Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -1-96 (Muafiyet) Karar Sayısı : 04-36/413 -104 Karar Tarihi : 20.5.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. E rsan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Mert KARAMUSTAFAOĞLU C. BAŞVURUD A BULUNAN : - Pilsa Plastik Sanayi A.Ş. D. TARAFLAR : - Pilsa Pla
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -1-96 (Muafiyet) Karar Sayısı : 04-36/413 -104 Karar Tarihi : 20.5.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. E rsan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Mert KARAMUSTAFAOĞLU C. BAŞVURUD A BULUNAN : - Pilsa Plastik Sanayi A.Ş. D. TARAFLAR : - Pilsa Plastik Sanayi A.Ş. ile üretici ve satıcı bayileri Ceyhan Yolu Üzeri 7. Km Ceyhan/Adana E. DOSYA KONUSU: Pilsa Plastik Sanayi A.Ş. nin Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemle ri Üretici Bayilik ve Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Satıcı Bayilik sözleşmelerinin, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğunun tespit edilmesi veya söz konusu sözleşmelere bireysel muafiyet tanınmas ı talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 11.7.2003 tarih ve 3166 sayı giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 5. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 14.5.2004 tarih, 2003 -1-96/MM -04-AG say ılı Muafiyet Raporu, 14.5.2004 tarih, REK.0.05.00.00/82 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Pilsa Plastik Sanayi A.Ş. (Pilsa) nin üretici bayileriyle imza ladığı Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik Sözleşmesi nin ve satıcı bayileriyle imzaladığı Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Satıcı Bayilik Sözleşmesi nin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ni n öngördüğü muafiyet koşullarını taşıdığı ve dolayısıyla söz konusu Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı ifade edilmektedir. 04-36/413 -104 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Kapı ve pencere üretiminde ahşap, pla stik (polivinil klorür, PVC) demir -çelik ve alüminyum gibi hammaddeler kullanılmaktadır. Üretim sistemlerinin, teknik özelliklerinin ve fiyatlarının farklı olması, ayrıca PVC esaslı kapı, pencere ve panjurların, ahşap, demir -çelik, alüminyum gibi hammaddel erden üretilenler ile düşük ikame edilebilirliğinin bulunması nedeniyle, ilgili ürün pazarını "PVC kapı, pencere ve panjur sistemleri oluşturmaktadır. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili ürünün ülke içindeki rekabet koşulları farklı olmadığından ilgili c oğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir. H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.2.1. Genel Bilgi Anılan başvuruda, Winsa PVC Pencere, Kapı ve Panjur Sistemleri üretici bayilik ve satıcı bayilik sözleşmelerinin 2 002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olduğunun belirlenmesi veya bu sözleşmelere bireysel muafiyet verilmesi talep edilmektedir. Dosya mevcudundan; ilgili teşebbüs tarafından gönderilen yazılarla sözleşmelerin bazı maddelerinde değişiklik yapılmış olduğu ve değe rlendirmeye sözleşmelerin son halinin esas alındığı anlaşılmıştır. Pilsa nın bayileri ile iki çeşit sözleşmesi bulunmaktadır: a) Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik Sözleşmesi, b) Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Satıc ı Bayilik Sözleşmesi. Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik sözleşmeleri, Pilsa ile üretici bayiler arasında, üretici bayilerin Pilsa dan satın alacağı PVC profiller, aksesuarlar ve diğer imalat malzemeleri ile üretici bayilerin atölyesindeki üretici bayi sıfatı ile Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemlerinin üretimi ile satış ve montaj faaliyetlerinin karşılıklı şartlarının tayini, hak ve yükümlülüklerinin tespitini içermektedir. Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sitemleri Satıcı Bayilik sözleşmeleri ise Pilsa ile satıcı bayiler arasında, Pilsa nın Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri markası altında ürettiği, iç ve dış piyasadan temin ettiği ve pazarladığı ürünlerinin, satıcı bayi ile satış ve montaj faaliyetlerinin karşılı klı şartlarının tayini, hak ve yükümlülüklerinin tespitini kapsamaktadır. Söz konusu sözleşmelerin, bayilere üretimde kullanılmak üzere alınacak malzemelerde tek elden satın alma şartı ve rakip markaların ürünlerini 04-36/413 -104 3 üretmeme ve satmama gibi kısıtlamalar getirmesi nedeniyle Kanun'un 4. maddesi kapsamında oldukları anlaşılmaktadır. H.2.2. Sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Pilsa nın münhasır olmayan bir bayilik sistemi uyguladığı anlaşılmakt adır. Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici ve Satıcı bayilik sözleşmelerinin ilgili maddeleri ve bunlara ilişkin değerlendirmeler aşağıda sunulmuştur : - Üretici bayilik sözleşmesinin 2.4.1. ve satıcı bayilik sözleşmesinin 2.5.1 maddeler inde bayilerin rakip malları üretmesi ve satması yasaklanmaktadır. Bu düzenlemeler grup muafiyeti kapsamındaki sınırlamalardır. - Üretici bayilik ve satıcı bayilik sözleşmelerinin 3.2. maddesine göre Pilsa, üretici ve satıcı bayi haricindeki müşterile re doğrudan satış yapamayacak ve üretici bayilere bağlı olarak çalışan tali bayilerin satıcı bayi siparişlerini kabul edemeyecektir. Söz konusu düzenlemeler de grup muafiyeti kapsamındaki sınırlamalardandır. - Üretici bayilik sözleşmesinin 2.8. ve sat ıcı bayilik sözleşmesinin 2.6. maddelerinde yer alan, üretici (satıcı) bayinin üretim ve montaj için gerekli ana ürün ve malzemeleri ancak Pilsa dan, yan ürünleri ise Pilsa nın belirlediği standartlara uygun olarak piyasadan temin edebilmesine yönelik düze nlemeler de grup muafiyeti kapsamındaki sınırlamalar arasında yer almaktadır. - Üretici bayilik sözleşmesinin 2.3.3. ve satıcı bayilik sözleşmesinin 2.2.2. maddelerinde bayilerin atölye veya şube açması Pilsa nın onayına bağlanmaktadır. Buna göre kurulac ak atölye ve showroomların Winsa standartlarına uygun olması, atölyelerin makine parkının eksiksiz olması, üretim ve montaj elemanlarının gerekli teknik bilgi ve yeterliliğe sahip olması gerektiğinden, atölye ve şube açılmasından önce Pilsa ya bilgi verilm esi ve yapılan inceleme sonrasında onayın alınması zorunlu tutulmaktadır. Bayilik sözleşmelerinde verilecek onayda Pilsa nın öngördüğü kriterler in göz önüne alınacağı belirtilmektedir. Sözleşmelerin ekinde yer alan söz konusu kriterlerin objektif nitelik te olduğu, bahse konu standartları sağlayan bütün bayilere atölye veya şube açma onayının verildiği anlaşılmaktadır. - Üretici bayilik sözleşmesinin 2.4.4. ve satıcı bayilik sözleşmesinin 2.5.4. maddelerinde üretici ya da satıcıya, anlaşma konusu ürünler le ilgili olarak sözleşmenin sona ermesinden itibaren bir yıl süre ile rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. Söz konusu rekabet yasağının Pilsa tarafından bayilere devredilen know -how ı korumak için gerekli olduğu ve 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında y er aldığı kanaatine varılmıştır. - Satıcı bayilik sözleşmesinin 4.2. maddesine göre Pilsa, satıcı bayilere ürünlerin yeniden satış fiyatını önerebilmekte, ancak bayiler söz konusu fiyatlara bağlı kalmadan satış yapabilmektedir. Bu düzenlemenin de grup muafiyeti kapsamında yer alan sınırlamalardan olduğu anlaşılmıştır. 04-36/413 -104 4 - Üretici ve satıcı bayilik sözleşmelerinin 5.2.1. ve 5.2.4. maddeleri aşağıdaki şekildedir: İş bu ÜRETİCİ (SATICI) BAYİLİK SÖZLEŞMESİ imza edildiği tarihten itibaren 1 yıl geçerlidir. ... Fesh -i ihbar edilmeyen üretici (satıcı) bayilik sözleşmesi aynı şartlarda sözleşme süresi kadar uzar. Ancak her halükarda işbu sözleşme bu şekilde yenilenmek suretiyle imzalandığı tarihten itibaren beş yıldan daha uzun bir süre yürürlükte kalmayacaktı r. Beş yıllık sürenin sonunda taraflar dilerlerse yeniden sözleşme imzalayabilirler. 2002/2 sayılı Tebliğ de alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün belirsiz süreli olmaması veya beş yılı aşmaması gerektiği belirtilmektedir. Bu çerçevede sözleş melerdeki söz konusu düzenlemenin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında yer aldığı anlaşılmıştır. Bu bilgiler çerçevesinde; Pilsa nın üretici ve satıcı bayileri ile imzaladığı bayilik sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ in öngördüğü muafiyet koşullarını taşıd ığı ve dolayısıyla söz konusu Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Pilsa Plastik Sanayi A.Ş. nin üretici bayileriyle imzaladığı Winsa PVC Pencere, Kapı v e Panjur Sistemleri Üretici Bayilik Sözleşmesi nin ve satıcı bayileri ile imzaladığı Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Satıcı Bayilik Sözleşmesi nin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin öngördüğü muafiyet koşulların ı taşıdığına ve dolayısıyla söz konusu Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.