Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009-4-16 (Muafiyet) Karar Sayısı : 09-14/319-83 Karar Tarihi : 13.4.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Süreyya ÇAKI N, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Esin AYGÜN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Yapı ve Kredi Bank ası A.Ş. - Kıbrıs İktisat Bankası Ltd. 20 D. TARAFLAR : - Yapı ve Kred
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009-4-16 (Muafiyet) Karar Sayısı : 09-14/319-83 Karar Tarihi : 13.4.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Süreyya ÇAKI N, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Esin AYGÜN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Yapı ve Kredi Bank ası A.Ş. - Kıbrıs İktisat Bankası Ltd. 20 D. TARAFLAR : - Yapı ve Kredi Bank ası A.Ş. Büyükdere Cd. Çamlık Sk. Yapı Kredi Plaza D Blok K:3 Levent /İstanbul - Kıbrıs İktisat Bankası Ltd. 151 Bedrettin Demirel Cd. PK:770 Lefkoşa , KKTC E. DOSYA KONUSU: Yapı ve Kredi Bank ası A.Ş. (Yapı Kredi) ve Kıbrıs İktisat Bankası Ltd. (İktisatb ank) arasında imzalanan World Kredi Kartı Programı İşbirliği Sözleşmesi ne menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi. 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.1.2009 tarih ve 451 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 26.3.2009 tarih ve 2009 -4-16/MM-09-SY sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu 7.4.2009 tarih ve REK.0.08.00.00 -130/87 sayılı Başkanlık Önergesi ile 0 9-14 sayılı Kurul toplantısınd a görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da, - Bildirimi yapılan Sözleşme ye menfi tespit belgesi verilemeyeceği, - Sözleşme y e taraf teşebbüslerin rakip teşebbüsler olmaları nedeniyle, söz konusu 40 Sözleşme nin 2002/2 sayıl ı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı, - 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 5. maddesi nde belirtilen şartların bulunduğu göz önüne alınarak, bildirim konusu Sözleşme ye , anılan kanun maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde imza tarihi olan 21.7.2008 tarihinden itibaren muafiyet tanınması gerektiği 09-14/319 -83 2 görüş lerine yer verilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50 H.1. İlgili Pazar H.1.1. Ürün Pazarı Bildirimin konusu dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı çok markalı kredi kartları ihracı pazarı (issuing) ve üye işyeri edinme pazarı (acquiring) olarak belirlenmiştir. H.1.2. Coğrafi Pazar Taksitli alışveriş ve ödül biriktirme imkânı sağlayan çok markalı kredi kartlarının etkili olduğu coğ rafi pazar, Türkiye olarak tespit edilmiştir. H.2. Bildirime Konu Sözleşme 60 Bildirim konusu Sözleşme nin taraflarından birinin K uzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) merkezli bir banka olması nedeniyle , öncelikle işlemin 4054 sayılı Kanun kapsamında olup ol madığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bilindiği üzere, Kanun un 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyic i, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar, rekabetin koru nmasına yönelik tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler bu Kanun kapsamına girer. ifadeleriyle 70 Kanun un kapsamı belirlenmiştir. Dolayısıyla, işlemin Türkiye deki mal ve hizmet piyasalarını etkilemesi durumunda Kanun kapsamında değerlend irilmesi mümkün olacaktır. Yapılan işbirliği, İktisatbank kartlarının Yapı Kredi World üye işyerlerinde kullanılabilmesini, böylece Worldpuan kazanabilmelerini, taksit yapabilmelerini ve World kampanyalarından yararlanabilmelerini sağlayacağından World üye işyerlerinde yapılacak alışverişlerin artması gündeme gelebilecektir. Yapılan işbirliğinin Türkiye deki kart kullanımına dayalı işlem hacmi ile kart pazarındaki rekabetin yanı sıra diğer mal ve hizmet piyasalarındaki ticaret düzeyini etkileyeceği değerlen dirildiğinden işlemin 4054 sayılı Kanun kapsamında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 80 Bildirime konu Sözleşme, İktisat bank ın kendisine ait Kıbrıs İktisat Bankası Smartcard Kredi Kartı nın (Smartcard), üzerine bir kabul markası olarak Yapı Kredi ye ait World lisansı altında , World logosunun basılması ve bu sayede Kıbrıs İktisat Bankası tarafından belirlenen ve World sistemine dahil edilen Smartcard ların World Üye işyerlerin de taksitli işlem yapabilmesine, Yapı Kredi Worldcardlar gibi işlemlerden Worldpuan k azanıp World üye işyerlerinde bu puanları kullanabilmesi ne ve World sist emi kapsamında yürütülen World ü ye işyerlerine yönelik kampanya ve uygulamalardan faydalanabilmesine olanak tanıyacak düzenlemeleri içermektedir. Bildirim Formu nda Smartcard ların Ya pı Kredi sistemine dahil üye işyerlerinde 90 sözleşme konusu işlemleri yapabilmesi için her iki tarafın da bilişim sistemlerinde geliştirme yapacağı ifade edilmektedir. World üye işyerlerinde geçerli olacak 09-14/319 -83 3 kampanyalara İktisatbank katılıp katılmamakta serbes t olacaktır. İşlemlerin iki banka arasındaki takasının bağımsız ve tarafsız bir kurum olan Bankalar arası Kart Merkezi (BKM) üzerinden gerçekleştirileceği de Bildirim Formu nda kaydedilen hususlar arasındadır. Form da y apılan işbirliğinin, İktisatbank kart larının Türkiye de World üye işyerlerinde yapılacak alışverişlerde Worldpuan kazanabilmeyi, taksit yapabilmeyi ve World kampanyalarından yararlanabilmeyi sağlayacağı belirtilmiştir. İşbirliği, KKTC de bulunan İktisatbank üye işyerlerinde geçerli olmayıp, s adece Türkiye 100 Cumhuriyeti sınırları içerisindeki Yapı Kredi World üye işyerlerinde geçerli olacaktır. İşyerleri için her iki kartın kabul koşulları aynı olacaktır. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.3.1. Sözleşme Hükümlerinin İncelenmesi Bildirime konu Sözleşme nin Amaç ve Konu başlıklı 2. maddesinde, Sözleşme nin amacının; Smartcard ın, üzerine bir kabul markası olarak Yapı Kredi ye ait World lisansı altında World logosunun basılması, böylece Smartcard ların tamamının World ü ye işyerler inde taksitli işlem yapabilmesi , Yapı Kredi Worldcard lar gibi 110 işlemlerden Worldpuan kazanıp World üye işyerlerinde bu puanları kullanabilmesi ve World sistemi kapsamında yürütü len World ü ye İşyerlerine yönelik kampanya ve uygulamalardan faydalanabilmesi i çin World sistemine dahil edilmeleri olduğu belirtilmektedir. Sözleşme nin 4. maddesi uyarınca İktisatbank kredi k artlarının mülkiyeti İktisatbank a aittir. Kartın tasarımı, ismi ve ürün özelliklerine İktisatbank karar verecek, World logosunun kart üzerin deki yeri ve tasarımı ise Yapı Kredi tarafından belirlenecektir. İktisatbank, gerek kartın basımında gerekse yapmak istediği değişikliklerde Yapı Kredi nin önceden yazılı görüş ve onayını alacaktır. Sözleşme nin Kapsam ve uygulama esasları başlıklı 5. m addesinde; 120 5.1. İkisatbank Kredi Kartları nın verileceği müşterilerin başvurularının alınması, değerlendirilmesi, kart basımı ve teslimatı, ekstre basım ve gönderimi, tahsilat yapılması, risk yönetimi, alacak takibi süreçleri, kredi kartı operasyon işleml eri ve müşteri hizmetlerinin tümü münhasıran İktisatbank tarafından yerine getirilecektir 5.2. İktisatbank Kredi Kartı nın yıllık üyelik ücreti ve uygulanacak faiz oranları İktisatbank tarafından belirlenecek ve tümünde kart hamiline karşı sorumluluk münhasıran İktisatbank a ait olacaktır. İktisatbank, T.C. Merkez Bankası nın belirleyerek ilan ettiği azami faiz oranlarının %100 ünden aşağısına tekabül eden bir faiz oranı belirleyemeyecektir. Sözleşme imza tarihinde Yapı Kredi nin 130 yürürlükte olan Akti faiz ve Gecikme Faizi oranları ile İktisatbank ın yürürlükte olan Akti faiz ve Gecikme faizi oranları arasındaki rasyo, Yapı Kredi nin mutabakatı alınmadan İktisatbank tarafından aşağı yönde değiştirilemeyecektir. İktisatbank Ek - 3 te belirtilen oranları m uhafaza edebilecektir Taraflar, diğer Taraf ve/veya Yapı Kredi nin yetkilendirdiği/yetkilendireceği üçüncü kişiler tarafından çıkartılan Worldcard Kredi Kartları nı doğrudan hedef alarak Worldcard Kart sahibi kart hamillerini kendisine çekecek şekilde bu ücretleri ilan ederek reklam ve kampanya 09-14/319 -83 4 yapmayacaktır. Yapı Kredi, üçüncü kişilerle yapılacak benzer çalışmalarda bu hususu gözetecektir. Taraflar reklam ve ilanlarında, kendileri tarafından verilen Worldcard Kredi 140 Kartlarının diğer tarafça ve/veya Yapı Kredi nin yetkilendirdiği/yetkilendireceği üçüncü kişiler tarafından verilen Worldcard Kredi Kartlarından daha avantajlı olduğunu belirtmek suretiyle, diğer Worldcard Kredi Kartları nı doğrudan hedef alarak reklam, tanıtım vb. uygulama yapamazlar. İktisatb ank, Yapı Kredi nin yürürlükteki kredi kartı yıllık üyelik ücretlerinin altında bir ücret de belirleyemeyecektir. Sözleşme tarihinde geçerli olan ve Ek -3 te belirtilen kart ücretleri İktisatbank tarafından muhafaza edilebilir hükümleri yer almaktadır. Sözleşme nin yine 5.2 maddesine göre İktisatbank, Yapı Kredi nin yürürlükteki kredi kartı yıllık üyelik ücretlerinin altında bir ücret de belirleyemeyecektir. 150 Sözleşme tarihinde geçerli olan kart ücretleri İktisatbank tarafından muhafaza edilebili r. Sözleşme nin 5.3. maddesi uyarınca , İktisatbank Kredi Kartları nın, Türkiye sınırları içerisinde World sistemi içindeki kullanımında Yapı Kredi World üye işyeri ağı kullanılacak, Türkiye sınırları içerisinde yerleşik ve faaliyet gösteren üye işyeri ilişkileri Yapı Kredi den geçecek ve Yapı Kredi tarafından yürütülecektir. Sözleşmenin 5.4. maddesine göre , Tarafların, ilgili kampanya ve özel fiyatlama maliyetlerinde mutabık kalmaları şartıyla, sözleşme hükümleri çerçevesinde World lisansı ile World logosunu taşıyan İktisatbank Kredi Kartları ile Yapı Kredi nin tüm World Üye İşyerlerinde, Yapı Kredi nin ürünü olan Worldcard la aynı koşullarda 160 taksitli işlem yapılabilecek, bu kartlar ile yine tüm World Üye İşyerlerinde, Worldcard la aynı kural ve koş ullarda Worldpuan sisteminden ve imkanlarından faydalanılabilecektir. Yapı Kredi, ilgili kampanya ve/ya özel fiyatlama konusunda İktisatbank a önceden yazılı veya elektronik ortamda bilgi verecek ve İktisatbank, 24 saat içerisinde ilgili kampanya ve/ya öze l fiyatlamaya katılmayacağına dair Yapı Kredi ye cevap vermediği takdirde, ilgili kampanya/özel fiyatlamaya İktisatbank Kredi K artlarının Türkiye deki kullanım oranlarına göre dahil edilecektir. Ayrıca, İktisatbank ın katılacağı Worldcard kampanyaları nda, İktisatbank kredi kart hamillerine verilecek fırsatlar için üst sınır Yapı Kredi nin Worldcard k redi kartlarına uyguladığıdır. 170 Sözleşme nin 5.7 . maddesine göre İktisatbank kredi k artları, World üye işyerleri tarafından Yapı Kredi Worldcard için düzenlene n özel taksit, özel puan, hediye vb. kampanyalarından, bu kartlar ile yapılacak işlemlerin kampanyadan doğacak finansal maliyetleri İktisatbank kredi kartlarının kullanım oranları ölçüsünde İktisatbank tarafından üstlenilmek kaydıyla faydalanabilecektir. Sözleşme nin 5.8 . maddesine göre; İktisatbank tarafından, World üye işyerlerinde World sistemi nin sunduğu kampanyalara ilave başka kampanyalar ve uygulamalar ya da işyerinin fiziki satış noktalarında İktisatbank müşterilerine özel uygulamalar, Yapı Kredi nin mutabakatı olmadan yapılamayacaktır. Sözleşme nin 5.9. maddesine göre İktisatbank, Yapı Kredi nin Worldcard Kredi 180 Kartı Programı kapsamında yer alan markala rı ve özelliklerini, Worldcard kredi kartına yönelik mevcutta sunduğu veya ileride sunacağı ürü n ve hizmetlerini ve 09-14/319 -83 5 ayrıca Yapı Kredi nin başkaca isimler ile sunduğu veya ileride sunacağı programlar ile ürünlerini Yapı Kredi nin kullandığı isimle lanse edemez. Yapı Kredi de benzer şekilde İktisatbank ın mevcutta sunduğu veya ileride sunacağı ürün ve hizmetlerini İktisatbank ın kullandığı isimle lanse edemeyecektir. Sözleşme nin 5.10. maddesinde İktisatbank ın, Worldcard logosu taşıyan ve farklı müşteri kitlelerine yönelik yeni bir kredi kartı ürünü çıkarmak istemesi durumunda, ürünü çıkarmadan en az 1 (bir) ay önce ürünün tasarım aşamasında Yapı Kredi yi bilgilendireceği düzenlenmiştir. İktisatbank, çıkaracağı yeni üründe yer alacak 190 Worldcard logosu ve isminin kullanımı konusunda Yapı Kredi den yazılı onay alacaktır. Yapı Kredi bilgilendirme tarihinde n en geç bir ay içerisinde olumlu veya olumsuz yanıt vermekle yükümlüdür. İktisatbank tarafından çıkarılacak ürünün özelliklerinin Yapı Kredi ye ek maliyet getirmesi, Worldcard Kredi Kartı Programı nın bütünlüğünü bozacak olması ve/veya bu programa aykırı olması ve bu konuda taraflar arasında mutabakat sağlanamaması halinde, Yapı Kredi nin ürünün bu özellikleri ile çıkarılmamasını talep etme hakkı saklıdır. Sözleşme nin 8.9. maddesine göre, Yapı Kredi Worldcard lar kullanılarak kazanılan Worldpuan lar ile W orld lisanslı İktisatbank k redi kartları kullanılarak kazanılan Worldpuan ların birim YTL değeri aynı olacaktır. Bu değer Yapı Kredi tarafından 200 belirlenecektir. Sözleşme nin 11. maddesine göre İktisatbank, İktisatbank k redi kartına ilişkin olarak, Türkiye sınırları içerisinde bir üye işyeri ile World sistemini oluşturan taksit, puan kazanma, puan kullanım seçenekleri ve diğer imkanların aynısı ya da benzeri faydaları ve/veya uygulamaları içeren bir anlaşma yapmayacaktır. Aksi yönde uygulama lar, Yapı Kredi tarafından tek taraflı fesih sebebi sayılacaktır. 12.6. maddede ise, İktisatbank ın Sözleşme nin yürürlükte olduğu süre içerisinde, diğer bir banka veya kuruluş ile aynı veya buna benzer bir mahiyette protokol/sözleşmeyi, ancak protokolün s ona erme tarihinden sonra uygulamaya alınacak şekilde yapabileceği düzenlenmiştir. 210 Sözleşme nin 17. maddesinde gizlilik koşulları, 18. maddesinde ise süresi ve feshi düzenlenmiştir. Buna göre, sözleşme süresi 5 yıl olup sona erme tarihinden önce karşılıkl ı mutabakat ile Sözleşme nin süresi uzatılabilecektir. Ayrıca taraflar Sözleşme yi neden göstermek zorunda olmaksızın ve Sözleşme süresi sonunu beklemeksizin dilediği zaman, karşı tarafa 180 gün önceden yazılı bildirimde bulunmak suretiyle tek yanlı olarak feshedebileceklerdir. Sözleşme nin ekinde sunulan World Lisanslı Kıbrıs İktisat Kredi Kartları İş Süreçleri Dokümanı nın Üye İşyeri İşleyişi bölümünde, mevcut bir Yapı Kredi üye işyerinin, Yapı Kredi ile anlaşmasının sona ermesinden bir yıl sonra İkti satbank la üye iş yeri anlaşması yapabileceği düzenlenmiştir. 220 Raportörlerin, t araflardan faiz oranlarının nasıl belirleneceğine dair açıklama istemesi üzerine Kuruma intikal eden bilgilerde, kredi kartı faiz ve ücretlerinde uygulama esaslarının, İktisatba nk ve Yapı Kredi kartını ortak kullanan veya ileride ortak kullanacak kişileri kapsayacak şekilde taraflarca varılan mutabakat çerçevesinde belirleneceği ifade edilmiştir. Bu amaçla İktisatbank ın kredi kart faizlerini sıfırlayamaması ve mevcut İktisatbank kredi kartı faiz oranlarının Yapı Kredi nin mutabakatı alınarak değiştirilmesinde mutabık kalındığı belirtilmiştir. İktisatbank ın kart ücret ve faiz oranlarını belirlerken 5.2. maddeye uygun hareket 09-14/319 -83 6 edeceği, Yapı Kredi faiz oranlarını dikkate alarak yapı lacak hesaplamalar için Yapı Kredi nin onayının alınacağı ifade edilmiştir. Taraflardan , ayrıca İktisatbank ın Yapı 230 Kredi ile yapılan Sözleşme uyarınca T.C. Merkez Bankası (TCMB) azami faiz oranının altında bir faiz oranı belirleyememesinin amacına ilişkin açıklama istenmiş, bu çerçevede gelen cevapta , TCMB nin tavan faizi uygulaması getirdiği tarihten bu yana Yapı Kredi nin TCMB azami faiz oranını uyguladığı belirtilmiş ve gerek KKTC nin ekonomik şartları gereği uygulanan faiz oranlarının yüksek olması gerekse İktisat bankının uygulayacağı faiz oranının Yapı Kredi nin uyguladığı faiz oranının altında kalmaması yönünde sağlanan mutabakat nedeniyle İktisatbank ın TCMB azami faiz oranı altında bir faiz oranı belirlememesinde tarafları n mutabık kaldığı açıklanmı ştır. H.3.2. Menfi Tespit Değerlendirmesi 240 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinde Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar hukuka aykırı ve yasaktır. hükmü yer almaktadır. 4054 sayılı Kanun un uygulaması bakımından teşebbüs niteliğini haiz Yapı Kredi ile İktisatbank , bankacılık hizmetleri ve inceleme konusu bakımından ilgili ürün pazarı olarak belirlenen kredi kartları pazarında birbirlerine rakip durumdadırlar. Bu çerçevede, aynı piyasada faaliyet gösteren ve birbirine rakip olan iki teşebbüsün bir kredi kartı programını paylaşmak üzere akdettikleri bir sözleşmenin rekabeti kısıtlayıcı nite likte olacağı ve bu nedenle 4. madde yasağına tabi olacağı; 250 dolayısıyla bildirime konu Sözleşme ye Kanun un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır. Ayrıca, Sözleşme nin kapsamı ve uygulama esasların a düzenleyen kart üyelik ücreti, faiz oranları ve reklam gibi konuların yer verildiği 5.2. maddesi ile World logolu İktisatbank kredi kartlarının World üye işyerleri ile yürütülecek kampanyalarda sahip olacağı ayrıcalıkların düzenlendiği 5.4. maddesi rekab eti sınırlayıcı niteliktedir. Zira söz konusu maddelerde rakip konumundaki bankalar sunulan hizmetin fiyat unsurları sayılabilecek faiz ve kart ücreti gibi konularda birbirlerini bilgilendirecekler, bunun yanısıra kampanya maliyetlerinde mutabakat esasına dayanarak hizmet vermeye başlayacaklardır. Bu maddeleriyle de, 260 teşebbüsler arası rekabeti sınırlayıcı bir anlaşma niteliğinde olan Sözleşme ye, 4054 sayılı Kanun un 4., 6. ve 7. maddelerine aykırı olmadığına dair bir menfi tespit belgesi verilmesi mümkün değildir. H.3.3. Grup Muafiyeti Değerlendirmesi 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında değerlendirilecek anlaşmalar üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli bir mal veya hizmetin alımı, satımı yahut yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalardır. Bir diğer ifade ile anılan Tebliğ kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte bir sözleşmenin öncelikle teşebbüsler arası dikey bir ilişkiyi düzenlemeye yöneli k 270 olması gerekmektedir. Yapı Kredi ve İktisatbank çok markalı kredi kartları pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerdir. Her iki banka da kredi kartları ihraç etmekte ve işyerleri ile 09-14/319 -83 7 anlaşmaları bulunmaktadır. Dolayısıyla Sözleşme ye taraf teşebbüsler il gili ürün pazarı bölümünde yer verilen iki pazarda da birbirine rakip konumundadırlar ve taraflar arasında yapılan Sözleşme dikey bir ilişkiye yönelik olarak düzenlenmemiştir. Bu hususlar dikkate alındığında, bildirime konu Sözleşme yi 2002/2 sayılı Tebli ğ in kapsamında bir değerlendirmek mümkün değildir. H.3.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi Menfi tespit alamayan ve 2002/2 sayılı Tebliğ in sağladığı muafiyetten de 280 yararlanamadığı tespit edilen Sözleşme ye bireysel muafiyet tanınabilmesi için Kanun un 5 . maddesinde öngörülen koşulların sağla nması gerekmektedir. a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması Sözleşme ile birlikte çok markalı kredi kartlarına y önelik üye işyeri edinme pazarında, kapalı ağ olarak faaliyet gösteren World üye işyeri ağı , İktisatbank kredi kartı kullanıcılarının kullanımına açılmıştır. Bu şekilde İktisatbank mevcut üye işyeri ağını büyütmeye gerek kalmaksızın mevcut ağda ihraç ettiğ i kartları kullandırma imkânına sahip olacaktır. Böylelikle İktisatbank , Yapı Kredi nin mevcut üye işyeri ağından faydalanarak güçlü bir marka ile beraber çok markalı kredi kartları 290 piyasasındaki pazar payını artırma imkanına kavuşacaktır. Bunun yanında ar tan üye işyeri ağı sayesinde İktisatbank daha kolay müşteri çekebilecek ve üye işyeri pazarındaki cirosunun yanı sıra kart kullanıcılarından elde ettiği ciroyu da artırabilecektir. Diğer yandan, sözleşmeye taraf bankaların program kullanımına yönelik söz konusu Sözleşme dolaylı olarak çok markalı kredi kartları hizmetinin sunulmasında gelişme ve iyileşme sağlanması amacına da hizmet etmektedir. İktisatbank altyapı yatırımlarını artırmak yerine World un mevcut geniş ağından faydalanabilecek; yeni POS maliye ti üstlenmeyecek; mevcut ağa isterse yeni üye işyerleri eklemek suretiyle faaliyet gösterecektir. Bu anlamda Sözleşme ile birlikte birlikte, bir 300 bakıma, İktisatbank ın ölçek ekonomisinden faydalanması söz konusu olacaktır. b) Tüketicinin bundan yarar sağla ması 4. madde anlamında rekabeti sınırlayıcı etkileri olan bir anlaşmanın muafiyet alabilmesi için, yukarıda değinilen ve anlaşmanın tarafları açısından elde edilen iyileşmenin tüketiciye yansıtılması gerekmektedir. Tüketicinin yarar sağlaması açısından b eklenen genellikle fiyatlar seviyesindeki düşüş olmakla birlikte, satış sonrası etkin hizmetler, ürün çeşitliliğinin artması, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşabilmesi, malın arzında devamlılığın sağlanması gibi koşullar da tüketicinin elde edeceği menfaat kapsamında değerlendirilebilmektedir. İnceleme konusu dikkate alındığında, tüketici yararı açısından ilk bakılması 310 gereken İktisatbank müşterilerinin durumunda meydana gelebilecek olası değişmelerdir. Bu bağlamda incelemeye konu anlaşma vasıtasıyla kredi kartları pazarında hâlihazırdaki İktisatbank kredi kartı hamillerinin de çok markalı kredi kartı hizmetinin sağladığı avantajlardan yararlanması yoluyla; tüketicilerin güvenli hizmet almaları ve yaygın bir üye işyeri ağına sahip olan World card ın sağladığı ödül/puan uygulamasından faydalanmaları sağlanmış olmaktadır. Bu açıdan, İktisatbank müşterilerinin Türkiye nin en yaygın üye işyeri ağlarından birine dâhil 09-14/319 -83 8 olarak alışveriş yapma imkanına sahip olmaları tüketici yararı açısından en dikkate değer husustur . Diğer taraftan, kredi kartı pazarı çift taraflı pazar özelliğindedir ve bu pazarlarda bir 320 arz edici tarafından sunulan aynı ürüne karşı birbirini etkileyen iki farklı talep söz konusudur. Bir diğer ifade ile sunulan bir mal veya hizmeti talep eden iki f arklı müşteri grubu söz konusudur. Bunlardan ilki kart kullanıcıları ikincisi ise üye işyerleridir. Kart kullanıcıları bakımından kredi kartı ne kadar çok üye işyerine sahipse karta olan talep o oranda artmaktadır. Aynı şekilde bir kredi kartı ne çok tüket ici tarafından kullanılmaktaysa üye işyerlerinin o kredi kartının POS unu kabul etmek konusundaki istekleri artacaktır. Kart kullanıcıları ve üye işyerleri arasındaki bu pozitif dışsallık nedeniyle, tüketici boyutundaki bir fayda artışının diğer bir tüketi ci grubu olan üye işyerine yansıması söz konusudur. Dolayısıyla işbirliği ile gelen pazar payı artışıyla daha fazla tüketicinin fayda görmesi muafiyetin ilgili 330 şartının karşılanması açısından önemlidir. c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin or tadan kalkmaması Muafiyet kararı verilmesinde aranan ilk olumsuz şarta göre, muafiyete konu anlaşma ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmasına neden olmamalıdır. Bir başka deyişle sağlanan ekonomik gelişme veya fayda ile tüketicini n bundan yarar sağlaması rekabetin ortadan kaldırılması sonucunda elde ediliyor olmamalıdır. Dosya mevcudu bilgilere göre, Aralık 2008 itibarıyla tarafların kredi kartları alışveriş işlem ciroları ve üye işyeri ciroları bakımından pazar payları toplamı %25 in altındadır. Yapı Kredi nin takipçisi olan Garanti Bankası T.A.Ş. nin payları sırasıyla 340 %( ) ve %( ), Akbank T.A.Ş. ni payları %( ) ve %( ) ve Türkiye İş Bankası T.A.Ş. nin payları ise %( ) ve %( ) dir. Görüldüğü üzere Yapı Kredi nin açık ara üstünlüğü bulunmamakta, rakipleri tarafından yakından takip edilmektedir. Netice itibarıyla, 33.000 kredi kartı bulunan İktisatbank ın Türkiye deki pazar payının sınırlı olduğu da dikkate alındığında, bildirime konu anlaşma sonucunda ilgili pazarın önemli bir bölüm ünde rekabetin ortadan kalkmayacağı ve muafiyetin bu koşulunun sağlandığı anlaşılmıştır. d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması Kanun un 5. maddesinde öngörülen bu son koşula aykırılık izlen en amacın elde 350 edilmesi için rekabetin gereğinden fazla sınırlanmaması ya da rekabetin sınırlanmasının gereğinin dahi bulunmaması halinde olabilir. Teşebbüsler prensip olarak anlaşma ile amaçladıkları ekonomik yararların gerçekleştirilmesinde rekabeti en az sınırlayıcı yöntemi tercih etmekle yükümlüdürler. World Kredi Kartı Programı İşbirliği Sözleşmesi ile amaçlanan teşebbüslerin üye işyeri ve kart kullanıcılarının sayısını artırmak ve bu yolla rakipler ile daha etkin rekabet edebilmektedir. Anılan Sözl eşme de bu doğrultuda hazırlanmış ve rekabeti zorunlu olandan fazla kısıtlayıcı herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Bu çerçevede, Kanun un 5. maddesinde belirtilen koşulları sağlayan bildirime konu Sözleşme ye bireysel muafiyet veril mesi gerektiği kanaa tine varılmıştır. 360 09-14/319 -83 9 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1. Yapı ve Kredi Bank ası A.Ş. ile Kıbrıs İktisatbank Ltd. arasında imzalanan World Kredi Kartı Programı İşbirliği Sözleşmesi ne, çeşitli hükümlerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. maddesi ne aykırılık teşkil etmesi nedeniyle menfi tespit belgesi verilemeyeceği ne, 2. Taraflarının ilgili ürün pazarında rakip teşebbüsler olmaları nedeniyle, 370 Sözleşme nin, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiy eti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden de yararlanamayacağı na, 3. 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesi çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda; anılan maddede sayılan şartların tamamının karşılandığı göz önüne alınarak, başvuru konusu Sözleşme ye imza t arihi olan 21.7.2008 tarihinden itibaren muafiyet tanın masına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.