KÜLTÜR BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE KANUNU Kanun Numarası : 2252 Kabul Tarihi : 19/6/1979 Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 27/6/1979 Sayı : 16679 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 18 Sayfa : 182 Sermaye ayırımı: Madde 1 – Kültür Bakanlığına bir milyar beş yüz milyon Türk lirası döner sermaye ayrılmıştır. Bu sermaye Cumhurbaşkanı kararı ile iki milyar Türk lirasına kadar artırılabilir. [1] [2] Sermayenin kaynakları: Madde 2 – Kültür Bakanlığı döner sermayesi; Bakanlık bütçesine konulacak ödeneklerle Hazinece yapılacak ayni yardımlar, döner sermaye çalışmalarından elde edilecek karlar, bağış ve yardımlardan oluşur. Sermayenin tümü 1 inci maddede belirlenen düzeye ulaştıkten sonra fazlası bir sonraki hesap yılının altıncı ayı sonuna kadar Hazineye yatırılır. Bu süreyi uzatmaya Maliye Bakanı yetkilidir. Bağış ve yardımlar 1 inci maddede gösterilen limite dahil değildir. Döner sermayenin kullanma alanı: [3] Madde 3 – Kültür Bakanlığı döner sermayesi; eski eserler, anıtlar, müzeler, kütüphanecilik, bibliyografya, dökümantasyon, enformasyon, yayın, tanıtma, güzel sanatlar, sahne sanatları arşiv, folklor, el sanatları, sinema sanatı, festival düzenleme, kültür merkezleri ve bunlar gibi mal veya hizmet üretim ve satışını içeren işletme ve Bakanlığın yukarıda sayılan hizmet alanlarında kullanılır. ( Ek: 16/4/2003-4848/34 md.) Döner Sermaye ayrıca kültür veya turizm yatırımlarının alt yapı hizmetlerini yapmak, Bakanlığın kamu hizmetlerinde ihtiyaç duyduğu taşınmaz mal alımı ve kültür veya turizm yatırımlarına ilişkin kamulaştırma bedelleri için destek sağlamak, Bakanlığın görev alanına giren hizmetlerin yerine getirilmesi için gerektiğinde bina ve taşıt kiralaması yapmak, mal ve hizmet satın almak, her türlü baskı, dağıtım ve reklâm işleri ile afişler, turistik ve tanıtıcı yayınlar yapmak ve bunlarla ilgili tesisler kurmak, film, fotoğraf, plak ve hatıra eşyası hazırlamak, satış yerleri ve sergiler açmak, radyo ve televizyon programları, folklor gösterileri, festivaller düzenlemek ve turizm konularında yerli ve yabancı kuruluşlarla ortaklık kurmak, 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında Bakanlığın görev alanına giren atık su arıtma tesisi, katı atık bertaraf tesisi gibi altyapı tesislerini yapmak veya yaptırmak, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındaki her türlü eserin tüm mali haklarını yurt içinde ve yurt dışında satın almak, bu hakları kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşu niteliğindeki meslek örgütlerine, mahalli idarelere, Bakanlığın amaç ve görevlerini gerçekleştirmek için bedelsiz kullandırmak veya üçüncü kişilere satmak amacıyla da kullanılır. [4] [5] [6] Harcama yerleri: Madde 4 – 3 üncü maddede belirtilen iş ve hizmetlere ilişkin giderlerle, yalnız döner sermaye işlerinde çalıştırılacak personelin her türlü giderleri döner sermayeden karşılanır. (Ek: 16/4/2003-4848/35 md.; Mülga ikinci fıkra: 11/10/2011-KHK-666/ Ek Madde 10 md.) [7] (Ek: 14/7/2023-7456/5 md.) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında yer alan ve deprem, sel, heyelan, çığ, yangın ve benzeri doğal afetler sebebiyle tahrip olan taşınır veya taşınmaz kültür varlıklarının ihyası veya yeniden inşası amacıyla veya 3 üncü maddede belirtilen iş ve hizmetler ile kültür ve turizm yatırımlarıyla doğrudan bağlantılı olmak kaydıyla yatırım projeleri ve bunların zorunlu altyapı hizmetlerinin yerine getirilmesi amacıyla döner sermaye bütçesinden Kültür ve Turizm Bakanının onayıyla genel bütçeye kaynak aktarılabilir. Aktarılan bu tutarlar genel bütçeye gelir ve söz konusu tutarlar karşılığı yukarıda sayılan işlerin yapımı amacıyla Bakanlık bütçesine ödenek kaydedilir. Bu suretle ödenek kaydedilen tutarlardan yılı içinde harcanmayan kısımları ertesi yıla devretmeye Bakan yetkilidir. Kaydedilen bu ödeneklerden yatırım projeleri ile ilgili olanlar yılı yatırım programı ile ilişkilendirilir. Gelir kaynakları: [8] Madde 5 – Her türlü alt yapı katılım payları ile 3 üncü maddede belirtilen iş ve hizmetlerden elde edilecek; [9] a) Müzelerle, Devlet Tiyatroları ve Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüklerince düzenlenenler dışındaki, tiyatro, bale, opera, konser, sinema ve benzeri yerlere giriş ücreti dahil, her türlü ücretler, b) Her çeşit hizmet, mal, sanat eseri, kültür malzemesi, yayın ve benzeri satış gelirleri, c) Taşınır mallarla, Kültür Bakanlığına tahsis edilen ve döner sermaye hizmetlerinde kullanılan taşınmaz malların ve tesislerin sergi, yeme, içme, dinlenme yerleri ile salon, büfe ve otoparklarının işletme ve kira gelirleri, d) Depozito gelirleri, e) Telif hakkı gelirleri, f) (Ek:25/10/2023-7464/10 md.) Kart, belge ve plaket, kokart gelirleri ve benzeri her çeşit gelirler ile atık su arıtma tesisi, katı atık bertaraf tesisi gibi altyapı tesislerinde elde edilen her türlü ücret ve bu tesislerin işletme ve kira gelirleri ile döner sermaye faaliyetleri kapsamında Bakanlığın görev alanına giren tesislerden elde edilen ücret ve gelirler, g) (Ek: 14/7/2004-5225/14 md.) Diğer gelirler, Döner sermayenin gelirleridir. Yukarıdaki gelirlerle ilgili tarifeler, Kültür Bakanlığınca saptanır. Kuruluş: Madde 6 – Döner sermayenin bütçe, bilanço ve hesaplarını düzenleme, inceleme, döner sermaye ile ilgili bütün mali ve yönetsel işleri düzenlemek ve yönetmek üzere Kültür Bakanlığı merkez kuruluşunda ve saymanlık örgütüne sahip olmak üzere "Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü" ve ayrıca merkez ve taşra örgütünde, Kültür Bakanlığı kararı ile döner sermaye verilen her birimde "Döner Sermaye İşletmesi" kurulur. Döner sermaye işletmeleri mali ve yönetsel açıdan, döner sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğüne bağlı olarak çalışır. Sayman Maliye Bakanlığınca atanır. ( Ek: 16/4/2003-4848/36 md.) Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü kamu tüzel kişiliğini haizdir. (Ek cümle:25/10/2023-7464/11 md.) Döner Sermaye İşletmesi 2634 sayılı Kanun kapsamında Bakanlığın görev alanına giren atık su arıtma tesisi, katı atık bertaraf tesisleri işletebilir, işlettirebilir. Döner Sermaye İşletmesi ayrıca turizm eğitim merkezleri ile bunların uygulama otellerini ve diğer tesisleri işletebilir. Ayrıcalıklar: [10] Madde 7 – Kültür Bakanlığı döner sermayesi; 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu, 2490 sayılı Artırma - Eksiltme ve İhale Kanunu ile bu kanunların ek ve değişiklikleri hükümlerine bağlı değildir. (Ek fıkra:30/5/2019-7176/1 md.) Döner sermaye, 3 üncü maddede sayılan iş, hizmet ve faaliyetleri dolayısıyla kurumlar vergisinden muaftır. Bu muafiyetin, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yapılacak vergi kesintilerine şümulü yoktur. Hesap yılı ve hesapların denetimi: Madde 8 – Kültür Bakanlığı döner sermayesi hesap yılı, mali yıldır. Kültür Bakanlığı, hesap yılını izleyen 4 ay içinde döner sermaye hesaplarını, bilanço ve eklerini gelir ve gider belgeleri ile birlikte Sayıştay'a bilanço ve eklerinin onaylı birer örneğini de Maliye Bakanlığına gönderir. Çeşitli hükümler: Madde 9 – Döner sermaye ile ilgili her türlü mali ve yönetsel işlemlerin nasıl yürütüleceği Kültür ve Maliye Bakanlıklarınca birlikte düzenlenecek bir yönetmelikle saptanır. Madde 10 – Döner sermayeye ait mallar Devlet malı kapsamı içindedir. Madde 11 – 15 Temmuz 1953 tarih ve 6152 sayılı Kanunla değiştirilen, 3340 sayılı Müzelerle Örenyerlerini Ziyaret Edenlerden Alınacak Ücret Hakkındaki Kanun ile 10 Haziran 1949 tarih ve 5441 sayılı Kanunun, 14 Temmuz 1970 tarih, 1310 sayılı Kanunla eklenen Ek 1 inci maddesi ve aynı tarih 1309 sayılı Kanunun 25 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Madde 12 – Bu Kanun yayımı gününde yürürlüğe girer. Madde 13 – Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür. 2252 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN HÜKÜMLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE Değiştiren Kanunun/ KHK’nin/İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası 2252 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi 4848 3, 4, 6 29/4/2003 5225 1, 3, 4, 5 21/7/2004 KHK/666 4 31/12/2011 tarihinden geçerli olmak üzere 2/11/2011 Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı 4 10/10/2013 7176 7 12/6/2019 7201 3 24/12/2019 7417 3 5/7/2022 7456 4 15/7/2023 7464 1, 3, 5, 6 2/11/2023 [1] 14/7/2004 tarihli ve 5225 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile; 1 inci maddedeki "50 milyon " ibaresi, "üçyüz trilyon", "300 milyon" ibaresi, "yediyüz trilyon" olarak değiştirilmiştir. [2] 25/10/2023 tarihli ve 7464 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “üçyüz trilyon lira” ibaresi “bir milyar beş yüz milyon Türk lirası” şeklinde, ikinci cümlesinde yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde ve “yediyüz trilyon liraya” ibaresi “iki milyar Türk lirasına” şeklinde değiştirilmiştir. [3] 1/7/2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “işletme” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Bakanlığın yukarıda sayılan hizmet” ibaresi eklenmiş, ikinci fıkrasında yer alan “kamulaştırma bedelleri için destek sağlamak,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Bakanlığın görev alanına giren hizmetlerin yerine getirilmesi için gerektiğinde bina ve taşıt kiralaması yapmak, mal ve hizmet satın almak,” ibaresi eklenmiştir. [4] 14/7/2004 tarihli ve 5225 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile bu fıkrada yer alan "ayrıca" ibaresinden sonra gelmek üzere "kültür veya turizm yatırımlarının alt yapı hizmetlerini yapmak" ibaresi eklenmiştir. [5] 21/12/2019 tarihli ve 7201 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle, bu fıkraya “kültür veya turizm yatırımlarının alt yapı hizmetlerini yapmak,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Bakanlığın kamu hizmetlerinde ihtiyaç duyduğu taşınmaz mal alımı ve kültür veya turizm yatırımlarına ilişkin kamulaştırma bedelleri için destek sağlamak,” ibaresi eklenmiştir. [6] 25/10/2023 tarihli ve 7464 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu fıkraya “ortaklık kurmak,” ibaresinden sonra gelmek üzere “12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında Bakanlığın görev alanına giren atık su arıtma tesisi, katı atık bertaraf tesisi gibi altyapı tesislerini yapmak veya yaptırmak,” ibaresi eklenmiştir. [7] 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK ile bu fıkrada yapılan düzenleme; 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. [8] 25/10/2023 tarihli ve 7464 sayılı Kanunun 10 ncu maddesiyle bu maddeye (e) bendinden sonra gelmek üzere (f) bendi eklenmiş ve mevcut (f) bendi (g) bendi olarak teselsül ettirilmiştir. [9] 14/7/2004 tarihli ve 5225 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile bu fıkranın başına "Her türlü alt yapı katılım payları ile" ibaresi eklenmiştir. [10] Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanunun 81 inci maddesine ve 28/12/2004 tarihli ve 5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanununun 37 nci maddesine bakınız.