REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -3-112 (Devralma) Karar Sayısı : 12-38/10 82-341 Karar Tarihi : 18.07.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: İsmail Atalay YOLCU, Nesrin SAĞLAM C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Watson Pharmaceuticals, Inc. Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNA K, Av.Bora İKİLER Çitlenbik Sk. No:
REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -3-112 (Devralma) Karar Sayısı : 12-38/10 82-341 Karar Tarihi : 18.07.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: İsmail Atalay YOLCU, Nesrin SAĞLAM C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Watson Pharmaceuticals, Inc. Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNA K, Av.Bora İKİLER Çitlenbik Sk. No: 12 Yıldız Mah . Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Actavis Pharma Holding 4 ehf ve Actavis S.a.r.l nin bütün hisselerinin Watson Pharmaceuticals, Inc. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVR ELERİ: Kurum kayıtlarına 11.06.2012 tarih ve 4838 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 1 0.07.2012 tarih ve 2012 -3-112/Öİ sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; bil dirime konu işleme izin verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Taraflar (4) İlgili teşebbüslere ve işlem taraflarına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmiştir. Tablo 1: İlgili Teşebbüsler ve Faaliyet Alanları İlgili Teşebbüsler Teşebbüsün Konumu Faaliyet Alanları Watson Pharmaceuticals, Inc.(Watson ) Devralan ABD de kurulu küresel bir farmasötik şirketidir ve eczacılığa ilişkin jenerik ve markalı ürünlerin geliştirilmesi, imalatı, pazarlaması, satışı ve dağıtımı konusunda faaliyet göstermektedir. Actavis Pharma Holding 4 ehf (Actavis Pharma ) Devredilen Merkezi İsviçrede bulunan bir farmasötik grubunun holding şirketi olan Actavis Pharma , tamamlanmış dozda farmasötiklerin üretimi, geliştiril mesi, imalatı ve satışı ile tamamlanmış ürünlerin imalatı için hammadde oluşturan aktif farmasötik içerikler geliştirilmesi ve imalatı konusunda faaliyet göstermektedir. Actavis Inc. Devredilen ABD de kurulu teşebbüs Actavis grup şirketlerinden biridir. Actavis S.a.r.l ( Actavis ) Devredilen Actavis Grup şirketlerinden biri olup merkezi Lüksemburg tur. Actavis İlaçları A.Ş. Devredilen Grubun Türkiye iştirakidir. Teşebbüs, ithal edilmiş ve/veya sair yerel sözleşmeli imalatçılar tarafından üretilen je nerik farmasötikleri Türkiye de pazarlamaktadır. Actavis İstanbul İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti. Devredilen Grubun Türkiye iştirakidir. Lisansların mülkiyetine sahip olup, üçüncü kişilere satışı bulunmamaktadır. 12-38/1082 -341 2/4Tablo 2: Ciro Bilgileri1 İşlem Tarafları Dünya Cirosu (TL) Türkiye Cirosu (TL) Watson2 ( ..) ( ..) Actavis ( ..) ( ..) Tablo 3: Bildirime Konu İşlem Nedeniyle Türkiye de Etkilenen Pazarlar 3 Etkilenen Pazar (Coğrafi Pazar: Türkiye,Yatay) Pazar Pa yı (%) Watson (%) Actavis (%) Toplam (%) R06A Sistematik Antihistaminler * ( ..) ( ..) ( ..) A2B Antiulcerantlar ( ..) ( ..) ( ..) A10H Sülfonilüre Antidiyabetikler ( ..) ( ..) ( ..) B1C Trombosit Agregasyon İnhibitörü ( ..) ( ..) ( ..) C2A Antihyperta nsifler ( ..) ( ..) ( ..) C1E Nitrit ve Nitratlar ( ..) ( ..) ( ..) C8A Kalsiyum Antagonistleri ( ..) ( ..) ( ..) C9A Ace İnhibitörleri ( ..) ( ..) ( ..) C9B Ace İnhibitörleri ( ..) ( ..) ( ..) C10A Kolesterol ve Trigiliserit düzenleyici ( ..) ( ..) ( ..) J1A Tetrasiklinler ve Kombinasyonlar ( ..) ( ..) ( ..) J1C Geniş Spektrumlu Penisilinler ( ..) ( ..) ( ..) J1D Sefalosporinler ( ..) ( ..) ( ..) J1F Makrolitler ( ..) ( ..) ( ..) J1G Florokinolonlar ( ..) ( ..) ( ..) L1C Vinca Alkaloidler ( ..) ( ..) ( ..) N5A Antipsikotikler ( ..) ( ..) ( ..) N6A Antidepresanlar ve Duygudurum Dengeleyiciler ( ..) ( ..) ( ..) N7C Antivertigo Ürünler ( ..) ( ..) ( ..) *Yatay anlamda etkilenen pazar olarak ele alınan R06A -sistematik antihistaminler (R06A) bak ımından, Watson un Specifar aracılığıyla ilgili ürünü lisans sözleşmesi kapsamında ürettirip sattırdığı görülmektedir. G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme (5) Devralma işleminin konusu, tarafların 25.04.2012 tarihinde akdettikleri Alım Satım Sözle şmesi (sözleşme) hükümleri uyarınca, Watson tarafından Actavis in tüm hisse sermayesini elinde bulunduran hedef şirketlerinin devralınması ve böylece Actavis in kontrolünün Watson tarafından iktisabına ilişkin dir. Devre konu teşebbüslerin planlanan işlem öncesi hissedarlık yapısı aşağıda sunulmaktadır . Tablo 4: Devre Konu Teşebbüslerin Ortaklık Yapısı İşlem Öncesi Teşebbüs Hissedar Ünvanı Hisse (%) Actavis Pharma Actavis Acquisition Debt S.a.r.l 100 Actavis Inc. Actavis Group PTC ehf 100 Actavis Actavis Acquisition Debt S.a.r.l 100 (6) Devir işlemine konu olan şirketler Tablo 4 te yer verilenlerle sınırlıdır. Bununla birlikte devralınan pozisyonunda olan Actavis in Türkiye de faaliyet gösteren şirketlerine Tablo 1 de ayrıca yer verilmiş ol up üç hedef teşebbüsün devralınması sonucunda Türkiye de faaliyette bulunan Aktavis şirketlerinin kontrolü de Watson a geçecektir . Devralma neticesinde Tablo 4 te yer alan Actavis Grup şirketlerine ait hisselerinin tamamı ve teşebbüsün kontrolü Watson a geçeceğinden, söz konusu işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir . 1 Avro cinsinden yer verilen cirolar, 2011 yılı Merkez Bankası döviz alış kuru dikkate alınarak Türk L irasına çevrilmiştir. 2 Watson grubunun Türkiye de bulunan iştiraki Arrow Sağlık Ürünleri Pazarlama Tic. Ltd. Şti. lisanslam a faaliyetleri için izin alma aşamasında olduğundan herhangi bir ciro elde etmemiştir. Öte yandan, Watson grubunun lisanslama işi ile iştigal eden teşebbüs ü Specifar Commercial Industrial Anonyme Pharmeceutical, Chemical and Constructions Exploitations ( Specifar ) 2010 ve 2011 yıllarında Türkiye de minimal bir tutarda ciro elde etmiştir. 3 Tabloda gösterilen pazar payları değer esasına dayanmaktadır. 12-38/1082 -341 3/4(7) Bildirime konu işlem taraflarının her ikisinin dünya cirolarıyla taraflardan birin in Türkiye cirosunun 2010/4 sayılı Tebliğ in 7.(1) maddesinde yer alan eşikleri geçmesi nedeniyle işlem izne tabidir. (8) 2010/4 sayılı Tebliğ in 7.(1) maddesinde etkilenen pazarlara ilişkin olarak yer verilen hükü m çerçevesinde, işlemin değerlendirilmesind e esas alınacak etkilenen pazarların tespit edilmesi ve tarafların sahip oldukları pazar paylarının değerlendirilmesi gerekmektedir. (9) Watson un dünya genelinde tamamlanmış doz farmasötik pazarında üretim -satış faaliyetleri olmakla birlikte Türkiye deki f aaliyetleri, grup şirketlerinden Specifar aracılığıyla yürütülmekte olan lisanslama ile sınırlıdır; bu kapsamda 2011 yılında ( ..) verilmiştir . (10) Actavis grubunun Türkiye deki şirketlerinden Actavis İlaçları A.Ş., Türkiye de bulunan jenerik farmasötiklerin üretimine yönelik tesisini 2011 yılında kapatmış olup halihazırda ithal edilmiş ve/veya yerel sözleşmeli imalatçılar tarafından üretilen jenerik farmasötiklerin pazarlanması faaliyetini sürdürmektedir. Tablo 1 de açıklandığı üzere, Actavis İstanbul İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti. nin mevcut cirosu grup içi satışlardan elde edilmektedir. (11) Gerek doğrudan üretim -satış , gerekse lisans sözleşmesi kapsamında üçüncü kişi teşebbüslerce üretim dahil olmak üzere ilaç sektörüne ilişkin geçmiş tarihli Kurul kararlarında4 pazar tanımı bakımından öncelikle ATC3 sınıflaması esas alınmış; tarafların toplam pazar payının yüksek olduğu hallerde ise ATC3 sınıflamasının ötesinde ilacın üretiminde kullanılan etken madde dikkate alınmıştır. Bu çerçevede tarafların Türkiye deki fa aliyetlerine bakıldığında, ilgili ATC3 kategorisi olan R06A -sistematik antihistaminler (R06A) bakımından örtüşme olduğu; Actavis in satış faaliyetinde bulunduğu, Watson un ise Specifar aracılığıyla ilgili ürünü lisans sözleşmesi kapsamında ürettirip satt ırdığı görülmektedir. (12) Taraflardan edinilen bilgiye göre, R06A bakımından 2010 yılında Watson ile Abdi İbrahim İlaç San. ve Tic. A.Ş. ( Abdi İbrahim ) arasında Watson ın ürünün üretimi için know -how aktarımını taahhüt ettiği bir lisanslama ilişkisi kurulmu ştur. Lisanslama anlaşmasının süresi beş yıl olup bu sürenin sonunda Abdi İbrahim ürünün satışı için Türkiye de sahip olduğu pazarlama iznini kullanmaya devam edecektir. Ayrıca ürünün üretimi, pazarlanması ve satışına yönelik know -how ı konu alan tescilli bilgi Abdi İbrahim in olarak kalacaktır. Dosya içeriğinde yer alan teşebbüsten gelen bilgi yazısında ; bu yönüyle lisanslama anlaşmasının yalnızca know -how aktarımı için ödenen maktu bir bedel karşılığında ürünü lisans yoluyla üreten tarafın molekül ihtiyac ını karşılamaya yönelik olduğu ve Watson ile lisanslama faaliyetini sürdüren Specifar ın , ürünün üretim ve tedariğinin kontrolünü elinde bulundurmadığı ifade edilmektedir. (13) Türkiye de yerleşik gerçek veya tüzel kişi ler tarafından ithal edilen ürünler e ruhsat alınabilmesi veya bu şekilde ruhsat alınmış olan ürünlerin ruhsat sahiplerinin değiştirilebilmesi için Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılan Beşeri ve Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği nde lisans sahibinin açıkça yetki vermiş olması şartını n aranması, ithal edilen ürünler bakımından asıl kontrolün lisans sahibinde olduğu, bu açık yetkiyi kaybeden gerçek veya tüzel kişi lerin ruhsat konusu ürünlerle ilgili herhangi bir tasarrufta bulunabilmesinin mümkün olmadığını ifade etmesi de bilgi yazısında ye r verilen açıklamaları destekler niteliktedir. Bu açıklamalar ışığında, R06A molekülünün yatay anlamda etkilenen pazar olarak ele alınması; bununla birlikte Türkiye den elde edilen 4 Örnek kararlar; 8.7.2010 tarih ve 10 -49/929 -327 sayılı Nestle/Novartis ; 25.11.2009 tarih ve 09 -57/1351 -346 sayılı Abbot/Solvay ; 21.10.2009 tarih ve 09 -48/1203 -304 sayılı Schering -Plough/Merck . 12-38/1082 -341 4/4pazar payı ve cironun Watson a atfedilmemesi gerektiği kanaati oluşmuştur . (14) Diğer taraftan, gerek 2010/4 sayılı Tebliğ in 7.(1) maddesi gerekse Birleşme ve Devralmalarda İlgili Teşebbüs, Ciro ve Yan Sınırlamalar Hakkında Kılavuz un (Kılavuz) un etkilenen pazar, ilgili ürün pazarları arasındaki yatay veya dikey ilişkiye işaret e tmektedir; bu çerçevede, taraflardan en az birinin Türkiye de faaliyette bulunması kaydıyla, tarafların faaliyetleri arasında yatay ya da dikey çakışma bulunan herhangi bir ilgili ürün pazarı mevcut ise, etkilenen pazar bulunma koşulu sağlanmış olacaktır ifadesini içeren 27. ve yatay ilişki, taraflardan en az iki tanesinin aynı ürün pazarında ticari faaliyette bulunduğu, aynı seviyedeki çakışmaya şeklindeki 28. paragrafları dikkate alındığında; yalnızca Türkiye deki faaliyetlerin değil, taraflardan en az birinin Türkiye de faaliyeti olmak koşuluyla, yurt dışı faaliyetlerinin de etkilenen pazarlara dahil edilmesi gerektiği görülmektedir. (15) Bu çerçevede ATC3 sınıflaması esas alındığında Watson un dünyada faaliyet gösterdiği ve Actavis in Türkiye deki faa liyetleri ile örtüşen ATC3 kategorileri A2B Antiulcerantlar, A10H Sülfonilüre Antidiyabetikler, B1C Trombosit Agregasyon İnhibitörü, C1E Nitrit ve Nitratlar, C2A Antihipertansifler, C8A Kalsiyum Antagonistleri, C9A Ace İnhibitörleri, C9B Ace İnhibitörleri , C10A Kolesterol ve Trigiliserit düzenleyici, J1A Tetrasiklinler ve Kombinasyonlar, J1C Geniş Spektrumlu Penisilinler, J1D Sefalosporinler, J1F Makrolitler ve Benzer Tipler, J1G Florokinolonlar, L1C Vinca Alkaloidler ve Diğer Bitki Ürünleri, N5A Antipsiko tikler, N6A Antidepresanlar ve Duygudurum Dengeleyiciler, N7C Antivertigo Ürünler ve R6A Sistematik Antihistaminler şeklinde tespit edilmiş olup bunlara Tablo 3 te yer verilmiştir. (16) Actavis in R06A pazarındaki üretim ve satış rakamları incelendiğinde ise 2009 yılı itibarıyla %1,2 pay sahibi iken bu payın giderek daha da düştüğü ve 2011 yılı itibarıyla ihmal edilebilir seviyeye gerilediği görülmektedir (Etkilenen pazarların yer aldığı Tablo 3 te Actavis in R06A daki payı %0 olarak belirtilmiştir) . Sonuç iti barıyla Abdi İbrahim tarafından yürütülen üretim ve satış faaliyetlerinden doğan pazar payının Watson a atfedilmesi halinde dahi ilgili pazarda herhangi bir rekabetçi endişenin oluşmayacağı anlaşılm ıştır. H. SONUÇ (17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kap samına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tâbi olduğuna; işlem sonucunda aynı Ka nun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. Başkan Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI İkinci Başkan Prof. Dr. Metin TOPRAK Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE (izinli) Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY Dr. Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR