Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2016 -1-10 (Devralma ) Karar Sayısı : 16-12/183 -78 Karar Tarihi : 30.03.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr . Ömer TORLAK Üyele r : Arslan NARİN , Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ , Kenan TÜRK , Adem BİRCAN B. RAPORTÖR LER: Harun GÜNDÜZ, Metin DEMİRCİ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : İpragaz A.Ş. Temsilcis i: Av. Özgür AKMAN Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza K:11 -12 34394 Levent Beşiktaş/ İs
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2016 -1-10 (Devralma ) Karar Sayısı : 16-12/183 -78 Karar Tarihi : 30.03.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr . Ömer TORLAK Üyele r : Arslan NARİN , Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ , Kenan TÜRK , Adem BİRCAN B. RAPORTÖR LER: Harun GÜNDÜZ, Metin DEMİRCİ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : İpragaz A.Ş. Temsilcis i: Av. Özgür AKMAN Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza K:11 -12 34394 Levent Beşiktaş/ İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU : Total Türkiye Pazarlama A.Ş. ye ait standardize LPG tesisinin İpragaz A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 18.03.2016 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 23.03.2016 tarih ve 2016 -1-10/Öİ sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı i fade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Pazar G.1.1. İlgili Ürün Pazarı (4) Bildirim konusu işlem LPG sektörüne ilişkindir. LPG nin tedarikinden tüketiciye ulaştırılmasına kadar arz zincirinde iki temel aşamanın varlığı görülmektedir. Bunlar , LPG nin üretim ve ithalat yolu ile temin edilip toptan dağıtımının yapıldığı tedarik , ve toptan dağıtımı yapılan LPG nin dağıtım şirketleri ve bayileri kanalıyla perakende satışının gerçekleştirildiği dağıtım aşama larıdır1. (5) Dağıtım pazarı, LPG'nin üç fa rklı kullanım şeklini teşkil eden tüplü, dökme ve oto gaz olmak üzere üç ayrı alt pazara ayrılmaktadır. Bildirime konu standardize LPG ise dökme gazın işlemden geçirilmesiyle meydana gelen özel bir ürün olması nedeniyle genel olarak sınıflandırmaya tabi tu tulmamaktadır. (6) Kokudan arındırılmış olması sebebiyle standardize LPG doğrudan tüketiciye dağıtılmamakta, yalnızca özel kullanım alanlarında faaliyet gösteren üretim şirketlerince diğer ürünlerin üretiminde kullanılmaktadır. Özellikle aerosol endüstrisinde kullanılan standardize LPG, sera gazı olmaması sebebiyle, kloroflorokarbonlara alternatif olarak itici güç vasfıyla kullanılmaktadır. Kozmetik, parfüm, oda kokuları, sprey boya, sprey ilaçlar ve yağlar , standardize LPG nin kullanıldığı alanlara örnek teşk il etmektedir. Standardize LPG, söz konusu sektörlerde üretim yapan şirketlerin iş yerlerine kurulan dökme LPG tankına doldurulmakta ve üretici de standardize LPG yi bu tanktan kullanmaktadır. Standardize 1 Kurul umuzun 13.01.2000 tarih ve 00 -2/14-7 sayılı Bütangaz -Tüpgaz, 03.07.2003 tarih ve 03 -48/544 -237 sayılı BP Gaz -Ocakgaz, 06.07.2011 tarih ve 11 -41/873 -274 sayılı Aygaz kararları. 16-12/183 -78 2/3 LPG pazarında faaliyet gösterebilmek için, dağıtıc ıların Dağıtım İzin Belgesi , üreticilerin de Satın Alma İzin Belgesi alması zorunludur. (7) Bildirim konusu işlem özelinde ilgili ürün pazarı standardize LPG pazarı olarak belirlenm iştir. G.1.2. İlgili Coğrafi Pazar (8) Bildirim konusu işlem kapsamında teda rik kaynaklarına erişim, üretim, dağıtım ve pazar koşullarının tüm Türkiye de çoğunlukla homojen olması ve önemli değişiklik göstermemesi nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak tespit edilmiştir. G.2. Değerlendirme (9) Taraflar arasında 10.02.2016 tar ihinde imzalanmış olan Alım ve Satım Sözleşmesi uyarınca gerçekleştirilecek olan devir işlemiyle Total Türkiye Pazarlama A.Ş. nin (TTP) sahip olduğu standardize LPG tesisi İpragaz A.Ş. ye ( İPRAGAZ ) devredilecektir. Bu çerçevede bildirim konusu işlem Rekab et Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin birinci fıkrası kapsamında bir devralma işlemidir. Öte yandan ilgili tarafların ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkra sında yer alan ciro eşiklerini aştığından, işlem Kurulumuzun iznine tabidir. (10) Dosya mevcudu bilgilere göre İPRAGAZ ve TTP, ( ..) LPG depolama ve dolum faaliyetleriyle iştigal etmekte olan Bütangaz A.Ş. nin (BÜTANGAZ) ortağı olup BÜTANGAZ tesisi dâhilinde m ülkiyeti TTP ye ait olan bir standardize LPG tesisi mevcut bulunmaktadır. Bildirim formunda yer alan bilgilere göre TTP, LPG dağıtım lisansı olmadığından Total Oil Türkiye A.Ş. den (TOTAL OIL) devralmış olduğu tesisi kullanamamaktadır ve an itibarıyla LPG tesisi atıl durumdadır. (11) Kurul umuzun 14.01.2016 tarih ve 16 -02/28 -7 sayılı kararı ile TOTAL OIL in kontrolünün Demirören Holding A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmiş olup TOTAL O IL in BÜTANGAZ üzerindeki hisseleri devralma işlemi kapsamı dış ında tutulmuştur. BÜTANGAZ üzerindeki TOTAL O IL hisseleri devralma işleminin kapanışından önce Total Outre -Mer S.A. (TOTAL) tarafından kontrol edilen TTP ye devredilmiştir. (12) 2014 yılında E nerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanan LPG Piyasası Sektör Raporu na göre dağıtıcı lisansı sahiplerince 2013 yılında 72.975 ton , 2014 yılında ise 61.263 ton standardize LPG satışı yapılmış olup 2014 yılında söz konusu ürünün satışlarında %16 lık bir azalma olmuştur. EPDK tarafından 2015 yılı için yayımlanan aylık sektör raporları bütüncül olarak değerlendirildiğinde ise 2015 yılında dağıtıcı lisansı sahiplerince 55.453 ton standardize LPG satışı yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu bilgilere göre standardize LPG pazarının 2015 y ılında da % 9,5 oranında küçüldüğü görülmektedir. Söz konusu veriler son üç yılda standardize LPG pazarının daralmakta olduğu nu göstermektedir. Esasen , daralan pazarlar, yeni girişler için cazip olmay an, pazardaki oyuncuların pazar paylarını korumak gayesi yle hareket etti kleri pazarlardır. (13) Aşağıda 2014 yılında standardize LPG pazarında %1 den fazla pazar payına sahip teşebbüslere yer verilm iştir: Tablo - Standardize LPG Pazarındaki Teşebbüslerin Pazar Payları (2014) Etkilenen Pazarlar Teşebbüsler Satış Mikta rı (Ton) Pazar Payı (%) Standardize LPG Satışı AYGAZ 17.468 28,51 AVGAZ 14.050 22,93 TOTAL OİL 10.863 17,73 EUROGAZ 7.367 12,03 İPRAGAZ 4.750 7,75 GÜNEYGAZ 3.057 4,99 ARGAZ 2.663 4,35 GÜNEŞGAZ 876 1,43 16-12/183 -78 3/3 (14) Tablo da görüldüğü üzere, standardiz e LPG satışı pazarında 2014 yılın da TOTAL OI L in pazar payı %17,73, İPRAGAZ ın payı %7,75 olup tarafların toplam pazar payı %25,48 dir. (15) Öte yandan b aşvuru sahi bi tarafından gönderilen konuya ilişkin yazıda TOTAL O IL in 2015 yılı pazar payının % ( ..) , İPRA GAZ ın ise % ( ..) olduğu ifade edilmektedir. Dolayısıyla d evralma işlemine izin verilmesi durumunda tarafların toplam pazar payı %( ..) olmaktadır. (16) Yukarıda yer veril diği üzere, Kurulumuzun 14.01.2016 tarih ve 16 -02/28 -7 sayılı kararı ile TOTAL OIL in, Demirören Holding A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilm iş olup, bunun sonucunda TOTAL OİL in standardize LPG satışı pazarındaki faaliyetleri son bulmuştur. TTP nin de, TOTAL O IL in standardize LPG tesisinin devralınmasına rağmen LPG dağıtım lisan sının olmaması nedeniyle standardize LPG satışı pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. (17) Bildirim konusu işlem pazarda yoğunlaşma ya neden olacağından , işlemin hâkim durum yaratma riski nin bulunup bulunmadığı değerlendirilm iştir. Bu çerçevede pazar a ve rakiplere ilişkin diğer faktörlerin de incelenmesi gerek lidir. EPDK nın yukarıda sözü edilen sektör raporu na göre 2014 yılında toplam 3.723.989 ton LPG satışı yapılmış olup bunun sadece 61.263 tonunu standardize LPG satışları oluşturmaktadır. Dolayısı yla standardize LPG nin toplam LPG satışlar ı içerisindeki oranı %1,6 dır. (18) Bütün bunlara ilave olarak, standardize LPG pazarında faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin pazardaki konumuna bakıldığında, LPG pazarının bütün aşamalarında faaliyet gösteren Aygaz A.Ş. nin 2014 yılında % 28,51 ve 2015 yılında da ( ..) pazar payı ile lider konumda olduğu görülmektedir. Bu bağlamda Aygaz A.Ş. nin, standardize LPG pazarında önemli bir konuma sahip olduğu ve bildirim konusu işlem sonrasında da bu konumunu koruyacağı öngörülmektedir. (19) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, bildirime konu devralma işleminin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı herhangi bir sonuç doğurmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (20) Düzenlenen rapora ve incele nen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna ; işlem sonucu nda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilm esinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.