T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2025/1377 Karar No : 2025/2757 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı ... Başkanlığı VEKİLİ : Av.... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... marka/model aracın sadece elektrikli olması nedeniyle %10 özel tüketim …
Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2025/1377 E. , 2025/2757 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2025/1377 Karar No : 2025/2757 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı ... Başkanlığı VEKİLİ : Av.... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... marka/model aracın sadece elektrikli olması nedeniyle %10 özel tüketim vergisine tabi olduğu ileri sürülerek, %80 oranında özel tüketim vergisi hesaplanmasının hukuka aykırı olduğundan bahisle fazladan tahsil edildiği ileri sürülen özel tüketim ve katma değer vergilerinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme başvurusunun reddine dair karara karşı yapılan şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali ile fazladan tahsil edilen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin...tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında düzeltme ve şikayet yoluna başvurulabilmesi için herhangi bir kuşku ya da hukuki tartışmaya mahal vermeyecek şekilde, Kanun'da sayılan "vergi hatası"nın varlığının gerektiği, olayda ise, maddî bir hatanın değil, kanun hükümlerinin yorumlanması ve maddi olayın incelenip değerlendirilmesi sonucunda çözümlenebilecek hukukî bir uyuşmazlığın mevcut olduğunun anlaşılması karşısında, Kanun'un aradığı anlamda açık vergilendirme hatası bulunmayan uyuşmazlığın düzeltme-şikayet kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlık konusu ... marka/model aracın ruhsatında yakıt cinsinin elektrik olduğu, elektrikli motor gücü 140 kW olan aracın AT Uygunluk Belgesinde sadece elektrikli ve tek yakıtlı olduğunun belirtildiği, Ticaret Bakanlığı'nca verilen bağlayıcı tarife bilgisinde, aracın hareketi için gerekli olan tahrik gücünün sadece elektrikli motor ile sağlandığı, içten yanmalı motorun ise sadece jeneratörü tahrik etmek için kullanıldığının ifade edildiği, aracı hareket ettiren enerjinin benzinden değil benzinle üretilen elektrikten kaynaklandığı anlaşıldığından uyuşmazlık konusu aracın "sadece elektrik motorlu" araç olarak kabul edilmesi gerektiğinden açık vergilendirme hatası bulunduğu, öte yandan, 4760 sayılı Kanun'a ekli (II) sayılı listede 87.03 GTİP numaralı "Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar" için vergi oranlarının Gümrük Giriş Tarife Cetveline benzer şekilde olduğu ve üst başlıkların tek tire (-), alt başlıkların iki tire (--) ve üç tire (---) konulmak suretiyle sıralandığı, 9 kişiden az oturma yeri olan binek otomobilleri ihtiva eden (-) Diğerleri üst başlığı altında hem elektrik motoru hem de fosil yakıtlı motoru bulunan araçların "(--) Motor silindir hacmi 1600 cm³’ü geçen fakat 2000 cm³’ü geçmeyenler", "(--) Motor silindir hacmi 2000 cm³’ü geçenler" ve de "(--) Elektrik motoru da bulunan araç dışından şarj edilebilir araçlardan, ağırlıklı birleşik kilometre başına karbondioksit emisyonu 25 gramın altında, eşdeğer elektrik enerjisiyle katedilebilir menzili 70 kilometre ve üzerinde olanlar" başlıkları altında düzenlenerek ayrı vergi oranlarına tabi tutuldukları, uyuşmazlık konusu motor silindir hacmi 1600 cm³’ü geçmeyen araç ise listede yer almadığından, "-- Motor silindir hacmi 1600 cm³’ü geçen fakat 2000 cm³’ü geçmeyenler" başlığı altında elektrik motoru gücüne ve özel tüketim vergisi matrahına göre vergilendirilmesinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin iptaline, fazladan tahsil edilen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlık konusu aracın benzinli motorunun da bulunduğu, sadece elektrikli araç olarak kabulünün mümkün olmadığı, silindir hacmi esas alınarak yapılan vergilendirme işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...İN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlığın, kanun hükümlerinin yorumlanması ve maddi olayın incelenip değerlendirilmesi sonucunda çözümlenebileceğinin anlaşılması karşısında, olayda, Kanun'un aradığı anlamda açık vergilendirme hatası bulunmadığından temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünlmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Üçüncü ve Yedinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na, 3619 sayılı Kanun'la eklenen Ek 1. madde hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına tescilli ... marka/model aracın sadece elektrikli olması nedeniyle %10 özel tüketim vergisine tabi olduğu ileri sürülerek, %80 oranında özel tüketim vergisi hesaplanmasının hukuka aykırı olduğundan bahisle fazladan tahsil edildiği ileri sürülen özel tüketim ve katma değer vergilerinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme başvurusunun reddine dair karara karşı yapılan şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali ile fazladan tahsil edilen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116. maddesinde, vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlanmış; 117. maddesinde, hesap hataları; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması; 118. maddesinde de, vergilendirme hataları; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hata şeklinde sayılmış; aynı maddenin 1. fıkrasının (3) numaralı bendinde mevzuda hata, açık olarak vergi mevzuuna girmeyen veya vergiden müstesna bulunan gelir, servet, madde, kıymet, evrak ve işlemler üzerinden vergi istenmesi veya alınması olarak ifade edilmiş, 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilecekleri; 124. maddesinde vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Vergi Usul Kanunu'nun yukarıda açıklanan 122. ve 124. maddelerine göre idareden düzeltilmesi talep edilebilecek vergi hataları, kendisinden düzeltme isteminde bulunulan idari makamın veya uyuşmazlık halinde yargı yerinin, anılan Kanun'un 3. maddesinde öngörülen yorum tekniklerine başvurmadan, ilk bakışta anlayabileceği açıklıktaki vergilendirme yanlışlıklarıdır. Olayda; uyuşmazlığın çözümü, ... marka/model aracın sadece elektrikli olup olmadığının tespiti doğrultusunda 4760 sayılı Kanun'a ekli (II) sayılı liste kapsamında olup olmadığı ve listeye dahil olması durumunda hangi oranda vergilendirilmesi gerektiğinin belirlenmesini gerektirdiğinden; davada ileri sürülen hususlar, 213 sayılı Kanun'un aradığı anlamda bir vergilendirme hatası değildir. Dolayısıyla, bu iddianın, ancak, süresinde tahakkuk işlemine karşı açılan davada ileri sürülmesi ve incelenmesi mümkündür. Bu bakımdan; hukuki bir sorun teşkil eden ve yasaların yorumu sonunda çözümlenebilecek nitelikte olan uyuşmazlık hakkında, 213 sayılı Kanun'un yukarıda sözü edilen 122 ve 124. maddeleri hükümleri uygulanamayacağından, aksi yolda verilen kararda isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 18/09/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY: Temyiz başvurusu, davacı adına tescilli ... marka/model aracın sadece elektrikli olması nedeniyle %10 özel tüketim vergisine tabi olmasına karşın %80 oranında özel tüketim vergisi hesaplanmasının hukuka aykırı olduğundan hesaplandığından bahisle fazladan tahsil edildiği ileri sürülen özel tüketim ve katma değer vergilerinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme başvurusunun reddine dair karara karşı yapılan şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali ile fazladan tahsil edilen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davanın reddi yönündeki mahkeme kararını kaldırarak dava konusu işlemin iptaline dair Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istemiyle yapılmıştır. Uyuşmazlık konusu araca uygulanacak ÖTV oranının belirlenmesine ilişkin vergisel sürecin nitelendirilmesi yönünden dosyadaki belgelerin incelenmesinden; aracın hareketi için gerekli ivmelenmeyi sağlayan motorun elektrikli motor olduğu, benzinli motorun işlevinin elektrik motoru için gerekli olan elektrik enerjisini üretmek olduğu, araca ait ruhsat belgesi, Bağlayıcı Tarife Bilgisi ve AT Uygunluk Belgesi gibi belgelerde de bu durumun ortaya konulduğu, bu durumda tek yakıtlı olduğu ve yakıt türünün de elektrik olduğu anlaşılan aracın “sadece elektrik motorlu araç” olarak kabulü ile %10 oranında özel tüketim vergisi tahakkukuna gidilmesi, dolayısıyla ortada açık vergilendirme hatası bulunduğundan uyuşmazlığın düzeltme-şikayet kapsamında olduğuna hükmedilerek, esastan çözümlenmesi gerekmektedir. Esasa gelince; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Vergi Ödevi” başlıklı 73.maddesinin 3.fıkrasında; “Vergi, resim, harç ve benzeri yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.” hükmü ile kanunilik ilkesi Anayasal düzeyde düzenlenmiş, bu maddeden hareketle öğretide yerleşen “kıyas yasağı” ilkesi ile de, yasada açıkça yer almayan bir duruma ve başka bir durum için düzenlenen yasa hükmünün yorumu aşacak bir biçimde açıkça vergilendirilmeyen bir uyuşmazlığa uygulanarak bireylere idari kararlara dayanılarak vergi yükü getirecek herhangi bir durumun ortaya çıkmaması amaçlanmış, dolayısıyla kanunilik ilkesinin doğal bir sonucu olarak da hukuki güvenliğin sağlanmasına olanak sağlanmıştır. Anayasanın 73.maddesinin 3.fıkrası hükmünde yer alan kanunilik ilkesi, vergi alanında kıyas yasağı ilkesi, hukuki güvenlik ilkesi çerçevesinde; dosyanın maddi olay yönünden incelenmesinden; Özel Tüketim Vergisi Kanununun konuyla ilgili (II) sayılı listesinde; özel tüketim vergisi matrahına göre yapılan sıralamaya göre “Diğerleri” alt başlığının listede yer almayan her türde aracı kapsayacağı şeklinde bir değerlendirmeye gidilemeyeceği, ayrıca, uyuşmazlık konusu aracın hibrit olduğu yönündeki bir kabul halinde dahi, 1477-1477 cm3 motor hacmine sahip olan, bir başka anlatımla, motor silindir hacminin 1600 cm3’ü geçmediği yönünde tartışma bulunmayan aracın, hibrit araçların sınıflandırıldığı “--Motor silindir hacmi 1600 cm3’ü geçen fakat 2000 cm3’ü geçmeyenler” başlığı altında vergilendirilmesinin de kanunen mümkün olmadığı, bu durumda, verginin kanuniliği ve kıyas yasağı ilkeleri gereği, Kanun’da açıkça düzenlenmeyen söz konusu teknik özellikteki aracın %80 oranında özel tüketim vergisine tabi tutulmasında hukuka uygunluk yoktur. Açıklanan nedenlerle, temyize konu ilgili İstinaf Vergi Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum. tarife //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };