Rekabet K urumu Başkanlığından, (Danıştay Kararı Üzerine Verilen) REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2002 -4-36 (Soruştur ma) Karar Sayısı : 12-25/727 - 207 Karar Tarihi : 09.05.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Metin TOPRAK (İkinci Başkan) Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU , Bahar ERSOY C. HAKKINDA SORUŞTUR MA YAPILAN : Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti.
Rekabet K urumu Başkanlığından, (Danıştay Kararı Üzerine Verilen) REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2002 -4-36 (Soruştur ma) Karar Sayısı : 12-25/727 - 207 Karar Tarihi : 09.05.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Metin TOPRAK (İkinci Başkan) Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU , Bahar ERSOY C. HAKKINDA SORUŞTUR MA YAPILAN : Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. 1. Cad. No :12/2,3, 4 Demetevler/ Ankara (1) D. DOSYA KONUSU : Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. ile ilgili 25.10.2005 tarih ve 05 -73/987 -274 sayılı Kurul kararının Danıştay 13. Dairesi tarafından verilen ve halihazırda temyiz süreci devam eden 15.01.2007 tarih ve 2006/1286 E., 2007/140 K. sayılı kararı ile iptal (kısmen ret) edilmesi üzerine dosyanın yeniden değerlendirilmesi. (2) E. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda, sürücü belgesi edinebilmek için gerekli olan belgelerden Sürücü Olur Sağlık Raporu nu almak amacıyla Ankara ilinde faaliyet gösteren özel kliniklerden beşine başvurulduğu, söz konusu polikliniklerin rapor için 25 TL1 talep ettikleri ve bu fiyattan kesinlikle indirim yapmadıkları, ayrıca polikliniklerin, kendi aralarında havuz sistemi oluşturdukları ifade edilmiştir. (3) F. DOSYA EVRELERİ: - Kurum kayıtlarına 15. 04.2002 tarih ve 1745 sayı ile intikal eden dilekçe üzerine hazırlanan 25. 04.2002 tarihli Bilgi Notu , Kurulun 14. 05.2002 tarih ve 02 - 28/332 -M sayılı toplantısında görüşül erek 4054 sayılı Kanun un ihlal edilip edilmediğinin ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla aynı Kanun un 40/1. maddesi gereğince önaraştırma açılması kararı alınmıştır. (4) - Yapılan inceleme sonucu elde edilen bulgular ışığında hazırlanan 13. 09.2002 tarih ve 2002 -4-36/Ö.A. -02-O.G sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 04.10.2002 tarih ve 02-61 sayılı toplantısında görüşül erek Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. (Servet Ünsal Polikliniği ), Özel Yeni Anıl Polikliniği, Özel Kızıla y Mithatpaşa Polikliniği, Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği, Özel Ziya Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi, Özel Ortadoğu Polikliniği, Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği ve Özel İlkiz Polikliniği unvanlı teşeb büsler hakkında, Ankara İli Sürücü Olur Raporları ilgili pazarında rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurabilecek nitelikte faaliyetlerde bulundukları yönünde ciddi ve yeterli bulgular elde edilmiş olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarın ca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (5) - 18.10.2002 tarihinde, Kanun'un 43/2. maddesi uyarınca taraflara soruşturma açıldığına dair bildirimde bulunularak, 30 gün içinde ilk yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir. 1 28.01.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun ile 04.04.2007 tarih ve 2007/11963 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca 1.000.000 TL , 1 TL ye eşitlenmiştir. 12-25/727 -207 2/8(6) - Haklarında soru şturma açılan polikliniklerden, bir poliklinik dışındakiler savunma yapmış, Servet Ünsal Polikliniği nin birinci yazılı savunması yasal süresi içinde gönderilmiştir. (7) - Soruş turma Heyetince tamamlanan 03.04.2003 tarih ve S.R./03 -4 sayılı Soruş turma Raporu, Kan un'un 45/1 . maddesi uyarınca Baş kanlıkça tüm Kurul Üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ olunmu ş ve ay nı maddenin ikinci fıkrası gereğ ince taraflardan 30 gün içinde yazılı savun malarını göndermeleri istenilmiş tir. (8) - Soruşturma Raporu'nun tebliğ ini takiben, haklarında soruşturma yürütülen polikliniklerin tamamının savunmaları yasal süresi içinde Ku ruma intikal etmiş tir. (9) - Soru şturma Heyeti nin hazırladığı "Ek Yazılı Görüş ", Kanun'un 45/2. maddesi uyarınca, 24.05.2003 tarihinde tüm K urul Üyeleri ve taraflara tebliğ edilm iştir. (10) - Haklarında soru şturma yapılan polikliniklerden bir kısmı "Ek Yazılı Görüş" e cevap vermişler, Servet Ünsal Polikliniği ile diğer bir kısım poliklinik savunmalarını göndermemiş lerdir. (11) - Kurulu n 30.06.2003 tarih ve 03 -46/1537 -M sayılı toplantısında, yürütülen soruşturma ile ilgili olarak 13. 08.2003 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına ve sözlü savunma toplantısına soruş turma kapsamındaki tüm polikliniklerin davet edilmesine karar verilmiş ve sözlü savunma toplantısı davetiyeleri, Kanun'un 46 /2. maddesi uyarınca ilgililere gönderilmi ştir. 13.08.2003 tarihinde s özlü savunma toplantısı yapılmış ve aynı tarihte nihai karar verilmiş tir. (12) - Servet Ünsal Polikliniği hakkındaki söz konusu karar Soruşturmayı yürüten Kurul üyesinin nihai karar toplantı sına katılarak oy kullanmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle Danıştay 13. Dairesinin 14. 09.2005 tarih ve 2005/3612 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Danıştay Karar ı 03.10.2005 tarihinde Kurum tarafından tebellüğ edilmiştir. (13) - Kurulu n 25.10.2005 tar ih ve 05 -73/987 -274 sayılı toplantısında, dosya konu su karar a bağlanmıştır . (14) - Kurul un Servet Ünsal Polikliniği hakkında ki anılan kararı , ihlalin gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 765 sayılı Kanun hükmü, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5252 sayılı Kanun un 12. maddesiyle yürürlükten kaldırılıp, aynı Kanun un 4. mad desiyle diğer kanunlardaki para cezalarının artırılması ve usulü yeniden belirlendiğinden ve dava konusu kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan 2005/2 sayılı Tebliğ hükümleri uy arınca da söz konusu para cezasında lehe düzenleme yapılması nedeniyle, ortaya çıkan yeni hukuki durum dikkate alınarak işlem tesis edilmesi gerekirken, 2003/1 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca idari para cezası verilmesinde hukuka uyarlık görülmediği gere kçesiyle Danıştay 13. Dairesinin 15.01.2007 tarih ve 2006/1286 E., 2007/140 K. sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Danıştay Kararı 09.02.2007 tarihinde Kurum tarafından tebellüğ edilmiştir. (15) - İptal kararı sonrası dosya konusu 20.06.2007 tarih ve 07 -53 sayı lı Kurul toplantısında görüşülmüş ve konunun devam eden temyiz süreci nin tamamlanmasını takiben Kurul gündemine getirilmesine karar verilmiştir. (16) - 03.05.2012 tarih ve 2002 -4-36/BN sayılı Bilgi Notu, Kurulu n 09.05.2012 tarih ve 12 -25 sayılı toplantısında görüşülerek, önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma tutanakları, raporlar, Danıştayın iptal kararları, dosya münderecatında yer alan bütün bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda konu karara bağlanmıştır. 12-25/727 -207 3/8(17) G. RAPORTÖRLERİN GÖ RÜŞÜ: İlgili rapor da; soruşturma zamanaşımı süresinin dolmuş olması sebebiyle, Servet Ünsal Polikliniği hakkında, Danıştayın iptal gerekçesine uygun yeni bir Kurul kararı alınmasının mümkün olmadığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgil i Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı (18) Sürücü Adayı Sağlık Rapor u , ilgili mevzuat uyarınca alınması gereken ve verilme esasları sıkı kıstaslara bağlanmış bir rapor türüdür. Bu niteliği ile hizmet sunucuları olan teşebbüsler ve hizmet kullanıcısı olan tüketici ler açısından herhangi bir ikame imkanı bulunmamaktadır. Belirlenen söz konusu sınırlamalar nedeniyle , ilgili ürün /hizmet pazarı sürücü adayı sağlık raporları olarak tespit edilmiştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar (19) Sürücü adayı sağlık raporları , il merkezl erinde ve ilçe merkezlerinde kurulan ve uzman tabiplerden oluşan sağlık heyetleri tarafından verilmektedir. Pazar yapısı uyarınca, herhangi bir sürücü adayının, eğer kendisine yönelik olarak rapor alma kıstaslarında bir sorun çıkmazsa, başka bir il veya il çe merkezine giderek rapor alması, ulaşım maliyeti ve zaman kaybı dezavantajı nedeniyle, bir talep ikamesi oluşturmamaktadır. Bu çerçevede ilgili coğrafi pazar, şikayet konusu ey lemlerin gerçekleştiği Ankara i li şehir merkezi olarak belirlenmiştir. H.2. Hakkında Soruşturma Yapılan Teşebbüs (Servet Ünsal Polikliniği) (20) Servet Ünsal Polikliniği nin 2001 yılı cirosu yaklaşık ( ..) olarak gerçekleşmiş olup, hisse leri Servet ÜNSAL ve Dürdane ÜNSAL arasında ( ..) oranında paylaşılmıştır. H.3. Yapılan Tespitler ve Elde Edilen Deliller H.3.1. Sürücü Olur Raporu Düzenlenmesi ile İlgili Mevzuat (21) Sürücü olur raporu düzenlenmesine ilişkin kurallar ve bu raporu düzenlemeye yetkili kuruluşların taşıması gereken nitelikler, çeşitli mevzuat hükümleriyle düzenlenmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu nun 41. maddesinde yer alan, Sürücü belgesi alacakların, resmi ve özel sağlık kuruluşlarında İç Hastalıkları, Ortopedi, Göz, Kulak -Burun - Boğaz ve Psikiyatri uzmanları bulunan Sağlık Kurulunca, yönetmelikte belirtilen e saslara göre Sürücü Olur raporu almaları gerekir. Ortopedist bulunmadığı takdirde Genel Cerrahtan, Psikiyatri Uzmanı bulunmadığı durumlarda Nörolog veya Psikologdan görüş alınarak Sağlık Kurulu kararını verir ifadesi ile sürücü olur raporu düzenleyecek olan sağlık kurulunun niteliği belirtilmektedir. Bu heyetin hangi kurum bünyesinde oluşturulacağı ise Karayolları Trafik Yönetmeliği nin 78. maddesinde Sağlık kurulu raporları; İç Hastalıkları, Ortopedi, Göz, Kulak -Burun -Boğaz ve Psikiyatri uzmanları bul unan ve Sağlık Bakanlığı veya İl Sağlık Müdürlükleri tarafından sürücü belgesi alacak sürücü adaylarına sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkilendirilmiş resmi ve özel sağlık kuruluşlarınca verilir. ifadesi ile düzenlenmektedir. Bu hüküm uyarınca sürücü o lur raporu düzenleyecek polikliniklerin yetkilendirilmesi işlemi, Sağlık Bakanlığı veya İl Sağlık Müdürlükleri tarafından yapılmaktadır. Karayolları Trafik Yönetmeliği nde resmi ve özel sağlık kuruluşlarının, İl Sağlık Müdürlükleri aracılığı ile yürütülece k yetkilendirme işlemlerine ve Kanun'da belirtilen bütün uzmanların bulunmadığı küçük yerleşim birimlerinde serbest çalışan tabiplerin sağlık kurullarında görevlendirilmesine dair usul ve esasların Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak bir genelge ile düzenlenec eği öngörülmüştür. Bu madde gereği Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık 12-25/727 -207 4/8Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 07.05.1998 tarih ve 6094 sayılı Sürücü Olur Raporlarının Düzenlenmesi Hakkında Genelge çıkarılmış olup, genelge halen yürürlükte bulunmaktadır. Bu gene lge ile sürücü o lur raporu düzenlemeye yetkili kılınacak sağlık kuruluşlarının taşıması gerekli şartlar, bu kuruluşların başvuru esasları, başvuruların incelenmesi esasları, anılan raporun düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, yetkilendirilecek sağlık kurulu şunun taşıması gerekli şartlar, sağlık kurullarında görev yapacak doktorların ve mesul müdürlerin sorumlulukları düzenlenmiştir. H.3.2. Pazar Yapısı (22) İlgili pazarda faaliyet gösteren kuruluşlar Sağlık Bakanlığının denetiminde olup, Ankara İl Sağlık Mü dürlüğü bünyesinde Ankara Valiliğinin 01.12.1995 tarih ve 503 sayılı Olur u ile T.C. Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Sürücü Adayları ve Silah Ruhsatı Sağlık Merkezi Baştabipliği birimi oluşturulmuştur. Bu birim tarafından denetleme görevleri dışında rapor tanzimi de yapılmakta, hukuki bir altyapısı bulunmaması nedeniyle döner sermaye uygulaması yapılamamasına kar şın Sağlık ve Sosyal Yardım Vakfı na bağış toplanması seklinde rapor talep edenlerden ücret alınmakta dır. Bunun yanısıra, denetim görevi yer ine getirilirken özel polikliniklerden, poliklinik yetkililerince rapor ba şına 2,50 TL olarak uygulandığı ifade edilen, belirli tutarlarda tasd ik ücreti alınmaktadır. Ankara i linde yukarıda aktarılan birim dışında aktif olarak bu raporu düzenleyen resmi sa ğlık kurumu Sincan Devlet Hastanesidir. Bu hastane uygulamasında 2002 yılı bütçe talimatnamesinin yorumu sonucu 3 TL üzerinden sağlık raporunun düzenlenmesi ile talep kayması yaşanmış, ancak uygulanan bu tutarın eksik olduğu ve hastanenin bu uygulaması son ucu kamu zararı doğduğu gerekçesiyle Sağlık Bakanlığı müfettişlerince hastane yönetimi hakkında işlem yapılmıştır. Bu uygulamadan , resmi kurumların sürücü olur raporlarına uygulanacak ücretin belirlenme yöntemi konusunda farklı davranışlar içinde oldukları anlaşılmaktadır. H.3.3. Polikliniklerin bir araya Gelerek Oluşturdukları Havuz Hesabına Dair Tespitler H.3.3.1. Protokol Belgesi (23) İlgili dönemde y apılan yerinde incelemeler sırasında, Özel Ortadoğu Polikliniği nde Ankara İli Sürücü Adayları Muayene ve Re habilitasyon Merkezleri İşbirliği Protokolü başlıklı bir belge bulunmuştur. Bu belgede aynen havuza aktarılacak paranın paylaşımında eşitlik temel kriterdir. Günlük muayene ücretleri ertesi gün en geç saat 11:00 e kadar ortak hesaba yatırılacaktır. Yine aynı banka nezrinde açılmış bireysel hesaplara haftal ık olmak üzere havuzdan dağıtım ı yapılacaktır. Söz konusu merkezlerden kurulan bir denetim ekibi günlük veya haftalık kayıtlar ile gelirleri karşılaştırarak sistemin sağlıklı yürümesi için yerinde rutin denetim yapacaktır. İşletme sahibi veya yöneticileri bu konuda anlayış göstererek ilgililere yardımcı olacaktır. Havuza biriken para 14 merkez arasında eşit paylaşılacaktır. Merkezlerin herhangi bir sebeple kapanması durumunda en fazla 3 ay havuzdan aynı şartlarda pay alır. Ancak bu süre sonunda mevcudiyetini idare ettiremezse havuzdan verilen pay kesilir. ifadelerine yer verilmiş olup, söz konusu belge Sıhhiye Polikliniği adına Dr. Mehmet ÇELEBİ, D ışkapı Polikliniği adına Adil IŞ IK, İlkiz Polikliniği Dr. Yavuz YOLSAL, Ziya Gökalp Polikliniği adına Refik ALTUNTAŞ, Mithatpaşa Polikliniği adına Dr. Selçuk DOKER, Anıl Polikliniği adına Vedat YETENER, Özel Ortado ğu Polikliniği adına Haluk GÜNGÖR, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi adına Ekrem ÇİFTÇİ tarafından imzal anmı ştır. Bu evrak, soruşturmaya konu olan teşebbüslerin bir araya gelerek bir yapılanma oluşturmak istediklerini, bu konuda ortak davranış sergilemek üzere çeşitli esasları protokole bağladıklarını göstermektedir. Haluk GÜNGÖR tarafından, belgede yer alan imzanın kendisine ait olmadığı ifade edilmiştir. Poliklinik yetkililerince hiçbir zaman uygulamaya konulmadığı şeklinde görüş belirtilen protokolün, soruşturmaya taraf teşebbüslerin gerçek 12-25/727 -207 5/8iradelerinin yazılı bir şekilde ortaya konduğu bir belge olduğu açıktır. Pazar şartları dolayısıyla belirlenmek istenen yüksek fiyatların uygulanamaması nedeniyle gecikmeli olarak yürürlüğe konan bu protokol, açılan havuz hesapları ile ortak hareket etme amacının piyasa davranışı olarak ortaya çıkmasını sağlamı ştır. Or tak hesaplar oluşturularak elde edilen gelirin paylaştırılması ile ilgili pazarda rekabeti bozucu etkinin ortaya çıktığı görülmektedir. Anılan protokol, soruşturmaya taraf teşebbüslerin rekabeti bozucu amaç ve etki taşıyan davranışlarının somut bir belgesi niteliğindedir. H.3.3.2. Yapılan Yerinde İncelemeler ve Bilgi Tutanakları (24) Yapılan incelemeler çerçevesinde, görevli Raportörlerce sektörde denetleyici idari organ konumundaki Ankara İl Sağlık Müdürlüğüne gidi lmiş ve müdürlük bünyesinde oluş turulan yapı iç erisinde diğer poliklinikler gibi uzman doktorlardan bir heyet oluşturularak Sürücü Olur Raporu düzenle ndiği ve rapor ücreti olarak 25 TL nin Sağlık ve Sosyal Yardımlaşma Vakfına bağış adı altında alındığı tespit edilmiştir. Ayrıca, ilgili İl Sağlık Müdü r Yardımcısı, yapılan görüşmede havuz konusunda kendilerinin de duyumlar aldıklarını belirtmiş, yapılan görüşmeye sonradan katılan Özel Yeni Anıl Polikliniği Şirket Müdürü Haluk GÜNGÖR, poliklinikler arasında bir centilmenlik anlaşmasının varlığını kabul etmiş ve bu çerçevede bütün polikliniklerin sürücü olur raporu ücretini 25 TL olarak tespit ettiklerini sözlü olarak ifade etmiştir. (25) Bu fiyatın denetiminin sağlanması amacıyla , sorumlu ortaklar adına 2002 yılı Ocak ayında ( ..) hesabı açılmış, hakkında so ruşturma yapılan tüm poliklinikler tarafından düzenli periyotlarla sürücü adaylarından alınan ücretlerden masraf kalemleri düşülerek bu hesaba para yatırılmış, bahsedilen hesaplar 07.05.2002 tarihinde kapatılmıştır. 05.05.2002 tarihinde ise, ( ..) hesabı a çılmıştır. Bu hesaplar da, ( ..) açılan hesapların devamı niteliğindedir. ( ..) hesabına para yatıran poliklinikler, ( ..) hesaba da para yatırmaya devam etmişlerdir. 28. 08.2002 tarihinde anılan hesapların da kapatıldığı ekstre dökümlerinden anlaşılmaktadı r. (26) Yapılan inceleme ve görüşmelerden, soruşturmaya taraf olan teşebbüslerce ortak bir yapı oluşturularak fiyat anlaşmasına gidildiği, ortak hesap uygulaması ve hesabın denetimi ile bu uygulamanın 8 aylık süre boyunca devam ettiği, Rekabet Kurumunun müdahal esi sonucunda yapının sona erdiği anlaşılmaktadır. Bu yapının oluşumu ve işleyişi hakkında görüşme yapılan poliklinik yetkililerinin tamamı, oluşumun sürücü kursları ile yaşanan sağlıksız ilişkilerin sona erdirilmesi amaçlı olduğunu ve oluşuma kendilerinin liderlik etmeksizin katıldıklarını belirtmişlerdir. Diğer taraftan, sistem içerisinde düşük paya sahip bir kısım polikliniklerin ye tkilileri, uygulamanın amacının, yıkıcı fiyat rekabetini engellemek ve önceden belirlenen kotalara göre dağılımı sağlamak ol duğunu, ayrıca düzenli ödemelerle havuz hesabının oluş turulduğunu ve ödemelerin rapor verilen aday sayısı üzerinden denetlendiğini, ancak geri ödemelerin düzenli olmadığını beyan etmişlerdir. Diğer yetkililer ise; hesabın sağlık sektöründe ortak bir yapı i çerisinde daha üst düzey bir yapı oluşturulmak için kurulduğunu ve sermaye toplanması amaçlı olduğunu, işleyişinin gönüllülük esasına dayalı olduğunu, ekonomik kriz nedeniyle sistemin destekleme fonu mahiyetinde çalısmasını sürdürdüğünü, ancak hesaba yatır ılan ve hesaptan dağıtılan paralar konusunda anlaşmazlık doğması nedeniyle işleyişin sona erdiğini ifade etmişlerdir. 12-25/727 -207 6/8H.4. Savunmaların Değerlendirilmesi H.4.1. Haksız Rekabetin Önlenmesinin Amaçlandığı (27) Savunmalardan fiyat rekabetinin aşırı boyutlarda yapılması sonucu piyasa düzeninin bozulmasının haksız rekabet olarak nitelendirildiği ve ortak hareket edilmesi ile bu durumun giderilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Ancak bu görüş, söz konusu fiyat belirleme eyleminin ve havuz uygulamasının, 4054 say ılı Kanun kaps amında bir rekabet ihlali oluşturduğu gerçeğini değiştirmemektedir. H.4.2. Sürücü Olur Raporu Almak İsteyenlerin Devlet Hastanelerine ya da İl Sağlık Müdürlüğüne Başvurabilecekleri (28) İlgili pazarda hukuki olarak her türlü resmi sağlık kuruluş unun söz konusu raporu düzenleme yetkisi bulunmaktadır. Fakat fiilen İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet yürüten T.C. Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Sürücü Adayları ve Silah Ruhsatı Sağlık Merkezi Baştabipliği ve Sincan Devlet Hastanesi dışı nda hiçbir resmi sağlık kuruluşu bu raporu özel bir sistem dahilinde düzenlememektedir. Kaldı ki, sürücü adaylarının diğer sağlık kurumlarına başvurabilme imkanlarının bulunması, teşebbüslerce gerçekleştirilen eylemin rekabet ihlali niteliğini deği ştirecek bir husus değildir. H.4.3. Fiyat Belirleme İşlemi ile Hukuki Bir Bo şluğun Doldurulmasının Amaçlandığ ı (29) Esasen piyasalarda faaliyet gösteren teşebbüslerin rekabet şartları içerisinde faaliyetleri ile ilgili kendi kararlarını alarak davranmaları esas oldu ğundan, savunmalarda ifade edilen anlamda bir boşluk yoktur. Yetkisi olan düzenleyici organların yapabilecekleri düzenlemelerin, bu düzenlemelere uymak suretiyle faaliyette bulunması gereken teşebbüslerce birlikte gerçekleştirilmesi ihlal teşkil et tiğinden, bu tür bir savunmanın kabulü mümkün bulunmamaktadır. H.4.4. Hesap ta Para Toplanmasının Amacının İ htiyacı Olan P olikliniklere Yardım Etmek Olduğ u (30) Yazılı savunmalarda yer alan bu görüş, yerinde incelemeler esnasında bazı poliklinik müdür ve sahipleri tarafınd an, havuz hesabında toplanan paralarla acil nakit paraya ihtiyacı olan polikliniklere yardım edilmek istendiği şeklinde dile getirilmiştir. Ancak oluşturulan hesaptan polikliniklere düzenli olarak para aktarılması, bu savunmayı geçersiz hale getirmektedir. Ayrıca bu iddia ticari hayatın işleyişine de aykırıdır. H.4.5. Havuz Hesabının Sağlık Sektöründe Daha Büyük Yatırımlar Yapabilmek İçin Oluşturulduğu (31) Bu görüş, yapılan yerinde incelemelerde, bazı polikiliniklerin yetkilileri tarafından dile getirilmiş tir. Söz konusu beyanlar havuz hesaplarında yapılan incelemeler ve başka poliklinik lerin yetkililerince verilen ifadelerle çelişmektedir. Zira hesaplarda biriken paralar, Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği nde bulun an dekontlarla ortaya çıkarıldığ ı üzere, düze nli olarak poliklinikler arasında paylaştırılmıştır. Eğ er gerçekten de amaç para biriktirmek olsaydı, bu paraların polikliniklere da ğıtılmayarak hesapta biriktirilmeye devam edilmesi gerekmekteydi. Bir ortak lık oluşturulmasında baş langıç sermayelerinin pe şin olarak konulması ve ortaklığ ın iradesinin ortaya konması gerekmektedir. Oysa anılan hesaplar için bu şekilde bir irade beyanının bulunmadığı görülmektedir. Ortaklık oluş umunu gösterecek unsurlar mevcut olmadığ ından bu görü şün kabulü de mümkün değ ildir. H.4.6. Polikliniklerin Havuz Hesabına Para Yatırırken Hasta Sayısını Baz Almadığı (32) Poliklinikler, havuz hesabına para yatırırken baktıkları aday sayısına göre bir meblağ 12-25/727 -207 7/8aktarmadıklarını, aksine günlük veya bir kaç günlük süre zarfında elde etmi ş oldukları cirolardan masraflarını düştükten sonra kalan paradan diledikleri bir kısmı hesaba yatırdıklarını ve bu nedenle eylemlerinin pazar paylaşımı olarak nitelendirilemeyeceğini ileri sürmektedirler. Özel Ortadoğu Polikliniği nin 2002 yılının Ocak ayı içinde ver miş oldu ğu sürücü olur raporu sayılarını içeren liste aynı ayda havuz hesabına yatırılan paralarla karşılaştırıldı ğında, yatırılan paranın hasta sayısı ile doğru orantılı olduğu görülmektedir. 22.01.2002 tarihinde yine bahsi geçen poliklinik tarafından yal nızca bir rapor düzenlenmiş, 23.01.2002 tarihinde havuz hesabına 15 TL yatırılmıştır. 31.12.2002 tarihinde bakılan aday sayısı dört iken 01.02.2002 tarihinde hesaba yatırılan para nın 60 TL olduğu tespit edilmiştir. Nitekim Özel Servet Ünsal Polikliniği şir ket müdürü Servet ÜNSAL, Özel Ziya Gökalp Polikliniği şirket müdürü Refik ALTUNTAŞ, Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği şirket müdürü Muhammed Aziz SÜTBAŞ, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi şirket müdürü Ekrem ÇİFTÇİ tam aksine, havuza yatırılan paranın veri len sürücü olur raporu sayısı üzerinden hesaplandığını belirtmiş, ayrıca Servet ÜNSAL da aday başına 15 TL nin hesaba yatırıldığını ifade etmiştir. Özel Ziya Gökalp Polikliniği nin şirket müdürü Refik ALTUNTAŞ havuzda biriken paraların ayda 2 kere olmak üz ere tekrar hesaplara aktarıldığını, kendilerinin havuzda toplanan paraların %8,8 lik kısmını aldıklarını, Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği şirket müdürü olarak görev yapmakta olan Muhammed Aziz SÜTBAŞ ise havuzdan aktarılan paralar için çeşitli oranla r belirlenmiş olduğunu ifade etmiştir. Özel Kızılay Mithatpaş a Polikliniği nde yapılan incelemelerde bulunan havuz hesabından polikliniklere aktarılan paralara ait dekontlarda Özel Yeni Dışkapı Polikliniği şirket müdürü Adil IŞIK ve yukarıda bahsi geçen Re fik ALTUNTAŞ adına 877 TL yatırıldığı görülmektedir. Ayrıca Özel Yeni Anıl Polikliniği adresinde mukim İbrahim TOPAK adına havuz hesabından yine 877 TL aktarıldığı görülmektedir. Aktarılan bu meblağların aynı olmasının tesadüf olamayacağı , belirli esaslara göre dağıtım yapıldığı açıktır. Ayrıca yine Özel Servet Ünsal Polikliniği sahibi Servet ÜNSAL, paraların belli kotalar çerçevesinde poliklinikler arasında paylaştırıldığını ifade etmiştir. I. GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK (33) İlgili pazarda faaliyet gösterebilece k nitelikteki özel sağlık merkezleri; pazarın sürücü kursları ile sürekli bağlantı gerektirmesi ve bu iş için görevlendirecekleri doktorların alternatif maliyetlerinin yüksek olması gibi nedenlerle pazara giriş yapmamaktadırlar. Öte yandan, resmi sağlık ku rumlarında özel heyetler oluşturulmasının zorluğu ve İl Sağlık Müdürlüğünce rapor verilmesi hastanelere ola bilecek talebi engellemektedir. (34) Soruşturma tarafı polikliniklerce belirlenen ortak fiyatın, resmi kurumlar fiyatı seviyesinde olup, Türk Tabipler Bir liği tarifesinin dahi altında olması, polikliniklerce kar etmekten ziyade zarar edilmemesi mantığı ile açıklanmaktadır. Bununla birlikte, serbest rekabet yapısında per se yasak sayılan fiyat tespiti anlaşmasının taraflarca yapıldığı, bulunan protokollerl e de sabittir. Ayrıca bu fiyata uyumun açılan bir ortak hesapla denetlendiği, bu hesabın hesaba para yatıran polikliniklerce de havuz hesabı olarak nitelendirildiği ve bu havuz anlaşmasının 17. 01.2002 ile 28.8.2002 tarihleri arasında uygulandığı görülmek tedir. (35) Taraflarca gerçekleştirilen fiyat tespiti ve havuz uygulamasının diğer bir sonucu, oluşturulan yapı gereği ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüsler arasında pazarın müşteri bazında paylaşılmasıdır. Raportörlerle tarafların düzenlediği b ilgi tuta naklarında da yer aldığı üzere, havuz sistemi kota esasına dayanmakta, belirlenen kotalardan daha az talep gören polikliniklerin, fazla talep alan polikliniklerce sistemi bozmamaları karşılığında finansmanı sağlanmaktadır. 12-25/727 -207 8/8(36) Pazar içerisinde olu şan toplam ci ronun hizmet esası yerine belirlenen oranlar çerçevesinde bölüşülmesi gelirin paylaş ıldığını göstermektedir. Ankara Ili Sürücü Adayı Sağ lık Raporları ilgili pazarında faaliyet gösteren söz konusu teşebbüslerin gerçekleş tirdikleri protokol ve eylemlerin, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamı nda hukuka aykırı ve yasak olduğ u belirlenen teşebbüsler arası anlaşma niteliğinde olduğ u tespit edilmi ştir. Anılan teşebbüsler ilgili pazarda aynı seviyede faaliyette bulun duklarından belirtilen anlaş ma da, rekabet hukuku literatüründe yatay anlaş ma olarak belirlenen kategorideki anlaşmalardandır. Fiyat anlaşması niteliğindeki bu anlaşma ve anlaş manın yürütülmesi ile oluş an etkileri, Kanun un 4. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde sayılan örneklerle uyum göstermektedir. Oluşturulan fiyat anlaş ması (a) bendinde örnek verilen Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının , tespit edilmesi , uygulamada oluş an pazar paylaş ımı ise (b) bendinde örnek verilen Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynak larının veya unsurlarının paylaş ılması ya da kontrolü hükümleri ile uyum içerisindedir. J. SONUÇ (37) Önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma tutanak ları, raporlar, Danıştay ın iptal kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; 1- "Ankara ili Sürücü Olur Sağlık Raporu" ilgili pazarında faaliyet gösteren Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti.'nin aynı pazarda faaliyet gösteren Özel Yeni Anıl Polikliniği, Özel Kızılay Mithatpaşa Po likliniği, Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği, Özel Ziya Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi, Özel Ortadoğu Polikliniği, Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği ve Özel İlkiz Polikliniği unvanlı teşebbüslerle birlik te, açılan banka hesapları ile bir havuz oluşturarak pazar paylaşımında bulunmak ve fıyat tespiti yapmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2- Bu nedenle, aynı Kanun'un 16.maddesi ve Danıştay 13. Daires inin 15.01.2007 tarih ve 2006/1286 E., 2007/140 K. sayılı kararı gereğince, Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti.'ye 5.800 TL idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile Danıştay yolu açık olmak üzere karar verilmiştir .