Kanun Maddeleri

TSKPK m.1

(Değişik birinci fıkra: 25/7/2016-KHK-669/21 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/21 md.) Bu Kanun, Türk Silâhlı Kuvvetlerine mensup subaylar ve astsubaylara uygulanır. Türk Silâhlı Kuvvetlerinde görevli diğer asker ve sivil kişiler kendi özel kanunlarına tabidirler. II – Amaç: [3]

TSKPK m.2

(Değişik: 3/7/1975 - 1923/1 md.) Bu kanun subayların ve astsubayların yetiştirilmelerini, sınıflandırılmalarını, görev ve yükümlülüklerini, terfi ve taltifleri ile her türlü özlük haklarını düzenler. III – Tarifler:

TSKPK m.3

Bu kanunda yer alan bazı kavramların anlamları aşağıda gösterilmiştir: a) Rütbe: Subayların ve astsubayların ilk subaylığa veya astsubaylığa başlamada ve bekleme süreleri sonunda bu kanun gereğince kazandıkları askeri unvanlardır. b) Nasıp: İlk subaylığa, astsubaylığa ve bir rütbeden sonraki rütbeye terfide yeni rütbenin normal bekleme süresinin başlama tarihidir. c) Kıdem: Belli bir rütbeye nasıp tarihinden itibaren o rütbede hizmet süreleri veya aynı nasıplılar arasında yeterlik bakımından üstünlük sırasıdır. d) Normal bekleme süresi: Subayların ve astsubayların rütbe terfilerine hak kazanabilmeleri için her rütbede bekliyecekleri süredir.

TSKPK m.4

(Değişik: 3/7/1975 - 1923/2 md.) Silâhlı Kuvvetlere mensup subayların ve astsubayların görev ve sorumlulukları Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliği ile diğer mevzuat ve hizmet kadrolarının açıklamalarında gösterilir. [5] II – Mal bildirimi:

TSKPK m.5

Subay ve astsubaylar, kendileriyle eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında, özel kanunda yazılı hükümler uyarınca mal bildiriminde bulunurlar. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Genel Haklar I – Uygulama isteme hakkı:

TSKPK m.6

Subaylar ve astsubaylar bu kanuna, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve bunlara dayanılarak çıkarılan yönetmeliklerin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek hakkına sahiptirler. [6] [7] II – Güvenlik :

TSKPK m.7

Kanunlarda ve kanunlara dayanılarak çıkarılan (…) [8] yönetmeliklerde yazılı haller dışında, subaylığa ve astsubaylığa son verilemez; aylık ve diğer hakları elinden alınamaz. [9] III – Emeklilik:

TSKPK m.8

Subayların ve astsubayların özel kanununda yazılı belli şartlar içinde emeklilik hakları vardır. [10] (Ek: 3/7/1975 - 1923/3 md.) Şu kadar ki subay ve astsubaylar bu kanunda belirtilen yükümlülük sürelerini tamamlamadıkça emekliliklerini isteyemezler. (Ek: 26/3/1982-2642/2 md.; Değişik son fıkra: 24/4/2008-5758/1 md.) Emeklilik hakkını kazananlar, emekliliklerini Ocak, Şubat, Temmuz veya Ağustos ayları içinde isteyebilir. Bu aylar dışındaki emeklilik istemleri ancak, ilgili kuvvet komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının hizmet gerekleri itibarıyla uygun görmesi halinde kabul edilebilir. IV – Çekilme:

TSKPK m.9

Subaylar ve astsubaylar bu kanunda belirtilen esaslara göre subaylıktan veya astsubaylıktan çekilebilirler. V –  İzin:

TSKPK m.10

Subayların ve astsubayların sıhhi izin sürelerini ve diğer izinleri hakkında bu kanun hükümleri uygulanır. İKİNCİ KISIM Subaylar BİRİNCİ BÖLÜM Kaynak ve Yetiştirme

TSKPK m.11

Muvazzaf subay kaynakları: a) Harp okulları, b) Fakülte ve yüksek okullardır. a) Harp okulları:

TSKPK m.12

(Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.) b) Fakülte ve yüksek okullarda yetiştirme:

b) Fakülte ve yüksek okullarda

(Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.; Yeniden düzenleme: 2/1/2017-KHK-681/13 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/13 md.) Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına eğitim göreceklerin lisans ve lisansüstü eğitime gönderilmeleri ile askeri eğitimleri ve bu eğitimleri sırasında yapılacaklara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. II – Fakülte veya yüksek okul mezunlarının muvazzaf subay nasbedilmesi [11]

II – Fakülte veya

(Değişik: 22/5/2012- 6318/45 md.) (Değişik birinci fıkra: 26/6/2012-6336/ 12 md.) En az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitiren kadın veya erkeklerden muvazzaf subay olmak için başvuranlar; düzeltilmemiş nüfus kaydına göre müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlarda ise otuziki yaşını, uzmanlığını tamamlamış tabipler için otuzbeş yaşını bitirmemiş olmak, yedek subay olma koşullarını taşımak, yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak ve diğer nitelikleri de haiz bulunmak şartıyla (…) [12] harp okullarında yetiştirilemeyen veya yeterince yetiştirilemeyen sınıflarda muvazzaf subaylığa naspedilebilirler. (Ek cümle: 31/10/2016-KHK-678/13 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7071/13 md.) Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir. [13] [14] (Değişik: 26/6/2012-6336/ 12 md.) En az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitirip Türk Silahlı Kuvvetlerinde askerlik hizmetine başladıklarında düzeltilmemiş nüfus kaydına göre müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlarda ise otuziki yaşını bitirmemiş olanlardan muvazzaf subaylığa geçmek isteyenler, birinci fıkrada yazılı şartlar dahilinde muvazzaf subaylığa naspedilebilirler. Bunlardan, terhislerini müteakip başvuranlar ile askerlik hizmeti esnasında veya terhislerini müteakip en az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitirip başvuranlar da birinci fıkra hükümlerine göre muvazzaf subaylığa naspedilebilirler. Bu madde hükümlerine göre subay nasbedilenler, 15 inci maddede öngörülen askeri eğitimi müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tabi tutulurlar. (Ek cümle: 31/10/2016-KHK-678/13 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7071/13 md.) Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilenlerin deneme süresi iki yıldır. Temel askerlik eğitiminde veya askeri eğitimde başarı gösteremeyenler, eğitimi başarı ile bitirdikten sonra atandıkları görevde bir yıllık (doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilenler için iki yıl) deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya subaylığa engel hali görülenler, deneme süresinin sona ermesinden önce temin şartlarını taşımadığı anlaşılanlar veya bu şartları kaybedenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur. [15] [16]

TSKPK m.15

(Değişik: 26/3/1982 - 2642/4 md.) Silahlı Kuvvetler veya kendi hesabına fakülte veya yüksek okulları bitirenler ile lisansüstü öğrenimi tamamlayanlar subay nasbedildikten sonra nakledildikleri sınıfları ile ilgili bir göreve atanırlar. (Ek cümle: 31/10/2016-KHK-678/14 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7071/14 md.) Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere muvazzaf subaylığa nasbedilenler, doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrine atanırlar. (Değişik: 9/8/1993-KHK-499/3 md.) Bunlar nasbedildikleri rütbede ilk açılacak sınıfları ile ilgili subay sınıf okulları temel eğitimine, sınıfları ile ilgili subay sınıf okulları olmayanlar ise özel askeri eğitime tabi tutulurlar. Başarı gösteremeyenler görevlerine dönerek sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde de başarı gösteremeyenler görevlerine iade edilirler ve yeniden eğitime tabi tutulmazlar. 14 üncü maddenin bir ve ikinci fıkralarına göre subay nasbedilenler hariç bu gibilerin nasbedildikleri rütbeye ait bekleme süresi bir yıl uzatılır. (Ek fıkra: 31/10/2016-KHK-678/14 md.; Değiştirilerek kabul: 1/2/2018-7071/14 md.) Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenler sınıflarına bakılmaksızın Özel Kuvvetler Komutanlığında eğitime tabi tutulurlar. (Değişik ikinci üçüncü ve dördüncü cümleler:18/2/2021-7281/7 md.) Bu eğitimlerde başarı gösteremeyenlerin, eğitimi tamamlamadan önce temin şartlarını taşımadığı anlaşılanların veya temin aşamasındaki şartları kaybedenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Geçici sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler bir sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde her ne sebeple olursa olsun başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. (Ek cümle:18/2/2021-7281/7 md.) Sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler hariç olmak üzere, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilenlerden aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte tahsil olunur. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenlerden sonradan Özel Kuvvetler Komutanlığı dışına atananlar, ayrıca sınıflarına ilişkin eğitimlere tabi tutulurlar. b) Askeri öğrencilerin özlük ihtiyaçları:

b) Askeri öğrencilerin özlük

(Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.) c) Askeri öğrencilikten çıkarılma:

TSKPK m.17

(Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.) d) Çıkarılanlar hakkında yapılacak işlem:

d) Çıkarılanlar

(Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.) III – Yedek subaylıktan muvazzaf subaylığa geçme:

III – Yedek

(Mülga: 26/3/1982 - 2642/24 md.) IV – Yönetmelikte tesbit edilecek hususlar:

IV – Yönetmelikte tesbit edilecek

(Değişik: 25/7/2016-KHK-669/26 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/26 md.) Fakülte veya yüksekokul mezunları ile yedek subaylık hizmetini yapmakta iken istekli bulunanlardan muvazzaf subay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda ve muvazzaf subaylığa nasbedilmelerinde aranacak nitelikler ve diğer hususlar yönetmelikte düzenlenir. ÜÇÜNCÜ KISIM Subayların Sınıflandırılması I – Subay Sınıfları: [18]

TSKPK m.21

(Değişik : 19/4/2000 - 4564/1 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subayların sınıfları ve bu sınıflardan hangilerinin muharip, hangilerinin yardımcı sınıflara dahil bulunduğu Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Milli Savunma Bakanlığınca tespit edilir ve Subay Sınıflandırma Yönetmeliğinde gösterilir. Subayların sınıfları hizmet ihtiyaçları nedeniyle ilgili kuvvet komutanlıklarının teklifi üzerine Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Milli Savunma Bakanlığının onayı ile değiştirilebilir, kaldırılabilir veya yeni sınıflar ihdas edilebilir. II – Sınıflandırma:

TSKPK m.22

Askeri öğrenciler ve subaylar test ve mülakat sonuçlarına, beden kabiliyetlerine, isteklerine ve kadro ihtiyaçlarına göre iki şekilde sınıflandırılırlar: a) İlk sınıflandırma, b) Yeniden sınıflandırma. a) İlk sınıflandırma:

TSKPK m.23

Harp okulları öğrencilerinin sınıflara ayrılması, sınıfların kadro ihtiyacına göre ilk sınıflandırma işlemi ile yapılır. (Ek: 7/12/1989 - 3593/3 md.) Harp okulu öğrenimi süresince, 24 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentleri gereğince yapılacak müteakip sınıflandırmalar da, ilk sınıflandırma kapsamı içinde kabul edilir. b) Yeniden sınıflandırma:

TSKPK m.24

Subaylar, aşağıdaki durumlarda yeniden sınıflandırılırlar: a) Sıhhi sebepler: Sağlık durumları mensup oldukları sınıfın hizmetine elverişli olmadığı hakkında usulüne göre sağlık kurulu raporu alanlar, sınıflandırma kurullarınca beden kabiliyeti ve sınıflandırma yönetmeliği esasları dahilinde uygun görülen sınıflara geçirilirler. Beden kabiliyeti yönetmeliği ve sınıflandırma işlemi neticesinde, birden fazla sınıfta hizmet etmesi uygun görülenler bu sınıfların ihtiyacı da varsa, istedikleri sınıflara geçirilirler. b) (Değişik: 9/8/1991-KHK-445/1 md.; Aynen kabul 23/1/1992-3768/1 md.) Uçuştan ayrılanlar:

III – Sınıflandırma kurulları ve

İlk sınıflandırma ve yeniden sınıflandırma, sınıflandırma kurulları tarafından yapılır. Sınıflandırma kurullarının kuruluşları, çalışma usulleri, kararlarını nasıl alacakları, kurul üyelerinin nitelikleri ve sınıflandırmanın ne zaman ve nasıl yapılacağına ait hususlar sınıflandırma yönetmeliğinde gösterilir. DÖRDÜNCÜ KISIM Meslek Grupları I – Meslek programları:

TSKPK m.26

(Değişik: 3/7/1975 - 1923/10 md.) Subayların  yurt  içi  veya  yurt  dışında  yetiştirilmeleri,  her  rütbe  ve kendi sınıfı içinde  yeterliklerinin  geliştirilmesi  ve sınıf ayrılıklarına göre kıt’a veya diğer görevlerde kullanma süre ve sırası yeterlik derecelerine göre Meslek Programları Yönetmeliği ile düzenlenir. II – Teğmen - yüzbaşıların kıt’a hizmeti:

TSKPK m.27

(Değişik: 22/1/2015 - 6586/40 md.) Teğmen-yüzbaşı (dâhil) rütbelerindeki subayların bu rütbelerdeki kıta hizmet süresi yönetmelikle belirlenir. Şu kadar ki, 31 inci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine dayanarak yapılan indirim, 36 ncı maddenin birinci fıkrasının (d) bendiyle 58 inci madde gereğince verilen kıdem süreleri bu sürelerden düşülür. BEŞİNCİ KISIM Subay Terfileri BİRİNCİ BÖLÜM

TSKPK m.28

Türk Silâhlı Kuvvetlerine mensup subayların; rütbeleri, bekleme süreleri, nasıpları, rütbe terfii ve kademe ilerlemesi şartları bu kanun hükümlerine tabidir. II – Rütbeler:

TSKPK m.29

Türk Silâhlı Kuvvetlerindeki subay rütbeleri aşağıda gösterilmiştir: Asteğmen Teğmen Üsteğmen Yüzbaşı

TSKPK m.30

(Değişik: 6/5/1993 - 3909/1 md.) Subayların normal bekleme süreleri aşağıda gösterilmiştir. (Ek cümle: 2/7/2018 - KHK/703/127 md.) (İptal ikinci cümle: Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212 Sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenlenen cümle:18/6/2025-7551/3 md.) Bu süreler, Cumhurbaşkanı kararıyla uzatılabilir veya kısaltılabilir. Rütbeler                          Normal Bekleme Süreleri Asteğmen                                         8  Ay [19] Teğmen                                            3  Yıl

TSKPK m.31

Subayların en az bekleme süreleri aşağıda gösterilmiştir. a) (Değişik: 28/6/1978 – 2159/1 md.) Fakülte ve yüksek okulları bitiren subayların Harp Okulu öğrenim süresinden yıl olarak okudukları öğrenim süreleri, rütbe bekleme sürelerinden düşülür. Bu subayların Harp Okulunu bitirmiş emsaliyle nasıpları birleşinceye kadar hangi rütbelerde ne kadar eksik bekletilecekleri yönetmelikle saptanır. b) Savaşta veya milletlerarası taahhütler icabı savaşlara katılanlar için Cumhurbaşkanı Kararı ile barış zamanına ait normal bekleme süreleri yarısına kadar indirilebilir. Bu indirme neticesinde bir yıldan artan miktarlar tam yıla çıkarılır. [20] c) (Değişik: 21/7/2000-KHK-607/1 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/1 md.) Üstün başarı kıdemi alan üsteğmen, yüzbaşı ve binbaşıların normal bekleme süreleri bir yıl eksiktir.

TSKPK m.32

Subayların en çok bekleme süreleri aşağıda gösterilmiştir: a) Öğrenim süreleri dört yıldan az olan yüksek okul mezunu subayların teğmenlik bekleme süreleri, harp okulu mezunu emsalleri kendilerine yetişinceye kadar devam eder. b) (Değişik: 9/8/1993 – KHK – 499/4 md.) Subayların 30 uncu maddede gösterilen normal bekleme sürelerinin dışında rütbelerinde en çok kalabilecekleri süre; teğmen ve üsteğmenlikte o rütbenin yaş haddine kadar, diğer rütbelerde ise yüzbaşılar için subaylıktaki 21 inci, binbaşılar için subaylıktaki 22 nci ve yarbaylar için subaylıktaki 25 inci fiili hizmet yılını dolduruncaya kadar olan süredir. 109 uncu madde hükümlerine göre subay olan ve yüzbaşılığa yükselenlerin en çok bekleme süresi bu rütbenin yaş haddine kadardır. IV – Terfi zamanı:

TSKPK m.33

(Mülga: 2/7/2018 – KHK/703/127 md.) (Ek : 21/7/2000 – KHK – 607/2 md.; Değiştirilerek kabul : 10/5/2006-5497/2 md.; Değişik: 22/1/2015 – 6586/41 md.) Kıdem alanlar, kazaî veya idari kararlarla nasıpları lehe düzeltilenler ile açığa alınmaları, tutuklanmaları, kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme hariç firar veya izin tecavüzünde bulunmaları nedeniyle terfi edemeyen ve rütbe kıdemliliği onanmayanlardan, haklarında kovuşturmaya yer olmadığına, kamu davasının açılmasının ertelenmesine veya düşmesine yahut ortadan kaldırılmasına, firar veya izin tecavüzü suçlarından verilecekler hariç olmak üzere hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, beraatine, kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesine veya cezanın ertelenmesine karar verilenler hakkında, emsalleri terfi etmiş veya rütbe kıdemliliği onanmış olmak şartıyla, yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz. Ancak, bu durumda olanların rütbe terfi ve rütbe kıdemlilikleri, hükmün veya kararın kesinleşme tarihinden geçerli olarak yapılıp emsalleri tarihine götürülür. Bu şekilde yapılan terfi ve rütbe kıdemliliklerinde maaş farkı ödenmez. [21] [22] ( Ek fıkra: 21/7/2000-KHK-607/2 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/2 md.) Terfi sırasında olup da belirli oranda sicil mecburiyetini, sicil belgelerinin düzenlenmesinden sonra, 30 Ağustos tarihine kadar tamamlayacak olanlar (albaylar hariç) hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz. İKİNCİ BÖLÜM Nasıp

TSKPK m.34

(Değişik: 11/2/2014-6519/25 md.) (Değişik birinci fıkra: 2/1/2017-KHK-681/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/17 md.) Subaylığa nasıp Milli Savunma Bakanının onayı ile yapılır. (Mülga ikinci fıkra: 2/7/2018 – KHK/703/127 md.) (Mülga üçüncü fıkra: 2/7/2018 – KHK/703/127 md.) II – Subaylığa nasıp:

II

(Değişik: 3/7/1975 – 1923/14 md.) Harp okullarını veya fakülte ve yüksek okulları bitirenlerin subaylığa nasıpları aşağıdaki esaslara göre yapılır: a) Harp okullarını bitirenler, aşağıdaki istisnalar saklı kalmak koşuluyla, o yılın 30 Ağustos’unda teğmenliğe nasbedilirler . 1. Harp okullarını bitirip de teğmen nasbedilmeden önce subaylar hakkında açığa alınma yı gerektiren bir suçtan haklarında kamu davası açılanlar veya herhangi bir suçtan tutuklanan ya da gözaltına alınanların teğmenliğe nasıpları yapılmaz. Bunlardan öğrencilik hukukunun kaybedilmesine sebeb olacak şekilde mahkum olanlarla okul yüksek disiplin kurulunca okulla ilişiğinin kesilmesine karar alınanlar hariç olmak üzere haklarında mahkumiyete veya kovuşturmaya yer olmadığına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, beraate veya kamu davasının her ne sebeple olursa olsun ortadan kaldırılmasına karar verilenlerle gözaltına alınanlardan başka bir işlem yapılmaksızın serbest bırakılanlar, teğmenliğe nasbedilir ve nasıpları emsalleri tarihine götürülür. [23] 2. Kazai, idari veya sıhhi zorunluluklar nedeniyle harp okullarını 30 Ağustos’tan sonra bitirenler, bitirdikleri ayın sonundan geçerli olarak teğmenliğe nasbedilirler. Bunların nasıpları emsalleri tarihine götürülür.

III

(Değişik: 7/7/1971 – 1424/7 md.) Kazai ve idari kararlar neticesi nasıp düzeltilmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır: a) (Değişik: 22/1/2015 – 6586/43 md.) Cezası ertelenen veya seçenek yaptırımlara çevrilenler hariç olmak üzere subayların; 1. Şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkumiyetleri hâlinde, infaz süresinden fazla olmamak üzere gözaltı, tutukluluk ve hükümlülükte geçen süreleri, 2. Açığı gerektiren bir suçtan mahkumiyet hâlinde açıkta geçen süreleri,

TSKPK m.37

Kıdem ve kıdem sırası aşağıdaki esaslara göre düzenlenir: a) Rütbelerde kıdemler, terfi onayı metninde yazılı tarihten başlar. [29] Aynı günde subaylığa nasbedilenlerin arasındaki kıdem sırası: Harp okulları, fakülte ve yüksek okulları bitirenlerin kıdemleri harp okullarında fakülte veya yüksek okullarda kazanılan not ortalamalarına göredir. Bunlar kendi aralarında sıralanırlar.

I – Rütbe terfi şartları ve

(Değişik: 29/9/1988 – 3475/3 md.) Rütbe terfi şartları aşağıda gösterilmiştir. a) (Değişik: 11/2/2014-6519/28 md.) Bu Kanunun 54 üncü maddesinde belirtilen durumlar haricinde rütbeye mahsus bekleme süresini tamamlamış olmak, b) (Değişik : 21/7/2000 – KHK – 607/6 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/5 md.) Rütbeye mahsus normal bekleme süresinin binbaşılarda üç, albaylarda iki yıllık, diğer rütbelerde üçte ikisi oranında, kıdem alanlar için fiili bekleme süresinin (albaylar hariç) binbaşılarda iki yıllık diğer rütbelerde üçte ikisi oranında yıllık sicili bulunmak, c) Subay Meslek Programları Yönetmeliğinde gösterilen kıt’a hizmetlerini yapmış olmak,

TSKPK m.39

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/10 md.; Yeniden düzenleme: 29/9/1988 – 3475/4 md.) Subayların binbaşı, yarbay ve albay rütbelerine terfiinde kadro durumu, personel mevcudu ve birikim dikkate alınarak aşağıdaki esaslar dahilinde baraj sistemi uygulanır. a) (İptal: Anayasa Mahkemesi 31/12/1992 tarih ve E: 1992/40, K: 1992/55 sayılı Kararı ile.) b) Her yıl, 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (ü) bendinde belirtilen esaslar dahilinde baraj tespit edilir. c) Kurmay subaylar kendi sınıfları içerisinde değerlendirilirler.

III – Yeterlik derecelerinin

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/10 md.) IV- Kadroların tespiti, muvazzaf subay kadro oranları ve albayların fiili hizmet süresinin uzatılması: [34]

tespiti, muvazzaf subay kadro oranları ve albayların fiili hizmet süresinin

(Değişik: 22/7/1981 – 2497/1 md.) Subay hizmet kadroları aşağıdaki esaslara göre tespit olunur. a) (Değişik: 18/6/2003 – 4902/22 md.) Her yıl 30 Ağustos tarihinden sonra uygulanacak kadrolar; rütbe, sınıf (varsa branşı) belirtilerek Milli Savunma Bakanlığı tarafından hizmet ihtiyacına göre tespit edilir. [35] [36] b) (Değişik: 29/7/1983 – 2870/2 md.) Tespit edilen bu kadrolar içindeki albay miktarı her yıl Yüksek Askerî Şuranın tasvibine sunulur ve Yüksek Askerî Şuraca miktar ile ilgili karar alınır. (Özel kanunları gereğince tespit edilen albay kadroları bu miktarlar dışında tutulur.) c) (Değişik: 23/6/2016 – 6722/3 md.) Albaylardan Yüksek Askerî Şura tarafından o yıl için hizmet kadrosu fazlası olduğu tespit edilen miktar kadarı 50 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre kadrosuzluktan emekliye sevk edilirler. Ancak bunlardan, aşağıdaki esaslara göre tefrik edilenler, kadrosuzluktan emekliye sevk edilmezler ve (b) bendine göre tespit edilen miktarın dışına çıkarılarak fiili hizmet süreleri iki yıl uzatılır. Bunların müteakip yıllarda da aynı esaslarla hizmet sürelerinin uzatılması için 50 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentleri saklı kalmak şartıyla bu bentteki esaslara göre ayrıca Yüksek Askerî Şura kararı alınır.

TSKPK m.42

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/12 md.) VI – Rütbe terfi şartları:

TSKPK m.43

(Mülga: 29/9/1988 – 3475/19 md.) VII – Sonraki yıllarda terfi:

TSKPK m.44

(Değişik: 9/8/1993 – KHK – 499/8md.) Rütbe terfi edemeyen subaylardan: a) Teğmen ve üsteğmenlerin tamamı, b) Yüzbaşı, binbaşı ve yarbaylardan kadrosuzluk nedeniyle terfi edemeyenler ile sicil notu ortalaması sicil tam notunun; % 50 (dahil)’den fazla ve % 60’dan az olan yüzbaşı ve binbaşılar ile sicil notu ortalaması sicil tam notunun % 60 (dahil)’den fazla ve %70’den az olan yarbaylar, c) (Değişik: 28/7/1998 – 4374/4 md.) Yükselme sırasına giren albayların sicil notu ortalaması, sicil tam notunun % 70 (dahil) ve üzerinde olan, ancak Yüksek Askerî Şuraca yapılan değerlendirmede kadrosuzluk nedeniyle tuğgeneral-tuğamiral rütbelerine yükselemeyen albaylar ile sicil notu ortalaması sicil tam notunun % 70 (hariç)’den az olan albaylar.

TSKPK m.45

(Değişik: 7/7/1971 – 1424/15 md.) Subaylar aşağıda yazılı esaslara göre her yıl kademe ilerlemesi yaparlar. a) Kademe ilerleme şartları şunlardır: 1. Bulunduğu kademede bir terfi yılını doldurmuş olmak, 2. Bulunduğu rütbede ilerliyebileceği bir ileri kademe bulunmak,

IX-

(Mülga: 17/7/1972 – 1611/2 md.; Yeniden düzenleme: 15/8/2017-KHK-694/31 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/31 md.) (…) [39] Milli Savunma Bakanlığının hukuk hizmetleri, 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kurulacak hukuk sınıfına mensup subaylar tarafından yürütülür. Asgari tugay (Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarında eşidi) komutanlığı nezdinde kurulacak hukuk hizmetleri başkanlıkları veya birimleri, başta ceza, disiplin, idare, harekât ve uluslararası hukuk olmak üzere; nezdinde bulundukları kıt’a komutanı veya askeri kurum amirlerinin hukuk işlerinde yardımcısı olarak görev yapar. Hukuk hizmetleri başkanlıkları veya birimleri, nezdinde kuruldukları komutanlık veya askeri kurum amirliğinde; a) Komutan veya askeri kurum amirinin askeri hizmetlere ilişkin olarak gerekli gördükleri her türlü hukuki konulardaki isteklerini cevaplandırmak,

TSKPK m.47

(Değişik: 7/7/1971 – 1424/16 md.) Rütbe terfii şartları şunlardır: a) (Değişik: 11/2/2014-6519/29 md.) Bu Kanunun 54 üncü maddesinde belirtilen durumlar haricinde rütbeye mahsus bekleme süresini tamamlamış olmak, b) (Değişik: 22/7/1981 – 2497/2 md.) Rütbeye mahsus en az bir yıllık sicili bulunmak. c) Üst rütbe kadrosunda 49 uncu maddedeki oranlar içinde açık bulunmak,

TSKPK m.48

General ve amirallerin kademe ilerlemesi yapılmaz. III – General ve amiral miktarları:

TSKPK m.49

(Değişik: 28/6/1978 – 2159/2 md.) General ve Amiral miktarları aşağıdaki esaslara göre saptanır. a) (Değişik: 2/1/2017-KHK- 681/21 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/21 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerinde general-amiral kadroları (b) bendinde gösterilen rütbe miktarlarına ait kontenjanları aşmamak, görev ve hizmet ile kadro ve teşkilat ihtiyaçları da dikkate alınmak suretiyle Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Milli Savunma Bakanlığınca belirlenir. b) (Değişik: 29/7/1983 – 2870/3 md.) Barışta Silahlı Kuvvetlerdeki general ve amiral miktarlarına ait rütbe kontenjanları aşağıdaki cetvelde gösterilmiştir. Rütbeler K.K.K. Dz. K.K. [45] Hv.K.K. J.Gn.K. [46] Orgeneral-Oramiral 9 (J. Dahil) 2 2 – Korgeneral-Koramiral 20 5 8 3 Tümgeneral-Tümamiral 44 12 16 6 Tuğgeneral-Tuğamiral 96 28 32 18 T 0 P L A M: 169 47 58 27

Çeşitli Nedenlerle Silahlı Kuvvetlerden

(Başlığı ile Birlikte Değişik: 7/7/1971 – 1424/18 md.) (Değişik birinci fıkra : 28/6/2001 – 4699/7 md.) Kadrosuzluk, yetersizlik, (…) [51] veya (d) bendindeki suçlardan hükümlülük nedeni ile aşağıda belirtilen esas ve şartlar dahilinde subaylar hakkında Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemi yapılır. a) (Değişik: 9/8/1993 – KHK – 499/10md.) Kadrosuzluk nedeniyle ayırma: 41 inci maddede öngörülen hizmet ihtiyaç kadrosunu uygulayabilmek amacıyla; 1. Diğer terfi şartlarını haiz olduğu halde bir üst rütbede kadro açığı bulunmaması nedeniyle, takip eden yıllarda da terfi edemeyen yüzbaşılar subaylıktaki 21 inci, binbaşılar subaylıktaki 22 nci, yarbaylar subaylıktaki 25 inci fiili hizmet yılını doldurduklarında emekliye sevk edilirler.

I – Değerlendirme kurullarının

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/19 md.) II – Terfi işlemi:

TSKPK m.52

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/19 md.) III – Değerlendirme kurulları üyelerinin nitelikleri:

III – Değerlendirme kurulları üyelerinin

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/19 md.) Albaylarla general ve amirallerin terfi işlemleri:

Albaylarla general ve amirallerin

(Değişik birinci fıkra: 18/6/2003 – 4902/23 md.) Yüksek Askerî Şûra; kuvvet komutanlıklarından  (…) [53] 38 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince gönderilen ve o yıl tuğgeneral-tuğamiral yıl kontenjanı tespit edilen sınıflardan olan albaylar ile terfi sırasındaki general ve amirallerin şahsî dosyalarını ve rütbedeki sicil belgelerini (albayların, teğmenlikten itibaren; general ve amirallerin, generallik ve amirallik sicil belgelerini) inceleyerek, Yüksek Askerî Şûra Yönetmeliğinde gösterilen esaslara göre değerlendirme notu verir. Tespit edilen yeterlik notuna göre en yüksek yeterlik notu alanlardan başlanmak üzere yeterlik sıralaması yapılır. Yeterlik notu, yeterlik tam notunun % 85 ve daha yukarısı olan albay, general ve amirallerden yeterlik notu en yüksek olandan itibaren kadro ihtiyacı kadar bir üst rütbeye terfi ettirilir. [54] (Değişik: 22/7/1981 – 2497/5 md.) Ancak, bir üst rütbeye yükselecek Tuğgeneral – Tuğ-amiral, Tümgeneral – Tümamiral ile Korgeneral – Koramiral sayısı, yükselecekleri rütbenin birinci yıl kontenjanına eşit veya az ise, bunların üst rütbeye yükseltilme durumları Yüksek Askerî Şura üyelerinin üçte ikisinin kabulüne bağlıdır. (Ek fıkra: 11/2/2014-6519/32 md.) Rütbe bekleme süresini tamamlamaya bir yıl kalanlar da Yüksek Askerî Şûra değerlendirmesine alınırlar. Bunlardan terfi ettirilenler ile kadrosuzluktan emekli edilenler rütbe bekleme sürelerini tamamlamış sayılır. (Ek cümle: 25/7/2016-KHK-668/4 md.; Aynen kabul: 8/11/2016-6755/4 md.; Değişik üçüncü cümle: 15/8/2017-KHK-694/32 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/32 md.)  Ancak albaylar ile rütbe bekleme süresi üç yıldan az olan general ve amiraller, rütbe bekleme süresine bakılmaksızın ve sicil şartı aranmaksızın Yüksek Askerî Şûra Başkanının kararıyla Yüksek Askerî Şûra değerlendirmesine alınabilirler. (Ek cümle: 15/8/2017-KHK-694/32 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/32 md.) Bunlardan terfi ettirilenler ile kadrosuzluktan emekli edilenler rütbe bekleme sürelerini tamamlamış sayılır. (Ek: 3/7/1975 – 1923/23 md.; Mülga dördüncü fıkra: 2/1/2017-KHK-681/22 md., Aynen kabul: 1/2/2018-7073/22 md.) (…) V – Değerlendirme kurullarının çalışmaları:

V – Değerlendirme

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/21 md.) VI – Değerlendirme kurul üyelerinin bağımsızlığı:

VI – Değerlendirme kurul üyelerinin

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/21 md.) Yönetmelik:

TSKPK m.57

(Mülga: 5/6/2017-KHK-691/5 md.; Aynen kabul: 31/1/2018-7069/5 md.) SEKİZİNCİ BÖLÜM Özel Hükümler I – Savaş takdirnamesi alanlar:

TSKPK m.58

Savaş takdirnamesi alan subaylara bir defaya mahsus olmak üzere iki yıl kıdem verilir. Savaş takdirnamesine hak kazananlardan ölenlerin kıdemleri verilerek bu kanunda aranan kademe ve rütbe terfii şartlarına bakılmaksızın terfileri yapılır ve yeni duruma göre dul ve yetimlerine emekli maaşı bağlanır. II – Esir subaylar:

TSKPK m.59

Esir düşen subayların esir düştüklerine dair kıt’a ve kurum amirlerince veya bunların yokluğunda üstlerince; yer, tarih ve olay belirtilmek suretiyle tanzim edilecek raporlara göre: a) Esarette bulundukları sürece suç işledikleri esir subaylar içindeki en yüksek rütbeli veya kıdemli subayın yazılı bildirisi veya esarette bulunanlar tarafından imzalı olarak yapılan ve belgeye dayanan ihbarlar üzerine Millî Savunma Bakanlığınca teşkil edilecek kurul raporuna göre suçlu görülenler askeri yargı organlarına sevk edilir. Yargılama sonucu mahküm olanlar hakkında 36 ncı madde hükümleri uygulanır. b) Esaretten dönen subaylardan terfie engel halleri olmadığı anlaşılanlarla, isnat olunan suçları sabit olmıyanlardan: 1. Esir düşmeden evvel terfi şartlarını kazanmış olanlar derhal terfi ettirilerek nasıpları emsal tarihine götürülür. 2. Normal bekleme sürelerini doldurmuş olanlar esir düşmeden evvel terfi şartlarını kazanmamış iseler, 2 yıllık sicili sağlanıncaya kadar bekletildikten sonra sicil notu ortalamaları ve değerlendirme notlarına göre aynı rütbedeki diğer terfi edecek subaylarla yeterlik gruplamasına girer ve terfi işlemine tabi tutulurlar. Terfie hak kazandıkları takdirde terfileri yapılır ve nasıpları emsal tarihine götürülür.

TSKPK m.60

Harp gaibi olup da sonradan dönen subaylar 59 uncu maddenin (a) bendi uyarınca askerî yargı organlarına sevk edilirler. Neticede beraat edenlerin terfileri esir subaylar hakkındaki esaslara göre yapılır. IV – Enterne edilen subaylar:

TSKPK m.61

Yabancı devletler tarafından enterne edildiği mahkeme kararı ile sabit olan subaylar hakkında 59 uncu madde hükümleri uygulanır. V – Sıhhi izin süresi içinde terfi sırasına giren subaylar:

TSKPK m.62

Bulundukları rütbelerde terfi şartlarını tamamlamış ve terfi için gerekli yeterlik derecesine girmiş subayların sıhhi izin sürelerine tabi bulunmaları terfilerine engel teşkil etmez. Sıhhi izin süreleri bekleme sürelerinden sayılır. VI – Sınıfı değişen subaylar:

TSKPK m.63

Çeşitli sebeplerle sınıf değiştiren subaylarla fakülte ve yüksek okullarda okuyanların terfilerinin ne şekilde yapılacağı Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir. VII – Fakülte ve yüksek okullardan mezun olanların nasbı:

TSKPK m.64

(Değişik: 28/6/2001 – 4699/8 md.) Silahlı Kuvvetler hesabına fakülte veya yüksek okullardan mezun olup subay nasbedilenlerin subaylık nasıpları hangi tarihlerde olursa olsun kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerinde esas olacak nasıpları fakülte veya yüksek okullardan mezun oldukları takvim yılının 30 Ağustos tarihidir. Askerlik hizmeti sırasında veya müteakiben muvazzaf subay nasbedilenlerin subaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerinde esas olacak nasıpları 35 inci madde gereğince nasıplarının götürüldüğü takvim yılının 30 Ağustos tarihidir. VIII – Açığa çıkarılan, tutuklanan veya firar ve izin tecavüzünde bulunan, cezası infaz edilmekte olan subaylar hakkında yapılacak işlem:

veya firar ve izin tecavüzünde bulunan, cezası infaz edilmekte olan subaylar

Açığa alınan veya tutuklanan subay ve askerî memurlar hakkında aşağıdaki esaslara göre işlem yapılır: a) (Değişik: 20/11/2017-KHK-696/20 md. Aynen kabul: 1/2/2018-7079/19 md.) Haklarında taksirli suçlar hariç bir suçtan kamu davası açılanlara ilişkin iddianameler, kabulünü müteakip mahkeme tarafından sanığın mensubu bulunduğu kuvvet komutanlığına ve Milli Savunma Bakanlığına gönderilir. Ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis, taksirli suçlar hariç olmak üzere beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan veya yüz kızartıcı bir suçtan yahut emre itaatsizlikte ısrar, üste veya amire fiilen taarruz, üste veya amire hakaret, mukavemet suçlarından dolayı haklarında kamu davası açılanlar, ilgili kuvvet komutanlığının teklifi üzerine veya resen Milli Savunma Bakanlığı tarafından açığa alınabilirler. Milli Savunma Bakanlığınca askeri suçlar yönünden resen açığa alma işlemi tesis edilmeden önce fiilin işleniş şekli, niteliği ve disiplini ihlal derecesi bakımından açığa alınmayı gerektirip gerektirmediği hakkındaki görüşü ilgili kuvvet komutanlığından sorulabilir. b) (Değişik: 26/3/1982 – 2642/10 md.) (a) bendi gereğince açığa çıkarılanlar yapmakta oldukları görevden alıkonulurlar ve kendilerine başka görev verilmez.

TSKPK m.66

(Mülga: 28/6/1978 – 2159/4 md.) ALTINCI KISIM Astsubaylar [55] BİRİNCİ BÖLÜM Kaynak ve Yetiştirme

TSKPK m.67

(Değişik: 28/5/2003-4861/1 md.) Türk Silâhlı Kuvvetleri için muvazzaf astsubay kaynakları; a) Astsubay meslek yüksek okulları, b ) (Değişik: 2/1/2017-KHK-681/23 md. ; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/23 md. ) Fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulları, c) (Ek: 2/1/2017-KHK-681/23 md. ; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/23 md. ) Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına Bakanlıkça belirlenen fakülte, yüksek okul ve meslek yüksek okullarıdır.

II – Temin ve

(Değişik: 28/5/2003-4861/2 md.) Muvazzaf astsubay olabilmek için; a) Astsubay meslek yüksek okullarından mezun olmak veya, b) (Değişik: 26/6/2012-6336/14 md.) Milli Savunma Bakanlığı tarafından tespit edilecek fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını kendi nam ve hesabına bitirmek; dört yıl veya daha fazla süreli yükseköğrenimi bitirenler için müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, daha az süreli yükseköğrenimi bitirenler için yirmibeş yaşını bitirmemiş olmak; uzman erbaşlar için 4 üncü hizmet yılını tamamlamış, 8 inci hizmet yılını bitirmemiş olmak; yedek astsubaylar için eğitim durumuna göre bu bentte belirtilen yaş koşulunu taşımak; yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak gereklidir. (Ek cümle: 31/10/2016-KHK-678/15 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7071/15 md.) Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay naspedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir. [56] [57] c) (Ek: 2/1/2017-KHK-681/24 md. ; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/24 md. ) Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına eğitim göreceklerin önlisans eğitimine gönderilmeleri ile askeri eğitimleri ve bu eğitimleri sırasında yapılacaklara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

TSKPK m.69

(Değişik : 19/4/2000 – 4564/3 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup astsubayların sınıfları ve bu sınıflardan hangilerinin muharip, hangilerinin yardımcı sınıflara dahil bulunduğu 21 inci madde esaslarına göre tespit edilir ve Astsubay Sınıflandırma Yönetmeliğinde gösterilir. II – Sınıflandırma:

TSKPK m.70

Astsubayların sınıflandırılması hakkında 22 nci madde esasları uygulanır. a) İlk sınıflandırma:

TSKPK m.71

Astsubay adayı öğrencilerin sınıflara ayrılması hakkında 23 üncü madde esasları uygulanır. b) Yeniden sınıflandırma:

TSKPK m.72

Astsubayların yeniden sınıflandırılması hakkında (d) bendi hariç olmak üzere 24 üncü madde esasları uygulanır. III – Sınıflandırma kurulları ve sınıflandırma yönetmeliği:

III – Sınıflandırma kurulları ve

Astsubay sınıflandırma kurulları ve Sınıflandırma Yönetmeliği hakkında 25 inci madde esasları uygulanır. SEKİZİNCİ KISIM Astsubay Meslek İçi Eğitimi I – Meslek içi eğitimi:

TSKPK m.74

Astsubayların meslek içi eğitimleri hakkında 26 ncı madde esasları uygulanır. II – Muharip sınıf astsubayların karargâhta görevlendirilmesi:

II – Muharip sınıf astsubayların

Muharip sınıf astsubaylar başçavuş olmadan kurum ve karargahlarda idari işlerde görevlendirilemezler. DOKUZUNCU KISIM Astsubay Terfileri BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler

TSKPK m.76

Silahlı Kuvvetlere mensup astsubayların; rütbeleri, bekleme süreleri, nasıpları, rütbe ve kademe terfi şartları bu kanun hükümlerine tabidir. II – Rütbeler:

TSKPK m.77

Silahlı Kuvvetlerdeki astsubay rütbeleri aşağıda gösterilmiştir. Astsubay [61] astçavuş Astsubay çavuş “ Kıdemli çavuş “ Üstçavuş “ Kıdemli üstçavuş “ Başçavuş “ Kıdemli Başçavuş III – Bekleme süreleri: a) Barış zamanına ait normal bekleme süreleri:

a) Barış zamanına ait normal bekleme

(Değişik: 5/2/2009-5837/19 md.) Astsubayların normal bekleme süreleri aşağıda gösterilmiştir: Rütbeler Normal bekleme süreleri Astsubay Astçavuş [62] 8 ay Astsubay Çavuş 3 yıl “ Kıdemli Çavuş 3 yıl “ Üstçavuş 6 yıl “ Kıdemli Üstçavuş 6 yıl “ Başçavuş 6 yıl “ Kıdemli Başçavuş 6 yıl b) En az bekleme süreleri:

b) En az bekleme

(Değişik: 28/5/2003-4861/3 md.) Savaşta ve milletlerarası taahhütler icabı savaşlara katılanlar için Cumhurbaşkanı kararı ile normal bekleme süreleri yarısına kadar indirilebilir. Bu indirme sonucunda bir yıldan artan miktarlar, tam yıla çıkarılır. [63] Üstün başarı kıdemi alan üstçavuş, kıdemli üstçavuşlar ile başçavuşların normal bekleme süreleri bir yıl eksiktir. Kendi nam ve hesabına (…) [64] fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvuranlardan, temel askerlik eğitimini başarıyla bitirip muvazzaf astsubay nasbedilenlerin, ilk defa astsubay olmak için başvuru yaptıkları tarihteki öğrenim süreleri itibarıyla hazırlık sınıfı ve sınıfta kalmalar hariç olmak üzere astsubay meslek yüksek okullarından yıl itibariyle fazla olan öğrenim süreleri, kıdemlerinden sayılır ve bunların hangi rütbelerde ne kadar eksik bekletilecekleri yönetmelikte gösterilir. [65] c) En çok bekleme süreleri:

c) En çok bekleme

(Değişik: 9/8/1993 – KHK – 499/13 md.) Astsubayların 78 inci maddede gösterilen normal bekleme süreleri dışında her rütbede kalabilecekleri süre, bu Kanundaki esaslar dahilinde o rütbenin yaş haddine kadar olan süredir. IV – Terfi zamanı:

TSKPK m.81

Astsubayların terfi zamanı hakkında 33 üncü madde hükmü uygulanır. İKİNCİ BÖLÜM Nasıp I – Astsubaylığa nasıp:

I – Astsubaylığa

(Değişik: 28/5/2003-4861/4 md.) (Değişik birinci fıkra: 2/1/2017-KHK- 681/26 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/26 md.) Astsubaylığa nasıp Milli Savunma Bakanının onayı ile yapılır. (Ek fıkra: 11/2/2014-6519/33 md.; Değişik ikinci fıkra: 2/1/2017-KHK- 681/26 md. ; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/26 md. ) Rütbe terfileri, ilgisine göre İçişleri Bakanının veya Milli Savunma Bakanının onayı ile yapılır. (Değişik üçüncü fıkra: 17/4/2017-KHK-690/8 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7077/7 md.) Fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulu mezunu olup da astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine tâbi tutulanlardan başarılı olanlar astsubaylığa nasıp onayı tarihinden geçerli olarak astsubay çavuşluğa nasbedilirler. Bu personelin astsubaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerine esas olacak nasıpları için onay takvim yılının 30 Ağustos tarihi esas alınır ve kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerinde 79 uncu ve 80 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır. Nasıp düzeltilmesinden ötürü maaş veya maaş farkı ödenmez ve diğer özlük hakları verilmez. Astsubay meslek yüksek okullarını başarıyla bitirenler ise o yılın 30 Ağustos tarihinde astsubay çavuşluğa nasbedilirler. Bunlardan; a) Astsubay meslek yüksek okullarını bitirip de astsubay çavuş nasbedilmeden önce astsubaylar hakkında açığa alınmayı gerektiren bir suçtan haklarında kamu davası açılanlar veya herhangi bir suçtan tutuklanan ya da gözaltına alınanların astsubay çavuşluğa nasıpları yapılmaz. Bunlardan öğrencilik hukukunun kaybedilmesine sebep olacak şekilde mahkûm olanlarla okul yüksek disiplin kurulunca okulla ilişiğinin kesilmesine karar verilenler hariç olmak üzere haklarında kovuşturmaya yer olmadığına, ceza verilmesine yer olmadığına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, beraate veya kamu davasının her ne sebeple olursa olsun ortadan kaldırılmasına karar verilenlerle gözaltına alınanlardan başka bir işlem yapılmaksızın serbest bırakılanlar astsubay çavuşluğa nasbedilir ve nasıpları emsalleri tarihine götürülür.

TSKPK m.83

(Değişik: 17/4/1975 – 1875/6 md.) Kazai ve idari kararlar sonucu astsubayların nasıplarının düzeltilmesi hakkında 36 ncı maddenin (a), (b), (c) bentleri hükümleri uygulanır. Ancak sıhhi sebepler ile devamsızlık, yönetmelikte gösterilen özel nitelik isteyen kurslar ve 3 ay (dahil) daha az süreli kurslar için 36 ncı maddenin (b) bendi hükümleri uygulanmaz. (Ek fıkra: 16/6/2009 – 5906/1 md.) Kendi nam ve hesabına yüksek lisans öğrenimi yapan astsubaylara (sözleşmeli erbaşlıktan astsubaylığa geçenler dâhil), 36 ncı maddenin (d) bendinde belirtilen esaslar dahilinde kıdem verilir. [66] (Ek fıkra: 10/3/2011-6191/10 md.) Türk Silahlı Kuvvetleri Astsubay Üst Karargâh Hizmetleri Eğitim Merkezi Komutanlığınca düzenlenen ve iki yarı yıllık programı içeren, Astsubay Üst Karargâh Hizmetleri eğitimini bitiren astsubaylara, bir yıl kıdem verilir. (Değişik son fıkra: 16/6/2009 – 5906/1 md.) Bu madde hükümlerine göre nasıpları leh veya aleyhe düzeltilenlerin terfi işlemlerinin ne şekilde olacağı ve kıdemlerinin verilme usul, esas ve şartları Astsubay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.

TSKPK m.84

(Değişik: 2/7/2000 – KHK – 607/10 md.; Değiştirilerek kabul: 10/5/2006-5497/7 md.) Kıdem ve kıdem sırası aşağıdaki esaslara göre düzenlenir: a) Rütbelerde kıdemler, onay metninde yazılı tarihten başlar. [67] b) Aynı günde astsubaylığa nasbedilenler arasında kıdem sırası, okullarda kazanılan not ortalamalarına göre tespit edilir ve bunlar kendi aralarında sıralanırlar. c) Aynı rütbe ve nasıplılar arasında kıdem sırası, her yıl tespit edilen yeterlik derecesine göre saptanır. Aynı rütbe ve nasıplı olup, değişik kaynaklardan yetiştiğinden yeterlik derecesi kıyaslanamayan astsubaylar arasındaki kıdem sırası aşağıda belirtilmiştir:

TSKPK m.85

(Değişik: 29/9/1988 – 3475/10 md.) Astsubayların rütbe terfi şartları aşağıda gösterilmiştir. a) Rütbeye mahsus bekleme süresini tamamlamış olmak. b) (Değişik: 21/7/2000 – KHK – 607/11 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/8 md.) Rütbeye mahsus bekleme süresinin üçte ikisi oranında; kıdem alanlardan astsubay çavuş, astsubay kıdemli çavuş, astsubay üstçavuş (üç yıllık rütbe bekleme süresine tabi olanlar) ve astsubay kıdemli üstçavuş (üç yıllık rütbe bekleme süresine tabi olanlar) rütbelerinde en az bir yıllık, diğer rütbelerde fiili bekleme süresinin üçte ikisi oranında yıllık sicili bulunmak, [68] c) Üst rütbe kadrosunda açık bulunmak.

II

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/28 md,; Yeniden düzenleme: 29/9/1988 – 3475/11 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 31/12/1992 tarihli ve E: 1992/40, K: 1992/55 sayılı Kararı ile.) III – Yeterlik derecelerinin hesaplanması:

III – Yeterlik derecelerinin

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/28 md.) IV – Terfi işlemi:

TSKPK m.88

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/28 md.) V – Kadroların bildirilmesi:

TSKPK m.89

(Değişik: 2/1/2017-KHK- 681/27 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/27 md.) Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarına ait astsubay kadroları, her yıl 30 Ağustos tarihine kadar sınıfı (varsa branşı) belirtilerek Milli Savunma Bakanlığınca tespit edilir. [71] VI – Çok sınıflı kadrolar:

VI

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/30 md.) VII – Rütbe terfii esas ve şartları:

TSKPK m.91

(Mülga: 7/7/1971 – 1424/30 md.) VIII – Müteakip yıllarda terfi:

TSKPK m.92

(Değişik: 29/9/1988 – 3475/12 md.) Rütbe terfi edemeyen astsubaylardan: a) Astsubay çavuş ve astsubay kıdemli çavuşların tamamı, b) Sicil notu ortalaması, sicil tam notunun % 50 (dahil)’den fazla ve % 60’dan az olan üstçavuş – başçavuşlar, c) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 31/12/1992 tarihli ve E: 1992/40, K: 1992/55 sayılı Kararı ile)

IX

(Değişik: 7/7/1971 – 1424/32 md.) Astsubaylar aşağıda yazılı esaslara göre her yıl kademe ilerlemesi yaparlar. a) Kademe ilerleme şartları şunlardır: 1. Bulunduğu kademede bir terfi yılını doldurmuş olmak, 2. Bulunduğu rütbede ilerliyebileceği bir ileri kademe bulunmak,

Çeşitli nedenlerle Silahlı Kuvvetlerden ayrılacak

(Değişik: 7/7/1971 – 1424/33 md.) (Değişik cümle : 28/6/2001 – 4699/12 md.) Kadrosuzluk, yetersizlik, (…) [76] veya (c) bendinde belirtilen suçlardan hükümlülük nedeni ile aşağıda belirtilen esas ve şartlar dahilinde astsubaylar hakkında Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemi yapılır. a) Yetersizlik sebebi ile ayırma: 1. (Değişik: 11/2/2014-6519/35 md.) Astsubay çavuş rütbesi hariç olmak üzere son on yıl içinde, ikisi farklı birinci ve ikinci sicil üstlerinden olmak üzere üçüncü kez sicil tam notunun %60’ından daha düşük sicil notu alan astsubaylar, 2. (Mülga: 11/2/2014-6519/35 md.)

TSKPK m.95

99 – (Mülga: 7/7/1971 – 1424/34 md.) YEDİNCİ BÖLÜM Özel Hükümler 1 – Savaş takdirnamesi alanlar:

TSKPK m.98

22/2/2019 7179 77, 78, 82, 84, 107, 126, 143, Ek Madde 17, EK-VIII/C sayılı Cetvel 26/6/2019 7196 Ek Madde 17 24/12/2019 7250 36, 68, 109, Ek Madde 17, Ek Madde 37, Geçici Madde 46, Geçici Madde 47 Kanuna eklenen geçici 47 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi 1/9/2020 tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde (23/7/2020) 7281 14, 15, 41, 46, 68, 89, 112, 126, 127, 196, 200, 202, 203, 204, Ek Madde 17, Ek Madde 35, Ek

TSKPK m.100

Savaş takdirnamesi alan astsubaylar hakkında 58 inci madde esasları uygulanır. II – Esir astsubaylar:

TSKPK m.101

Esir düşen astsubaylar hakkında 59 uncu madde esasları uygulanır. III – Harb gaibi astsubaylar:

TSKPK m.102

Harp gaibi astsubaylar hakkında 60 ıncı madde esasları uygulanır. IV – Enterne edilen astsubaylar:

TSKPK m.103

Enterne edilen astsubaylar hakkında 61 inci madde esasları uygulanır. V – Sıhhi izin süresi içinde terfi sırasına giren astsubaylar: