2025/2072502 İhale Kayıt Numaralı "2026 Yılı Personel Servisi Kiralama İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: En Tur Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Erciş T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2072502 İhale Kayıt Numaralı “ 2026 Yılı Personel Servisi Kiralama İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Erciş T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından 30.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2026 Yılı Personel Servisi Kiralama İşi ” ihalesine ilişkin olarak En Tur Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin 21.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.02.2026 tarih ve 207670 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.02.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/422 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Evin 1 Yapı Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, a) Amortisman maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar bulunduğu, Teknik Şartname’de servise konulacak araçların sağlam, her yönden temiz ve bakımlı, Trafik Kanunu ile karayolları mevzuatı hüküm ve şartlarına göre mücehhez, bilumum teknik, sağlık cihazı ve aksesuarları tam, kaloriferli, klimalı ve tarife cetvelinde belirtilen kapasite ile 2013 ve üzeri model araçlar olacağının düzenlendiği, anılan istekli tarafından bu özellikleri karşılamayan araçlar üzerinden yapılan amortisman açıklamalarının uygun olmadığı, bazı araçların amortisman üzerinden açıklandığı, amortisman maliyetinin serbest muhasebeci mali müşaviri tarafından düzenlenen amortisman payı tespit tutanağı ile tevsik edilmesi gerektiği, sunulan amortisman tutanağının YMM ya da SMMM tarafından %20 amortisman oranı üzerinden kaşe imza yapılması gerektiği, bu işlemin gerçekleştirilmemiş olmasının eleme sebebi olduğu, özmal olan araçlardan bazılarına ait maliyetlerin satın alma fiyat teklifi ile açıklanmasının kabulünün mümkün olmadığı, amortisman hesaplamasına fiyat teklifinin dayanak yapıldığı bir açıklamanın reddedilmesi gerektiği, Hazine ve Maliye Bakanlığının 26.12.1992 tarihli ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Muhasebe Uygulama Genel Tebliği ile zorunlu hale getirilen Tek Düzen Muhasebe Uygulamasındaki dönemsellik ilkesi gereği düzenlenen amortisman listeleri çerçevesinde araçların çalışacağı gün sayısı üzerinden değil sözleşmenin başladığı 2026 yılını kapsayacak şekilde 1 yıl üzerinden maliyet açıklaması yapılması gerekirken eksik süre üzerinden yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, bu çerçevede bir yıllık amortisman maliyeti üzerinden gün sayısına oranlanmak suretiyle eksik şekilde gerçekleştirilen amortisman maliyeti açıklamalarının reddedilmesi gerektiği, b) Araç kiralama maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar bulunduğu, Teknik Şartname’de çalıştırılacak araçların sayısı, araçların model yılları, koltuk kapasiteleri ve teknik özelliklerinin belirtildiği, anılan düzenlemelerde yer alan model yılı, taşıma kapasitesi, yakıt tipi, menzil ve beygir gücü özelliklerine aykırı ve uygun olmayan araçlar üzerinden yapılan açıklamanın reddedilmesi gerektiği, özelde kiralama fiyat teklifi yönünden, genelde diğer tüm fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1’inci maddesinde düzenlenen satış tutarı tespit tutanağında (EkO.6) yer alan beyan yazılmaksızın fiyat tekliflerinin alındığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından imzalanıp kaşelenmesinin mevzuata aykırı olduğu, kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçların bakım-onarım amortisman ve sigorta fiyat tekliflerinde ya eksik yer aldığı, ya model yılının farklılaştırıldığı ya da hiç yer verilmediği, sunulan belgelerin araç noktasında uyumlu olmadığı, kiralama fiyat teklifinde yer verilen kiralama süreleri ile araçların iş süresince çalışacakları toplam sürelere ilişkin verilerin uyuşmadığı, ihale dokümanında hizmet kapsamında 7 adet 27+1 kişilik midibüs ile 01.01.2026 – 31.12.2026 tarihleri arasında Erciş T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumunun personel servisi çalıştırılacağının düzenlendiği, bu çalışma sürelerinin altında yapılan saatlik kiralama açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, tek bir araç yönünden, bir gün ve bir adet üzerinden alınan kiralama fiyat tekliflerinin işin tamamı yönünden maliyeti tevsik etmesinin mümkün bulunmadığı ve mevzuata aykırı olduğu, kiralama fiyat teklifinde bakım onarım, sigorta, MTV, lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği ve ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan bu fiyat tekliflerinin alınması gerektiği, yapılan açıklamanın uygun olmadığı, c) Araçların bakım onarım maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar bulunduğu, amortisman ve kiralama açıklamasına konu edilen araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, bakım fiyat teklifinin amortisman/kiralama fiyat teklifine konu edilen araçlardan başka araçlar üzerinden alındığı, araç kapasitelerinin, marka modellerin uymadığı, emsal gösterilen araç veya araçların çalıştırılacak araçla yakıt amortisman giderinin farklılık göstereceğinden yapılan hesaplamanın mevzuata aykırı olduğu, bakım-onarım fiyat teklifinde anılan Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde düzenlenen beyanın yer almadığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken bu işlemlerin hiç yapılmaması ya da Serbest Muhasebeci tarafından imzalanıp kaşelenmesinin mevzuata aykırı olduğu, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin periyodik bakım-onarım aralığını tevsik eden yetkili servis ya da satıcıdan alınan belgenin sunulmadığı, çalıştırılacak araç belirtilmediğinden hiçbir veriye dayanmadan bakım-onarım adetlerinin eksik şekilde hesaplandığı, fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içinde kiralama, bakım-onarım hizmeti bulunmadığı, bakım-onarım fiyat teklifinde hava filtresi, yakıt filtresi, yağ filtresi, motor yağı ve işçilik maliyet kalemlerinin ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı ya da eksik bırakıldığı, birden fazla fiyat teklifine konu hava filtresi, yakıt filtresi, yağ filtresi, motor yağı önemli teklif bileşenlerinin her biri yönünden mekanik işçilik maliyeti açıklanması gerektiği, bu maliyetler açıklanmaksızın yalnızca malzeme maliyeti yönünden yapılan açıklamaların reddedilmesi gerektiği, hizmet alımı süresince 27+1 otobüs araçların Personelin ikâmet değiştirmesi ve yeni personel istihdam edilmesinden kaynaklanan sebeplerden dolayı mevcut güzergâhların toplamı olan 50 km’ye ilave olarak idarenin toplam güzergâhı 450 kilometreye kadar uzatabileceği, bu değişiklikten ve ring yapılmasından dolayı yüklenicinin herhangi bir ücret talep edemeyeceği, kat edeceği toplam mesafenin araçların periyodik bakım onarım aralıklarının 20.000 km olduğu dikkate alındığında, hava filtresi, yağ filtresi, yakıt filtresi, motor yağı, periyodik bakım işçiliğinin toplam km’ye göre bakım adetlerinin eksik hesaplandığı, haksız maliyet avantajı elde etmek için eksik bakım adetleri üzerinden yapılan hesaplama ve belgelendirmelerin reddedilmesi gerektiği, d) Kiralama, bakım-onarım fiyat tekliflerinin tespit tutanaklarına ilişkin hukuka aykırılıklar bulunduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi gereğince kiralama, bakım-onarım fiyat teklifleri ekinde satış tutarı tespit tutanağının bulunması gerektiği, istekliler tarafından bazı fiyat teklifleri ekinde tespit tutanağı sunulmamasına rağmen savunmanın kabulünün hukuka aykırı olduğu, fiyat tekliflerinde tarih ve sayısı açıkça belirtilen tespit tutanağının teklif ekinde bulunması gerektiği, istekliler tarafından sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmaması karşısında tespit tutanağının sunulmadığı kabulünün gerektiği, tespit tutanağı standart formunda, tutanak ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin bulunması gerektiği, bu belgelerin tespit tutanağına eklenmemiş olmasının hukuka aykırı olduğu, ilan tarihinin 28.11.2025 olduğu, buna göre tespit tutanağına dayanak teşkil eden faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesi gereğince 01.04.2025-30.09.2025 aralığında bulunması gerektiği, bu tarihler dışındaki tarihlere ait faturaların kullanılmasının savunmanın reddini gerektirdiği, fatura bilgileri tablosunda Nisan 2025–Eylül 2025 tarihleri arasında yer alan faturalara yer verildiği, bu faturaların kayıtlı olduğu 2025 yılına ait yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik bilgilerine (tasdik makamı, tarih ve sayısına) tespit tutanağının 3’üncü kısmında yer verilmemiş olmasının hukuka aykırı olduğu, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalanmasının mevzuata aykırı bulunduğu gibi müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının da reddedilmesi gerektiği, firmaların yetkilisi adına vekil tarafından imzalanan fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının ekinde sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetkisi bulunmadığı gibi vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmemiş olduğu, tespit tutanağın son kısmında yer alan fatura bilgileri tablosundaki tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen mal/mamullerin ortalamasının hesaplandığı 152 ve 153 nolu hesaplara ait ortalama maliyet tablolarına birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılmasının ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, tespit tutanağında birim maliyetlerin hatalı hesaplanarak fiyat teklifinde olması gerekenden düşük birim maliyetler üzerinden fiyat teklif edilmesi nedeniyle belgelendirmenin reddedilmesi gerektiği, satış tutarı tespit tutanağının son kısmında yer alan fatura bilgileri tablosundaki tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen malların birim satış fiyatı ortalamasının hesaplandığı 600’lü hesaplara ait ortalama tablosuna birim satış tutarını azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılmasının ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, fiyat teklifindeki fiyatın ortalama fiyatın %80’inin altında kalması nedeniyle belgelendirmenin reddedilmesi gerektiği, fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen tutanağa esas üç aylık süre ile uyuşmaması karşısında belgelendirmenin reddedilmesi gerektiği, maliyet üzerinden yapılan açıklamaya ilişkin olarak tespit tutanağında mal/mamullerin ortalama birim maliyetlerine ilişkin tablolar ve fatura bilgileri tablosu doldurulmuş olmasına rağmen fiyat teklifinde yer alan mali müşavir beyanının “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerektiği, maliyet tespit tutanağı içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmetin aynı olması gerektiği, bu kısımların boş bırakılmasının yapılan açıklamanın reddini gerektirdiği, istekliler tarafından yapılan belgelendirmelerde fiyat teklifine konu mal/hizmet ile fatura bilgileri tablosunda yer verilen faturaların konusu arasında uyumun bulunmaması karşısında farklı mal/hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine ait fiyat teklifi eki tespit tutanağında kullanıldığı, gerek fiyat tekliflerinin gerek tespit tutanağının gerekse tespit tutanağına esas teşkil edecek faturaların konusunu oluşturması gereken hususun günlük kiralama, yağ filtresi, hava filtresi, yakıt filtresi, motor yağı ve bakım işçiliği olması gerektiği, diğer taraftan aracın minibüs mü, midibüs mü ya da otobüs mü olduğunu göstermeyen faturalar üzerinden doldurulmuş fatura bilgileri tablosunun maliyeti tevsik etme niteliğinin bulunmadığı, bu çerçevede istekliler tarafından açıklamalar kapsamında sunulan fiyat tekliflerine konu iş ile tespit tutanaklarına ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmet aynı bulunmadığından sunulan savunmaların reddinin gerektiği, fatura bilgileri tablosundan (faturadan) yukarıda sayılan mal/hizmetlerin adının, nevinin, fiyatının, miktarının anlaşılamadığı, hiçbir açıklamanın kabulünün mümkün bulunmadığı, tespit tutanağına dayanak alınan faturadan fiyat teklifine konu malın açıkça anlaşılması ve yukarıda yer verilen verileri içermesi gerektiği, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın “bir adet iş” denilerek tespit tutanağına konu edilmesi sonrasında, bu yokluk halinden yukarıda sayılan hizmetler için hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının kabulünün uygun olmadığı, kiralama fiyat teklifinde birimin gün olmasına rağmen eki tespit tutanağı içerisinde yer alan aritmetik ortalama hesaplama tablosunda birim kısmının “gün” yerine “saat” olarak belirtilerek yapılan hatalı açıklama nedeniyle savunmanın reddedilmesi gerektiği, e) Trafik ve koltuk sigortası maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar bulunduğu, istekliler tarafından sunulan trafik ve koltuk sigortası fiyat tekliflerinde Genel Müdürlük veya Bölge Müdürlüğü teyidinin bulunması gerektiği, bu teyit bulunmadığı halde fiyat teklifinin kabul edilmesinin hukuka uygun olmadığı, ihale tarihi 2025 olmakla birlikte hizmet alımı 2026 yılında başlayıp yerine getirileceğinden anılan Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesi gereğince ihale tarihine göre en son açıklanmış olan Ekim 2025 TÜİK verisi üzerinden %25,49 artırım oranı üzerinden güncellenmesi gerekirken farklı değerler üzerinden yapılan güncelleme nedeniyle sigorta maliyeti açıklamasının reddedilmesi gerektiği, daha önceki tarihlerde kesilmiş sigorta poliçeleri ve fiyat teklifleri üzerinden işin süresini kapsamayan sigorta sürelerine göre yapılan açıklamaların reddedilmesi gerektiği, istekliler tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde ihale konusu araçların marka, cins, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı, bazı araçlarda farklılıklar olduğu, f) Motorlu taşıtlar vergisi, muayene, egzoz emisyon ölçümü maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar bulunduğu, açıklama kapsamında özmal ve kiralama olan araçların tamamı yönünden motorlu taşıtlar vergisi, muayene, egzoz emisyon ölçümü maliyeti için ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiği halde eksik adetler üzerinden yapılan açıklamaların kabul edilmesinin hukuka uygun olmadığı, firmalar tarafından eksik koltuk adetleri baz alınarak motorlu taşıtlar vergisi hesabı yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, g) Araç akaryakıt maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar bulunduğu, hizmet alımı kapsamında araçların toplam kat edeceğim mesafenin yanlış hesaplandığı, isteklilerin eksik km üzerinden ve eksik litre değerleri üzerinden hesapladığı akaryakıt tüketim değerine ilişkin yapılan açıklamaların reddedilmesi gerektiği, ihale konusu iş kapsamında çalışması gereken araç tipleri dikkate alınmaksızın yapılan akaryakıt maliyeti açıklamalarının uygun olmadığı, araçların şehir içi trafikte ortalama olarak 100 kilometrede ne kadar akaryakıt sarfiyatlarının bulunduğuna yönelik yetkili bayiden beyan yazısı alınmadan, hiçbir objektif kritere dayanmadan yapılan açıklamanın hukuka aykırı olduğu, bazı araçlar yönünden alınmış beyan yazısının yalnızca şehir dışı, şehir içi ya da karışık tüketim değerlerini göstermesi nedeniyle bu değerler üzerinden hesaplama yapılmasının uygun olmadığı, sunulan akaryakıt beyan yazılarının ekinde beyan yazısını veren firmaların söz konusu aracın yetkili satıcısı ya da yetkili servisi olduğunu gösterir belgenin sunulmadığı, beyan yazısı alınmış olan bazı araçlar yönünden araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisinin beyan edildiği, kiralama fiyat teklifinde belirtilmemiş araçlar yönünden söz konusu beyan yazılarının da hiçbir geçerliliğinin bulunmadığı, 4-5 yaşında araçlar için sanki sıfır araçmış gibi katalog değerleri üzerinden açıklama yapılmasının da uygun olmadığı, h) Brüt ücretlerin nasıl hesaplandığı, asgari ücret, SGK primi, işsizlik sigortası ve yasal yüklerin dikkate alıp alınmadığı, fazla mesai, resmi tatil, hafta sonu çalışmaları varsa nasıl karşılanacağı, personel sayısı ve çalışma sürelerinin ihale dokümanına uygun olup olmadığı hususlarının belli olmadığı, açıklanması istenmiş brüt ücretlerin güncel hesaplanmadığı, fazla mesai resmi tatil ve hafta sonu çalışmaları hesaplanmamışsa yapılan işçilik ve SGK hesaplanmasının yanlış olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır .” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Teklifler açıldıktan sonra 11 inci maddenin birinci fıkrasına göre uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde son fiyat tekliflerinin alınması işlemi, elektronik eksiltme yapılan ihalelerde ise eksiltme işlemleri; teklifi bu aşamada değerlendirme dışı bırakılmayan istekliler davet edilerek gerçekleştirilir. (2) Birinci fıkraya göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Bu değerlendirme, idari şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Değerlendirme işlemi; aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, teklifi aşırı düşük olan isteklilerin tamamı için gerçekleştirilir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde tüm başvurular ve/veya teklifler değerlendirilir. (3) İkinci fıkraya göre yapılan değerlendirmede, ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. (4) Aşırı düşük teklif açıklamaları, ikinci fıkra kapsamında yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda teklifi geçerli olduğu tespit edilen isteklilerden istenir. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden sunmayan veya sunduğu açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Açıklama kapsamında yüklenen belgeler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. Fiziki olarak sunulması istenilen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri reddedilerek geçici teminatları gelir kaydedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. … 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2026 Yılı Personel Servisi Kiralama İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 7 adet 27+1 Midibüs Personel Servisi Kiralama İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Erciş T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Kampüsü” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır. Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Söz konusu Şartname’nin “EK” başlıklı maddesinde aşağıdaki tablo yer almaktadır. Sıra No Açıklama Birimi Miktarı 1 2026 YILI PERSONEL SERVİSİ KİRALAMA İŞİ sefer 2.600 Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2026 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Erciş Açık ve Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Kampüsü 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Erçiş T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumunda çalışan personelin; 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 7’nci maddesi ile Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğinin 5-a maddesi gereğince zamanında iş başında bulunmalarını temin etmek amacıyla bu şartnamede belirtilen esaslar dâhilinde Ceza İnfaz Kurumu ile Kurum idaresinin belirleyeceği güzergâhlara götürülüp getirilmesidir.” düzenlemesi yer almaktadır. 09.01.2026 tarihli ihale komisyon kararında,30.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan başvuruya konu hizmet alımı ihalesine 7 isteklinin katıldığı, idarece hesaplanan sınır değerin (6.977.128,89 TL) altında teklif sunan 2 istekliden (Evin 1 Yapı Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve başvuru sahibi En Tur Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.) idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 31.12.2025 tarihli ve 1/6 sayılı, “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazılarda “2026 Yılı Personel Servisi Kiralama İşi ihalesinde 30.12.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 08.01.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir…” ifadelerine yer verildiği, bahse konu yazının ekinde yer alan “Aşırı Düşük Teklif Açıklaması Talebi.” konulu yazılarda “Kurumumuzca 30.12.2025 tarihinde saat 10:00 da gerçekleştirilen 2026 Yılı Personel Servisi Kiralama İşi alımı ihalesine vermiş olduğunuz teklif, yaklaşık maliyet ve diğer geçerli teklifler dikkate alındığında aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirilmiştir. İhaleye ait Teknik Şartnamenin Madde 31 - Aşırı düşük teklifler 31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister, hükmü yazılmıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38.nci maddesi uyarınca teklif bedelinizi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamalarınızın, aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde yazılı olarak sunulması gerekmektedir. Açıklamada dikkate alınacak hususlar: 1-Teknik ve ekonomik avantajlar, 2-Ticari ve ekonomik gerekçeler, 3- Brüt ücretler nasıl hesaplanmıştır? Asgari ücret, SGK primi, işsizlik sigortası ve yasal yükler dikkate alınmış mıdır? Fazla mesai, resmi tatil, hafta sonu çalışmaları varsa nasıl karşılanacaktır? Personel sayısı ve çalışma süreleri ihale dokümanına uygun mudur? 4- Araçların Mülkiyeti firmaya mı aittir, yoksa kiralık mıdır? Kiralık ise kira bedelleri hangi belgelere dayanmaktadır? Araç başına düşen aylık/yıllık maliyet hesabı nasıl yapılmıştır? 5- Güzergâh uzunlukları ve sefer sayıları dikkate alınmış mıdır? Akaryakıt birim fiyatı nedir, hangi tarihe ve kaynağa dayanmaktadır? İndirimli yakıt teminine ilişkin anlaşma var mıdır? Varsa belgesi? 6- Bakım, Onarım ve Lastik Giderleri (yazlık lastik, kışlık lastik, lastik patlama değişim ücretleri vb.) maliyet unsurları Sunulacak açıklamaların belgeye dayalı, tutarlı, imzalı ve kaşeli olması, sözleşme süresince uygulanabilir nitelikte olması gerekmektedir. Açıklamalarınızın, bu yazının tebliğ tarihinden itibaren 5 (beş) İş günü içerisinde EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle idaremize gönderilmesi gerekmekte olup, süresi içerisinde yeterli açıklama ve savunma sunulmaması veya sunulan açıklamaların uygun görülmemesi halinde teklifiniz reddedilecektir…” ifadelerine yer verildiği, ihalenin açıklamaları uygun bulunan Evin 1 Yapı Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de En Tur Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. olarak belirlendiği görülmektedir. İdarece hazırlanan aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda belirlenen bileşenler ve ihale dokümanı birlikte değerlendirildiğinde, önemli teklif bileşeni olarak belirlenen “…varsa nasıl karşılanacaktır”, “yoksa”, “kiralık ise”, “varsa belgesi?” ifadesinde hangi bileşenlerin açıklamaya konu edileceğine ilişkin belirsizlik bulunduğu, söz konusu yazıda “…vb.) maliyet unsurları” denilmek suretiyle muğlak ifadelerin kullanıldığı, dolayısıyla “…vb.) maliyet unsurları” ifadelerinden doküman düzenlemelerinde yer alan gider bileşenlerinden hangilerini kapsadığının anlaşılamadığı, bu itibarla idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifte önemli olan bileşenleri mevzuata uygun, açık ve net olarak belirlemediği, bu hususun istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine imkân tanımadığı, bu bakımdan aşırı düşük teklif açıklama talebinin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, sınır değer tutarı altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 129.385,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, sınır değer tutarı altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.