Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006-1-71 (Devralma) Karar Sayısı : 06-44/545-145 Karar Tarihi : 15.6.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER : M. Haluk ARI, Kerem TOMUR C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu. Büyükdere Cad.No: 143 Esentepe 20 34394 İstanbul D. TARAFLAR : - Tasarr uf
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006-1-71 (Devralma) Karar Sayısı : 06-44/545-145 Karar Tarihi : 15.6.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER : M. Haluk ARI, Kerem TOMUR C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu. Büyükdere Cad.No: 143 Esentepe 20 34394 İstanbul D. TARAFLAR : - Tasarr uf Mevduatı Sigorta Fonu (Limaş Liman İşletmeleri A.Ş. ) Büyükdere Cad.No: 143 Esentepe 34394 İstanbul - Cer Çelik Endüstrisi A.Ş. Rıhtım Cad. İzzettin Sok. Polat İş Hanı No: 2 Kat:5 Kadıkö y/İstanbul - Batıçim Batı Anadolu Çimento Sanayi A.Ş. Ankara Asfaltı No:335 Bornova/İzmir 30 E. DOSYA KONUSU: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde bulunan Limaş Liman İşletmeleri A.Ş. (Limaş) ticari ve iktisadi bütünlüğünün Cer Çelik Endüstrisi A.Ş. veya (Cer Çelik ) Batıçim Batı Anadolu Çimento Sanayi Anonim Şirketi (Batıçim) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.5.2006 tarih ve 2859 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 24.5.2006 tarih, 3251 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin 40 Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ ve 1998/5 sayılı Rekabet Kurulu Tebliği ile Değişik, Özelleştirme Yoluy la Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında 1998/4 sayılı Tebliğ çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 9 .6.2006 tarih, 2006 -1- 71/Öİ -06-MHA sayıl ı Devralma Ön İnceleme Raporu 9 .6.2006 tarih, 06-44/545 -145 2 REK.0.05.00.00 -120/99 say ılı Başkanlık Önergesi ile 06 -44 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirime konu işlemde, 1998 /2 50 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 4. maddesinde öngörülen ciro ve pazar payı eşikleri aşılmadığından dosya konusu devralma işleminin izne tabi olmadığı ifade edil mektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Dosyada yer alan bilgilere göre , Liman işletmelerinde verilen hizmetler genel 60 olarak ; Konteyner elleçleme, Konvansiyonel yük elleçleme, Ro-Ro gemilerine sunulan liman hi zmetleri, Yolcu gemilerine yönelik liman hizmetleri ve Pilotaj ve römorkaj olmak üzere birbirinden farklı 5 ayrı pazar ilgili ürün pazarı olarak belirlenm ektedir . TMSF tarafından satışı planlanan Limaş Liman İşletmeleri A.Ş.nin verdiği 70 limancılık hizm etleri ise yukarıda belirtilen hizmet türlerinden sadece kargo hizmetleri başlığının altındaki konvansiyonel yük elleçleme ve liman istifade hizmetleri olarak tanımlanabilecek pilotaj ve römorkajı kapsamaktadır. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Liman hizmet lerinin verildiği ilgili coğrafi pazarlar gerek limanın bulunduğu coğrafik konum gerekse limanın hizmet verdiği diğer liman ve hatlar ile yakın ilişkilidir. Anılan durum, limanlarla ilgili olarak kullanılan ve yakalama alanları (catchment areas) olarak isi mlendirilen, ilgili limana hizmet veren ya da ilgili 80 limanın hizmet verdiği limanlar ve/veya coğrafi alanları kapsayan, diğer bir deyişle limanın rekabet edebileceği coğrafi aralıklar ile açıklanmaktadır. Limaş Liman İşletmeleri A.Ş. nin halihazırda sade ce yörede bulunan bazı sanayi kuruluşlarına hizmet vermesi ve liman tesislerinin sadece konvansiyonel yük elleçlemeye müsait olması sebebiyle ilgili coğrafi pazar İzmir/Nemrut Körfezi olarak belirlenm iştir. 90 06-44/545 -145 3 H.2. Taraflar H.2.1. Limaş Liman İşletmeleri A .Ş. (Limaş) Liman işletmeciliği sektöründe faaliyet gösteren Limaş, Aliağa Nemrut Körfezi nde yaklaşık 95.000 metrekarelik bir alan üzerinde, gemi yükleme, boşaltma ve liman istifade hizmetleri sunmaktadır. 1977 yılında demir -çelik üreticisi Metaş İzmir M etalurji Fabrikası A.Ş. (Metaş) ın bağlı ortaklığı olarak kurulan Limaş, 1980 yılında faaliyetlerine başlamıştır. 2 milyon ton/yıl seviyesinde önemli bir kapasiteye sahip olan Limaş a yapılacak yeni yatırımlar ile mevcut kapasitenin 3 -3,5 milyon ton/yıl a çıkarılması mümkündür. 100 1979 yılında Limaş a sadece Metaş a ilişkin malzemenin yükleme ve boşaltılmasına ilişkin tesislerin açılmasına yönelik izin verilmiştir. Ardından 1983 de Limaş tarafından mevcut iskelenin kullanılmayan kapasitenin Metaş dışındaki A liağa -Nemrut Limanı Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren diğer kuruluşlar tarafından kullanılması Ege Bölgesi Liman ve Deniz İşleri Müdürlüğü tarafından uygun görülmüştür. 1988 yılında ekonomik darboğaza giren Metaş ın faaliyetlerini 1990 da durdurmasının a rdından 1992 yılında irtifak sözleşmesi ile Limaş a iskele ve dolgu alanı için kullanım hakkı tanınmış ve iki yıl sonra iskele çalışmaları için gerekli izinler alınmıştır. 110 1995 yılında Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (Ö İB) tarafından satışa çıkarılan yüzd e 42,55 oranındaki Metaş hissesi Uzan Grubu tarafından satın alınarak Limaş da Metaş aracılığıyla Uzan Grubu nun eline geçmiştir. 1999 yılının sonunda ise Metaş ta üretimin durdurulmasıyla Limaş, tamamen Metaş dışındaki diger kuruluşlara hizmet vermeye baş lamış ve 2004 te Uzan Grubu şirketlerinin kar payları hariç ortaklık ile yönetim ve denetimi TMSF ye devredilmiştir. Limaş tarafından sağlanan limancılık hizmetleri Kargo hizmetleri ve Liman istifade hizmetleri olarak iki ana grup altında toplamaktadır. Kargo hizmetleri 120 bünyesinde yükleme, boşaltma ve açık depolama bulunmaktadır. Liman istifadesinde ise kumanya, yakıt, sıvı atık, katı atık, barınma ve su gibi hizmetler sağlanmakla birl ikte, Lİmaş ın gelirlerinin %95 gibi bir oranı kargo hizmetlerinden elde edilmektedir. Limaş ın, 2005 yılı satış hacmi toplam 577 bin 315 ton olarak belirlenmiştir. H.2.2. Cer Çelik Endüstrisi A.Ş. (Cer Çelik) Dosyadaki bilgilere göre Cer Çelik 9.2.2005 tarihinde bildirime konu devralmayı gerçekleştirmek amacıyla kurulmuş o lup, herhangi bir faaliyeti ve cirosu 130 bulunmamaktadır. Toplam sermayesi 10.000.000 YTL olan şirketin hissedarlık yapısı ise aşağıdaki gibidir: 06-44/545 -145 4 Tablo 3 Cer Çelik hissedarlık yapısı Hissedar Pay (%) Rıza Kerim Tanyeri 51 Zeki Tanyeri 42 Gülden Tanye ri 4 Füsun Tanyeri 2 Halime Figen Tanyeri 1 Toplam 100 Bir aile şirketi olan ve yönetim kurulu Rıza Kerim Tanyeri, Zeki Tanyeri, Gülden Tanyeri, Füsun Tanyeri, Halime F igen Tanyeri den oluşan Cer Çelik in herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır . 140 H.2.3. Batıçim Batı Anadolu Çimento Sanayi A.Ş. (Batıçim) Batıçim, çimento, klinker, hazır beton ve mıcır üretimi ile satışını yapmaktadır. Ayrıca Batıçim, çimento ve klinker üretim ve satışı ile iştigal eden Batısöke Söke Çimento Sanayii Türk A.Ş. yi (Batısöke) kontrol etmektedir. İlgili ürün pazarında faaliyette bulunmayan Batıçim, tamamı Ege Bölgesinde olmak üzere toplam 14 adet hazır beton santraline sahiptir. Teşebbüsün ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo 3 -Batıçim in ortaklık yapısı 150 Hissedar Hisse oranı (%) Sevinç İZMİROĞLU 10.56 Halka Açık Olan Kısım 89.34 Toplam 100 Teşebbüsün Yönetim Kurulu Feyyaz İzmiroğlu, Tufan Ünal, Eşref Baltalı, Seyit D. Şanlı, Muzaffer İzmiroğlu, Sevinç İzmiroğlu, Türkan Baltalı, Mustafa Bükey, Meltem Günel den oluşmaktadır. H.3. DEĞERLENDİRME 1998/4 sayılı Tebliğ de yer alan ilgili hükümler gereği, Uz an Grubu şirketlerinden Metaş İzmir Metalurji Fabrikası T.A.Ş. (Metaş), Demaş Demir Mamülleri A.Ş. (Demaş), Limaş Liman Hizmetleri A.Ş. (Limaş)ve Aysan Anadolu Yay Sanayi ve 160 Ticaret A.Ş. (Aysan) nin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından satışına ilişkin önbildirim, Kurumumuz kayıtlarına 25.11.2005 tarih, 1423 sayı ile intikal eden yazı ile yapılarak, Rekabet Kurulu Görüşü talep edilmiştir. 27.12.2005 tarih, 5431 sayı gönderilen Başkanlık yazısında, dosya mevcudu bilgilerden söz konusu teşebbüs lerin faaliyet gösterdikleri ilgili ürün pazarlarında 1998/4 sayılı Tebliğ in 3. maddesinde öngörülen pazar payı ve ciro eşiklerini aşmadıkları ve herhangi bir hukuki veya fiili imtiyaza sahip olmadıkları anlaşıldığından, bu aşamada söz konusu bildirim ile ilgili olarak 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında görüş oluşturulmasına gerek bulunmamaktadır. Bununla birlikte anılan Tebliğ in 5. maddesine göre ihale işleminin sonuçlanmasını takiben 170 muhtemel alıcılar belirlendikten sonra, 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ ve 1998/2 sayılı 06-44/545 -145 5 Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkındaki 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. Maddesinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ de belirlenen eşiklerin aşılması halinde, işlemin izne tabi olacağı ve söz konusu Tebliğlere göre değerlendirme yapılması gerekeceği hususunda bilgi ve gereğini arz ederim. denilmiştir. Kurumumuz kayıtlarına 8.5.2006 tarih, 2859 sayı ile intikal eden TMSF ye ait nihai bildirim de, Li maş ticari ve iktisadi bütünlüğünün satışı ile ilgili olarak, ekinde en yüksek teklifi veren Cer Çelik ve Batıçim e ait 1997/1 sayılı Tebliğ in ekinde 180 yer alan Form -2 gönderilmek suretiyle, 4054 sayılı Kanun ve ilgili Tebliğler doğrultusunda gerekli değerlendirmelerin yapılarak TMSF ye bildirilmesi talep edilm iştir. Bildirim konusu dosyada ki bilgilerden, Limaş ın Cer Çelik veya Batıçim tarafından devralınması işleminde Limaş ın kontrolünün el değiştirdiği ve işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi anlamında bir yoğunlaşma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, topl am pazar paylarının, piyasanın % 190 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur ifadesi yer almaktadır. Limaş ın 31.12.2005 tarihi itibarıyla i lgili ürün pazarındaki cirosu 1.599.465 YTL ve pazar payı ise %5 dir. Dosyada yer alan ve Cer Çelik tarafından gönderilen yazıda n, Cer Çelik in Metaş ın devralınması işl emini gerçekleştirmek üzere 9. 2.2005 tarihinde kurulmuş bir şirket olduğu, dolayısıyla herhangi bir cirosunun veya pazar payının bulunmadığı, ana şirket olan Cer Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Cer Metal) nin ise 1995 yılından bu yana üretimi durdurduğu1, gayrı faal olduğu, dolayısıyla ilgili 200 ürün pazarında herhangi bir pazar payının bulunmad ığı, Cer Metal in 2005 yılı için üretim dışı satışlardan gelen 25.328,50 YTL. tutarında cirosunun bulunduğu anlaşılmaktadır. Limaş a teklif veren ikinci teşebbüs olan Batıçim in ise ilgili ürün pazarında faaliyeti bulunmamaktadır. Başkanlık Makamı tarafın dan 27.12.2005 tarih ve 5431 sayı ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu na yazılan yazı sonrasında, 1998/4 sayılı Tebliğ in 4. maddesi çerçevesinde Rekabet Kurulu nun görüşünün alınması gerekmekte iken, her ne kadar bu safhada Rekabet Kurulu nun söz konusu gö rüşü alınmamış ise de, alıcı adayı belli olduktan sonra dahi dosya kapsamına göre 1997/1 sayılı 210 Tebliğ de öngörülen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmadığı ve bu durumun sonucu değiştirmediği anlaşılmıştır. 1 Bu tarihe kadar Cer Metal uzun demir çelik mamulleri üreten bir haddeci olarak faaliyette bulunmuştur. 06-44/545 -145 6 Yukarıda yer verilen bilgilerden, 1997/1 sayılı Tebliğ de öngörülen ciro ve pazar payı eşiklerinin çok altında olan bildirime konu işlemin, aynı Tebliğ hükümleri gereği izne tabi bulunmamaktadır. I. SONUÇ Başkanlık Makamı tar afından 27.12.2005 tarih ve 5431 sayı ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu n a yazılan yazı sonrasında , 1998/4 sayılı Tebliğ in 4. 220 maddesi çerçevesinde Rekabet Kurulu nun görüşünün alınması gerekmekte iken, her ne kadar bu safhada Rekabet Kurulu nun söz konusu görüşü alınmamış ise de , alıcı adayı belli olduktan sonra dahi dosya kap samına göre 1997/1 sayılı Tebliğ de öngörülen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmadığı ve bu durumun sonucu değiştirmediği dikkate alınarak ; Bildirim konusu işlemin, tarafların ın toplam pazar payları nın ve cirolarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 19 97/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 230 sayılı Tebliğ çerçevesinde izne tabi bir devralma olmadığına Kurul Üyesi Prof . Dr. Zühtü Aytaç, Kurul Üyesi Rıfkı Ünal, Kurul Üyesi Süreyya Çakın ın farklı gerekçeleri ve OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 06-44/545 -145 7FARKLI GEREKÇE (15.06.2006 tarihli ve 06 -44/545 -145 sayılı Kurul Kararı) Özelleştirme işlemleri ne özgü düzenlenen 1998/4 Tebliği, ön bildirime tabi başvurularda uygulanacak işlemleri 3 üncü ve 4 üncü maddelerinde öngörmektedir. Bu bağlamda ilgili hükümlerde özelleştirme işleminin ön bildirime tabi olup olmaması hususu ciro veya pazar payları eşiği i le fiili veya hukuki imtiyaz koşullarıyla çözümlenmiş, ön bildirimin bu ölçeklere uygun olup olmadığının değerlendirmesini Kurum yerine, bizatihi Kurula bırakmıştır. Gerek Tebliğin 3 üncü, gerekse 4 üncü maddelerinde bu konuda çok açık ifadeler yer almakt adır. Özelleştirme uygulamaları ön bildirime tabi olup olmama bakımından şimdiye değin bu yönde sonuçlandırılmıştır. Ön bildirime tabi olmadığı halde, herhangi bir şekilde ön bildirimle Kuruma getirilen özelleştirme işleminin Tebliğin öngördüğü koşulları taşıyıp taşımadığına Başkanlık (İdare) tarafından karar verilemeyeceği çok açık iken, Başkanlık tarafından bu değerlemelerin yapılarak, üstelik ihaleye çıkılabileceği hususunun belirtilmesi mevzuata uygun olmamış ve şimdiye kadarki Kurum uygulamasına ters düşmüştür. Olay bazında, ciro ve pazar payları itibariyle zaten izne tabi olmayan bu işlemde Kurul yerine Kurumun başvurunun ön bildirime tabi olmadığını bildirmesi sonucu değiştirmemektedir. Ancak, alınan Kurul kararında bu sonucu teyit eden ifadeler ye r almakla birlikte, Kuruma yapılan başvuruların eşik ve koşullar bakımından ön bildirime tabi olup olmayacağı hususunun eskiden olduğu gibi, bundan böyle de -nihai izin kararını veya ihale sonucunu etkileyip etkilemediğine bakılmaksızın - her durumda Başkan lık (İdare) tarafından değil, Kurul tarafından karara bağlanabileceğinin de açıkça öngörülmesi ve uygulamanın bu yönde sürdürülmesi gereğini belirtmekteyiz. Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ Rıfkı ÜNAL Süreyya ÇAKIN Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi