Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -1-112 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 10-49/911-320 Karar Tarihi : 08.07.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ , İsmail Hakkı KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : M. Oğuzcan BÜLBÜL, Cemal Ökmen YÜCEL, S. Yersu ŞAHİN C. ŞİKAYET EDEN : Safter Camelyaf Polyester San. Tic. Ltd. Şti. Hasan paşa Uzunçayıryolu
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -1-112 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 10-49/911-320 Karar Tarihi : 08.07.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ , İsmail Hakkı KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : M. Oğuzcan BÜLBÜL, Cemal Ökmen YÜCEL, S. Yersu ŞAHİN C. ŞİKAYET EDEN : Safter Camelyaf Polyester San. Tic. Ltd. Şti. Hasan paşa Uzunçayıryolu Konur İşmerk . No:2/36 Kadıköy /İstanbul D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA 20 YAPILAN LAR : - Camelyaf San. Tic. A.Ş. Bayramoğlu Sapağı Çayırova Gebze/ Kocaeli - Plasto Ltd. Şti. Dolayoba Cadde Akseki Sok. No:2 Pendik /İstanbul E. DOSYA KONUSU: Camelyaf San. Tic. A.Ş. ile İstanbul bayisi Plasto Ltd. Şti. nin, alt bayilerin bir kısmına mal vermeyi reddetmek, farklı satış koşulları uygulayarak alt bayilerini zor durumda bırakmak, cam elyaf ve polyester fiyatlarını keyfi olarak belirle mek suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası . 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.04.2010 tarih ve 3368 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 25.05.2010 tarih ve 2010 -1-112/İİ -10-408.SYŞ sayılı İlk İnceleme Raporu , 03.06.2010 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar ve rilmiştir. Bunun üzerine düzenlenen 30.06.2010 tarih ve 2010 -1-112/ÖA-10-336.MOB sayılı Önaraştırma Rapo ru 01 .07.2010 tarih ve REK.0.05.00.00 -110/250 sayılı Başkanlık önergesi ile 10 - 49 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40 G. İDDİAL ARIN ÖZETİ: Şikâyet başvuru sunda özetle; - Safter Camelyaf Polyester San. Tic. Ltd. Şti. (Safter) olarak geçmişte Camelyaf San. A.Ş. nin (Camelyaf) üç bayisinden biri iken, finansal sıkıntılardan ötürü bayiliği bırakıp, Camelyaf ın alt bayisi olarak çalışm aya başladıkları , - Camelyaf ın İstanbul da iki yetkili bayisi olmasına rağmen, gerçekte yalnızca Plasto Ltd. Şti. nin (Plasto) alt bayilere satış yapmakta olduğu , - Camelyaf ın, İstanbul tek bayisi Plasto ile pazara hükmettiği , - Plasto nun, tekel konumun u kullanarak pazarı kontrol ettiği; alt bayilerin bir kısmına mal verirken, bir kısmına mal vermeyi reddettiği; farklı satış koşulları uygulayarak alt 50 bayileri, müşterilerine karşı zor durumda bıraktığı; cam elyaf ve polyester fiyatlarını keyfi olarak beli rlediği , 10-49/911 -320 2 - Plasto nun bahsedilen davranışları nedeniyle, Camelyaf markalı malzeme kullanmak isteyen teşebbüslerin, rekabet edemez hale geldikleri, ihalelerde zarar ettikleri ve cezalı duruma düştükleri ifade edilm iş, bayi adedi arttırılarak, pazarın rekabe tçi hale getirilmesinin sağlanması konusunda gereğinin yapılması istenmiştir . H. RAPORTÖR LERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda , dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve 60 şikâyetin redded ilmesinin uygun olacağı görüşü ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Taraflar I.1.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüs ler Dosyadaki bilgilere göre, 1976 yılında üretime başla yan Camelyaf, Şişecam grubunun bir kuruluşu olup, CTP endüstri si için "E" camı elyafından takviye malzemeleri ile "doymamış polyester" reçine ve türevlerini üretmektedir. Camelyaf tarafından üretilen cam elyafı takviye çeşitleri, çok sayıda ülkeye ihraç edilmektedir. Diğer taraftan, 1997 yılından bu yana Fiberglass s ektörüne ham madde ve yardımcı kimyasallar tedarik 70 etmekte olan Plasto ise, Camelyaf ın yetkili dağıtıcısı ve hâlihazırda İstanbul tek bayisidir. I.1.2. Şikayet Eden: Safter Camelyaf Polyester San. Tic. Ltd. Şti. (Safter) Dosyada yer alan bilgilere göre; g eçmişte Camelyaf ın bayilerinden biri olan Safter, Camelyaf bayiliğinin sona erdirilmesinin ardından, Camelyaf İstanbul bayisi Aygün Dış Tic. Ltd. Şti. den; bu şirketin Camelyaf bayiliğinin sonlandırılmasının ardından da Plasto dan cam elyaf ve polyester te darik etmiştir. I.2. İlgili Pazar Şikâyet konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarı, cam elyaf ı ve polyester pazarı ; 80 ilgili coğrafi pazar ise, Türkiye olarak belirlenmiştir. I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Şikâyet dilekçesinde, Camely af ile İstanbul bayisi Plasto n un, alt bayilerin bir kısmına mal vermeyi reddetmek, farklı satış koşulları uygulayarak alt bayilerini zor durumda bırakmak, cam elyaf ve polyester fiyatlarını keyfi olarak belirlemek suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı ve rekabeti kısıtladığı iddia edilmektedir. Aşağıda başvuruda yer verilen iddiaların ilk ikisi, mal vermenin reddi; sonuncusu ise , fiyatların keyfi şekilde belirlendiği başlığı altında değerlendiril miştir. I.3.1. Mal Vermenin Reddi İddiası 90 Mal vermenin reddi davranışının rekabet hukuku anlamında ihlal niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesinde ; - Mal vermeyi reddeden teşebbüsün hakim durumda olması, - Teşebbüsün uzun süre mal vermekte olduğu müşterisine mal vermeyi reddetmesi ve mal vermeyi kesmenin objektif gerekçelere dayanmaması, - Teşebbüsün bazı müşterilere mal satarken bazılarına ürün vermeyi reddetmesi, - Teşebbüsün mal vermeyi kesmesinin rekabeti kısıtlayıcı amacı olup olmadığı 10-49/911 -320 3 kriterlerinin birlikte dikkate alınması gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle, söz konusu kriterlerden herhangi biri sağlanmadığı takdirde, mal vermenin reddi suretiyle rekabetin ihlal edildiğinden söz edilemeyecektir. 100 Dosyadaki bilgilere göre, g erek Camelyaf Pazarlama ve Satış Müdürü ile yapılan görüşmeden, gerekse Pla sto dan ve Camelyaf tan gelen yazılardan, Safter in Camelyaf bayiliğinin, ödeme sorunları nedeniyle sonlandırılmış olduğu; Plasto nun, Safter in ürün taleplerini karşıladığı; ancak, ( .TİCARİ SIR .) nedeniyle , Plasto nun ve diğer ( .TİCARİ SIR .) bayilerinin Safter ile peşin ya da kısa vadeli çalışmayı tercih ettikleri anlaşılmaktadır. Ayrıca, dosyadaki Plasto dan gelen yazı ekinde yer alan faturalardan, Plasto nun, Safter e 12.2.2010 -14.6.2010 tarihleri arasında, yani Safter in şikâyetinden önceki ve sonraki dönemde, cam elyaf ve polyester ürünleri temin ettiği görülmektedir. ( .TİCARİ SIR .) . Bu bağlamda gerek Plasto, gerekse diğer Camelyaf bayileri tarafından Safter in ürün 110 taleplerinin karşılanması için ürün tedarik edildiği; bu tedarik süre cinde peşin veya kısa vadeli satışların tercih edildiği, bu durumun da ticaretin doğal akışı içinde olduğu düşünülmektedir. Söz konusu çerçevede teşebbüsün uzun süre mal vermekte olduğu müşterisine mal vermeyi kesmediği; mal verirken öne sürülen koşulların ise objektif gerekçelere dayandığı kanaatine varılmıştır. I.3.2. Fiyatların Keyfi Şekilde Belirlendiği İddiası Serbest piyasanın işleyişi sürecinde teşebbüslerin fiyatlarını keyfi şekilde belirlemesi, beklenen ve rekabetçi bir yapı içinde istenen bir duru mdur. Ancak hakim durumda olan teşebbüslerin eşit alıcılar arasında ayrımcılık ve aşırı fiyatlama gibi uygulam aları ile 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesini ihlal etmesi mümkün olabilmektedir. Bu temelde 120 fiyatların keyfi olarak belirlenmesi iddiasına ilişkin olarak raportörlerce görüşülen Camelyaf ın yetkilisi özetle şu hususları ifade etmiştir: [...] Polyester fiyatları Hollanda merkezli ICIS -LOR endeksi ile belirlenmektedir. Bu endekste polyester in 4 ana girdisi olan maddelerin fiyatlarının borsa ile belir lendiğini biliyoruz. Camelyaf ın bu şekilde fiyatının belirlenmesi durumu yoktur. Türkiye de Camelyaf ın polyester konusunda yaklaşık 15 adet rakibi vardır. Cam elyafı işinde de özellikle ithalatta yüksek bir rekabet baskısı vardır. Ki bu konuyla ilgili an ti-damping kapsamında Dış Ticaret Müsteşarlığı nın bir incelemesi olmaktadır . Konuyu inceleyen raportörlerce y apılan araştırmada , ICIS in polyesterin de dahil olduğu bir kısım kimyasal ürünlerin fiyatlarının raporlandığı uluslararası bir danışmanlık 130 ve bi lgi merkezi olduğu anlaşılmıştır. Buna ek olarak 22. 01.2010 tarih 27 470 sayılı Resmi Gazete de yayım landığı üzere Dış Ticaret Müsteşarlığı, Çin Halk Cumhuriyeti menşeli cam elyafı takviye malzemelerinin Türkiye ye dampingli fiyatlarlarla ithal edildiği idd iasını ciddi bulmuş ve 2010/3 sayılı Tebliğ ile bir soruşturma başlatmıştır. Bu soruşturmaya esas olan tespitler arasında, yerli üretim dalı ve yurtiçi fiyatlarının şikâyete konu ülke menşeli ithalat tarafından 2007 -2009 döneminde önemli ölçüde kırıldığı v e fiyatlarda reel olarak ciddi oranda düşüşler kaydedildiği de vardır. Bu çerçevede Camelyaf ın fiyatları keyfi olarak belirlediğine dair somut bir bulguya ulaşılamamıştır. Yukarıda yer verilen tüm inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, şikâyet konusuna 140 ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır. 10-49/911 -320 4 J. SONUÇ Düzenlenen rap ora ve incelenen dosya kapsamına göre , dosya konusu iddialara yöne lik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruştu rma açılmasına gerek olmadığına , şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir