Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/1680 E. , 2024/4453 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2022/1680 Karar No:2024/4453 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş. (… Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.) VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu
Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/1680 E. , 2024/4453 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2022/1680 Karar No:2024/4453 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş. (… Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.) VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisinde yapılan denetimde, otomasyon sistemine yansımayan satış yapıldığının tespit edildiğinden bahisle davacı şirkete 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin 3 numaralı alt bendi uyarınca Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla verilen 1.026.994,00-TL idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … ana takip numaralı ödeme emrinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu ödeme emrinin içeriği amme alacağının 2016 yılında davacı şirkete devrolunan bir şirket hakkında yapılan denetim sonucundan kaynaklandığı, idari para cezasının 2018 yılında yani devirden sonra düzenlenen bir idari para cezası olduğu, idari para cezasının davacı şirkete tebliği gerekirken tebliğ edilmediği, bu durumda, dava konusu ödeme emri ile davacı şirketten cebren tahsil edilmek istenilen amme alacağı davacı şirkete tebliğ edilmediğinden ortada usulüne uygun olarak kesinleştirilen bir amme alacağının bulunmadığı, bu itibarla, davacıya yönelik düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; ödeme emrinin düzenlenebilmesi için gerekli şartlardan biri de, dayanak tahakkuk işleminin tebliğinin Tebligat Kanunu'na uygun olarak yapılması olduğu, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca Kurulun … tarih ve … sayılı kararıyla ... Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne 1.026.994,00-TL idari para cezası verildiği, anılan şirketin … tarihinde ... Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (...) ile birleştiği, idari para cezasının, birleşilen ... şirketinin Ticaret Sicil Gazetesi'nde yer alan adresinde 31/08/2018 tarihinde şirketin N.U. isimli çalışanına tebliğ edildiği, bu kişinin şirketin yetkili temsilcisi olmadığı, ayrıca evrak almaya yetkili olduğuna veya evrak almaya yetkili kişinin bulunmaması nedeniyle iş yeri çalışanına tebliğin yapıldığına ilişkin bir şerhe tebligat mazbatasında yer verilmediği, ayrıca, tebliğ mazbatasında, tebliğ edilen evrakın ne olduğu, işlemin tarih/sayısı bilgilerine de yer verilmediği, akabinde idari para cezasının süresinde ödenmediğinden bahisle alacağın 6183 sayılı Kanun uyarınca davacıdan tahsili için dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği; davacı tarafından, ödeme emrine dayanak olan idari para cezasının kendilerine tebliğ edilmediğinin iddia edildiği, UYAP sorgulamasında da idari para cezasına karşı açılan bir davanın bulunmadığı, bu durumda; 6183 sayılı Kanun uyarınca kamu alacağının tahsili için ödeme emri düzenlenebilmesi için, özel kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş kamu alacaklarına vade kazandırmak için asıl borçlu kişilere borcun ödenmesi için yapılacak tebliğ işleminden geçerli olmak üzere bir aylık sürenin tanınması, bu yazı ile birlikte kamu alacağının ödeme zamanının gösterilerek vade tarihinin belirlenmesi ve tahakkuk işleminin tebliğinin Tebligat Kanunu'na uygun olarak yapılması gerektiği, uyuşmazlıkta, ödeme emrine dayanak olan idari para cezasının, şirketin N.U. isimli çalışanına tebliğ edildiği, bu kişinin şirketin yetkili temsilcisi olmadığı, tebliğ mazbatasında tebliğ edilen evrakın konusu, işlemin tarih/sayısı bilgilerine yer verilmediği, başka bir anlatımla ödeme emrine dayanak olan idari para cezasının Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'te verilen usule uyulmadan tebliğ edildiği anlaşıldığından, dolayısıyla ödeme emrinin düzenlenmesi için gerekli olan alacağın kesinleştiğinden söz edilemeyeceği, bu itibarla, tesis edilen dava konusu ödeme emrinde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından, istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, idari para cezasının süresinde ödenmemesi üzerine Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun … tarih ve … sayılı yazısı ile idari para cezasının 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takibin başlatılmasının kendilerinden talep edildiği, davacı adına takibata başlanıldığı, tahsil makamı olarak görev yapıldığından dolayı idari para cezasının esası hakkında bilgi sahibi olmadıkları, yalnızca alacağın tahsiline ilişkin işlemlerin yürütüldüğü, davacının borcun esasına ilişkin itirazlarını idari para cezasına karşı açacağı bir davada EPDK'ya bildirmesi gerekirken dava açmadığı, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisinde 16/05/2016 tarihinde yapılan denetimde, otomasyon sistemine yansımayan satış yapıldığının tespit edilmesi üzerine 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin 3 numaralı alt bendi uyarınca … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla davacıya (... Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne; 16/05/2016 tarihinde ... unvanlı şirket ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile birleşerek ... unvanıyla faaliyette bulunulmaya başlamıştır.) 1.026.994,00-TL idari para cezası verilmiş, anılan Kurul kararının iptali istemiyle dava açılmadığından ve idari para cezasının yasal süresi içerisinde ödenmediğinden bahisle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından davalı idareden alacağın tahsil edilmesi talep edilmiş, davalı idarece söz konusu para cezasının tahsili amacıyla davacı adına dava konusu ödeme emrinin düzenlenmesi üzerine anılan ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Uyuşmazlığa konu fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan hâliyle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Dağıtım" başlıklı 7. maddesinde, "... Dağıtıcı lisansı sahipleri, Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak bayilerinde kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlüdür. Dağıtıcı lisansı sahibi, Kurumun bu sisteme erişimini sağlar. Kurum; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ve ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşlarının görevlerinin gerektirdiği ölçüde bu sisteme doğrudan erişimini sağlar. Kurum, yukarıda sayılan kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaç duyacağı bilgi ve belgeleri yine görevlerinin gerektirdiği ölçüde verir. Söz konusu sistemi kurmadığı ya da Kurumca belirlenen usul ve esaslara uygun denetimi sağlayamadığı tespit edilen dağıtıcılara 19. maddede öngörülen miktarda idari para cezası uygulanır. Dağıtıcı lisansı sahipleri, bayi denetim sisteminin kurulmadığı veya kurulan sistemin Kurumca yapılan düzenlemelere uygun bulunmadığı tespit edilen bayilere akaryakıt ikmali yapamaz. Dağıtıcılar, tescilli markası altında yapılan faaliyetlere ilişkin kalite kontrol izlemesini etkin biçimde yapmak, bayilik iptallerini gerekçeleriyle birlikte Kuruma bildirmekle yükümlüdür..." kuralına yer verilmiştir. Anılan Kanun'un fiil tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendinde, 5., 6., 7., 8. ve 17. maddelerin ihlali halinde sorumlulara sekizyüzellibin Türk Lirası idarî para cezası verileceği kurala bağlanmıştır. 6183 sayılı Kanun'un 55. maddesinin birinci fıkrasında, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 (on beş) gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları hususunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zaman aşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 (on beş) gün içinde itiraz edebileceği kuralı yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosya incelendiğinde, dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan idari para cezasının tebliğine dair 31/08/2018 tarihli mazbatada, tebliğ edilen evrak olarak idari para cezasına yönelik Kurul Kararının üst yazısı olan … tarih ve E… sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Daire Başkanlığı evrakının yer aldığının (DDB…. şeklinde) belirtildiği, ayrıca tebliğ mazbatasında, ... ünvanlı şirketin birleştiği ve unvanını aldığı ... unvanlı şirket ismine de yer verildiği, ... unvanlı şirketin Ticaret Sicili Gazetesi'nde yer alan adresinin mazbataya yazıldığı, ayrıca mazbatada muhatabın dışarıda olması nedeniyle daimi çalışan N.U. imzasına tebliğ edildiği bilgisinin yer aldığı görülmektedir. Her ne kadar davacı tarafından, tebliğin usulsüz olduğu ifade edilmiş ise de adresin kendi adresleri olmadığı ya da tebliği alan kişinin daimi çalışanı olmadığı itirazında bulunulmadığı gibi aksi de ortaya konulamamıştır. Bu durumda, otomasyon sistemine yansımayan satış yapılması fiili sabit olan davacı hakkında tesis edilen idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı, idari para cezasının tebligat mazbatasında tebliğ edilen evrakın ne olduğunun açıkça yazdığı, tebliğe ilişkin mazbatada muhatabın dışarıda olduğundan daimi işçisine tebliğ edildiği bilgisine yer verildiği, muhataptan kastedilenin yetkili temsilci olduğu, davacı tarafından da söz konusu hususun aksinin ortaya konulamadığı, mazbatadaki şerhin 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olduğu, tebligatın usulüne uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından, idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin kabulüne; 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 05/11/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.