1 REKABET K URUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2002 -1-9 (Devralma) Karar Sayısı : 02-28/316 -131 Karar Tarihi : 14.5.2002 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R.Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Rıfkı ÜNAL B- RAPORTÖRLER: M. Ömür PAŞAOĞLU, Şenol KOCAER C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Bayer AG . Temsilcisi Dr. Ünal TEKİNALP Büyükdere Cad. Ben -Tek İşhanı No.47
1 REKABET K URUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2002 -1-9 (Devralma) Karar Sayısı : 02-28/316 -131 Karar Tarihi : 14.5.2002 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R.Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Rıfkı ÜNAL B- RAPORTÖRLER: M. Ömür PAŞAOĞLU, Şenol KOCAER C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Bayer AG . Temsilcisi Dr. Ünal TEKİNALP Büyükdere Cad. Ben -Tek İşhanı No.47 Kat 6 D.606 Mecidiy eköy -İstanbul D- TARAFLAR: - Bayer AG. 51368 Levekusen - ALMANYA - Aventis SA 16, Avenue de l'Europe F 67300 Schiltigheim - FRANSA - Schering AG Müllerstrasse 178 D - 13342 Berlin - ALMANYA E- DOSYA KONUSU: Bayer AG'nin, Aventis Crop Science Holding SA da ki Aventis SA nın bağlı şirketleri olan Aventis Agriculture SA ile Hoechst AG'ye ve Schering AG ile iştiraki SCIC Holdings LLC'ye ait hisseleri devralmasına izin verilmesi talebi. F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.1.2002 tarih ve 283 sayı; 15.4.2002 tarih ve 1762 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme son ucunda düzenlenen 9.5.2002 tarih 2002 -1-9/Öİ-02-MÖP sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 10.5.2002 tarih, REK.0.05.00.00/52 sayılı Başkanlık önergesi ile 02-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; söz konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olduğu, ancak ilgili ürün pazarlarında hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmamas ı nedeniyle bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir. 2 REKABET K URUMU H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. TARAFLAR Zirai kimyasallar alanında faaliyet gösteren ve hisseleri devredilecek olan Aventis Crop Science Holding SA (ACS Holding SA ) nın ortaklık yapısı aşağıdaki şekildedir: FİRMA ADI PAYI(%) Aventis Agriculture SA 47.93 Hoechst AG 28.07 Schering AG 19.83 SCIC Holdings LLC 4.17 Aventis SA, Aventis Agriculture SA ve Hoechst AG de sırasıyla %100 ve %9 5, Schering AG ise, SCIC Holdings LLC da %100 oranında pay sahibidir.Bu çerçevede devralma işleminin devreden tarafları ACS Holding SA nın sırasıyla % 76 ve % 24 oranında payına sahip olan Aventis SA ve Schering AG dir. ACS Holdings SA zirai kimyasallar al anındaki faaliyetlerini, sırasıyla %84.28 ve %100 oranında pay sahibi olduğu Aventis Crop Science SA ve Aventis Crop Science GmbH aracılığıyla sürdürmektedir. H.1.1. AVENTIS SA (AVENTIS) Aventis, temel olarak eczacılık alanında faaliyet gösteren ve doğruda n veya dolaylı olarak herhangi bir hissedarı tarafından kontrol edilmeyen halka açık bir teşebbüstür. Aventis in eczacılık alanı dışındaki faaliyetleri dört ayrı işkoluna ayrılmıştır: 1. Mahsul koruma bölümü, böcek ilaçları, mantar ilaçları, ot kurutucu il açlar, mahsul büyüme düzenleyicileri, tohum işleme dahil olmak üzere zirai mahsul koruma ajanlarının incelenmesi, geliştirilmesi, üretilmesi ve pazarlanması alanlarında faaliyet göstermektedir. 2. Çevresel bilim bölümü, zararlı hayvan kontrolü, depolanmış, hastalık taşıyıcı hayvan ve çekirge kontrolü ürünleri, özel endüstri satışları, ev tipi böcek ilaçları, endüstriyel ot kurutucu ajanlar ile bahçe ve çayır ürünleri de dahil olmak üzere zirai olmayan ürünleri araştırma, geliştirme, üretme ve dağıtma faaliy etlerini yürütmektedir. 3. Tohum bölümü, tarla ve sebze tohumlarının araştırılması, üretilmesi ve yetiştirilmesi alanında faaliyet göstermektedir. 4. Biyobilim bölümü, mahsul değerini ve onu oluşturan girdi ve çıktı özelliklerini artırmak için teknolojile rin araştırılması ve geliştirilmesi alanında faaliyet göstermektedir. ACS Holdings SA ya bağlı olarak Türkiye de zirai kimyasallar alanında faaliyette bulunan şirketler olan Aventis Tarım Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Aventis Tarım) ve 2001 yılında faaliyet e geçen Nunhems Tohumculuk Ltd. Şti. (Nunhems Tohumculuk) Bayer AG tarafından dolaylı olarak devralınacak şirketlerdir. 3 REKABET K URUMU H.1.2. SCHERİNG AG Schering AG, ihtisaslaşmış terapi, üreme kontrolü, hormonal terapi, dermatoloji, teşhis ve radyofarmasotikal alanlar ındaki eczacılığa ait ürünlerin araştırılması, geliştirilmesi, imal edilmesi, pazarlanması ve dağıtılması alanlarında faaliyet gösteren şirketler grubunun ana şirketidir. H.1.3. BAYER AG (BAYER) Halka açık bir şirket olan Bayer in faaliyetleri, sağlık k oruma, ziraat, polimerler ve kimyasallar olmak üzere dört işkoluna ayrılmıştır. Bayer AG nin Türkiye de devralma konusu zirai kimyasallar alanında faaliyet gösteren şirketi %99.97 oranında pay sahibi olduğu Bayer Türk Kimya San. Ltd. Şti.(Bayer Türk ) dir. H.2. İLGİLİ PAZAR H.2.1. Ürün Pazarı Söz konusu devralma işlemi, otların, böceklerin ve mantarların neden olabileceği her türlü zarardan mahsulleri korumak üzere üretilen geniş ürün çeşitlerinden oluşan zirai mahsul koruma ürünleri pazarlarında etkili ola caktır. Mahsul koruma ürünleri, kontrol etmeye çalıştıkları zararlı gruplarına göre yabancı ot ilaçları (Herbicides), mantar ilaçları (Fungicides) ve haşarat ilaçları (Insecticides) olarak üç ana bölüme ayrılmaktadır. Bu pazarlarda tarafların Türkiye dek i iştirakleri benzer pazarlarda faaliyette bulunmaktadır. H.2.1.1. Haşarat İlaçları Bu ürünler kültür bitkilerine, özellikle de gıdasal mahsullere zarar veren böcekleri kontrol etmek için üretilirler. Devralma işleminin her iki tarafı da bu ürünlerin ge liştirilmesinde, üretilmesinde ve dağıtımında faaliyet göstermektedir. H.2.1.2. Mantar İlaçları Mantar ilaçları, bitkilerin ve mahsullerin hasattan önce ve sonra mantar ve küf yoluyla bozulmasının önüne geçmek için kullanılmaktadır. H.2.1.3 Yabancı Ot İlaçları Yabancı ot ilaçları, yetiştirilmek istenen mahsule zarar veren yabancı otları kontrol etmek amacıyla kullanılan kimyevi ürünlerdir. Tarla boşken atılan ve tarladaki tüm zararlı otları öldürerek mahsulün sağlıklı bir şekilde yetiştirilmesini sağla yan ilaçlar total ürünler , ekimden sonra yetiştirilecek bitkinin dışındaki tüm veya belirli bitki veya otları öldüren ilaçlar ise selektif ürünler dir. H.2.1.4. Zirai Olmayan Hayvan Zehirleri Pazarı Söz konusu devralma işleminin her iki tarafı da zir ai olmayan hayvan zehirleri pazarında faaliyet göstermektedir. Zirai olmayan hayvan zehirleri pazarı, profesyonel zararlı hayvan kontrolü için böcek ilaçları, evcil hayvan dış parazit ilaçları, ev tipi böcek ilaçları pazarları olarak alt bölümlere ve bu b ölümlerden profesyonel zararlı hayvan kontrolü pazarı; 4 REKABET K URUMU dezenfektanlar, buharlı dezenfektanlar, böcek ilaçları, kemirgen ilaçları olmak üzere alt bölümlere ayrılmaktadır. Ancak her iki tarafın da faaliyet gösterdiği pazarlar böcek ilaçları ve kemirgen ilaçl arı pazarlarıdır. Bu nedenle ilgili ürün pazarlarına sadece bu iki pazar dahil edilmiştir. Söz konusu ürünler zirai amaçla kullanılmayan ve daha ziyade belediyeler ve sanayi kuruluşları tarafından tüketilen ürünlerdir. Bu çerçevede, haşarat ilaçları, ma ntar ilaçları, yabancı ot ilaçları ve zirai amaçla kullanılmayan böcek ve kemirgen ilaçları ilgili ürün pazarları olarak tespit edilmiştir. H.2.2. Coğrafi Pazar Tarafların tüm ülkede faaliyet göstermesi nedeniyle ilgili coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Aventis'in zirai kimyasallar alanındaki faaliyetlerinin Bayer e devri işlemi, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendinde yer alan Herhangi bir teşebbüsün ya da kiş inin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi hükmü çerçevesinde bir devralmadır. Aventis in devredilecek yavru şir ketlerinin Türkiye pazarındaki faaliyetlerine ilişkin 2000 yılı itibarıyla toplam ciroları 39.676.816.000.000 TL.'dir. Tarafların zirai kimyasallar pazarının alt pazarları ve ilgili ürün pazarları olarak belirlenen böcek ilaçları, mantar ilaçları, ot kurut ucu ilaçlar pazarlarına ilişkin 2000 yılı itibarıyla pazar payları aşağıdaki gibidir: Tablo 1 - Zirai kimyasallara ilişkin pazar payları Zirai Kimyasallar (%) Aventis Bayer Toplam Böcek İlaçları Pazarı 15 9 23 Mantar İlaçları Pazarı 18 10 28 Ot Kurutucu İlaçlar Pazarı 5 12 18 Zirai amaçla kullanılmayan böcek ve kemirgen ilaçlarına ilişkin 2000 yılı itibarıyla tahmini pazar paylarına da aşağıda yer verilmiştir: Tablo 2 - Zirai amaçla kullanılmayan kimyasallara ilişkin pazar payla rı Zirai amaçla kullanılmayan kimyasallar (%) Aventis Bayer Toplam Böcek İlaçları 42.6 30.1 72.7 Kemirgen İlaçları 3.5 28.1 31.6 Taraf teşebbüslerin ilgili pazarlardaki toplam pazar payı ve cirosu dikkate alındığında, bildirime konu işle min, 1997/1 sayılı Tebliğ in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro eşiklerini aştığı, dolayısıyla anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Pazardaki yoğunlaşma oranları ise yıll ar itibarıyla aşağıdaki şekildedir: 5 REKABET K URUMU Tablo 3 - Yoğunlaşma oranları Yıl İşyeri Sayısı CR4 CR8 1992 16 61,51 88,12 1993 19 51,44 77,95 1994 18 50,16 80,16 1995 17 55,80 83,12 1996 18 52,69 80,82 Bu tablo, mah sul koruma ürünleri pazarında imal ve ithal faaliyetinde bulunan firmaların sayısında son yıllarda artış olduğunu göstermektedir. Pazardaki bazı firmaların 1999 ve 2000 yılları itibarıyla pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir: Tablo 4 - Rakiplerin Pazar P ayları FİRMA 1999 2000 Syngenta - 21 Hektaş 19 18 Bayer 17 13 Aventis 14 10 Novartis 10 - AstraZeneca 6 - Agrosan 5 6 Pazarda HEKTAŞ ve Syngenta gibi önemli rakiplerin yanısıra küçük ölçekte üretim ve ithalat yapan çok sayıda teşebbüsün varlı ğı dikkate alındığında, devralmanın, zirai kimyasallar pazarlarında ve zirai amaçla kullanılmayan kemirgen ilaçları pazarında önemli bir yoğunlaşmaya yol açmayacağı, sektörde görülen birleşme eğiliminin, önemli ölçüde teşebbüslerin ürünlerinin aktif bileşe nlerine ilişkin üretiminde maliyet etkinliği sağlama ve AR -GE gücünü artırma hedeflerinden kaynaklandığı, ürünlerin aktif bileşenlerine yönelik patent korumasının mevcut olması hali dışında, pazara giriş engeli bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Öte yan dan, işlem sonrası Bayer'in zirai amaçla kullanılmayan böcek ilaçları pazarında 2000 yılı itibarıyla payı %72 oranına ulaşacaktır. Ancak dosya mevcudu bilgilerden, tarafların, söz konusu pazarda toplam satışlarının %70 den fazlasını belediyeler ve diğer ye rel makamlar tarafından düzenlenen ihaleler yoluyla gerçekleştirdiklerini, bu nedenle pazar paylarının zaman zaman radikal şekilde değişebildiğini ifade ettikleri anlaşılmıştır. Bu çerçevede, ihale pazarlarında yalnız bir yılda oluşan pazar payının değerle ndirmeye alınmasının getirdiği sakıncalar da dikkate alınarak, Ankara Büyükşehir Belediyesi yetkilisiyle görüşmede bulunulduğu, yapılan görüşmede yetkilinin, ihaleye giren firmaların çeşitlilik gösterdiğini, böcek ilacı, açık ve kapalı alan dezenfektasyonu konusunda değişik firmaların teklif yaptığını ve ihale kazandığını ifade ettiği belirlenmiştir. Ayrıca, anılan Belediye'nin gönderdiği belgelerden, 1999, 2000 ve 2001 yıllarında çok sayıda küçük ölçekte 6 REKABET K URUMU teşebbüsün ihale kazandığının da tespit edildiği, bu durumun pazar paylarının yıllar itibarıyla radikal bir şekilde değiştiğinin göstergesi olduğu kanaatine varılmıştır. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, dosya konusu devralma işleminin ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonuc unu doğuracak şekilde hakim durum yaratmaya veya güçlendirmeye yönelik olmadığı kanaatine ulaşılmışır. İ- SONUÇ Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, Bayer AG'nin, Aventis Crop Science Holding SA daki Aventis SA nın bağlı şirketleri olan Aventis Agriculture SA ile Hoechst AG'ye ve Schering AG ile iştiraki SCIC Holding LLC'ye ait hisseleri devralması işleminin; - 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında bir devralma olduğuna, - İlgili pazarlarda hakim durum yaratıcı ya da hakim durumu güçlendirici ve bunun sonucunda rekabeti önemli ölçüde azaltıcı nitelikte olmadığına ve bu nedenle anılan işleme izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.