2022/1107210 İhale Kayıt Numaralı "Genel Müdürlüğümüz 2023 Yılı Personel Taşıma Servisi ve Yakıt Hariç Şoförlü Kiralık Araç" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Elanur Tur. Nak. İnş. Eml. Teks. Besi ve Gıd. San. Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2022/1107210 İhale Kayıt Numaralı “ Genel Müdürlüğümüz 2023 Yılı Personel Taşıma Servisi ve Yakıt Hariç Şoförlü Kiralık Araç ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 25.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Genel Müdürlüğümüz 2023 Yılı Personel Taşıma Servisi ve Yakıt Hariç Şoförlü Kiralık Araç ” ihalesine ilişkin olarak Elanur Tur. Nak. İnş. Eml. Teks. Besi ve Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.nin 19.12.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.12.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.12.2022 tarih ve 70740 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2022/1667 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname’nin 17.9’uncu maddesi gereğince işçilik maliyetleri için brüt asgari ücretin %40 fazlasının ve günlük brüt 22 TL yemek bedelinin ödeneceğinin düzenlendiği, fakat yemek bedelinin kaç gün üzerinden verileceğinin net olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.13’üncü açıklaması uyarınca 22 gün üzerinden ödeme yapılmasının zorunlu olduğu, dolayısıyla işçilik satırında alınan tekliflerin bu doğrultuda olmasının zorunlu olduğu, ancak istekliler tarafından verilen tekliflerin asgari işçilik maliyetlerinin altında olduğu, kendi tekliflerinin de asgari işçilik maliyetlerini karşıladığı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği gereğince İdari Şartname’de belirtilen teklif fiyata dâhil olması gereken maliyetlerin sehven Teknik Şartname’de belirlendiği, 2) Ceza hükümlerinin, ceza oranlarının ve ceza aykırılık sayılarının sadece sözleşme hükümlerinde belirlenebileceğinin mevzuatta açıkça belirtildiği ancak hem servis taşıma hem de sürücülü araç kiralama Teknik Şartname düzenlemelerinde cezai müeyyidelere ilişkin hususların yer aldığı, 3) Sözleşme aşamasında araç belgelerinin istenmesinin itirazen şikâyet dilekçesi ekindeki Kamu İhale Kurulu kararlarına ve Cumhurbaşkanlığı’nın 2021/14 sayılı Genelgesine aykırı olduğu, 4) İsteklilerin teklif ettiği araçların Teknik Şartname’de belirlenen kriterlere uygun olup olmadığı ve kasko değer listesinde belirtilen tutarların teklif tutarlarını karşılayıp karşılamadığının kontrol edilmesi gerektiği, birim fiyat teklif cetvelinin 4’üncü satırında yer alan araç kiralama işi için verilen tekliflerin, araç kasko değerlerinin % 2'sinin üzerinde olduğu, kendi tekliflerinin ise araç kasko değerinin üzerinde olmadığı, tekliflerinin asgari işçilik maliyetinin altında kalan ve teklileri araç kasko değerinin % 2’sinin üzerinde teklif veren ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli ile diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 5) İhalenin içerisinde 3 adet sürücülü araç kiralama kalemi olduğundan dolayı ihalenin personel çalıştırmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu, ancak personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde aranması gereken şartlar sağlanmadan tekliflerin alındığı, 6) Teklif veren isteklilerin bilançolarının, iş deneyim belgelerinin, tekliflerinin yetkili kişilerce imzalanıp imzalanmadığının ve şirket yetkililerinin yetki sürelerinin kontrol edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (e) bendinde “1) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz. 2) Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konuşu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez. 3) Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet” başlıklı 10’uncu maddesinde “ … (2) İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol gibi maliyetlerin teklif fiyatına dahil edilmesinin öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; bu maliyetlerin brüt tutarları da eklenir. Ayrıca personele nakdi olarak ödenmesi öngörülen yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile söz konusu yemek ve yol bedellerinin bir ayda kaç gün üzerinden verileceği idari şartnamede gösterilir. … (4) Personele asgari ücretin üzerinde ödeme yapılmasının öngörülmesi halinde, bu ücretin brüt asgari ücretin en az yüzde (%) kaç fazlası olacağı idarece belirlenerek, bu oran üzerinden yaklaşık maliyet hesaplanır ve söz konusu oran idari şartnamede açıkça gösterilir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “ 78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder. … 78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır. 78.7. İdarelerce yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak, çalıştırılacak personel için brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası ücret belirlenebilecek; ancak “brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası” şeklinde bir belirleme yapılmayacaktır. Tekliflerin eşit şartlarda değerlendirilmesi amacıyla, istekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işveren paylarının hesabında bu hususlar dikkate alınmaz … 78.9. İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek ve yol maliyetlerinin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, bu maliyetlerin brüt tutarları dikkate alınacaktır. … 78.12. İhale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri hariç, birim fiyat teklif cetvelindeki işçilik kalemleri için (işçi x ay) üzerinden teklif alınması zorunludur. Ancak, işin başlama tarihi ile bitiş tarihi arasında, hafta tatili ve genel tatil günleri dahil 30 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen aylar ile takvim yılına göre 29 veya 28 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen Şubat ayı için (işçi x gün) üzerinden teklif alınacaktır. 78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır. … 78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. 78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur: a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur. b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir. c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir. ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir…” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi … 79.3.3.Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. … 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır…” açıklaması İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Genel Müdürlüğümüz 2023 Yılı Personel Taşıma Servisi ve Yakıt Hariç Şoförlü Kiralık Araç Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: 24 Adet Midibüs (Şoför hariç en az 27 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan) 10 Adet Minibüs (Şoför hariç en az 18 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan) 2 Adet Otobüs (Şoför hariç en az 35 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan) Kiralık 3 Adet Yakıt Hariç Binek Oto (Şoför hariç en az 4 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan) 3 Adet Şoför Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile İdarece belirlenecek 36 (otuzaltı) güzergâh arasında servis ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce Ankara içerisinde ve gerektiğinde Ankara dışında evrak nakli ve görevlendirilen personeli taşıma” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşme konusu işin gerçekleştirilmesine ilişkin tüm giderler teklif fiyata dahil olup, teknik şartnamedeki hususlara göre hareket edilecektir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Yakıt hariç şoförlü araç kiralama hizmet alımı işi için %2” düzenlemesi, Personel Taşıma Servisi ve 3 Adet Yakıt Hariç Şoförlü Kiralık Araç Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin “İşin miktarı” başlıklı 5’inci maddesinde “Kurumda görevli personeli 02.01.2023 ile 31.12.2023 tarihleri arasında toplam 253 iş gününde, 24 adet şoför hariç en az 27 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan, 10 adet şoför hariç en az 18 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan ve 2 adet şoför hariç en az 35 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan toplam 36 servis aracı ile toplam 36 ayrı güzergâhda taşınması işi ve yakıt hariç 3 adet şoförlü kiralık araç hizmet alımı işi” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “(B) Yakıt Hariç 3 Adet Şoförlü Kiralık Araç Hizmet Alımı İşi ile İlgili Hususlar” konu başlığına sahip “Çalışma ve kira bedeli ile ilgili hususlar” başlıklı 17’nci maddesinde “… 17.9 İhale konusu iş bünyesinde kalifiyeli sürücünün çalıştırabilmesi için ve iş sürekliliğinin temini için araç sürücülerine ödenecek aylık maaş, brüt asgari ücretin %40 (yüzde kırk) fazlası olacaktır. Araç sürücülerine yüklenici tarafından brüt 22 TL yemek yardımı verilecektir. İdarece gerekli görülen haller; şoförler hariç her ay 22,5 saate kadar fazla mesai ücreti verilecektir. Her ay ne kadar süre için fazla mesai ücreti verileceği İdare tarafından belirlenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İdarece düzenlenen birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmektedir. A 1 B 2 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6 Birimi Miktarı Teklif Edilen 4 Birim Fiyat Tutarı 1 24 Adet Midibüs (Şoför hariç en az 27 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan) gün 253 2 10 Adet Minibüs (Şoför hariç en az 18 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan) gün 253 3 2 Adet Otobüs (Şoför hariç en az 35 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan) gün 253 4 Kiralık 3 Adet Yakıt Hariç Binek Oto (Şoför hariç en az 4 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan) ay 12 5 3 Adet Şoför ay 12 TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç) 25.11.2022 tarihinde e-ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak, 12.12.2022 tarihli ihale komisyonu kararıyla, 15 istekli tarafından teklif verildiği, 10 isteklinin teklifinin uygun görüldüğü, yaklaşık maliyetin 18.386.950,00 TL olarak, sınır değerin 10.290.937,00 TL olarak belirlendiği, başvuru sahibi Elanur Tur. Nak. İnş. Eml. Tek. Besi ve Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, 1 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmediği gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, 4 isteklinin teklifinin de geçici teminata ilişkin bilgilerinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmediği ve EKAP üzerinden e-gtm bilgilerine ulaşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Mavera 1 Tur. Taş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, Boss Ulaşım Tur. Filo Kir. Tic. A.Ş.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür. İnceleme konusu ihalede, asgari işçilik maliyeti ile ilgili inceleme ve değerlendirme yapılabilmesi için öncelikle ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. İncelenen ihalenin konusunun personel taşıma servisi ve yakıt hariç şoförlü araç kiralama işi olduğu, gerek ihale dokümanında gerek birim fiyat teklif cetveli standart formunda söz konusu hizmetlerin gün ve ay cinsinden belirlemesinin yapıldığı, ihale dokümanında personel sayısına ilişkin olarak 3 adet şoför düzenlemesinin yapıldığı, toplam işçilik giderinin yaklaşık maliyet içindeki oranının %2,54 olduğu, dolayısıyla söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir ihale olduğu, inceleme konusu ihale açısından, tekliflerin hesaplanmasına ilişkin olarak işçilik giderlerinin tespitinde %4 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderlerin işçilik giderlerine eklenmesinin söz konusu olmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu ihaleye ait asgari işçilik maliyetinin tespitine ilişkin olarak idare tarafından Teknik Şartname düzenlemelerinde işçilik maliyetlerinin brüt asgari ücretin %40 fazlası ve günlük 22 TL brüt yemek bedelinin ödeneceği, istekliler tarafından birim fiyat teklif cetvelinde işçilik için verilecek tekliflerin bu doğrultuda olması gerektiği, ancak işçiler için belirlenen yemek ücretinin kaç gün üzerinden verileceğinin ihale dokümanında belirlenmediği görülmüştür. Söz konusu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 78’inci maddesinin 13’üncü fıkrasında yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin İdari Şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarlarının ve ayda kaç gün ödeneceğinin yazılacağı, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceğinin açıkça belirtilmesi gerektiği, her ayın 30 gün olarak kabul edileceği, bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günlerinin dikkate alınmayacağı, İdari Şartname’de 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacağı, 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısının dikkate alınmayacağı, yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacağının düzenlendiği açıklanmıştır. Bu çerçevede ihale konusu işe ait İdari Şartname’de yemek ücretinin kaç gün üzerinden ödeneceğine ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığından asgari işçilik maliyeti hesaplanırken işçiler için belirlenen yemek ücretinin 26 gün üzerinden hesaplanması gerektiği anlaşılmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olan Mavera 1 Tur. Taş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan toplam teklif fiyatının 11.247.099,76 TL olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Boss Ulaşım Tur. Filo Kir. Tic. A.Ş. tarafından sunulan toplam teklif fiyatının 12.223.379,76 TL olduğu, ilgili mevzuat uyarınca işçiler için ihale dokümanında belirlenen brüt asgari ücretin % 40 fazlası ve günlük 22 TL yemek ücretinin 26 gün üzerinden 2022 yılı brüt asgari ücreti kullanılarak birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen miktarlar ile çarpımı sonucunda; Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından 3 adet şoför için teklif edilmesi gereken asgari işçilik bedelinin 35.168,31 TL olduğu, anılan istekli tarafından söz konusu kaleme 36.199,98 TL teklif verildiği, Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından 3 adet şoför için teklif edilmesi gereken asgari işçilik bedelinin 35.168,31 TL olduğu, anılan istekli tarafından söz konusu kaleme 36.274,98 TL teklif verildiği görülmüştür. Bahsi geçen her iki istekli tarafından işçilik kalemlerine ilişkin teklif etmiş oldukları bedellerin, söz konusu kalemlere ilişkin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı görülmüş olup başvuru sahibinin, istekliler tarafından işçilik için verilen tekliflerin asgari işçilik maliyetlerinin altında olduğu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan İdari Şartname’de belirtilen teklif fiyata dâhil olması gereken maliyetlerin sehven Teknik Şartname’de belirlendiğine yönelik iddiaların incelenmesi neticesinde, Başvuru sahibinin ihale dokümanını 24.11.2022 tarihinde indirdiği, ihale tarihinin 25.11.2022 olduğu, başvuru sahibinin söz konusu İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemelerine yönelik iddiasının ihale dokümanına yansıyan hususlarına ilişkin olduğu, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından anılan tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve en geç ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurusunun en geç 21.11.2022 tarihinde yapılması gerekirken bu süre geçtikten sonra 19.12.2022 tarihinde idareye başvuruda bulunulduğu, bunun da Kanun’un ve Yönetmelik’in yukarıda anılan hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bahse konu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. … Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; … c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir…” hükmü, Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ise “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, … izleyen günden itibaren başlar…” hükmü yer almaktadır. Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin ihale dokümanını 24.11.2022 tarihinde indirdiği, ihale tarihinin 25.11.2022 olduğu, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının ihale dokümanına yansıyan hususlarına ilişkin olduğu, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından anılan tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve en geç ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurusunun en geç 21.11.2022 tarihinde yapılması gerekirken bu süre geçtikten sonra 19.12.2022 tarihinde idareye başvuruda bulunulduğu, bunun da Kanun’un ve Yönetmelik’in yukarıda anılan hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bahse konu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. … Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; … c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, … izleyen günden itibaren başlar…” hükmü, Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde, sözleşme aşamasında araç belgelerinin istenmesinin itirazen şikâyet dilekçesi ekindeki Kamu İhale Kurulu kararlarına ve Cumhurbaşkanlığının 2021/14 sayılı Genelgesine aykırı olduğunu iddia etmektedir. Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin ihale dokümanını 24.11.2022 tarihinde indirdiği, ihale tarihinin 25.11.2022 olduğu, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının ihale dokümanına yansıyan hususlarına ilişkin olduğu, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından anılan tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve en geç ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurusunun en geç 21.11.2022 tarihinde yapılması gerekirken bu süre geçtikten sonra 19.12.2022 tarihinde idareye başvuruda bulunulduğu, bunun da Kanun’un ve Yönetmelik’in yukarıda anılan hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bahse konu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. …” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir. (2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır. (3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez. … (9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. (10) Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde ise teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini sunmaları istenir. İhalede; aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan veya açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin teklifleri reddedilir, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. Bu işleme ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilene kadar devam edilir. (11) İstekliler tarafından beyan edilen bilgiler ile sorgulama sonucu edinilen bilgiler, bu bilgileri tevsik etmek amacıyla sunulan belgeler ya da geçici teminat mektubu arasında farklılık bulunması durumunda; ihalede öngörülen şartların sağlanması kaydıyla tekliflerin geçerliliği etkilenmez.” hükmü, Elektronik İhale Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “…(2) Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 23 üncü madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya belgelerinin eksik olduğu ya da geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilenlerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve buna ilişkin kayıt yapılır. (3) İhale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile ilgili değerlendirme, e-teklif kapsamında yüklü olan belgelerin ve EKAP üzerinden ilgili kurum ve kuruluşların sistemlerinden sorgulama suretiyle elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi suretiyle yapılır. (4) Yeterlik kriterlerinin istekliler tarafından karşılanıp karşılanmadığına ilişkin değerlendirme ihale dokümanında yer alan hükümler çerçevesinde yapılır. Yeterlik kriterlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu husus gerekçesi de açıkça belirtilmek suretiyle EKAP’a kaydedilir. (5) EKAP üzerinden sorgulanmasının mümkün olmaması nedeniyle bilgisayarda taratılarak sunulması gereken belgeler ve eklerinden herhangi birinin e-teklif kapsamında sunulmamış olması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılamaz ve bu isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Ancak, bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulan belgelerde, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, bilgi eksikliği bulunması halinde idare tarafından bilgilerin tamamlanması istenir. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin tamamlanması için iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Bu süre içerisinde istekli tarafından eksik bilgilere ilişkin belgeler idareye sunulur. Belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayanların teklifleri dördüncü fıkrada belirtildiği şekilde değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır: a) Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtlar 10 yaşım, diğer taşıtlar ise 15 yaşını doldurmamış olacaktır. b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesini Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır. c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir. ç) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir. d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır. e) Yüklenicilerce çalıştırılan şoförlerin, sözleşmeye aykırı her türlü davranışlarından, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve üçüncü şahıslara verecekleri zararlardan dolayı yükleniciler sorumlu olacaktır. f) Hizmet alımı suretiyle edinilen taşıtların (Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde belirtilenlere tahsis olunacak taşıtlar hariç) ön camına, 35 puntodan az olmamak kaydıyla "Resmi hizmete mahsustur" ibaresi yazılı bir levha görünür bir şekilde konulacaktır. g) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesinin gerektirdiği giderler kurum bütçesinde öngörülen ödenekler çerçevesinde karşılanacaktır. ğ) Kurumlar ve yükleniciler karayolları trafik mevzuatı hükümlerine uyacaklardır. h) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinimi kurumların tabi oldukları ihale mevzuatına göre gerçekleştirilecektir. ı) Kurumlar, sosyal tesis kaynaklarından karşılanmak şartıyla sosyal tesis hizmetlerinde kullanılmak üzere hizmet alımı suretiyle taşıt edinebileceklerdir. (2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. (4) b) Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır. c) Şoför gideri dahil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler de dahil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak; işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir. (3) İkinci fıkranın (a) bendinde belirlenen oranı, idareler ve taşıt cinsleri itibarıyla %20'ye kadar arttırmaya ve eksiltmeye Bakanlık yetkilidir. (5) (4) İkinci fıkra çerçevesinde hizmet alımı yöntemiyle edinilemeyen taşıtlar ile Kanuna bağlı (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alan makam ve hizmetler için edinilecek taşıtların temininde satın alma yöntemi tercih edilecektir .” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.: … 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: {Belirtilmemiştir} 7.5.5 Bu Şartnamenin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz. …” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. e-teklifler istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Teklife ilişkin e-anahtar, e-teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir. 22.2. Yeterlik bilgileri tablosunda ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlar, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda ise açıklama istenen teknik özellikler için ayrı satırlar açılmış olup, istekliye ait hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgiler eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmek suretiyle ekli standart formalara uygun şekilde doldurulacaktır. Yabancı istekli tarafından ihaleye teklif verilmesi halinde, bu şartnamede istenilen belgelere veya isteklinin kendi ülkesindeki mevzuat uyarınca düzenlenmiş olan dengi belgelere ilişkin bilgilerin beyan edilmesi gerekir. … 22.8. İdarece talep edilmesi durumunda istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak süresi içerisinde sunulmak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır. Personel Taşıma Servisi ve 3 Adet Yakıt Hariç Şoförlü Kiralık Araç Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin “(B) Yakıt Hariç 3 Adet Şoförlü Kiralık Araç Hizmet Alımı İşi ile İlgili Hususlar” konu başlığına sahip “Araç özellikleri” başlıklı 15’inci maddesinde “ Araçlar, sedan tipinde, koyu renk (siyah, lacivert, füme veya gri) ve motor hacmi 1401-1599 cc, arasında olacak 15.2 Araçlar, dizel yakıtlı olacaktır. 15.3 Araçlar 2019 model veya üstü olacaktır. 15.4 Gücü 80 - 90 kw olacaktır. 15.5 Hava yastıkları, anti blokaj fren sistemi, iç mekanda arka kol dayama ve koltuk arkası eşya gözü olacaktır. 15.6 Teknik Şartnamede yazılı değerler en alt limit değerleridir. Yüklenici fiyat farkı talep etmeden ve İdarenin kabul etmesi halinde üst değerlere sahip araçlar kullanabilecektir. 15.7 Araçların yerli muhteva oranı %50’ nin üzerinde olacaktır. Bu araçlar, “Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Binek ve Station Wagon Cinsi Taşıtlarda Yerli Muhteva Oram” listesinden kontrol edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Söz konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli ise aşağıdaki gibidir. A 1 B 2 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6 Birimi Miktarı Teklif Edilen 4 Birim Fiyat Tutarı 1 24 Adet Midibüs (Şoför hariç en az 27 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan) gün 253 2 10 Adet Minibüs (Şoför hariç en az 18 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan) gün 253 3 2 Adet Otobüs (Şoför hariç en az 35 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan) gün 253 4 Kiralık 3 Adet Yakıt Hariç Binek Oto (Şoför hariç en az 4 kişilik yolcu taşıma kapasitesi olan) ay 12 5 3 Adet Şoför ay 12 TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç) Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde isteklilerin birim fiyat teklif cetvelinin 4’üncü satırında yer alan 3 adet yakıt hariç binek otomobil için istekliler tarafından verilen tekliflerin, araç kasko değerlerinin %2’sinin üzerinde olduğu ve kendi tekliflerinin ise araç kasko değerinin %2’sinin üzerinde olmadığına yönelik iddialarının yer aldığı görülmüştür. Aktarılan mevzuat hükümleri ve idarece yapılan düzenlemelerden, tekliflerin elektronik ortamda alındığı hizmet alımı ihalelerinde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde bulunan standart formların kullanılması, tekliflerin e-teklif şeklinde gönderilmesi, e-tekliflerin ise Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden hazırlanması gerektiği, İhale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmenin, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılacağı, söz konusu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları taşımadığı anlaşılan tekliflerin ise değerlendirme dışı bırakılacağı, Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları ile beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verileceği anlaşılmaktadır. İdarece yeterlik bilgileri tablosunun, anılan Yönetmelik’te yer alan düzenlemeler esas alınarak, teklifle birlikte sunulması istenen katılım belgeleri ve yeterlik kriterlerine ilişkin gerekli bilgilerin açık ve anlaşılır bir şekilde beyan edilmesini temin edecek şekilde, her belge ve kriter için ayrı satır açılmak suretiyle hazırlanması gerektiği, yeterlik bilgileri tablosuna ilişkin standart formda yer alan ancak ihaleye katılım için gerekli olmayan belge ve kriterlerin tablodan çıkartılabileceği gibi söz konusu tabloda yer almayan ancak ihaleye katılım için gerekli olan belge ve kriterlerin de tabloya eklenebileceği anlaşılmıştır. İhale komisyonu tarafından yapılacak olan yeterlik değerlendirmesinin, ihale dokümanında nitelikleri belirtilmiş olan yeterlik belgeleri üzerinden yapılacağı, ihale dokümanı içerisinde yeterlik belgesi olarak belirlenmemiş bir belge esas alınarak teklif değerlendirilmesi işleminin gerçekleştirilemeyeceği, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede belirtilmesinin zorunlu olduğu, bu kapsamda bir belgenin yeterlik değerlendirmesine esas olabilmesi için anılan belgelere açık ve net bir biçimde İdari Şartname’de yer verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Yapılan incelemede başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’de kasko değer listesi ile marka model bilgilerini gösterir belgenin yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, söz konusu belgeye ilişkin yeterlik bilgileri tablosunda da söz konusu belgenin beyan edilebilmesi amacıyla herhangi bir satırın açılmadığı dolayısıyla ihale konusu iş kapsamında kiralanacak binek araçların; araç kodu, markası, araç tipi, model yılı ve kasko değerine ilişkin bilgilerine yer verilmediği görüldüğünden tekliflerin, araç kasko değerlerinin %2’sinin üzerinde olup olmadığına ilişkin değerlendirmenin gelinen aşama itibariyle yapılamayacağı, bu çerçevede ihale kapsamında yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen bir belge üzerinden değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı görülmüş olup başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştı 5) Başvuru sahibinin 5’inci ve 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır. Başvuru sahibinin “ İhalenin içerisinde 3 adet sürücülü araç kiralama kalemi olduğundan dolayı ihalenin personel çalıştırmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu, ancak personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde aranması gereken şartlar sağlanmadan tekliflerin alındığı ile teklif veren isteklilerin bilançolarının, iş deneyim belgelerinin, tekliflerinin yetkili kişilerce imzalanıp imzalanmadığının ve şirket yetkililerinin yetki sürelerinin kontrol edilmesi gerektiği” iddialarının ise ilk kez 29.12.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı, söz konusu iddianın idareye şikâyet başvuru dilekçesinde yer almadığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin bahse konu iddialarının ilk kez 29.12.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı, söz konusu iddiaların idareye şikâyet başvuru dilekçesinde yer almadığı, 12.12.2022 tarihinde EKAP üzerinden ihale komisyonu kararının tebliğ edildiği, dolayısıyla söz konusu iddialara ilişkin başvurunun 12.12.2022 tarihinden itibaren 10 gün içerisinde (22.12.2022) idareye yapılması gerekirken 22.12.2022 tarihinden daha sonra 29.12.2022 tarihinde Kurum’a yapıldığı anlaşıldığından söz konusu iddianın süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.