T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2023/1945 KARAR NO : 2025/2202 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 18/10/2022 NUMARASI : 2021/312 E. - 2022/312 K. DAVANIN KONUSU : Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü Taraflar arasında görülen davada Ankara…
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2023/1945 KARAR NO : 2025/2202 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 18/10/2022 NUMARASI : 2021/312 E. - 2022/312 K. DAVANIN KONUSU : Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 18/10/2022 tarih ve 2021/312 E. - 2022/312 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, 19.08.2020 tarihinde davalı adına tescilli 2020/05784-1 numaralı “Koltuk” ve 2020/05784-2 numaralı “Berjer” tasarımlarının hükümsüzlüğü ve sicilden terkini talebiyle Ankara 3. Fikri ve Sınai Hukuk Mahkemesinin 2021/76 E. sayılı dosyası ile hükümsüzlük davası açmış olduklarını, bu dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporunda davalıya ait söz konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığı tespitinde bulunulduğunu, davalı tarafın bunun üzerine söz konusu tasarımlarda birtakım değişiklikler yaparak 2021/002852 numarasıyla yeni bir tasarım başvurusunda bulunup tescil aldığını, ancak iş bu tasarıma ilişkin de müvekkilinin tasarımlarına benzer olması sebebiyle hükümsüzlük koşullarının oluştuğunu, iş bu dava dışında, konuları bakımından ayniyet taşıyan başka davaların taraflarınca açıldığı ve söz konusu dava dosyalarına sunulan bilirkişi raporlarında karşılaştırılan tasarımların yaslanma(sırt) bölgelerindeki farklılıklarına rağmen benzer olarak kabul edildiklerini, davalı adına tescilli 2021/002852 numaralı tasarımların yeni ve ayırt edici olmadıklarını ileri sürerek tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı şirket vekili, müvekkiline ait 2021/002852 numaralı tasarım tescilli ürünün yeni bir tasarım olduğunu, davacının tasarımı ile tamamen farklı görsel ve hatlara sahip bulunduğunu, davacının kendisi adına tescilli olduğunu iddia ettiği tasarımların tescilinden önce Türkiye’de başka firmalar tarafından üretilen, satılan, ve sosyal medyada paylaşılan benzer tasarımlar olduğunu ve dolayısıyla davacı tasarımının 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 55., 56., ve 77., maddesi uyarınca hükümsüz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 2021/002852-1 ve 2021/002852-2 numaralı tasarım başvurularının, koltuk ve berjer tasarımına ilişkin olduğu, tasarımların yaslanma(sırt) bölgesi, oturma minderi, yanlarında iki kolçak bulunması ve koltuk ayak parçalarının mevcudiyeti haricinde bir mutat form veya teknik bir zorunluluğun bulunmadığı, seçenek özgürlüğünün kapsamının oldukça geniş olduğu, dava konusu tasarımlar yönünden bilgilenmiş kullanıcının ise mobilya malzemeleri gibi ürünlerin satıldığı yerlerde çalışan bir satış sorumlusu veya benzer ürünleri ve alternatiflerini daha önce fiilen kullanmış, satın alma ve inceleme süreçlerinin içerisinde bulunmuş bir kişi olabileceği, davacıya ait 2019/06285-1 numaralı koltuk tasarımı ile davalıya ait 2021/002852-1 numaralı koltuk tasarımı karşılaştırıldığında; davacıya ait tasarımın oturma bölgesinde yer alan taban süngerlerinin üzerinde ek bir materyal olarak yer alan minderin yer alması, bu minder olarak adlandırılan kısmın kolçak ve orta nokta temas noktalarında aşağıya doğru iç verev hatlarla inen ve üzerinde geniş aralıklarla çizgi desenleri bulunan minder şeklinin ayniyet derecesinde benzerinin davalı tasarımında da mevcut olduğu, davacıya ait tasarımın kolçakları öne bakan yüzeyinde ve kol dayama yüzeyi olarak adlandırılan bölgelerinde paralel ve dikey çizgilerle oluşturulan desenler, kolçakların alt ve üst kol dayama parçalarından diğer bir deyişle iki farklı parçadan oluşturulmuş olması özeliklerinin tamamının davalı yana ait dava konusu tasarımda da aynıyet derecesinde benzerlik gösterdiği, davacıya ait tasarımda koltuğun en altında yer alan altın sarı renkli ve koltuğun uzunluğunda devam eden metal algısı yaratan şerit detayının ve şerit detayının yerleştirildiği koltuk alt karkas yapısının ayniyet derece de benzerinin davalı tasarımında da bulunduğu, koltuk ayaklarına ve metal altın sarı renklerinin tercih edilmiş olmasının her iki tasarımda da aynı olduğu, her iki koltuk tasarımı da oturma ve yaslanma bölgeleri tam orta noktalarından ikiye ayrılmak suretiyle tasarlanmış olup karşıdan bakıldığında sırt ve oturma bölgesi kısmının iki ayrı ancak eşleşik birer parça olduğu algısı yaratacak şekilde olduğu, davacıya ait tasarımda bulunan ayak parçaları üçgen bir formda olup, davalıya ait tasarımda bulunan ayak parçalarının ise eklemli ayak formunda tezahür ettiği, davacıya ait tasarımın yaslanma(sırt) bölgesi kapitone desenler ile dizayn edilmiş olup, davalıya ait tasarımın yaslanma(sırt) bölgesinin ise birbirlerine paralel ve dikey çizgi desenlerinden oluştuğu, bu durumda davalı tasarımının davacı tasarımından farklılaşan özelliklerinin olduğu, bu yönüyle davalı tasarımın yenilik vasfını haiz olduğu, ancak seçenek özgürlüğünün fazlasıyla geniş olduğu koltuk tasarımlarında tarafların tasarımlarının sahip oldukları ortak unsurların, teknik bir zorunluluk, trend veya mutat unsur olarak nitelendirilemeyeceği, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamındaki bu unsurlardaki mevcut benzerliklerin tasarımın ayırt ediciliğini ortadan kaldıracağı, bir başka deyişle davalıya ait tasarımın, davacı tasarımı karşısında, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edicilik ihtiva edecek düzeyde farklılaşmadığı, davacıya ait 2019/06285-2 numaralı berjer tasarımı ve davalıya ait 2021/002852 numaralı berjer tasarımı karşılaştırıldığında; davacıya ait tasarımın oturma bölgesinde bulunan iki düğmeli kapitone desenli görünüm ile ile davalı tasarımının oturma bölgesindeki görünüm aynı olduğu, davacı tasarımının yaslanma(sırt) bölgesinde kavisli şekilde ve koltuğun boyundan daha yüksek bir yaslanma bölgesi bulunmakta olup, davalıya ait tasarımın yaslanma(sırt) bölgesinde de koltuk boyundan daha yüksek ve kavisli şekilde bir yastık bulunduğu, davacı tasarımına ait kolçakların dış kenarları paralel ve dikey çizgi desenlerinden oluşmakta olup, aynı desenin davacıya ait tasarımın kolçaklarının dış kenarlarında da mevcut olduğu, davacıya ait tasarımın ayak parçaları 4 adet olduğu ve parçalar yere belirli bir dar açı yaratmak suretiyle düz şekilde indiği, davalıya ait tasarımda bulunan ayak parçasının ise 3 adet olup, tabana doğru dar açıyla iniş yapan bir form sunduğu, davacıya ait tasarımın kolçaklarının üstünde siyah deri görünümlü bir şerit bant bulunmakta olup, kolçakların üst kenarı daha geniş bir şekle sahip olduğu, davalıya ait tasarımın kolçaklarında ise herhangi bir şerit detayı bulunmadığı ve üst kenarlarının daha ince bir yapıdan oluştuğu, davacıya ait tasarımın yaslanma(sırt) bölgesi kapitone deseniyle dizayn edilmiş olup, davalı tasarımında bulunan yaslan(sırt) bölgesi ise paralel ve dikey çizgi desenleriyle oluşturulduğu, davalı berjer tasarımının, davacı tasarımından farklılaşmış olduğu birçok özellik ihtiva ettiği, benzerlikleri ile kıyaslandığında farklılıklarının daha fazla olduğu, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında olan alanlarda farklılaşmalar olduğu, davalıya ait berjer tasarımının davacı tasarımına kıyasla yeni ve ayırt edici bir tasarım olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile davalıya ait 2021/002852-1 nolu tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalıya ait 2021/002852-2 nolu tasarım yönünden davanın reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, 05/05/2022 ve 07/07/2022 tarihli itiraz dilekçelerinin bilirkişiler tarafından incelenmediğini, bilirkişilerce hatalı ve eksik inceleme yapıldığını, ufak farklılıkların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimi değiştirmeyeceğini, doktrindeki görüşlerin ve içtihatların bu yönde olduğunu, yani tasarımlar üzerinde yapılan ufak tefek değeşikliklerin yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini ortadan kaldırmaya yeterli olmayacağını, asıl olanın genel görünüm olduğunu, tarafların tasarımlarının benzer olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın tam kabulüne karar verilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile davalıya ait 2021/002852-1 numaralı koltuk tasarımının davacıya ait tasarım karşısında yenilik kriterine sahip olduğu ve fakat ayırt edicilik kriterlerini haiz bulunmadığı, davalıya ait 2021/002852-2 numaralı berjer tasarımının ise davacıya ait tasarım karşısında yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini ihtiva ettiğinin belirlendiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli bulunduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davacı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 179,90-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 435,50-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı uhdesinde bırakılmasına, 4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 21/11/2025 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi. GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/12/2025 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...