Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021 -3-066 (Devralma) Karar Sayısı : 21-57/797 -393 Karar Tarihi : 25.11.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, Ömer Mert AKÇİL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - ENEOS Corporation Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Eda DURU, Av. Betül BAŞ ÇÖMLEKÇİ ve Av. Esma AKTAŞ Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İST
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021 -3-066 (Devralma) Karar Sayısı : 21-57/797 -393 Karar Tarihi : 25.11.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, Ömer Mert AKÇİL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - ENEOS Corporation Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Eda DURU, Av. Betül BAŞ ÇÖMLEKÇİ ve Av. Esma AKTAŞ Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İSTANBUL (1) D. D OSYA KONUSU: JSR Corporation ın elastomer işkolu ile elastomer işkolunda faaliyette bulunan iştiraklerinin/bağlı kuruluşlarının tek kontrolünün ENEOS Corporation tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 11.10.20 21 tarih ve 21960 sayı ile intikal eden ve 11.11.2021 tarih ve 22821 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 16.11.2021 tarih ve 2021 -3-066/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili rap orda özetle , dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda , JSR Corporation ın (JSR) elastomer işkolu ile elastomer işkolunda faaliyette bulunan iştiraklerinin/bağlı kuruluşlarının (HEDEF İŞKOLU) tek kontrolünün ENEOS Corporation (ENEOS) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanu n (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir . (5) İşlemin temelini JSR ve ENEOS arasında 11.05.2021 tarihinde akded ilen Hisse Satın Alma Sözleşmesi (Sözleşme) oluşturmaktadır. Bildirim konusu işlemi gerçekleştirebilmek amacıyla JSR, Japan Synthetic Rubber Spin Off Preparation Co. Ltd. (JAPAN SYNTHETIC) unvanlı yeni bir şirket kurmuştur. Sözleşme nin yürürlüğe girmesin in ardından JSR, HEDEF İŞKOLU nu katılma suretiyle birleşme tipi şirket bölünmesi yoluyla JAPAN SYNTHETIC e bölmeyi planlamaktadır. Ayrılmanın gerçekleşmesini takiben JSR, JAPAN SYNTHETIC teki hisselerini ENEOS a devredecektir. Böylelikle ENEOS, HEDEF İŞKO LU nun hisselerinin %( ..) ünü JSR den devralacaktır. (6) JSR nin HEDEF İŞKOLU bünyesinde bulunan (i) Elastomix Co. Ltd., (ii) Elastomix (Foshan) Co. Ltd., (iii) Elastomix (Thailand) Co. Ltd., (iv) PT. Elastomix Indonesia, (v) Elastomix Mexico, S.A. de C.V, (vi) Fuzhou Kuo Tai CMB Co., Ltd., (vii) JSR Trading Co., Ltd., (viii) JSR Mexico S.A. de C.V., (ix) JSR Trading Bangkok Co., Ltd., (x) JSR Trading (Shangai) Co., Ltd., (xi) JSR Trading Vietnam Co., Ltd, (xii) Goko Trading Co., 21-57/797 -393 2/5 Ltd., (xiii) JSR Elastomer Korea Co., Ltd., (xiv) JSR Elastomers India Private Limi ted, (xv) JSR Elastomer America, Inc., (xvi) JSR Elastomer Europe GmbH ve (xvii) JSR Elastomer Europe Belgium B.V. unvanlı iştirakleri hâlihazırda JSR tarafından tek kontrol edilmektedir. Bildirim konusu işlem neticesinde hâlihazırda JSR tarafından kontrol edilen söz konusu iştiraklerin tek kontrolü ENEOS a geçeceğinden, bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. (7) Ek olarak HEDEF İŞKOLU bünyesinde hâlihazırda JSR ve üçüncü bir tarafın ortak kontrol ettiği or tak girişimler bulunmaktadır. Bunlara ilişkin bilg iler aşağıdadır: Japan Butyl Co. Ltd. (JBC) : JBC, hâlihazırda JSR (% ( ..) ) ve ExxonMobil Japan GK (% ( ..) ) tarafından ortak kontrol edilmekte olup Japonya da yerleşiktir. JBC, bütil kauçuk ve halojenli büti l kauçuk üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. JBC, üçüncü kişilere satış yapmadığından (yalnızca kendi ana şirketlerine ürün tedarikinde bulunmaktadır) dolayı Türkiye de faaliyet göstermemektedir. ExxonMobil Japan GK, Exxon Mobil Corporation ın bağlı bir iştirakidir. Exxon Mobil Corporation ın küresel ölçekteki faaliyetleri petrol ve gaz arama ve üretimi ile ham petrol ve diğer hammaddelerin üretim ve dağıtımının yanı sıra kimyasalların tedariki (olefinler, poliolefinler ve aromatikler) alanl arına ilişkindir. Exxon Mobil Corporation, Türkiye d e yağlama yağları alanında faaldir. JSR MOL Synthetic Rubber Ltd. (JMSR) : JMSR, Macaristan da yerleşik olup solüsyon stiren bütadiyen kauçuk olarak adlandırılan sentetik kauçuk üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. JMSR, % ( ..) oranındaki hissesi ile JSR ve % ( ..) oranındaki hissesi ile MOL Hungarian Oil and Gas Plc. (MOL GROUP) tarafından ortak kontrol edilmekte dir ve Türkiye de faaliyet göstermemektedir. MOL GROUP ise bütünleşik bir petrol ve gaz şirketler grubu olup ham petrolün bulunması, üretilmesi ve rafine edilmesi, rafine petrol ürünlerinin toptan ve perakende seviyesinde dağıtımı, petrokimyasalların üretimi ve satılması, doğalgaz arama ve üretimi ile Macaristan da doğalgaz iletim faaliyetlerinde bulunmaktadır. JSR BST Elastomer Co., Ltd (JBE) : JBE, Bangkok Synthetics Co., Ltd. (% ( ..) ) ve JSR (% ( ..) ) tarafından ortak kontrol edilmektedir. JBE, solüsyon stiren bütadiyen kauçuk üreticisi olarak Tayland da kurulmuştur. Bangkok Synthetics Co., Ltd. ise esas olarak Tayland ve Güneydoğu Asya da C4 e ilişkin ürünler (bütadiyen, büten -1 vb.), sentetik kauçuk ve nitril lateks tedarik etmekte olup Türkiye de herhangi bir faaliyet göstermemektedir. JSR Kraton Elastomers K.K. (JKE) : JKE, Kraton Corporation (% ( ..) ) ve JSR (%( ..) ) tarafından ortak kontrol edilmekte olup ana şirketleri haricindeki üçüncü kişilere satış yapmadığından dolayı Türkiye de faaliyet göstermemektedir . Kraton Corporation ise ABD de kurulmuş tur. Teşebbüs stirenik blok kopolimerler, özel polimerler ve çam odunu posası yan ürünlerinden elde edilen yüksek değerli performans ürünlerinin üretimi ve tedariki alanlarında faaliyet göstermektedir.1 Tianjin Kuo Cheng Rubber Industry Co., Ltd. (TJ) : TJ, Çin de kurulmuş olup JSR (% ( ..) ), ELASTOMIX (% ( ..) )2 ve KC Global (% ( ..) ) tarafından ortak kontrol edilmektedir. TJ nin Türkiye de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. 1 Kraton Corporation ın küresel ölçekte faaliyet göstermesi sebebiyle Türkiye de de polimer ürünlerinin satışını yapmasının söz konusu olabilece ği taraflarca belirtilmektedir. 2 JSR tarafından kontrol edilmektedir. 21-57/797 -393 3/5 Tayvan menşeili KC Global, rafine kauçuk üretimi alanında faaliyet göstermekte olup Türkiye de herhangi bir alanda faaliyet göstermemektedir. (8) 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir. HEDEF İŞKOLU bünyesindeki JBC, JMSR, JBE, JKE ve TJ; hâlihazırda JSR ve diğer üçüncü taraflarca ortak kontrol edilmektedir. Bildirim konusu işlemin tamamlanmasının ardından HEDEF İŞKOLU nun tüm hisselerinin ENEOS a devredilmesiyle beraber söz konusu ortak girişimlerin ENEOS ve hâlihazırdaki diğer üçüncü taraflarca ortak kontrol edi lmeye devam edeceği bildirilmektedir. (9) JBE, JMSR ve TJ hâlihazırda kendi yönetim kurulları, yeterli kaynakları, finans ve personel ekipleri ile üçüncü kişilere ürün tedarik ederek pazarda bağımsız bir teşebbüs olarak faaliyet göstermektedir. Bağımsız bir i ktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirmeleri dolayısıyla JBE, JMSR ve TJ nin tam işlevsel ortak girişimler olduğu değerlendirilmektedir. Bu durumun bildirim konusu işlem sonrasında da mevcut hâliyle devam edeceği taraflarca belirtilmiş tir. HEDEF İŞKOLU bünyesindeki tam işlevsel ortak girişimler olan JMSR, JBE ve TJ deki JSR ye ait hisselerin ENEOS a devredilmesi bakımından bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesindeki esaslar çerçevesinde tam işlevsel ortak girişimlerin kurulması olarak nitelendirilebileceği değerlendirilmektedir. (10) Öte yandan, JBC ve JKE ise üçüncü kişilere bağımsız şekilde satış yapmamakta ve ürünlerini ilgili ana şirketlerine tedarik etmektedir. Bunun yanı sıra, JBC ve JKE tarafından üretilen ürünlerin satışları kendi ana şirketleri tarafından yürütülmektedir. JBC ve JKE nin tüm satışlarını kendi ana şirketlerine yapmaları ve kendi ana şirketlerinden bağımsız olarak faaliyet göstermemeleri dolayısıyla JBC ve JKE nin bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işl evlerini yerine getirmedikleri, dolayısıyla tam işlevsel olmadıkları değerlendirilmektedir. Taraflar bu durumun bildirilen işlemin tamamlanmasından sonra da geçerli olacağını belirtmektedirler. (11) Tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aşması nedeniyle bildirime konu işlem izne tabidir. (12) ENEOS Grubu, temel olarak (i) enerji, (ii) petrol ve doğal gaz arama ve üretim ve (iii) metal olmak üzere üç alanda faaliyet göstermektedir. ENEOS, ana şirketi ENEOS Holdings, Inc. olan ENEOS Grubu nun bağlı bir şirketi olup benzin, parafin ve dizel yağı gibi petrol ürünlerinin yanı sıra elektrik, gaz, petrokimyasallar, yağlama yağları ve diğer ürünleri üretmekte ve tedarik etmektedir. ENEOS Türkiye de yağlama yağları , doymamış polyester reçinesi, polibütilen, himol (poliizobütilen) ve neopolimer tedariki alanında faaliyet göstermektedir. ENEOS un tamamına sahip olduğu iştiraki ENEOS Europe Limited in Türkiye de Eneos Petrolleri Ltd. Şti. (ENEOS PETROLLERİ) unvanlı bir iştiraki bulunmaktadır. ENEOS Europe Limited in Türkiye deki fason üreticileri ve bazı müşterileri arasındaki tedarik zincirinin bir parçası olan ENEOS PETROLLERİ nin herhangi bir çalışanı bulunmamaktadır. Buna ilave olarak ENEOS un Türkiye de Dörtel Otom otı v Sanay ı Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti., Durucan İnş. Taah. Petrol Ür. ve Gıda Mad. Tic. Ltd. Şti., Honda Türkiye A.Ş., Korkmazlar Madeni Yağ San. ve Tic. Ltd. Şti ve Toyota Otomotiv San. Türkiye A.Ş. unvanlı bölgesel distribütörleri bulunmaktadır. Diğer yandan , ENEOS un bağlı bulunduğu ENEOS Grubu nun ENEOS un faaliyetleri haricinde Türkiye de başkaca bir faaliyeti bulunmamaktadır. (13) HEDEF İŞKOLU, JSR'nin elastomer işkolu ile birlikte elastomer işkolunda faaliyette 21-57/797 -393 4/5 bulunan iştiraklerin/bağlı kuruluşların hisselerinin tamamından oluşmaktadır. HEDEF İŞKOLU, otomobil lastikleri için genel amaçlı sentetik kauçuk, otomobil parçaları için fonksiyonel özel sentetik kauçuk, reçine modifikasyonu için termoplastik elastomer ve kaplamalı kâğıt için sentetik kauçuk la teks üretmekte ve satmaktadır. HEDEF İŞKOLU ise Türkiye de emülsiyon stiren bütadiyen kauçuk, stiren bütadiyen kauçuk, etilen propilen kauçuk, polibütadiyen termoplastik elastomer ve stiren bütadiyen lateks tedariki faaliyetinde bulunmaktadır. (14) İşlem taraf larının faaliyet alanları incelendiğinde, ENEOS ve HEDEF İŞKOLU nun Türkiye deki faaliyetleri arasında herhangi bir yatay veya dikey örtüşmenin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede bildirime konu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde kısıtlanması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmaktadır. (15) Diğer yandan 2010/4 sayılı Tebliğ in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, tam işlevsel bir ortak girişim oluşturulmasının, teşebbüsler arasında rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi varsa (rekabetçi davranışların koordinasyonu riski) 4054 sayılı Kanun un 4. ve 5. maddeleri çerçevesinde de değerlendirilmesi gerekir. Rekabetçi davranışların koordinasyonu riskinin ortaya çıkıp çıkmadığının değerlendirilmesinde öncelikle iki ya da daha fazla sayıda ana teşebbüsün ortak girişimle aynı pazarda, alt ya da üstü pazarında, ya da komşu pazarda önemli ölçüde faaliyetlerini sürdürüp sürdürmediklerinin dikkate alınması gerekir. HEDEF İŞKOLU bünyesindeki ortak girişimlerin Türkiye deki faaliyetleri3 bakımından, ENEOS ve söz konusu ortak girişimlerin diğer taraflarının Türkiye dek i faaliyetleri arasında herhangi bir yatay veya dikey örtüşme bulunmadığı bildirilmiştir. Bu sebeple, işlemin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında rekabetçi davranışların koordinasyonu riski t aşımadığı değerlendirilmektedir. 3 JBC, JMSR, JKE, TJ ve JBE den yalnızca JBE nin Türkiye de faaliyeti bulunmaktadır. 21-57/797 -393 5/5 H. SONUÇ (16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile ka rar verilmiştir.