T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/1164 Karar No:2025/3020 TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVALI) ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2. (DAVALI YANINDA MÜDAHİL): Sınırlı Sorumlu ... Kooperatifi VEKİLİ : Av. ... 3. (DAVACI) ... Belediyesi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca Emlak Yönetim Hizmetl…
Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/1164 E. , 2025/3020 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/1164 Karar No:2025/3020 TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVALI) ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2. (DAVALI YANINDA MÜDAHİL): Sınırlı Sorumlu ... Kooperatifi VEKİLİ : Av. ... 3. (DAVACI) ... Belediyesi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca Emlak Yönetim Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. aracılığıyla Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, ...Mahallesinde bulunan 67 ila 99 lot arasında gösterilen taşınmazların satışı amacıyla Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa, Sınırlı Ayni Hak Tesisi ve Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliği'nin 25. maddesine göre açık artırma usulüyle gerçekleştirilen 30-31/10/2024 tarihli ihalenin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... sayılı 1.184.817,52 m2 yüz ölçümlü kök parselin 27/02/2009 tarih ve 1070 sayılı mülga Başbakanlık işlemi ile arsa üretim alanı olarak belirlendiği, TOKİ tarafından Hazineden devrinin istenilmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı Köyceğiz Kaymakamlığı işlemi ile "Kamu hizmetlerine ayrılan yerler ile Maliye Bakanlığınca değişik ihtiyaçlar için talep edilen taşınmazlar bedelsiz olarak Hazineye iade edilir" şerhi konularak ... ada, ... parsel sayılı 1.163.341,34 m2 yüz ölçümlü taşınmazın devrinin yapıldığı, daha sonra taşınmaza ilişkin imar planları ve parselasyon işlemlerinin yapıldığı, bu işlemlere açılan davaların bulunduğu ve halen derdest olduğu; Dava konusu ihalenin LOT-68 numaralı Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının incelenmesinden; taşınmazın 09/03/2011 tarihli 1/100.000 ölçekli planının O21 sayılı paftasında “Özel Çevre Koruma Bölgesi” sınırları içinde ve “Önemli Doğal Alanı” içinde kaldığı, plan açıklama raporunda yer alan plana esas paftalarda olduğu üzere “1. Sınıf Alan” ve “Özel Ürün Arazisi” olduğu için “tarımsal niteliği” ile sürdürülmesi gereken alanlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ... tarih ve ... sayılı Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Olur'u ile onaylanan Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, Köyceğiz – Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planına göre yeniden planlandığı, dolayısıyla taşınmazın özel çevre koruma hükümlerine tabi olduğu, 26/04/2009 tarih ve 27211 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan 323 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Devredilemeyecek Taşınmazlar" başlıklı VI. bölümünün (k) bendinde, 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilen alanda kalan taşınmazların Başkanlığa devredilmeyeceği kuralının bulunduğu, Dolayısıyla taşınmazın 09/03/2011 onaylı Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında “Özel Kanunlara Tabi Alanlar” altında tanımlanmış olan “Özel Çevre Koruma Bölgesi”nde, “Önemli Doğa Alanı” sınırları içinde kaldığı, özel statülü çevre koruma alanında olan taşınmazın hassas ve önemli doğa koruma bölgesinde bulunması nedeniyle ihalenin de bu alanlara ilişkin düzenlemelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği, anılan 323 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'ndeki düzenlemenin asıl amacının da özel çevre koruma bölgesinde bulunan Hazine taşınmazlarının kamunun kullanımında kalmasına yönelik olduğu dikkate alındığında, taşınmazın TOKİ aracılığıyla özel şahıslara devrinin mümkün olmadığının açık olduğu ve ihale yoluyla satılarak özel mülkiyete konu edilebilmesinin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Dava konusu ihalenin LOT-68 numaralı taşınmaz dışında LOT- 67 ila 99 numaralı taşınmazlara ilişkin kısmının incelenmesinden; ihalede LOT-68 numaralı taşınmaz dışında LOT-67 ila 99 numaralar arasındaki taşınmazların satılmadığı, dolayısıyla ortada idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken işlem bulunmadığı anlaşıldığından, bu kısım yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı (LOT-68) taşınmazın satışına ilişkin ihalede hukuka uygunluk bulunmadığından bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline, bu taşınmaz (LOT-68) dışındaki LOT 67 ila 69 numaralı taşınmazlar yönünden ise davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş; karar taraflar ve müdahil tarafından aleyhlerine olan kısımlar bakımından temyiz edilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, LOT-68 numaralı taşınmaz dışında kalan taşınmazlar satılamadığından bu taşınmazlar yönünden davanın konusuz kaldığı, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu; Davalı tarafından, uyuşmazlığa konu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın kök parseli olan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 17/09/2015 tarih ve 9242 sayılı Milli Emlak Müdürlüğü işlemiyle 1164 sayılı Kanun'un 1. ve Ek 4. maddesi uyarınca devredildiği, davacı tarafından anılan işlem ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planına karşı dava açıldığı, Mahkemece davacı tarafından dava konusu edilen ihaleye ilişkin işlemlerin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı hususunun araştırılmadığı, ihaleye konu taşınmazların hangi alanda kaldığı, devrinin nasıl gerçekleştiği, alanda imar planı olup olmadığı, planda hangi alanda kaldığı, planlara göre satış yapılıp yapılamayacağı gibi esasen davanın konusunu oluşturmayan ve araştırılması ve karar verilmesi Mahkemenin yetkisinde olmayan, halen yargılaması devam eden başka davalarda araştırılması ve karar verilmesi gereken konularda araştırma yapılarak usul ve yasaya aykırı bir karar verildiği, kanunlarla yasaklanmamış olan bir hususun Mahkemece yasaklanması sonucunun doğduğu, diğer davalarla ilgili olan konularda yeterli araştırma dahi yapılmadan karar verildiği, gerekçede atıfta bulunulan Milli Emlak Genel Tebliği'nin ilgili maddesinde 2021 yılında değişiklik yapıldığı, özel çevre koruma bölgelerinde kalan taşınmazların mutlak olarak devredilmemesi durumunun ortadan kaldırıldığı, özel çevre koruma bölgesi ilan edilen alanlarda yapılaşma yapılamayacağı veya bu bölgelerde özel mülkiyete konu taşınmaz olamayacağı yönünde yasal bir düzenleme bulunmadığı, bu alanlarda imar planları yapılabildiği, özel mülkiyete konu taşınmazların bulunabildiği, fakat bu taşınmazların imar planlarında belirlenen esaslara göre kullanılabildiği, bölgenin mülkiyet dokusunun özel çevre koruma bölgesi ilanını etkileyen bir kriter olmadığı, taşınmazın devri sırasında tapu kaydında herhangi bir şerh veya takyidat bulunmadığı, taşınmazın devrinde de ihale yoluyla satışında da hiçbir hukuka aykırılık bulunmadığı, ayrıca davacının dava açma ehliyetinin de bulunmadığı; Davalı yanında müdahil tarafından, LOT-68 numaralı ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin ihalenin üzerinde bırakılarak sözleşme imzalandığı ve taşınmazın teslim alındığı, davacı Belediyece satış duyurusunun yapıldığı, katılımın teşvik edildiği, ihale sürecinde hiçbir itirazda bulunulmadığı, ancak satıştan sonra taşınmazların tarım arazisi olduğu argümanına dayanılarak dava açıldığı, taşınmazın ilçede zemin iyileştirmesi gerekmeyen, depreme dayanıklı konutların imal edilebileceği tek alan olduğu, imar planına ilişkin davalar bulunmasının taşınmazların satışına engel olmadığı, satın alınan taşınmazın imarlı olup olmamasının ihalenin iptaline gerekçe oluşturmayacağı, Milli Emlak Genel Tebliği'nin ilgili maddesinin 2021 yılında değişikliğe uğradığı, Bakanlığa devir konusunda takdir yetkisi tanındığı, bu yetkiye dayanılarak kök parselin devrinin uygun görülerek TOKİ'ye devredildiği, devir ve ihalenin işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak tesis edildiği, 1/25.000 ölçekli planın iptaline ilişkin kararın gerek davacı Belediyenin gerekse TOKİ'nin imara açtığı alanlardaki 1/1000 ölçeli planı etkilemediği, taşınmazın Belediyeden inşaat ruhsatı alınarak inşaat yapılabilir vaziyette olduğu, Mahkemece ihaleyle hiçbir ilgisi bulunmayan devir işleminin konusunu oluşturan bir davada ileri sürülebilecek gerekçelere yer verildiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMASI : Davacı, davalı ve davalı yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Davalı ile davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin kabulü ile temyiz edilen Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına ve bu kısım yönünden davanın reddine; davacının temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının bozulmasına ve bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava konusu ihaleye konu taşınmazların kök parseli olan Muğla ili, Köyceğiz İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel (eski ... parsel) sayılı 1.163.341,34 m² yüz ölçümlü Hazineye ait taşınmaz 27/02/2009 tarih ve 1070 sayılı mülga Başbakanlık işlemiyle Arsa Üretim Alanı olarak belirlenmiş; devamında ... tarih ve ... sayılı Muğla Milli Emlak Müdürlüğü işlemiyle, 1164 sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun'un Ek 4. maddesi uyarınca 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu kapsamında değerlendirilmek üzere bedelsiz olarak davalı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredilmiştir. Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca ... Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. aracılığıyla Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, ... Mahallesi, LOT-67 ila 99 arasında gösterilen taşınmazların satışı amacıyla Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa, Sınırlı Ayni Hak Tesisi ve Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliği'nin 25. maddesine göre açık artırma usulüyle 30-31/10/2024 tarihinde gerçekleştirilmek üzere ihaleye çıkılmıştır. Bunun üzerine davacı tarafından söz konusu ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. Öte yandan, Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel (eski ... parsel) sayılı 1.163.341,34 m² yüz ölçümlü Hazineye ait taşınmazın Arsa Üretim Alanı olarak belirlenmesine ilişkin 27/02/2009 tarih ve 1070 sayılı mülga Başbakanlık işleminin iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesince ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla davanın reddine karar verilmiş, karara yönelik istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı Danıştay Onuncu Dairesinin 11/10/2023 tarih ve E:2023/1881, K:2023/5414 sayılı kararıyla kesin olarak onanmış; Yine söz konusu taşınmazın 1164 sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun'un Ek 4. maddesi uyarınca 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu kapsamında değerlendirilmek üzere 1.162,941,34 m²'lik kısmının bedelsiz olarak Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Muğla Milli Emlak Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davanın, ... İdare Mahkemesince ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla reddine karar verilmiş, karara yönelik istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı Danıştay Onuncu Dairesinin 11/10/2023 tarih ve E:2023/1849, K:2023/5413 sayılı kararıyla kesin olarak onanmıştır. İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 1) Temyize konu İdare Mahkemesi kararının dava konusu ihalenin LOT-68 numaralı Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik kısmı bakımından dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının incelenmesinden; 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun "Uygulanmayacak Kanunlar" başlıklı 6. maddesinde, "Bu Kanun hükümlerine göre yapılacak işlemlerde, ... 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz." kuralı yer almıştır. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa, Sınırlı Ayni Hak Tesisi ve Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmelik, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının satış, devir, intikal, kiraya verme, trampa, sınırlı ayni hak tesisi ve arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı işleri ile uluslararası sermaye piyasalarından yapılacak borçlanmalara ilişkin her türlü danışmanlık ve kredi derecelendirme hizmetlerinin temininde uygulanacak usul ve esasları düzenler."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının satış, devir, intikal, kiraya verme, trampa, sınırlı ayni hak tesisi ve arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı işleri ile uluslararası sermaye piyasalarından yapılacak borçlanmalara ilişkin her türlü danışmanlık ve kredi derecelendirme hizmetlerinin temininde uygulanacak iş ve işlemleri kapsar."; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendinde, "Açık Artırmalı Satış Yöntemi: İdarece bir gayrimenkul için belirlenen muhammen bedelin alıcılar arasında fiyat artırarak oluşturduğu en yüksek fiyat üzerinden alıcısının belirlenmesine yönelik satış işlemidir."; "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, açıklık, rekabet, eşit muamele, kamuoyu denetimi, etkinlik ve verimlilik esastır."; "Arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı dışındaki işlerde uygulanacak usuller" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin 1. maddesinde yazılı işlerde uygulanacak usul ve esaslar; 5. maddedeki temel ilkeler çerçevesinde, Birim Sorumlusu veya Daire Başkanının teklifi, bağlı olduğu Başkan Yardımcısının uygun görüşü ve İdare Başkanının onayı ile belirlenir. a) Satım işlerinde, Yönetmeliğin 4. maddesinde tanımı yapılan satış yöntemlerinden bir veya birkaçı uygulanabilir. ... 2) Satışın başlayacağı tarihten 15 gün önce Basın İlan Kurumu aracılığıyla baskı tirajı yüksek ulusal gazetelerin Türkiye geneli baskısında en az iki kez ilan verilerek duyurulması zorunludur. Yerel gazete satışlarının etkin olduğu yerlerde bu ilanın yanı sıra, Valilikler ve Kaymakamlıklar aracılığıyla mahalli gazetelerde satışın başlayacağı tarihten 15 gün önce en az iki kez ilan edilir. İdare bu ilanları, bilgi işlem ağı veya elektronik haberleşme yoluyla ve diğer yayın araçları ile de ayrıca yayınlatabilir. ..." kuralına yer verilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 26/04/2009 tarih ve 27211 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 323 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Giriş" başlıklı I. Bölümünde, "(1) 29/04/1969 tarih ve 1164 sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun'un Ek 4. maddesinde, '28/12/1960 tarih ve 189 sayılı Kanun kapsamında bulunanlar ile herhangi bir kamu hizmetine tahsis edilmiş arazi ve arsalar hariç olmak üzere Cumhurbaşkanının onayı ile belirlenen arsa üretim alanlarında bulunan Hazineye ait taşınmazlar ve Hazine adına tescil edilecek taşınmazların mülkiyeti Toplu Konut İdaresi Başkanlığına bedelsiz olarak devredilir. Kamu hizmetlerine ayrılan yerler ile Maliye Bakanlığınca değişik ihtiyaçlarla talep edilen taşınmazlar bedelsiz olarak Hazineye iade edilir.' hükmü yer almaktadır. (2) Bu hüküm uyarınca, tapuda Hazine adına tescilli taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici olan ve Hazine adına tapuya tescil edilecek taşınmazların Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devrine ilişkin işlemlerin ivedilikle sonuçlandırılması amacıyla bu Genel Tebliğ düzenlenmiştir." kuralı yer almaktadır. Söz konusu Tebliğ'in yürürlüğe giren ilk halinde "Devredilmeyecek Taşınmazlar" başlıklı VI. Bölümünde, "(1) Tebliğ kapsamında; ..., k) 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilen alanda kalan taşınmazlar, ..., n) Özel kanun hükümleri gereği kamu kurum ve kuruluşlarına tahsisi, devri, terki ve kullanım hakkı verilmesi gereken taşınmazlar, ..., Başkanlığa devredilmez." kuralına yer verilmiş iken; 04/09/2021 tarih ve 315888 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 406 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 6. maddesiyle yapılan değişiklik sonrasında madde, "(1) Tebliğ kapsamında; ..., k) 09/08/1983 tarih ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 19/10/1989 tarih ve 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname kapsamında özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilen alanlarda ve 2863 sayılı Kanun uyarınca Bakanlık görev ve sorumlulukları kapsamında bulunan taşınır tabiat varlıkları hariç tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanlarında kalıp devredilmesi uygun görülmeyen taşınmazlar, ..., n) Özel kanun hükümleri gereği kamu kurum ve kuruluşlarına tahsisi, devri, terki ve kullanım hakkı verilmesi gereken taşınmazlar, ..., devre konu edilemez." halini almıştır. Aktarılan kurallara göre davalı Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca taşınmaz satışına ilişkin ihalelerin Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa, Sınırlı Ayni Hak Tesisi ve Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliği'ne göre gerçekleştirileceği; Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 26/04/2009 tarih ve 27211 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren tapuda Hazine adına tescilli taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici olan ve Hazine adına tapuya tescil edilecek taşınmazların Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devrine ilişkin işlemlerin ivedilikle sonuçlandırılması amacıyla düzenlenen 323 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Devredilmeyecek Taşınmazlar" başlıklı VI. Bölümünde düzenlenen kural uyarınca, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname kapsamında özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilen alanlarda ve 2863 sayılı Kanun uyarınca Bakanlık görev ve sorumlulukları kapsamında bulunan taşınır tabiat varlıkları hariç tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanlarında kalıp devredilmesi uygun görülmeyen taşınmazların devre konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu durumda, her ne kadar Mahkemece söz konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın “Özel Çevre Koruma Bölgesi”nde, “Önemli Doğa Alanı” sınırları içinde kaldığı, özel statülü çevre koruma alanında olan taşınmazın hassas ve önemli doğa koruma bölgesinde bulunması nedeniyle ihalenin de bu alanlara ilişkin düzenlemelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği, söz konusu Tebliğdeki düzenlemenin asıl amacının da özel çevre koruma bölgesinde bulunan Hazine taşınmazlarının kamunun kullanımında kalmasına yönelik olduğu dikkate alındığında, taşınmazın TOKİ aracılığıyla özel şahıslara devrinin mümkün olmadığı ve ihale yoluyla satılarak özel mülkiyete konu edilebilmesinin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, aktarılan, taşınmazın kök parseli olan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 1164 sayılı Kanun'un Ek 4. maddesi uyarınca 2985 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmek üzere 1.162,941,34 m²'lik kısmının bedelsiz olarak TOKİ'ye devredilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Muğla Milli Emlak Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davanın ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddine karar verildiği, kararın istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, dolayısıyla taşınmazın TOKİ'ye devrinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığının karara bağlandığı ve 323 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Devredilmeyecek Taşınmazlar" başlıklı VI. Bölümündeki, 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilen alanda kalan taşınmazların TOKİ'ye devredilemeyeceği şeklindeki kuralın 04/09/2021 tarih ve 315888 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik ile 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname kapsamında özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilen alanlarda ve 2863 sayılı Kanun uyarınca Bakanlık görev ve sorumlulukları kapsamında bulunan taşınır tabiat varlıkları hariç tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanlarında kalıp devredilmesi uygun görülmeyen taşınmazların devre konu edilmeyeceği halini aldığı, bu kapsamda dava konusu ihale tarihi itibarıyla anılan madde uyarınca idarece özel çevre koruma bölgesinde kalan taşınmazların devredilmesinin uygun görülmemesi durumunda TOKİ'ye devredilemeyeceği anlaşıldığından, Mahkemenin söz konusu gerekçesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, taşınmazın TOKİ aracılığıyla üçüncü kişilere devrinin mümkün olduğu ve ihalede başka bir hukuka aykırılık da bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, dava konusu ihalenin bu kısmında hukuka aykırılık, bu kısım bakımından dava konusu işlemin iptaline dair Mahkeme kararında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır. 2) Dava konusu ihalenin LOT-68 numaralı taşınmaz dışında LOT-67 ila 99 numaralı taşınmazlara yönelik kısmı bakımından davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının incelenmesinden; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları, "İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmıştır. İdari işlemler, idari makamların, kamu gücü kullanarak, idare işlevine ilişkin olarak tesis ettikleri, muhatapları yönünden çeşitli hak ve/veya yükümlülükler doğuran, muhataplarının hukuki durumlarında değişiklik yapan tek yanlı irade açıklamalarıdır. Buna göre, idari işlemlerin "idari makamlarca tesis edilmiş olma", "tek yanlı olma" ve "icrailik niteliğini taşıma" unsurlarını bünyesinde barındırması gerekmektedir. Bir işlemin iptal davasına konu edilebilir nitelikte kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığının, işlemin adına veya idarenin nitelendirmesine bakılarak değil, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın, tesis edildiği anda hukuk düzeninde değişiklik meydana getirip kendiliğinden sonuç doğurup doğurmadığına bakılarak belirlenmesi gerekmektedir. Davacı tarafından dava konusu ihalenin iptali istemiyle açılan bakılan davada Mahkemece ara kararıyla davalıdan, "dava konusu işlemin maddi ve hukuki gerekçeleri açıklanarak, dava konusu işlem ve işleme dayanak teşkil eden tüm bilgi ve belgelerin onaylı ve okunaklı bir örneğinin" gönderilmesi istenilmiş; davalı idarece, yapılan açık artırma ihalesinde sadece LOT-68'de satışa sunulmuş olan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın teklif gördüğü, diğer taşınmazların teklif görmediği ve satılamadığının belirtilmesi üzerine temyize konu kararla, bu kısım bakımından idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir nitelikte bir işlemin mevcut olmadığı anlaşıldığından, davanın esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı sonucuna varılarak davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. Davalı idarece uyuşmazlığa konu taşınmazların satışı amacıyla ... Hizmetleri A.Ş. aracılığıyla ihaleye çıkılmasına ilişkin karar alındığı, gerçekleştirilecek olan ihaleye ilişkin ilanın ilgili internet siteleri ile gazetelerde yayımlandığı ve ihale günü olan 30-31/10/2024 tarihlerinde ihaleye çıkıldığı ancak teklif sunulmadığı için taşınmazların satışının yapılamadığı, dolayısıyla ihalenin bir daha gerçekleştirilmemek üzere iptal edilmediği ve/veya ihale kararının geri alınmadığı, ihale konusu taşınmazların hukuki durumu değiştirilerek belli bir amaca özgülendiği, ihalenin yeniden gerçekleştirilebileceği, bu doğrultuda davacının hak ve/veya menfaatinin etkilendiği anlaşıldığından, yeni hukuki durumlar doğuran ve herhangi bir uyuşmazlığa sebebiyet verme imkan ve kabiliyetine sahip olan dava konusu ihale işleminin "idari davaya konu olacak kesin ve yürütülebilir bir işlem" niteliğinde olduğu açıktır. Dava konusu işlem idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülebilir nitelikte bir işlem olmakla birlikte, davacının, Mahkeme kararının davanın incelenmeksizin reddine ve buna bağlı olarak hükmedilen yargılama giderlerine ilişkin kısmı yönünden, karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiği şeklindeki temyiz istemi gözetildiğinde, LOT-68 numaralı taşınmaz dışında LOT-67 ile LOT-99 numaralı taşınmazlar yönünden ihaleye teklif sunulmaması nedeniyle belirtilen taşınmazların satılamadığı anlaşıldığından, bu kısmı yönünden bakılan davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır. Öte yandan, konusu kalmadığından bahisle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan bakılan davanın bu kısmı bakımından, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumu tespiti yapılamadığından, yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılması ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı ile davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin kabulüne 2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu ihalenin ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza (LOT-68) yönelik kısmı bakımından dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı ile davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu kısım yönünden DAVANIN REDDİNE, 3. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 4. Mahkeme kararının dava konusu ihalenin ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz (LOT-68) dışındaki LOT-67 ila 99 numaralı taşınmazlara yönelik kısmı bakımından davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kısmı ile davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu kısım yönünden DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 5. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz aşamalarında davacı tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6. Davalı tarafından yapılan toplam ...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7. Davalı yanında müdahil tarafından yapılan toplam ...-TL temyiz yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı yanında müdahile verilmesine, 8. İlk derece aşamasında kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine, 9. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflar ile müdahile iadesine, 10. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 11. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 08/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. ruhsat //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };