REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -1-38 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-34/794-197 Karar Tarihi : 5.8.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Mehmet Ak if ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Burak SAĞLAM C. ŞİKAYET EDEN : Forging Metal Ltd. Şti. Rami Kışla Cad. No:119 Bayrampaşa/İstanbul 20 D. HAKKINDA
REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -1-38 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-34/794-197 Karar Tarihi : 5.8.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Mehmet Ak if ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Burak SAĞLAM C. ŞİKAYET EDEN : Forging Metal Ltd. Şti. Rami Kışla Cad. No:119 Bayrampaşa/İstanbul 20 D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN LAR : - Asil Çelik San. ve Tic. A.Ş. Gemiç Köyü Mevkii Orhangazi/Bursa - Cemtaş Çelik Makine San. ve Tic. A.Ş. Organize Sanayi Bölgesi A.O.S. Blv. No:3 16159 Bursa E. DOSYA KONUSU: Asil Çelik San. ve Tic. A.Ş ve Çemtaş Çelik Makine San. ve Tic. A.Ş nin kaliteli ve alaşımlı çelik ürününde birlikte fiyat belirledikleri iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesinde özetle, anılan teşebbüsün otomotiv, 30 savun ma, tarım ve maden sektörlerine çelik dövme ve işlenmiş parça üreten bir firma olduğu, hammadde olarak kaliteli ve alaşımlı çelik kullandığı, Türkiye de kaliteli ve alaşımlı çelik üreten Asil Çelik San. ve Tic. A.Ş. (Asil Çelik) ve Çemtaş Çelik Makine San. ve Tic. A.Ş (Çemtaş) olmak üzere iki şirketin bulunduğu, bu iki şirketin birbirine çok yakın fiyat listeleri çıkararak ürünlerini sattığı ve ayrıca yerel pazara kaliteli ve alaşımlı çelik tedarikini yurtdışı pazarlara göre %30 daha yüksek fiyatla gerçekle ştirdiği iddia edilmektedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.5.2009 tarih ve 3491 sayı ile intikal eden şikâyet dilekçesi üzerine hazırlanan 12.6.2009 tarih ve 200 9-1-38/BN-09-BS sayılı Bilgi 40 Notu , Rekabet Kurulu nun 24.6.2009 tarih li toplantısınd a görüşülmüş ve anılan iddialara ilişkin olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen 21.7.2009 tarih ve 2009 -1-38/ÖA-09-AG sayılı Önaraştırma Raporu, 28.7.2009 tarih ve REK.0. 05.00.00 -110/139 say ılı Başkanlık Önergesi ile 09-34 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR LERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda , Asil Çelik ve Çemtaş ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir soruş turma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. 50 09-34/794-197 2I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Taraflar I.1.1. Asil Çelik San. ve Tic. A.Ş. Asil Çelik 1974 yılında otomotiv sanayi ağırlıklı olmak üzere vasıflı ve özel çelikler üretmek için kurulmuş ve tesis 197 9 yılında hizmet vermeye başlamıştır. Başlangıçta Koç Holding bünyesinde kurulan şirket, 1982 yılında dünya çelik sektöründe yaşanan kriz ve dövizdeki kur farkının artması sonucunda devlet bünyesine alınmıştır. 2000 yılına kadar MKEK bünyesin de faaliyet gö steren şirketin % 96.75 oranındaki kamu hissesi 8 Ağustos 2000 tarihinde Yazıcı Güriş - Parsan Ortak Girişim Grubu 60 tarafından satın alınmıştır. 150.000 ton sıvı çelik kapasitesi ile kurulan şirkette, yıllar içerisinde yapılan yatırım ve iyileştirme çalış maları doğrultusunda önce 260.000 ton sıvı çelik sonra 235.000 ton mamul kapasitesine ulaşılmış, 2007 yılı sonu itibariyla tamamlanan yatırımlar sonunda ise 485.000 ton sıvı çelik, 410,000 ton mamul üretim kapasitesine ulaşılmıştır. Önaraştırma kapsamında yapılan incelemelerde anılan şirketin halen geçici olarak faaliyetlerine ara verdiği tespit edilmiştir. İlk olarak 12.11.2008 12.1.2009 tarihleri arasında üretime ara veren şirket, daha sonra ise 30.1.2009 tarihine kadar üretim yapmış, ancak bu tarihte ilgili sendika tarafından grev ve buna bağlı olarak işveren tarafından lokavt kararı alınmıştır. 70 I.1.2. Çemtaş Çelik Makine San. ve Tic. A.Ş. Çemtaş, Bursa Organize Sanayi Bölgesi nde 70 li yılların başlarında ülkede artan vasıflı çelik isteğini karşıla mak amacı ile, öncelikle çelikhane ünitesi olarak kurulmuş ve başarılı bir üretim döneminden sonra Modern Orta Kesit Haddehanesini de kısa sürede üretime alarak entegrasyonunu tamamlamıştır. Çoğunluk hissesine Bursa Çimento Fabrikaları A.Ş. nin sahip olduğ u şirketin hisseleri ayrıca halka açık olarak İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda işlem görmektedir. I.2. Sektöre İlişkin Bilgiler1 Vasıflı çeliğin kullanım alanı, inşaat demiri ve konstrüksiyon sanayiinden çok büyük 80 farklılıklar göstermekte olup, özell ikle otomotiv sanayii, makine imalat sanayii ve savunma sanayii içerisinde kullanılmaktadır. İnşaat ve konstrüksiyon sanayiinde kullanılan çelik türlerinde dört veya beş farklı kaliteden bahsedilir iken, vasıflı çelik söz konusu olduğunda, bu sayının 400 500 farklı kaliteye eriştiği, kesit çeşitliliği de devreye girdiğinde, 2000 3000 ile ifade edilecek rakamlara ulaştığı görülmektedir. Kullanım alanları itibarı yla, malzemeden beklenen özellikler göz önünde bulundurulduğunda, çok farklı koşullar ve yükler a ltında çalışmak durumunda olan ve hayati önem taşıyan parçaların imalinde kullanıldıkları dikkate alındığında, üretilmiş olan her bir çubuğun iç ve yüzey özelliklerinin yanı sıra, diğer fiziksel, kimyasal ve 90 metalürjik özelliklerinin sürekli kontrol altınd a tutulmasının ve test edilerek onaylanmasının ve ancak, bunu takiben müşteriye sevk edilmesinin uygun olabileceği görülecektir. 1 Bu bölümün hazırlanmasında Devlet Planlama Teşkilatı , Ana Metal Sanayi Özel İhtisas Komisyonu Raporu ndan (2007) faydalanılmı ştır. 09-34/794-197 3 Vasıflı çelik üretiminde önemli olan bir konu da, malzemenin üretimi kadar, bu malzemenin tamamlama işlemi adı verilen fa aliyetler çerçevesinde, muayenesi, kontrolü ve tespit edilen hataların, toleranslara ve müşteri taleplerine uygun olarak temizlenmesi ve hatalardan arındırılmasıdır. Ayrıca, özellikle otomotiv sektörünün bir 100 beklentisi olarak, üretim aşamalarında ve kontro l safhalarında tutulan tüm kayıtların, 15 yıl saklanmaları ve talep edildiğinde sunulmaya hazır tutulmaları istenilmektedir. Yukarıda özetle ifade edilen hususlar çerçevesinde, GTİP leri, 7218 ile 7229 arasında olan ve ithalatı/ihracatı yapılan ürünler, 2 2-220 mm yuvarlak kesit, 50 -240 mm kare kesitler başta olmak üzere lama, altıköşe, greyder bıçağı, oluklu lama gibi bazı özel kesitler vasıflı çelik mamul kesitleridir. Bu bağlamda, yapı çelikleri , ıslah çelikleri , mikro alaşımlı çelikler , borlu çel ikler , rulman çelikleri , otomat çelikleri , soğuk/sıcak iş takım çelikleri , yay çelikleri , segmentasyon çelikleri , takım çelikleri ve yüksek karbon paslanmaz çelik üretimleri vasıflı çelik tanımı kapsamında yer 110 almaktadır. Saf demir ile karb onun ve alaşım elementlerinin bileşiminden meydana gelen vasıflı çelik, müşterilerin kullanım amacına yönelik olarak ve müşteri istekleri doğrultusunda kimyasal analizden ve ısıl işlemlerden geçirilerek kullanıma sunulmaktadır. Kullanım yerine göre özellik leri değişkenlik gösteren vasıflı çelik, yük kaldırma ve esneme gücünün ölçülmesi amacıyla çekme testi ne tabi tutulmakta, uzun tünel fırınlarda ısıl işleminden geçmektedir. Özellikle otomotiv sanayinde kullanılan vasıflı çeliğin üretiminde, ısıl işlem, v azgeçilmez bir uygulama niteliğindedir. Vasıflı çelik üretim sürecinde başlıca iki aşamanın varlığından söz edilebilir. İlki, vasıflı hurda malzeme 120 kullanımıdır. Vasıflı çeliğin üretiminde kullanılan hurdanın kalitesi, çeliğin dayanıklılığı açısından önem arz etmektedir. Bakır, kalay, arsenik gibi yan elementler açısından titiz olunması, hurdada bakır katışıklar olmamasına özen gösterilmesi ve hurdanın kontrol altında tutulması gerekmektedir. İkincisi mikro temizlik açısından, vakumda gaz alma ve vakum altı nda (potada) alaşımlandırma işlemlerinin mutlaka yapılması gerekmektedir. Hidrojen, azot ve oksijen gibi, çelikte bulunması istenmeyen elementlerin ayrışımı için 1 atmosfer basınç altında vakum işlemi uygulanmaktadır. Özetle, kaliteli vasıflı çelik üretimi için, yukarıda anlatılan işlemlerin tamamlanması ve kullanılan malzemenin kontrolü gerekmektedir. Yerinde inceleme sırasında hem Asil Çelik hem de Çemtaş yetkilileri tarafından sektörde köprüaltı olarak tabir edilen, 130 üretim sırasında kontrolü yapılmayan vasıflı çelik satışının da yapıldığı ifade edilmiştir. Vasıflı çelik üretiminde toplam imalat maliyetlerinin analiz edilmesi çerçevesinde yapılan değerlendirmelerde, temel maliyet unsurlarının hurda , alyaj malzemeleri , enerji ve işçilik kalemleri olduğu görülmektedir. Üretilen çelik türüne bağlı olarak, kimyasal analizde yer alan alaşım element sınırları temel maliyet belirleyici unsurlardan birisi olması nedeniyle, her bir çelik türüne göre özellikle hurda -alyaj arası maliyet dağılımı %23 ile % 56 arasında değişen farklılıklar arz etmektedir. Ayrıca, özelikle tamamlama işlemlerinin emek yoğun bir faaliyet olması sebebiyle, işçilik maliyetleri, nihai ürün maliyeti üzerinde ciddi bir paya sahip bulunmaktadır. 140 I.3. İlgili Pazar I.3.1. İlgili Ürün Pazarı Çelik ürünlerini uzun ürünler, yassı ürünler ve vasıflı (kaliteli) ürünler olmak üzere, temelde üç gruba ayırmak mümkündür. Uzun ürünler, genelde inşaat ve yapı sektörleri 09-34/794-197 4tarafından tüketilirken; yassı ürünler, özellikle otomotiv, beyaz eşya, gem i yapımı ve ambalaj sektörlerinin girdisi durumundadır. Vasıflı çelik ise uzun ürünlerin bir alt sınıfı olarak değerlendirilebilmekle birlikte; kalitesi, kullanım amaçları ve üretim süreci bakımından uzun ve yassı ürünlerden ayrılmaktadır. 150 Vasıflı çelik ü retimi için gerekli olan teknik, teknolojik donanım ve know -how, uzun ve yassı mamul üretimi için gerekli olandan bir hayli farklıdır. Vasıflı çeliğin kullanım alanları, ürünlerin kalite hatalarının ciddi sonuçlar doğurabileceği ve hassas parçalar kullanım ını gerektiren, otomotiv sanayi, otomotiv yan sanayi, makine imalat sanayi, harp araç ve gereçleri sanayi, tarım araçları sanayi gibi sektörlerdir. Rekabet Kurulu nun 07 -56/655 -225 sayılı kararında da vasıflı çelik ürünleri özel çelik ürünleri olarak nitel endirilmiş ve bu ürünlerin hassas alanlarda kullanılan, kimyasal ve fiziksel olarak daha nitelikli çelik ürünleri olduğu vurgulanmıştır. Raportörlerce yerinde yapılan inceleme sırasında da , Asil Çelik yetkililerince farklı 160 boyutlarda ve müşteriler tarafın dan istenen spesifikasyonlara göre 400 450 farklı isimde çelik ürettikleri, en çok satışını yaptıkları ürünlerin ıslah çelikleri, segmentasyon çelikleri, rulman çelikleri, otomat çelikleri, borlu çelikler, yay çelikleri, yüzeyi sertleştirilebilen çelikle r ve konstrüksiyon çelikleri olduğu ifade edilmiştir. Çemtaş yetkililerince ise, farklı kalitelerde yuvarlak vasıflı çelik üretimi ve yaylık lama vasıflı çelik üretimi gerçekleştirdikleri ifade edilmiştir. Çemtaş tarafından gerçekleştirilen yuvarlak va sıflı çelik üretiminin 22mm 80 mm arası ürünleri, yaylık lama üretiminin ise hemen hemen tamamı Asil Çelik in ürünleri ile çakışmaktadır. Çemtaş ın hemen hemen üç katı bir kapasiteye sahip olan Asil Çelik in ürün yelpazesi Çemtaş ürünlerine göre oldukça geniştir. 170 Bütün bu açıklamalar çerçevesinde, dosya konusu şikayet kapsamında, ilgili ürün pazarı vasıflı çelik ürünleri olarak belirlenmiştir. I.3.4. İlgili Coğrafi Pazar Demir çelik pazarında nakliye masrafları önemli bir maliyet kalemi olmakla birlikte, yapılan incelemede bölgesel pazarların oluşmasına yol açan herhangi bir unsura rastlanmadığı ve ürünlerin ülke genelinde yaygın olarak ticaretinin yapılması ve Asil Çelik ve Çemtaş ın hizmet verdiği alan dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar, Türkiye olarak belirlenmiştir. 180 I.4. Değerlendirme I.4.1. Pazarın Yapısı Mevcut durumda Türkiye vasıflı çelik üretiminde yer alan Asil Çelik ve Çemtaş ile küçük bir miktarda da ol sa, MKEK Çelik Fabrikası nın yıllık üretim kapasiteleri, Türkiye nin toplam demir -çelik üretiminin sadece %2 lik bir kısmını teşkil etmektedir. Bu sektörde üretim yapan kuruluşlar tamamen yerli sermaye olup, yabancı sermayeli kuruluş bulunmamaktadır. Mevcu t kuruluşlardan, sadece MKEK devlet kuruluşu olup, Asil Çelik ve Çemtaş firmaları özel teşebbüs konumundadır. 190 Türkiye de kurulu 24.468.000 tonluk ham çelik üretim kapasitesinin, %2 lik kısmını oluşturan 492.000 tonluk bölümü vasıflı çelik ürünlerine yön elik ham çelik üretimine ait bulunmaktadır. Vasıflı çelik tüketiminde ve dolayısıyla mevcut kurulu kapasitenin kullanılmasında etkili olan unsurun, otomotiv ve makine imalat sektörünün canlılığına dayandığı daima göz önünde bulundurulmalıdır. Vasıflı çelik ürünlerinin gerek üretim 09-34/794-197 5kapasitesi içerisindeki payının, gerekse kapasite kullanım oranının (KKO ) düşük olmasının nedeni, ülkemizde henüz vasıflı çelik ürünleri kullanımına yönelik tüketim alanlarının tam gelişmemiş olması ve bu tür ürünlerin avantajları nın yeterince bilinmemesi ile i lgilidir. Bununla birlikte 1999 2004 yılları arasındaki vasıflı çelik 200 üretiminde KKO nun %50 den, %74 e yükselmiş olması, yurt içi talebin artmakta olduğunu göstermektedir. Vasıflı çelik ür ünleri kullanımının artması ile gere k yeni üretim tesislerine yapılacak yatırımların ve böylece kapasitenin, gerekse vasıflı çelik KKO sunun artacağını öngörmek zor olmayacaktır. Tablo 1: Vasıflı Çelik Sektöründe Ham Çelik Kurulu Kapasite Durumu Yıllla r Ürün Kapasite ve KKO Kapasite Birimi 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 Kapasite 1000 ton 482 492 492 492 492 492 415 Vasıflı Çelik KKO 50 69 61 67 72 74 89 Kaynak: DÇÜD Vasıflı çelik tüketimi ve dolayısıyla üretimi, dünya vasıflı çelik sektöründeki gelişmelere ve ülkenin otomoti v ve makine imalat sektörünün canlılığına doğrudan bağlıdır. Ekonomik kriz yıllarında, söz konusu sektörlerde de ciddi bir durgunluğun yaşandığı bilinmekted ir. Daralan iç piyasa nedeniyle vasıflı çelik üreticileri ihracata yönelmişlerdir. 210 Bu dönem içerisin de ihracat oranlarının %70 seviyelerine kadar yükselmiş olduğu görülmektedir. Normal pazar koşullarında ise, iç piyasa/ihracat oranı, %40 -%60 arasında seyretmektedir. 2000 2004 yılları arasında vasıflı çelik tüketim miktar ve oranlarında genel bir artış görülmekle birlikte, 2001 yılında yaşanan büyük ekonomik kriz nedeniyle, piyasalarda ortaya çıkan daralmaya bağlı olarak ciddi oranda bir düşüş yaşanmıştır. Bugün de benzer türde dalgalanmalar yaşana gelmektedir. Türkiye vasıflı çelik üretimi tüketimini karşılayamamakta, aradaki fark ithalat ile 220 karşılanmakta, bu nedenle Türkiye vasıflı çelik sektöründe net ithalatçı konumunda bulunmaktadır. İthalatın yüksek rakamlara ulaşmasında İtalya gibi ülkelerden ithal edilen yüksek kaliteli vasıflı çeliğin yanı sır a, Rusya ve Ukrayna gibi ülkelerden daha düşük nitelikli ürünlerin yüksek miktarlarda ithal ediliyor olması da rol oynamaktadır. Aşağıdaki tab loda yıllar itibarı yla Türkiye vasıflı çelik ithalat miktarlarına yer verilmiştir: Tablo 2: Vasıflı Çelik İthal at Miktarı (bin ton) Ana Mallar 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Vasıflı Çelik 253 310 239 359 462 674 764 841 972 1023 Kaynak: DÇÜD 2008 Yılı Raporu Nisan 2009 İlgili pazarda ithalatın önünde herhangi bir engel bulunmadığı, nihai ü rün olarak vasıflı çelik ithalatında vergi söz konusu olmadığı görülmektedir. Bununla birlikte vasıflı 230 çeliğin üretiminde kullanılan hadde çeliğ i ithalatında % 15 civarında gümrük vergisi bulunmaktadır. Öte yandan aynı amaçla kullanılan kabuk soyulmuş olara k tabir edilen ve dışı tornalanarak otomotiv ve makine sanayi için hazır hale getirilen ve en az %10-15 firesi olan çeliğin ithalatında ise vergi oranı 0 dır. 09-34/794-197 6Öte yandan sektör ihracat açısından değerlendirildiğinde, özellikle 2000 yılının sonlar ında ve 2001 yılında, ülkemizde yaşanan büyük ekonomik kriz sonucunda iç 240 piyasanın daralmasını takiben, çıkış yolu olarak ihracatın görülmesi üzerine, tüm diğer sektörler gibi , vasıflı çelik sektörümüzün de ihracata yöneldiği ve ihracatın zamanla %70 seviy elerine kadar ulaşmış olduğu görülmektedir. İzleyen yıllarda, can lanan iç piyasanın da etkisiyle ağırlık iç piy asaya verilmiştir. 2005 yılının özellikle ikinci yarısında, çelik fi yatlarındaki gerileme nedeniyle ihracat duraklamaya başlamıştır. Yapılan yeri nde inceleme sırasında da her iki teşebbüs , üretimlerinin yaklaşık yarısını yurtdışına sattıklarını ifade etmişlerdir. Asil Çelik başta Almanya olmak üzere İtalya, Avusturya, Fransa ve ABD gibi ülkelere ihracat yaptığını belirtirken, Çemtaş ise başlıca yurtdışı pazarlarının Almanya, Brezilya, Mısır ve İspanya olduğunu ifade etmiştir. 250 Aşağıdaki tabloda yıllar itibarı yla Türkiye vasıflı çelik ihracat miktarlarına yer verilmiştir: Tablo 3: Vasıflı Çelik İhracat Miktarı (bin ton) Ana Mallar 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Vasıflı Çelik 79 114 126 168 181 203 198 147 189 183 Kaynak: DÇÜD 2008 Yılı Raporu Nisan 2009 Son olarak, Türkiye nin vasıflı çelik üretiminin neredeyse tamamını gerçekleştiren Asil Çelik A.Ş. ve Çemtaş A.Ş. nin vası flı çelik kapasite ve üretim miktarları aşağıda sunulmaktadır: Tablo 4: Asil Çelik Vasıflı Çelik Kapasite ve Üretim Miktarı (bin ton) Yıllar 2005 2006 2007 2008 Kapasite ( ) ( ) ( ) ( ) Üretim ( ) ( ) ( ) ( ) Kaynak: Asil Çelik, DÇÜD 2008 Yılı Raporu Nisan 2009 Tablo 5: Çemtaş Vasıflı Çelik Kapasite ve Üretim Miktarı (bin ton) Yıllar 2005 2006 2007 2008 Kapasite ( ) ( ) ( ) ( ) Üretim ( ) ( ) ( ) ( ) Kaynak: Çemtaş, DÇÜD 2008 Yılı Raporu Nisan 2009 Tablo 6: (Asil Çelik +Çemtaş) Vasıflı Çel ik Üretim Miktarı (bin ton) Yıllar 2005 2006 2007 2008 Asil Çelik ( ) ( ) ( ) ( ) Çemtaş ( ) ( ) ( ) ( ) Toplam 368 388 516 427 260 I.4.2. Yapılan Tespitler Önaraştırma kapsamında ileri sürülen iddiaların açıklığa kavuş turulmasına yönelik olarak raportö rlerce 14.7. 2009 tarihinde Asil Çelik ve Çemtaş. ta eşzamanlı olarak yerinde inceleme yapılmıştır. Yapılan incelemelerde vasıflı çelik ürünlerinde, Asil Çelik ve Çemtaş ın yurtiçi ve yurtdışı pazarlarda fiyatları birlikte belirlediğine ya da rekabetçi davranışların koordinasyonu içinde bulunduklarına, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun u ihlal ettiklerine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmamıştır. 270 09-34/794-197 7Bunun yanı sıra, yerinde incelemelerde elde edilen ve daha sonra ilgili teşebbüslerden talep edile n bilgi ve belgelerden, anılan teşebbüslerin farklı vasıflı çelik gruplarına ait alt grup ürün fiyatlarının birbirinden %2 ila %15 arasında farkl ılaşabildiği tespit edilmiştir. Yurtdışı pazarlarla ilgili olarak teşebbüslerin, yukarıda belirtildiği üzere, satışlarının çoğunu gerçekleştirdikleri ülkelerin Almanya hariç genelde birbirinden farklı ülkeler olduğu görülmektedir. Ayrıca yapılan görüşmelerde ilgili teşebbüs yetkilileri tarafından eğer söz konusu teşebbüs bir yurtdışı pazara ilk defa açılıyor ise bu pazara yönelik bir 280 indirimin söz konusu olabileceği, bununla birlikte bu pazar ile yurtiçi pazar arasındaki fiyat farkının %10 u geçmeyeceği ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra teşebbüs yetkilileri tarafından döviz kurundaki oynaklıkların da yurtiçi - yurtdışı fiyat farklılaşmasına yol açabileceği belirtilmiş, bunun özellikle küresel kredi krizinin etkisini ciddi anlamda gösterdiği son bir yıl içerisinde daha belirgin bir şekilde gözlendiği dile getirilmiştir. Ayrıca önemle belirtilmesi gereken bir husu s da Asil Çelik A.Ş. çalışanlarının grevde olması nedeniyle anılan şirketin yaklaşık sekiz aydır aktif olarak üretim yapmadığı hususudur. 290 Bunlara ek olarak yukarıdaki tablolarda yer alan verilerden hareketle pazarı , üretim tüketim ithalat ihracat k apsamında bir bütün olarak ele alarak farklı bir değerlendirme yapmak da mümkündür. Bunun için öncelikle yukarıdaki tablolarda yer alan verilerden hareketle , Türkiye içi tüketimin ne kadarının Asil Çelik ve Çemtaş tarafından karşılandığını bulmak için bu i ki teşebbüsün üretim miktarlarından ihracatı çıkarıp bunun tüketime oransal değerini bulmak gerekir. Bu bağlamda yapılan hesaplamalara aşağıdaki tabloda yer verilmiştir: Tablo 7: Üretim Tüketim İhracat 2005 2006 2007 2008 Üretim (Ü) 368 388 516 427 İhracat (İ) 198 147 189 183 Tüketim (T) 908 1122 1258 1236 (Ü-İ)/T 0,19 0.21 0,26 0,20 Kaynak: Asil Çelik, Çemtaş, DÇÜD Yukarıdaki tablodan da görülebileceği üzere Asil Çelik ve Çemtaş ın toplam pazar payı 300 büyüklükleri 2005, 2006, 2007 ve 2008 yıl larında sırasıyla %19, %21, %26 ve % 20 dir. Teşebbüslerin tek başına pazar payları yukarıdaki tablolardan da izlenebileceği üzere, Asil Çelik in pazar payı Çemtaş ın yaklaşık iki katı şeklindedir. Öte yandan söz konusu oranların ithalat açısından da değerl endirilmesi mümkündür. Örneğin Asil Çelik ve Çemtaş ın yerel pazar payı toplamlarının % 19 olması, tüketimin % 81 inin ithalat yoluyla karşılandığı anlamına gelmektedir. Ayn ı durum ilerleyen yıllar itibarı yla de geçerlidir. Bu bağlamda vasıflı çelik pazarınd a ithalat olanaklarının bu ürünü ham madde olarak kullanan yerel tüketiciler açısından son derece geniş olduğu ve Asil Çelik ve Çemtaş gibi vasıflı çelik üreticisi yerel teşebbüsler açısından da rekabetçi bir baskı yarattığı sonucuna ulaşılmaktadır. Şikâye tçi tarafa gönderilen sorulardan birine verilen cevapta , 310 şikayetçi tarafın ihtiyacının %95 gibi büyük bir oranını ithalatçı firmalardan karşılayabildiğini belirtmesi de bu sonucu destekler niteliktedir. Bu çerçevede yapılan incelemeler ve yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında; incelenen teşebbüslerle ilgili olarak herhangi bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna varılmaktadır. 09-34/794-197 8J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, başvuru konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı K anun un 41. maddesi uyarınca Asil Çelik San. ve Tic. A.Ş. ve 320 Çemtaş Çelik Makine San. ve Tic. A.Ş. hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. Başkan V. Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI Mehmet Ak if ERSİN Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR