Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014 -4-18 (Menfi Tespit ) Karar Sayısı : 14-12/222 -98 Karar Tarihi : 26.03.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK , Dr. Mura t ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER: Çiğdem TUNÇEL, Selvi KOCABAY, Süleyman DAĞDEVİREN C. BİLDİR İMDE BULUNAN : Türkiye Bankalar Birliği Nispetiye Cad . Akmerkez B3 Blok K :13 34340 Etiler/
Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014 -4-18 (Menfi Tespit ) Karar Sayısı : 14-12/222 -98 Karar Tarihi : 26.03.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK , Dr. Mura t ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER: Çiğdem TUNÇEL, Selvi KOCABAY, Süleyman DAĞDEVİREN C. BİLDİR İMDE BULUNAN : Türkiye Bankalar Birliği Nispetiye Cad . Akmerkez B3 Blok K :13 34340 Etiler/ İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulunun, üye bankaların 2007 -2009 döneminde müşterilerine kullandırdığı İsviçre Frangı na veya Japon Yeni ne endeksli konut kredilerinin Türk Lirası cinsinden yapılandırılması hususunda aldığı 28 .02.2014 tarihli tavsiye kararına menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.03.2014 tarihinde giren başvuru üzerine düzenlenen 17.03.2014 tarih ve 2014 -4-18/MM sayılı Muafiyet /Menfi Tespit Ön İnc eleme raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda ; bildirim konusu karara 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit verilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞE RLENDİRME (4) Türkiye Bankalar Birliği (TBB) tarafından yapılan başvuruda, TBB Yönetim Kurulu tarafından 28.02.2014 tarihinde alınan ve üye bankaların 2007 -2009 döneminde müşterilerine kullandırdığı İsviçre Frangı na veya Japon Yeni ne endeksli konut kredileri nin Türk Lirası cinsinden yeniden yapılandırılmasına ilişkin tavsiye kararına menfi tespit verilmesi talep edilmektedir. (5) 4054 sayılı Kanun un 8. maddesine göre, ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine , Rekabet Kurulu elinde bulu nan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın aynı Kanun un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebilmektedir. Dosyadaki bilgilere göre, TBB nin başvuruya konu tavsiye karar ı, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında incelenebilecek bir teşebbüs birliği kararı ol up, aynı Kanun un hakim durumun kötüye kullanılmasını düzenleyen 6. maddesi ile rekabeti kısıtlayıcı birleşme ve devralmaları düzenleyen 7. maddesine aykırı lık oluş turmamaktadır. Bu çerçevede , tavsiye kararının Kanun un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı amacının veya etkisinin olup olmadığı değerlendiril miştir. (6) Bildirim formuna göre TBB tarafından alınan tavsiye kararının amacı, 2007 -2009 döneminde, TBB ye üye bankalardan İsviçre Frangı na veya Japon Yeni ne endeksli konut kredisi kullanan tüketicilerin, söz konusu döviz kurlarında yaşanan artış sonucu ödeme kabiliyetlerinin düşme si nedeniyle yaşadıkları mağduriyetin, kredi borcunun Türk Lirası şeklinde yapı landırılmasıyla giderilmesidir. Buna göre , TBB tavsiye kararının kamuoyuna duyurulmasından itibaren 60 gün içinde müşteriler kendi bankalarına başvurarak kredilerinin yapılandırılmasını talep edebilecek lerdir. Bankalar yapılan başvuruları tavsiye kararında yer alan hükümler çerçevesinde değerlendirmekle yükümlü olmakla birlikte, müşterilerin münferit yapılandırma taleplerini karşılamakta serbesttirler. Ayrıca, h er banka yalnızca kendi müşterisinin kredisini yapılandırabileceğinden, başka bir deyişle 14-12/222 -98 2/2 müşterilerin başka bir banka aracılığıyla kredilerini yapılandırması mümkün olmadığından, tavsiye kararı bankaların rekabet etmedikleri bir alanı düzenlemektedir. (7) TBB tavsiye kararında ; yapılandırmanın kapsamına, uygulanacak faiz oranına ve yapılandırmada izlenecek yönteme ilişkin bilgiler yer almaktadır. Yapılandırmanın kapsamı İsviçre Frangı na ve Japon Yeni ne endeksli olan ve kullandırıldığı tarihte 250.000 TL ve altında olan konut kredileriyle sınırlandırılmıştır. TBB tarafından, söz konusu sınırın tüketicilerin ikametgâh amaçlı edinecekleri konutun piyasa değeri dikkate alınarak getirildiği belirtilmiştir. Öte yandan bankaların daha yüksek tutarlarda kredi sahibi müşterilerin kredilerini yapılandırmalarının önünde bir engel bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra, yeniden yapılandırmada temel alınacak faiz oranının ise aylık en fazla %1,25 olması gerektiği düzenlenmiştir (söz konusu faiz oranı halihazırda piyasada oluşan ortalama konut kredisi faiz oranına yakın dır). Bahsi geçen oran azami oran olup, bankaların müşterilerin talepleri doğrultusunda daha düşük faiz oranından kredi leri yapılandırması mümkündür. (8) TBB tavsiye kararında ayrıca, yapılandırma sonucunda gerçekleşe n mahsuplaşma sonrasında banka tarafından müşteriye herhangi bir iade yapılmaması yönünde tavsiyede bulunulmuştur. TBB tarafından, bu durumun müşterinin yapılandırmaya göre hesaplanacak borç bakiyesinin, yapılandırma tarihine kadar bankaya ödemiş olduğu tutarın altında kalması halinde oluşabileceği ifade edilmiş olup , bankanın isteği doğrultusunda müşterinin yapılan borç ödemelerinde iade talebinde bulunamayacağı belirtilmiştir. Bu müşteri lerin aleyhine gibi görünse de, yapılandırma isteğe bağlı olduğundan , böyle bir durum ortaya çıktığında müşteri yapılandırma işlemini gerçekleştirmeyebilecektir. Ayrıca, bankaların müşteri bazında yapacakları değerlendirmeler neticesinde müşteriye geri ödeme yapmalarının önünde bir engel bulunmamaktadır. (9) Bunların dışında , tavsiye kararının rakip bankalar arasında rekabete duyarlı bilgi alışverişini gerektirmediği ve dolayısıyla koordinasyon doğurucu bir etkisi nin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç itibar ıyla, tavsiye kararının amacı ve piyasada doğuracağı etkiler bakımında n 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal eder nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (10) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Türkiye Bankalar Birliği tarafından alınan, Birliğe üye bankaların 2007 -2009 döneminde müşterilerine kull andırdığı İsviçre Frangı na ve Japon Yeni ne endeksli konut kredilerinin Türk Lirası cinsinden yeniden yapılandırılmasına ilişkin tavsiye kararına, amacı veya etkisi bakımından 4054 sayılı Kanun un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırılık teşkil etmemesi nedeniyle , aynı Kanun un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.