Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-1-116 (Devralma) Karar Sayısı : 07-78/978-376 Karar Tarihi : 9.10.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: Hakan Deniz KARAKOÇ , Cumhur Atalay HATİPOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Öztüre Holding A.Ş. Temsilci si Av. Dr. Esin TAYLAN 20 Cumhuriyet Blv. No:140/1 K
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-1-116 (Devralma) Karar Sayısı : 07-78/978-376 Karar Tarihi : 9.10.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: Hakan Deniz KARAKOÇ , Cumhur Atalay HATİPOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Öztüre Holding A.Ş. Temsilci si Av. Dr. Esin TAYLAN 20 Cumhuriyet Blv. No:140/1 K:2 D:3 35210 Alsancak/İzmir D. TARAFLAR : - Carmeuse SA Rue Du Chateau No:13 B -5300 Andenne BELÇİKA - Öztüre Holding A.Ş. Hissedarları Şehit Nevres Blv. No:3/5 35210 Pasaport/İzmir E. DOS YA KONUSU: Öztüre Holding A.Ş. nin tüm hisselerinin Carmeuse SA tarafından devralınması işlemi ne izin verilmesi talebi . 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.9.2007 tarih ve 6223 sayı ile giren bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 5.10.2007 tarih ve 2007 -1-116/Öİ -07-HDK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 5.10.2007 tarih, REK.0.05.00.00 -120/182 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-78 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; 1. Carmeuse SA nın Öztüre Holding A.Ş. hisselerinin tamamını devralma sı işleminin, 40 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak devralma sonucunda 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ile yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya mevcut hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuramayacağı, 2. Ancak Hisse Satın Alım Sözleşmesi nde yer alan rekabet yasağının ilgili coğrafi pazarlar olan Ege , Trakya , Batı v e Orta Karadeniz , Batı Akdeniz ve Orta Anadolu bölgeleri ile sınırlandırılması koşuluyla bildirim konusu işleme izin verilebileceği ifade edilmektedir. 50 05-01/3-3 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Carmeuse (Devralan) Bildirim formundaki bilgi lere göre, merkezi Belçika da bulunan Carmeuse nin %100 ü ve iştiraki Calsipar SA (Calsipar) nın %99,9 u Hollanda merkezli LVI Holding NV (LVI) grubunun kontrolünde bulunmaktadır. Bağlı şirketleri ile birlikte kireç ve dolomit işi ile iştigal eden LVI nın Hollanda, Belçika, Fransa, Lüksemburg, İtalya, İsviçre, Türkiye, Gana ve ABD de tesisleri bulunmaktadır. %70 hissesi ve kontrolü Leon Collinet in mirasçılarında bulunan LVI nın diğer ortakları ise %20 payla Cobepa SA ve hiçbirinin 60 payı yüzde üçü geçmeyen t oplam %10 paylı hamiline hisse sahipleridir. Merkezi Lüksemburg da bulunan Calsipar halihazırda Öztüre nin %50 ortağı olduğu Öztüre Kimtaş Kimyevi Kireç Sanayi A.Ş. (Öztüre Kimtaş) nin diğer yarısının sahibidir. H.1.2. Öztüre (Devralınan) Merkezi İzmi r de bulunan Öztüre Grubu, kireç, demir -çelik, karbon, tekstil, doğal taşlar ve dış ticaret sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Grubun devre konu 70 şirketleri ise kireç sektöründe faaliyet göstermektedir. Devir işleminden önce Öztüre Grubu iki ayrı tüzel kişiliğe ayrılarak yeniden yapılandırılmıştır. Bu ayrım ile birlikte, Öztüre Holding A.Ş. bünyesinde sadece kireç sektöründe faaliyet gösteren şirketler yer almaktayken, Öztüre Grubu nun diğer sektörlerdeki şirketleri Pergamon Holding A.Ş. (Pergamon) bünye sinde yer almaktadır. Devre konu teşebbüs ise Öztüre Holding A.Ş. (Öztüre) olmaktadır. Öztüre nin hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir. Tablo 1 Öztüre nin Hissedarlık Yapısı Hissedar Hisse Adedi Hisse Oranı (%) Nihat Mithat ÖZTÜRE 73.406.250 25,31 Necla ÖZTÜRE 35.235.000 12,15 Ecmel ÖZTÜRE 35.235.000 12,15 Cem ÖZTÜRE 35.235.000 12,15 Nezih ÖZTÜRE 35.235.000 12,15 Can ÖZTÜRE 35.235.000 12,15 Öztüre Çelik San. Tic. A.Ş. 11.056.250 3,81 Urla Makine San. Tic. A.Ş. 26.426.250 9,11 Bergama Taş San. Ti c. A.Ş. 2.929.000 1,01 Murat SAN 3.625 Adnan Oğuz AKYARLI 3.625 TOPLAM 290.000.000 100,00 Öztüre nin kireç sektöründe faaliyet gösteren ve %50 sine sahip ol duğu Öztüre 80 Kimtaş ile birlikte Öztüre Kimtaş ın %99,99 una sahip olduğu Öztüre Kireççilik Sa nayi ve Ticaret A.Ş. (Öztüre Kireççilik), Öztüre Kireççilik in %85,89 una Öztüre Kimtaş ın ise %8,77 sine sahip olduğu Muğla Kireç Sanayi A.Ş. (Muğla Kireç) ve yine Öztüre Kimtaş ın %95 ine sahip olduğu Kalsipar Endüstriyel Hammaddeler ve Makine Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Kalsipar) , LVI Grubu şirketlerinden Carmeuse ve Calsipar ın kontrolüne geçecektir. 05-01/3-3 3 H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Kireç, üretim teknolojisinin basit olması ve hammaddesinin hemen her yerde 90 bulunması nedeniyle birçok üret ici tarafından üretilen bir üründür. Kireç üretimi, taş ocağından elde edilen kireç taşının fırınlanması ve su ile söndürülmesi sonucu gerçekleştirilir. Bu ürün sönmemiş kireç ve sönmüş kireç olarak iki alt pazara ayrılmaktadır. Sönmemiş kireç özelli kle demir -çelik üretiminde ve arıtma tesislerinde; sönmüş kireç ise ağırlıklı olarak inşaat sektöründe kullanılmaktadır. Bu bilgiler ışığında , devre konu Öztüre nin faaliyet gösterdiği sönmemiş kireç ve sönmüş kireçten oluşan kireç pazarı ilgili ürün p azarı olarak belirlenmiştir. 100 H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Dosya mevcudunda yer alan bilgiler çerçevesinde taraflar , kirecin yatırım ve üretim maliyetinin çok ucuz olduğunu, üretimin ileri teknoloji gerektirmediğini, kirecin hammaddesinin hemen her yerde b ulunabildiğini, kireç üretiminin katma değer açısından düşük olduğunu, bu nedenle kireç ve türev ürünlerinin yüksek nakliye maliyetlerini kaldıramayacağını, ortalama satış fiyatı ile nakliye bedeli karşılaştırıldığında kirecin üretim noktalarının ancak 150 -200 km uzağındaki pazarlarda rasyonel olarak satılabileceğini ifade etmektedir. Öztüre nin kireç üretim 110 tesislerinin ise Pınarhisar, Bartın, Kırşehir, Isparta, Muğla, Torbalı, Urla ve Bergama da bulunduğu belirtilmiştir. Bu bilgiler ışığında, bu dosya ö zelinde ilgili coğrafi pazarlar, devir konusu tesislerin yerleri de dikkate alındığında, Ege , Trakya , Batı ve Orta Karadeniz , Batı Akdeniz ve Orta Anadolu bölgeleri olarak tespit edilm iştir. H.3. Değerlendirme H.3.1. İşlem in Niteliği 120 Dosya kaps amındaki bilgilere göre; Öztüre hissedarları ile Carmeuse arasında imzalanan Hisse Satın Alım Sözleşmesi ile devir konusu Öztüre nin %100 oranındaki hissesi Carmeuse tarafından devralınacak, böylece, Öztüre bünyesindeki Öztüre Kimtaş ın %50 oranındaki hiss esi ile birlikte Öztüre Kimtaş ın doğrudan veya dolaylı olarak sahip olduğu Öztüre Kireççilik, Muğla Kireç ve Kalsipar daki hisseler de Carmeuse nin kontrolüne geçmiş olacaktır. Öztüre Kimtaş ın diğer %50 lik hissesi Carmeuse ile birlikte LVI grubu içinde yer alan Calsipa r ın elinde bulunduğundan, Öztüre Kimtaş, Öztüre Kireççilik, Muğla Kireç ve Kalsipar hisselerinin tamamı ve dolayısıyla kontrolü LVI grubuna geçmiş olacaktır. Bir başka ifadeyle, LVI ile Öztüre nin ortak kontrolünde bulunan Öztüre Kimtaş ve bağlı ortaklıkl arı, tamamıyla 130 LVI nın kontrolüne geçecektir. Bu nedenle anılan işlem 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir devralma işlemi niteliğindedir. 05-01/3-3 4 H.3.2. Ciro ve Pazar Payları 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. m addesinde , birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. düzenlemesine yer verilmektedir. 140 LVI grubunun kireç pazarındaki cirosunu sadece Öztüre Kimtaş vasıtasıyla elde etmektedir. Öztüre ise kireç pazarınd a elde ettiği ciroyu, Öztüre Kimtaş ve bağlı ortaklıkları vasıtasıyla gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla, tarafların toplam cirosu ve pazar payı Öztüre Kimtaş ve bağlı ortaklıklarının elde ettiği toplam ciro ve pazar payından ibarettir. Devre konu şirketl erin toplam ciro ve pazar payları aşağıdaki gibidir. Tablo 2 Devre Konu şirketlerin 2006 yılı ciroları 150 Teşebbüs Ciro (YTL) Öztüre Kimtaş ( .) Öztüre Kireççilik ( .) Muğla Kireç ( .) Kalsipar ( .) Toplam ( .) Yukarıdaki tabloda yer a lan bilgiler dikkate alındığında, tarafların kireç pazarında elde ettiği ciro toplamı 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde yer alan ciro eşiğini aştığından başvuru konusu devir işlemi Rekabet Kurulu iznine tabidir. Bildirim sahipleri, devralmaya taraf te şebbüslerin Türkiye genelindeki toplam pazar payını ciro bazında yaklaşık % ( ), üretim miktarı bazında ise yaklaşık % ( ) olarak tahmin etmektedir1. Taraflar, bu dosya özelinde daha dar belirlenen ilgili coğrafi pazar dikkate alındığında tahmini pazar pay ının % ( - ) seviyesinde olduğunu belirtmekle beraber, bu tahminin çok sayıda küçük ölçekli ve kayıt dışı çalışan teşebbüs olması, 160 sektördeki üretim ve satış verilerinin düzenli ve tam bir şekilde yayımlanmaması gibi nedenlerle çok sağlıklı olmadığını ifad e etmektedir. Bu bilgiler çerçevesinde, kayıt dışında çok sayıda küçük teşebbüs olması, kireç hammaddesinin Türkiye nin her yerinde kolaylıkla bulunabilmesi ve kireç üretim teknolojisinin çok maliyetli olmaması nedeniyle söz konusu tahmini pazar payları daha düşük olabilece ktir. Bununla birlikte, devralan taraf olan LVI nın devralınan teşebbüs ve tesislerde halihazırda hissesinin ve ortak kontrolünün bulunduğu göz önüne alındığında, devir sonrasında tarafların toplam pazar payının değişmeyeceği, dolayısıyl a işlemin kireç pazarındaki rekabeti önemli ölçüde sınırlandırmayacağı 170 kanaatine ulaşılmıştır . 1 Taraflar, bu oranların tahmininde DPT tarafından hazırlanan 2007 -2013 yıllarını kapsayan Tarım ve Sanayi Alt Sektörlerine ilişkin Dokuzuncu Kalkınma Planı nda ve Kireç Sanayicileri Derneğinin Kireç Sektörü 20 06 Yılı Durum Raporu nda yer alan veril erin dikkate alındığını bildirmiştir. 05-01/3-3 5 H.3.3. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü ve Gizlilik Sözleşmenin 5.06. maddesinde; Satıcılar bölüm 7.03 te ve Ek 13 te belirtilen şekilde bir rekabet etmeme beyanı hazırlayacak ve Alıcı ya teslim edeceklerdir; bu beyanda satıcılar 31 Aralık 2009 tarihine kadar Türkiye Cumhuriyeti nde kireç faaliyeti ile ilgili doğrudan veya dolaylı ortaklık çıkarı olmayacağını ve/veya bu faaliyetler ile iştigal etmeyeceklerini (Alıcı ile yönetim sözleşmesi imzalayacak olan Nezih Öztüre ve bölüm 6.02.1 e göre Öztüre Kimtaş ta belirli hisselerin N Mithat Öztüre tarafından işbirliği hariç) beyan edeceklerdir. ifade si yer almaktadır. 180 Söz konusu Sözleşme uyarınca devreden taraf olan Özt üre Holdin g hissedarları için 2 yıllık rekabet yasağı öngörülmektedir. Rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değe rlendirilebilmesi için yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma , sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Bu çerçevede , diğer koşulların sağlanması şartıyla kural olarak ticari itibar ve kn ow- how bağlamında müşteri bağımlılığı transferi söz konusu olduğunda 3 yıllık, yalnızca 190 ticari itibar devri söz konusu olduğun da ise 2 yıllık rekabet yasağı süre bakımından uygun bulunmaktadır. Söz konusu devir işleminde herhangi bir know -how devrinden bahsedilmemektedir. Ancak işlemin doğası gereği uzun yıllar kireç sektöründe faaliyet göstermiş olan Öztüre Grubu nun edinmiş olduğu ticari itibar, devredilen teşebbüslerle birlikte LVI ya devredilmiş olacaktır. LVI, devralma işlemi neticesinde devre konu teş ebbüsleri kontrol eden tek teşebbüs niteliğine haiz olacağından bu çerçevede devralacağı ticari itibarı da belirli bir süre ile korumak durumundadır. Bu nedenle devreden tarafa getirilen 2 yıllık rekabet yasağı süre bakımından makuldür. Alıcıya getirilen rekabet etmeme hükmünün yan sınırlama olarak 200 değerlendirilebilmesi için sürenin yanında taraflar, coğrafi kapsam ve konu bakımından da uygun olması gerekmektedir. Devre konu işlemin etkili olduğu coğrafi pazarların Ege , Trakya , Batı ve Orta Karadeniz , Batı Akdeniz ve Orta Anadolu bölgeleri olduğu göz önüne alındığında , Sözleşme nin 5.06. maddesinde yer alan ve tüm Türkiye yi kapsayan sınırlamanın yan sınırlama niteliğinde değerlendirilemeyeceği açıktır. Bu nedenle rekabet yasağının kapsadığı coğra fi alanın tüm Türkiye olarak değil, Ege , Trakya , Batı ve Orta Karadeniz , Batı Akdeniz ve Orta Anadolu bölgeleri şeklinde belirlenmesi şartıyla yan sınırlama olarak değerlendirilmesi uygun görülmüştür . 210 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre , 1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, 220 05-01/3-3 6 2. Hisse Satın Alım Sözleşmesi nin 5.06 ma ddesinde düzenlenen rekabet yasağının ilgili coğrafi pazarlar olan Ege , Trakya , Batı ve Orta Karadeniz , Batı Akdeniz ve Orta Anadolu bölgeleri ile sınırlandırılması koşuluyla bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmişti r.