İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; paletli ekskavatörün edinimine ilişkin kiralama fiyat teklifi ile açıklama yapılmadığı anlaşıldığından, ekskavatör kiralama fiyat teklifinin ve bununla bağlantılı diğer bilgi ve belgelerin mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiaların dayanaksız nitelikte olduğundan yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ise ekskavatörün temin edilmesine ilişkin kendi malı üzerinden açıklamada bulunmadığı anlaşılmış olup, söz konusu isteklinin amortisman giderini mevzuata uygun tevsik etmediği yönündeki iddiaların da dayanaksız nitelikte olduğundan yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ekskavatör edinimine yönelik olarak kendi malı üzerinden açıklama yaptığı, bu kapsamda istekli tarafından ekskavatöre ait tescil belgesi ile bu iş makinesine ilişkin düzenlenen edinme faturasının sunulduğu, araca ait tescil belgesinin, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde kendi malı olarak araç sunulması durumunda araçların isteklinin kendi malı olduğunu göstermesi gereken belgeler açısından yeterli olduğu, ancak sunulan belgeler üzerinden teklif edilen aracın, Teknik Şartname’nin ilgili düzenlemelerinde öngörülen teknik kriterlerin tamamının karşılanıp karşılanmadığının anlaşılamadığı, Aşırı düşük teklif açıklamalarını isteklinin kendi malı araçlarla yapması durumunda aşırı düşük teklif sahiplerinin ayrıca amortisman hesaplarına ilişkin uygun belgeleri de sunmalarının gerektiği, ancak söz konusu istekli tarafından amortisman tutarının defter kayıtlarıyla uyumlu olduğuna ilişkin meslek mensubu tarafından imzalanmış amortisman payı tespit tutanağı veya tevsik edici nitelikte benzeri diğer bilgi/belgelerin sunulmadığı, dolayısıyla yapılan açıklamaların bu yönüyle mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kiralamaya ilişkin “Proforma fatura” başlıklı belgenin sunulduğu ancak söz konusu belgenin meslek mensubunca kaşelenip imzalanmış gerekli şekil şartlarını taşıyan bir “fiyat teklifi” niteliğinde olmadığı, dolayısıyla fiyat teklifi ve dayanak nitelikteki diğer bilgi ve belgelerin sunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle de yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. (b) bendinde yer verilen iddiaya ilişkin olarak; İhale dokümanında bakım ve onarım (lastik ve cam dahil) giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında genel bir ifade ile “rutin bakım” kaleminin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, bu çerçevede yapılan incelemede; İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bakım ve onarım maliyeti için “Proforma fatura” başlıklı belgenin sunulduğu, ancak söz konusu belgenin meslek mensubunca kaşelenip imzalanmış gerekli şekil şartlarını taşıyan bir “fiyat teklifi” niteliğinde olmadığı, dolayısıyla fiyat teklifi ve dayanak nitelikteki diğer bilgi ve belgelerin sunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin bakım onarım maliyetine yönelik olarak, ekskavatörün kiralama yöntemiyle temin edileceğinden bahisle bu gibi giderlerin iş makinesini kiralayana ait olduğundan bahisle açıklama sunulmadığının ifade edildiği, ancak önemli teklif bileşeni olarak belirlenen maliyet kalemlerinin tevsik edici nitelikte belgeler ile açıklanmasının ihale mevzuatının bir gereği olduğu, bu çerçevede söz konusu gider kalemi için açıklama yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle de yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. (c) bendinde yer verilen iddiaya ilişkin olarak; Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.3.4'üncü maddesinde sigortaya ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının hangi yöntemle yapılacağının özel ve müstakil olarak düzenlendiği, bu çerçevede yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sigorta giderine ilişkin olarak Asrın Tuğra Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından düzenlenen “Fiyat teklifidir” başlıklı belgenin sunulduğu, ancak söz konusu belgede, bahsi geçen acente tarafından temsil edilen sigorta şirketinin (ana firmanın) adının dahi bulunmadığı, belge ekinde herhangi bir teyit belgesinin de sunulmadığı anlaşıldığından sigorta gideri için sunulan belgenin tevsik edici mahiyette olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenen sigorta gideri için herhangi bir açıklamada bulunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle de yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. (ç) bendinde yer verilen iddiaya ilişkin olarak; İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılacak paletli ekskavatörün kendi malı olduğundan bahisle ekipman, araç-gereç ve bunlara ilişkin giderlerin ayrıca açıklanmasına gerek bulunmadığı, bu giderlerin amortisman giderine dahil olduğunun belirtildiği görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesi uyarınca, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının sınırlarını ve kapsamını, idare tarafından gönderilen sorgulama yazısında açıkça belirtilen "önemli teklif bileşenleri" belirlemektedir. İdare tarafından sorgulama yazısında “ekipman, araç-gereç ve bunlara ilişkin giderler” gibi kalemler açıkça "önemli teklif bileşeni" olarak listelenmişse, bu kuralın istisnasının olmadığı, idarece belirlenen her bir önemli teklif bileşeninin Tebliğ'de öngörülen yöntemlerle (fiyat teklifi, maliyet tespit tutanağı vb.) tevsik edilerek açıklanmasının zorunlu olduğu, isteklinin salt aracın kendi malı olduğunu ve amortisman ayırdığını iddia ederek bu giderleri açıklamamasının mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından önemli teklif bileşeni olan “ekipman, araç-gereç ve bunlara ilişkin giderler”e yönelik açıklamada bulunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası bu yönüyle de yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. (d) bendinde yer verilen iddiaya ilişkin olarak; Aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “genel giderler ve kâr oranı” gibi genel bir ifadeyle açıklama talep edilen maliyet kalemine yönelik olarak ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından karar damga vergisinin (% 0,569 (binde 5,69), sözleşme damga vergisinin (% 0,948 (binde 9,48), teklif bedeli üzerinden KİK payının (% 0,05 (onbinde 5 ) uygun şekilde hesaplanarak açıklamaya dahil edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 64.652,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamı olan 64.652,00 TL’nin iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun olmadığı tespit edilen Arif Sun ve Kayra Kent İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi hâlinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.