2025/1367631 İhale Kayıt Numaralı "2025 - 2026 Eğitim Öğretim Yılı Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 2 Taşıma Merkezi (Ortaöğretim) Okula 52 Yerleşim Birimindeki 606 Ortaöğretim Öğrencisinin 50 Hat (araç) ile 155 İş Günü Taşınması İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Abdullah Çakıcı İnş. Taş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Rumkale Gıda Tar. İnş. Taş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, İHALEYİ YAPAN İDARE: Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1367631 İhale Kayıt Numaralı “ 2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı 2 Taşıma Merkezi (Ortaöğretim) Okula 52 Yerleşim Birimindeki 606 Ortaöğretim Öğrencisinin 50 Hat (Araç) ile 155 İş Günü Taşınması İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 29.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı 2 Taşıma Merkezi (Ortaöğretim) Okula 52 Yerleşim Birimindeki 606 Ortaöğretim Öğrencisinin 50 Hat (Araç) ile 155 İş Günü Taşınması İşi ” ihalesine ilişkin olarak Abdullah Çakıcı İnş. Taş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Rumkale Gıda Tar. İnş. Taş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 10.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2025 tarih ve 203802 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2777 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale kapsamında sürücülü 50 aracın 155 gün süreyle kiralanmasının öngörüldüğü, teklif fiyatına araç bakım-onarım giderleri, sigorta, vergi ve resmi harçlar, şoför ücretleri ve tüm özlük hakları, yol, yemek, giyim ve SGK giderleri, kasko, araç takip sistemi bedeli ile sürücü ve araçlara ilişkin trafik cezalarının dâhil edildiği, akaryakıt giderinin ise yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, anılan gider kalemleri ve diğer giderler dikkate alınarak yapılan hesaplamalarda 50 hat için 155 günlük maliyetin ihale üzerinde bırakılan Çare Tem. Taş. İnş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından karşılanmasının mümkün olmadığı ve anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki: a) Amortisman maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı; açıklamanın mevzuata aykırı olarak model yılı, kapasite ve özellikler bakımından istenilen kriterleri sağlamayan araçlar üzerinden yapıldığı, amortisman maliyeti üzerinden açıklama yapılan araçlara ilişkin amortisman payı tespit tutanağının sunulmadığı ve meslek mensubu tarafından amortisman oranı belirtilmek suretiyle kaşe ve imza işlemlerinin yapılmadığı, ihale tarihi itibarıyla sahip olunmayan araçlara yönelik satın alma fiyat teklifi esas alınarak amortisman açıklaması yapılamayacağı, işin yapılacağı yıllar dikkate alınarak amortisman hesaplanması gerekirken gün sayısı üzerinden maliyet hesaplaması yapıldığı, b) Araç kiralama maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı; ihale dokümanında yer alan özellik, model yılı ve koltuk sayılarına aykırı ve eksik miktarlar esas alınarak açıklama yapıldığı, araç kiralamaya yönelik fiyat teklifinde bakım-onarım, akü, araç takip sistemi, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dâhil edildiği, fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan zorunlu ibarelere yer verilmediği, söz konusu fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelenmediği, fiyat teklifi alınan firmaların ilgili alanda faaliyetinin bulunmadığı, sunulan belgeler ile teklif edilen araçlara ilişkin belgeler arasında uyumsuzluk bulunduğu, araçların kiralama sürelerinin ihale dokümanında belirlenen sürelerden eksik olduğu, kiralama maliyetinin tek bir araç ve gün esas alınarak alınan fiyat teklifi üzerinden hesaplandığı ve bu suretle işin tamamı yönünden maliyet hesabı yapılmadığı, c) Periyodik bakım onarım maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı; anılan gider kapsamında araçların marka, model ve kapasitesinin belirtilmediği, fiyat teklifinde bakım onarım sayısına yer verilmediği, teklif edilen araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin yetkili servis yazısının ve periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden herhangi bir belgenin sunulmadığı, sunulan belgelerin yetkili servis veya satıcılardan alınmadığı, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler kapsamında 11 adet periyodik bakımın gerçekleştirilmesi gerektiği, ancak bakım onarım sayısının eksik hesaplandığı, bakım onarıma ilişkin fiyat teklifinde motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve işçilik giderlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken tek bir satırda gösterildiği ve mekanik işçilik maliyeti dikkate alınmaksızın yalnızca malzeme maliyeti yönünden açıklama yapıldığı, tankerin bakım onarım maliyetine yönelik herhangi bir açıklamada bulunulmadığı, d) Akaryakıt maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı; ihale dokümanında belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe esas alınarak akaryakıt maliyetinin açıklandığı, akaryakıt maliyeti kapsamında ihale dokümanında belirtilen araç tipleri dikkate alınmadan ve yakıt sarfiyatına ilişkin yetkili servislerden alınmış herhangi bir belge sunulmadan açıklamanın yapıldığı, bazı araçlara yönelik sunulan beyan yazılarında şehir içi veya şehir dışı tüketim değerleri esas alınarak açıklama yapıldığı ve araçların marka, model, taşıma kapasitesi ile motor gücüne yer verilmediği, bu hususların kiralama fiyat teklifinde belirtilen araç bilgileriyle uyumlu olmadığı, katalog üzerinden yapılan açıklamanın kabulünün mümkün olmadığı, söz konusu katalogların sıfır araçlara ilişkin olduğu ve teklif edilen araçlarla uyumlu olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesinde yer alan açıklamalar dikkate alınmadan açıklamanın yapıldığı, e) Lastik maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı; kiralama fiyat teklifi ile amortismana konu edilen araçlarda belirlenen lastik ebatlarına uygun olmayan lastik bilgileri esas alınarak açıklamanın yapıldığı, lastik fiyat teklifinde araçlar için en az dört yazlık ve dört kışlık lastik üzerinden açıklama yapılması gerekirken lastik maliyetinin bu miktarlar dikkate alınmadan yapılacak taşıma mesafesi oranlanmak suretiyle hesaplandığı, f) Akü maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı; aküye ilişkin fiyat teklifinde araçların marka, model ve kapasiteleri ile akü sayısının belirtilmediği, dolayısıyla işin gerçekleştirileceği araçlar ile akü değişimi yapılacak araçların farklı olduğu, ihale konusu iş kapsamında toplam 11 adet akü değişiminin gerçekleştirilmesi gerekirken araçların toplam kat edecekleri mesafeler dikkate alınmadan akü maliyetinin hesaplandığı, g) Araç takip ve kontrol sistemi yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı; ihale konusu iş kapsamında 11 adet araca ilişkin maliyet hesaplaması yapılmasının gerektiği, fiyat teklifinde araç takip cihazı ile aylık hat - lisans kalemlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken tek bir satırda gösterildiği, h) Trafik sigortası maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı; sigorta fiyat teklifinde genel müdürlük veya bölge müdürlüğü teyidinin yer almadığı, bölge müdürlüğünün iki imzası bulunması gerekirken yalnızca tek imzanın bulunduğu, açıklamanın işin süresini kapsamayan sigorta süreleri esas alınarak yapıldığı, sigorta fiyat teklifinde araçların marka, model ve adetlerinin belirtilmediği, işin gerçekleştirileceği araçlarla sigorta yapılacak araçların marka, model ve adetlerinin farklı olduğu, ayrıca fiyat teklifi alınan sigorta bölge müdürlüğüne tekliflerinin kendileri tarafından verilip verilmediğinin, sigorta şirketini kimlerin temsile yetkili olduğunun ve imzası bulunan kişinin münferiden sigorta şirketini temsile yetkisinin bulunup bulunmadığının anlaşılması amacıyla yazı yazılması gerektiği, i) Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçüm maliyeti yönünden yapılan açıklamanın uygun olmadığı; anılan kalemlerde çalıştırılacak araçlar için eksik maliyet hesaplaması yapıldığı, eksik koltuk adetleri ve uygun olmayan model yılı esas alınarak motorlu taşıtlar vergisinin hesaplandığı, j) İş kapsamında işçilik maliyetinin eksik hesaplandığı ve sözleşme giderleri ile genel giderlere ilişkin açıklamanın eksik yapıldığı, k) Kiralama, bakım-onarım, akü, araç takip sistemi ve lastik maliyeti için alınan fiyat tekliflerine dayanak olarak sunulması gereken satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı, tutanağın ekinde sunulması gereken şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesi, imza beyannamesi ve mali müşavirin faaliyet belgesinin sunulmadığı, sunulan faaliyet belgesinin süresinin geçtiği, tutanakların tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyumlu olmadığı, tespit tutanağına dayanak teşkil eden faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesinde belirtilen tarihlerle uyumlu olmadığı, tespit tutanağında faturaların kayıtlı olduğu 2025 yılına ait defter bilgilerine yer verilmediği, yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısının belirtilmeden sonradan elle yazılarak doldurulduğu, fiyat teklifleri ile tespit tutanaklarının temsile yetkili kişilerce imzalanmadığı, müşterek imza gereken durumlarda tek imzanın bulunduğu, firmaların yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, vekaletnamesi sunulan vekillerin teklif vermeye yetkisinin bulunmadığı ve imza beyannamelerine de yer verilmediği, fatura bilgileri tablosundaki tutar ve miktar toplamlarının tablolara birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı yansıtıldığı, fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim maliyet ortalamasından düşük olduğu, fatura bilgileri tablosundaki tarihlerin tutanağa esas üç aylık süre ile uyumlu olmadığı, maliyet üzerinden yapılan açıklamaya ilişkin tespit tutanağında ortalama birim maliyetlere ilişkin tablolar ve fatura bilgileri tablosu doldurulmuş olmasına rağmen fiyat teklifi üzerine yazılan meslek mensubu beyanının “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerekirken “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde beyan edildiği, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen faturanın konusunu oluşturan mal/hizmetin fiyatı teklif edilen mal ve idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmet ile aynı olmadığı, fatura bilgileri tablolarında mal ve hizmetlerin adı, türü, fiyatı ve miktarının anlaşılamadığı ve araçların türü ve kapasiteleri belirtilmeyen faturalarla açıklama yapıldığı, fiyat teklifinde birim saat olarak belirleme yapılırken tespit tutanağında “saat/gün” yerine “gün/saat” üzerinden açıklamanın yapıldığı, 2) Kamu İhale Kurumu’na yapılan itirazen şikâyet başvurusunda Kurum tarafından itirazın haklı bulunduğu ve bu doğrultuda ihale komisyonunca yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, daha önce açıklama sunmadığı gerekçesiyle teklifi reddedilen Çare Tem. Taş. İnş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklamanın sunulduğu, ancak daha önce aşırı düşük teklif açıklaması sunmuş olan Velikaya Taş. Oto. Aka. İnş. Harf. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklama sunulmadığı, söz konusu süreç ve isteklilerce sergilenen davranışların anılan istekliler arasında bir iş birliği bulunduğuna işaret ettiği ve yasak fiil ve davranışlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2025 - 2026 Eğitim Öğretim Yılı Ortaöğretim Taşıma Hizmet Alım İşi (Açık İhale Usulü) b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında Gaziantep ili Yavuzeli ilçesinde bulunan taşımalı eğitim kapsamındaki ortaöğretim öğrencilerinin 2 taşıma merkezi okula 50 araç ile 155 iş günü taşınması hizmet alımı işi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Taşıma kapsamındaki taşıma merkezi okullar: *Yavuzeli Şehit Ali Çiftçi Çok Programlı Anadolu Lisesi *Yavuzeli Cahit Zarifoğlu Anadolu İmam Hatip Lisesi.” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. Taşıma işinde çalıştırılacak araç, şoför ve rehber personele ilişkin; her türlü ücret, sigorta giderleri, tazminatlar, akaryakıt, bakım, muayene, onarım, yağ, yağlama, yedek parça, lastik, HGS etiketi, vergi, sigorta, kasko vb. giderler, ilgili kurumlardan alınacak izin, uygunluk, güzergâh, ruhsat bedelleri, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası poliçesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri çerçevesinde yüklenicinin yerine getirmek zorunda olduğu yükümlüklere ait ödemeler, teknik şartnamede yer verilen ve araçlarda bulunması ve kullanılması zorunlu tutulan donanım ve sistem maliyetleri ve ilgili her türlü giderler sözleşme teklif fiyatına dâhildir. Taşıma araçlarına ödemeler fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak yapılacaktır. Bu bakımdan sözleşmenin yürürlükte olduğu tarihler arasındaki idari ve resmi tatillerde, ara tatil, yarıyıl ve yaz tatillerinde ve okulların mücbir sebeplerle tatil edildiği günlerde yükleniciye ödeme yapılmayacaktır. Ancak ulusal bayram günleri ile resmî kutlama ve anma törenleri için idare tarafından yapılacak planlamaya bağlı olarak taşıma yapıldığında yükleniciye o güne ait hakkediş ödenecektir. …” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 29.09.2025 tarihinde yapılan “2025 - 2026 Eğitim Öğretim Yılı Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı 2 Taşıma Merkezi (Ortaöğretim) Okula 52 Yerleşim Birimindeki 606 Ortaöğretim Öğrencisinin 50 Hat (Araç) ile 155 İş Günü Taşınması İşi” ihalesine 4 isteklinin katıldığı, sınır değer hesaplaması sonucunda Velikaya Taş. Oto. Aka. İnş. Harf. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Çare Tem. Taş. İnş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan tekliflerin sınır değerin altında kaldığının anlaşıldığı, idare tarafından 30.09.2025 tarihinde gönderilen yazı ile anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 07.10.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre; Çare Tem. Taş. İnş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmaması gerekçesiyle bahse konu isteklinin teklifinin reddedildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Velikaya Taş. Oto. Aka. İnş. Harf. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise başvuru sahibi Abdullah Çakıcı İnş. Taş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Rumkale Gıda Tar. İnş. Taş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak belirlendiği, Bahse konu komisyon kararı üzerine başvuru sahibi tarafından idareye şikâyet ve akabinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, Kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde alınan 19.11.2025 tarihli ve 2025/UH.II-2434 sayılı Kurul kararı ile “… idare tarafından isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenleri belirlenerek sınır değerin altında teklif sunan; Velikaya Taş. Oto. Aka. İnş. Harf. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Çare Tem. Taş. İnş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.ne yönelik aşırı düşük teklif sorgulamalarının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. …” şeklinde düzeltici işlem kararı verildiği, İdare tarafından 01.12.2025 tarihinde sınır değerin altında teklif sunan isteklilere EKAP üzerinden gönderilen yazıda “… ihalesine verdiğiniz teklifin sınır değer altında kalmış olmasından dolayı aşağıda belirtilen teklif bileşenlerinin, teklif verdiğiniz taşıma merkezi okula taşınacak her bir güzergâh için ayrı ayrı olmak üzere; Araç Maliyetleri Yakıt Tüketimi (km veya litre) Güzergâh Mesafesi Motorin Birim Fiyatı Şoför Ücreti (ücret (maaş) + SGK + İşveren Payları) Bakım/Onarım Giderleri Lastik Gideri Amortisman / Kira Gideri Trafik ve Ferdi Kaza Sigortası Yasal giderler Vergiler Zorunlu Belgeler (SRC, Psikoteknik vb. masraflar) İşveren Maliyetleri (SGK, Kıdem/İhbar riski hariç) Firma Genel Gider Payı + Kâr Teklif edilen hizmetin özgünlüğü hususlarında şirketiniz tarafından belgelere dayalı olacak şekildeki detaylı açıklamanızı 5 (Beş) iş günü içerisinde Müdürlüğümüze (EKAP Üzerinden) ulaştırmanız rica olunur.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden talep edildiği görülmüştür. 08.12.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile Velikaya Taş. Oto. Aka. İnş. Harf. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmaması gerekçesiyle bahse konu isteklinin teklifinin reddedildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Çare Tem. Taş. İnş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise başvuru sahibi Abdullah Çakıcı İnş. Taş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Rumkale Gıda Tar. İnş. Taş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. İdarenin hangi unsurları teklifte önemli bileşen olarak belirleyeceği hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, ancak söz konusu yetki kapsamında; aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin idare tarafından oluşturulan yazıda, istekliler tarafından yapılacak açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek biçimde ve herhangi bir tereddüde yer vermeksizin açık, net ve sağlıklı bir değerlendirme yapılmasını sağlayacak şekilde belirlenmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir. Buradan hareketle, gerek istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi gerekse de idareler tarafından bu açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir. Bu bağlamda idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “… Zorunlu Belgeler (SRC, Psikoteknik vb. masraflar) …” ile “İşveren Maliyetleri (SGK, Kıdem/İhbar riski hariç)” ifadelerine yer verildiği, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifteki önemli bileşenlerin tereddüde yer vermeyecek şekilde açık ve net olarak belirlenmesi gerektiği, ancak söz konusu “zorunlu belgeler” kapsamında istenen belgeler için “SRC, Psikoteknik vb. masraflar” ifadesinin kullanıldığı, SRC ve Psikoteknik belgelerine ilişkin giderler dışındaki maliyetlere yönelik “vb” denilmek suretiyle muğlaklık oluştuğu, yanı sıra aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yer verilen “işveren maliyetleri” kapsamında istenen belgeler için “SGK, Kıdem/İhbar riski hariç” ifadesinin kullanıldığı, söz konusu ifade ile işveren maliyetlerine ilişkin açıklanması gereken teklif bileşenlerinde hariç tutulan maliyet kalemleri net olarak belirtilmekle birlikte işçilik maliyeti kapsamında açıklanması gereken teklif bileşenlerinin belirlenmesinde muğlaklık oluştuğu, bununla birlikte önemli teklif bileşeni olarak belirlenen “vergiler” ifadesi ile açıklama kapsamında istekliler tarafından hangi vergi kalemlerine ilişkin açıklama sunulmasının istenildiğinin anlaşılamadığı, bu itibarla idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifte önemli olan bileşenleri mevzuata uygun, açık ve net olarak belirlemediği anlaşılmıştır. Diğer taraftan söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “güzergâh mesafesi” ve “motorin birim fiyatı” ifadelerine yer verildiği, söz konusu teklif bileşenlerinin açıklanmasının istenilmesi suretiyle idarenin akaryakıt maliyetini önemli teklif bileşeni olarak sorgulama konusu ettiğinin anlaşıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesi gereğince istekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği, motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemelerinin dikkate alınacağı, bu bağlamda akaryakıt maliyetine ilişkin olarak söz konusu Tebliğ maddesine uygun fiyat ile açıklama yapılması istenilmeksizin “güzergâh mesafesi” ve “motorin birim fiyatı” ifadesine yer verilerek sağlıklı değerlendirme yapılamayacağı, bu bağlamda anılan Tebliğ açıklamasına uygun olarak akaryakıt giderinin sunulmasının da istenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından teklifte önemli olan bileşenlerin açık, net ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde tespit edilmesi ve teklifte önemli olduğu belirlenen bu bileşenlere ilişkin mevzuat kapsamında belirlenen yöntemler dâhilinde teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. ... c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir. …” hükmü, “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. …” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. … (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. (2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; … c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih. … (10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü, “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; … c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … g) İdareye verilen şikayet dilekçesinin bir örneğinin ve idare tarafından şikayet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği, … yönlerinden sırasıyla incelenir. … (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü, “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. …” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “… (2) … İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır. Başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu 10.12.2025 tarihli şikâyet dilekçesi incelendiğinde; ikinci iddiasına konu edilen Velikaya Taş. Oto. Aka. İnş. Harf. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ile Çare Tem. Taş. İnş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. arasında iş birliği bulunduğu ve söz konusu durumun yasak fiil ve davranışlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin hususların idareye şikâyet başvurusunda yer almadığı tespit edilmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamaları uyarınca, şikâyet başvurusunda yer verilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği açıkça ifade edilmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddianın bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddia/iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, başvuru sahibinin bahse konu iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 08.12.2025 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 25.12.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddialarının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, idareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen söz konusu iddiaların (Velikaya Taş. Oto. Aka. İnş. Harf. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Çare Tem. Taş. İnş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. arasında iş birliği bulunduğu ve söz konusu durumun yasak fiil ve davranışlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği) itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından bahse konu iddiaların şekil yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam iki iddiasından bir iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/2 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 101.344,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 50.672,00 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenleri belirlenerek sınır değerin altında teklif sunan; Velikaya Taş. Oto. Aka. İnş. Harf. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Çare Tem. Taş. İnş. Pet. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.ne yönelik aşırı düşük teklif sorgulamalarının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Bu itibarla; 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.