T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/6777 Karar No : 2025/10001 DAVACI : ... Terminal İşletmeleri A.Ş. VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Davacı şirket tarafından, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın 21/03/2022 tarih ve 116858 sayılı Bakanlık Olur'una istinaden, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı IX. Bölge Müdürlüğü'nün "T1 ve T2 yetki belgesi hakkında" konulu 25/03/2022 tarih ve 251477 sayılı genel yazısı ile taraf…
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/6777 E. , 2025/10001 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/6777 Karar No : 2025/10001 DAVACI : ... Terminal İşletmeleri A.Ş. VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Davacı şirket tarafından, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın 21/03/2022 tarih ve 116858 sayılı Bakanlık Olur'una istinaden, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı IX. Bölge Müdürlüğü'nün "T1 ve T2 yetki belgesi hakkında" konulu 25/03/2022 tarih ve 251477 sayılı genel yazısı ile taraflarına tebliğ edilen ve uygulanacağı belirtilen (b), (c) ve (d) bentlerindeki düzenlemelerin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Davacı şirketin dört (4) il otogarı olmak üzere altı (6) otogarda karayolu ile yolcu taşımacılığı terminal işletmeciliğinde faaliyet gösterdiği, 5393 sayılı Belediye Kanunun ‘’Belediyelerin Yetkileri ve İmtiyazları’’ başlıklı 15/1-(j) maddesinde yer alan ‘’Toptancı ve perakendeci halleri, otobüs terminali, fuar alanı, mezbaha ilgili mevzuata göre yat limanı ve iskele kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek veya bu yerlerin gerçek ve tüzel kişilerce açılmasına izin vermek’’ hükmü uyarınca tüm faaliyetlerini ruhsatı bir şekilde sürdürmekte olduğunu, dava konusu Ulaştırma Ve Altyapı Bakanlığı IX.Bölge Müdürlüğünün 25/03/2022 tarih ve 251477 sayılı ve ‘’ T1 ve T2 yetki belgesi hakkında’’ konulu tebliğin (b), (c) ve (d) bentleri içeriğinde bildirilen fiş ve benzeri tahsil belgelerine otobüs plakasının yazılması hususunun öncelikle mevcut teknolojik altyapılarının ve makine demirbaşlarının yetersiz olması anılan cihaz ve teknolojilerin satın alınması gerektiği, dava konusu genel yazının öncelikle 10 gün içerisinde uyulmasının imkansız olduğu, ayrıca Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliklerinde bu yönde hiçbir emir veya talimat bulunmadığı gibi terminal işletmecileri için aranan asgari şartlar arasında da böyle bir teknoloji öngörülmediği, belirlenen düzenlemelere uyulmaması halinde de uyarma idari yaptırımı ile maruz kalınacağı, ayrıca 31/12/2021 tarih ve 31706 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Karayolu Yolcu Taşımacılığında Kullanılan Terminallere İlişkin Tavan Ücret Tarifeleri Hakkında Tebliğin iptali istemiyle Danıştay’da dava açıldığı, sayılan tüm bu sebeplerle dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ve iptaline karar verilmesi gerektiği iddia edilmiştir. DAVALININ SAVUNMASI :08/01/2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 6. maddesinin 14. fıkrasında ‘’ T türü yetki belgesinin Terminal işletmeciliği yapacak gerçek veya tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarına verileceğinin düzenlendiği, faaliyet şekline göre T1 Yetki Belgesi: Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde yolcu terminali işletmeciliği yapacaklara, T2 Yetki Belgesinin ise Büyükşehir Belediyesi sınırları dışında kalan yerleşim birimlerinde yolcu terminali işletmeciliği yapacaklara verileceğinin düzenlendiği, Bakanlığa intikal eden çok sayıdaki müracaatta yolcu terminal işletmeciliği alanında faaliyet gösteren firmalarca fahiş ücret uygulamalarına gidildiği, Bakanlıkça söz konusu fahiş uygulamaların önlenmesi maksadıyla Tavan Ücret Tarifesi Hakkında Tebliğin düzenlendiği, bununla birlikte Bakanlığa intikal eden bir çok müracaatta adlarına T1 ve T2 yetki belgesi düzenlenen firmaların bu belirtilen Tebliğ hükümlerine aykırı hareket ederek yolcu taşımacılığı faaliyeti gösteren firmalardan farklı isimler altında hukuka aykırı bir şekilde ücret tahsilatlarının yapıldığının belirtildiği, bu şikayetlerin giderilmesi ve taşımaların ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında gerçekleştirilmesi amacıyla 21/3/2022 tarih ve 116858 sayılı Bakanlık Makam Oluru ile T1 ve T2 yetki belgesi sahiplerinin uymakla yükümlü olacağı hususların düzenlendiği, dava konusu işlemin bu çerçevede tesis edildiği, Bakanlığın IX. Bölge Müdürlüğüne bağlı il ve ilçelerde onlarca terminal işletmesi bulunduğu, ancak hem Çarşamba İlçesinde hem de Samsun ilinde davacı firma tarafından işletilen terminallerle alakalı gerek Bölge Müdürlüğüne gerekse de CİMER üzerinden çok sayıda şikayet dilekçesinin gelmekte olduğunu, dava konusu düzenlemenin iptal edilmesi halinde terminali kullanan taşıtlara Bakanlığın belirlediği tavan ücretin üzerinde fahiş ücret uygulamasının önünü açacağı, ayrıca KTY 40. maddesinin 32. alt bendinde; ‘’Yetki belgesi sahipleri faaliyetleriyle ilgili olarak Bakanlıkça yayımlanan düzenleyici işlemlere uymakla yükümlüdürler. Bu fıkraya uymayan yetki belgesi sahiplerine 10 uyarma verilir.’’ Düzenlemesi ile aynı Yönetmeliğin ‘’Terminal işletmecilerinin yükümlülükleri başlıklı 44’üncü maddesinin 5’inci alt bendinde; ‘’ T1 ve T2 yetki belgesi sahipleri, terminale giren veya terminalden çıkan taşıtlara ilişkin, taşıt plakaları ile giriş/çıkış saatlerini tam ve doğru olarak kaydetmekle yükümlüdürler. Bu fıkraya uymayan yetki belgesi sahiplerine 5 uyarma cezası verilir.’’ hükümlerinin düzenlendiği, davacı firmaya düzenlenen idari yaptırımların iddia edildiği gibi sadece fişlerde plaka bilgisi olmaması sebebiyle değil, düzenlenen idari yaptırımlarında aslında davacı firmanın terminali kullanan taşıt sahiplerine uyguladığı belirlenen ücret tarifesinin üzerindeki fahiş fiyatı önleyebilmek için uygulandığı, öte yandan davacı firma aynı taşıt için çift fiş kesmek suretiyle terminali kullanan taşıtlara fahiş ücret uygulayarak Bakanlıkça yayınlanan tavan ücret tarifesini işlevsiz kıldığı, son olarak davacı firmanın yapmış olduğu tüm usulsüz işlemlerle ilgili olarak İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişi görevlendirmiş olup, incelemeyi yapan müfettiş tarafından Bölge Müdürlüklerinden konu ile ilgili olarak bilgi ve belge istendiği, netice olarak sayılan tüm sebeplerden dolayı tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu bu nedenle davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava; Davacı şirket tarafından, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın 21.03.2022 tarih ve 116858 sayılı Bakanlık Olur'una istinaden, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı IX. Bölge Müdürlüğü'nün "T1 ve T2 yetki belgesi hakkında" konulu 25/03/2022 tarih ve 251477 sayılı genel yazısı ile taraflarına tebliğ edilen ve uygulanacağı belirtilen (b), (c) ve (d) bentlerindeki idari işlemlerin iptali istemiyle açılmıştır. 4925 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, bu Kanunun amacının ; karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamak olduğu belirtilmiş, 4. maddesinde ''Taşımalar; ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında gerçekleştirilir. '' hükmüne yer verilmiş, 34/a maddesinde ise bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde; taşımacılık faaliyeti yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri, mesleki yeterlilik belgeleri ve taşıt kartları ile diğer belge ve hizmetlerin ücret, süre, kapsam, tür ve şekilleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde öngörülecek hususları, zaman ve fiyat tarifelerinin düzenlenmesi, yolcu bileti ve taşıma senedinin şekil ve muhtevasını, düzenleyen yönetmeliklerin Bakanlıkça hazırlanarak, Resmî Gazetede yayımlanacağı düzenlenmiştir. 08/01/2018 tarih ve 30295 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 8. maddesinde; "Taşımacılık faaliyetleri; ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en aza indirilecek, fert, toplum ve çevre sağlığı ile bunların güvenliğini olumsuz yönde etkilemeyecek ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında gerçekleştirilir.'' hükmüne, "Sınırlamalar, kısıtlamalar ve geçici düzenlemeler'' başlıklı 11. maddesinin 2. fıkrasında ''... Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerle ilgili piyasadaki ücretlerin; ülke ekonomisi ve/veya kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve/veya aşırı ücret uygulanması ve/veya rekabet ortamının bozulması hallerinde ve gerektiğinde söz konusu faaliyetler için belirli bir süreyle sınırlı taban ve/veya tavan ücret tarifesi uygulaması getirebilir.'' hükmüne yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin 4 il otogarı olmak üzere 6 otogarda karayolu ile yolcu taşımacılığı terminal işletmeciliğinde faaliyet gösterdiği ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın 21.03.2022 tarih ve 116858 sayılı Bakan Olur'una istinaden taraflarına tebliğ edilen IX. Bölge Müdürlüğünün 25/03/2022 tarih ve 251477 sayılı genel yazısı ile uygulanacağı belirtilen (b), (c) ve (d) bentlerindeki idari işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde, ücret tarifelerinin, ülke ekonomisi ve kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve aşırı ücret uygulanması veya rekabet ortamının bozulması halinde taban ve tavan ücretlerinin Bakanlıkça belirlenebileceği, bu hususun kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu düzenleme altına alınmıştır. Olayda, davalı idareye, davacı şirket tarafından işletilmekte olan terminallerle ilgili birçok şikayetin geldiği, idarece çıkarılan tebliğe aykırı olarak ücret alındığı iddialarının olduğu, bu hususların da delilleriyle idareye gönderildiği, idarece de bu kapsamda bazı tedbirlerin alındığı, tedbir alma noktasında da yetkisinin açıkça kanun ve yönetmelikte düzenlendiği, bu kapsamda belirli bir süre için tavan ücret tarifesi belirlemesine gidildiği, davacı şirkete ait terminallerde de tavan ücretin belirlendiği, Bölge müdürlüğüne sunulduğu ve onaylandığı, ancak davacı şirkete ait terminallerde farklı isimler adı altında ücret tarifesini aşacak şekilde ücret alınmaya devam edildiğinin tespit edilmesi üzerine, dava konusu işlemin tesis edildiğinin anlaşıldığı, davacı şirketin iptalini istediği dava konusu işlemin (b) bendine bakıldığında, terminallerce alınacak ücretlerde plaka belirtilmesinin istenildiği, bu bendin uygulanması sebebiyle tavan ücret tarifesi dışında ücret alınmasının önüne geçilmek istenildiği ve kamu yararı ile de bağdaştığı, (c) bendinde de (a) ve (b) bentlerine uyulmaması halinde Bakanlıkça çıkarılan düzenleyici işlemlere uyulmaması durumunda yaptırım öngörüldüğünün hatırlatıldığı ve bu hususun da hukuka ve kamu yararına engel bir durumunun bulunmadığı, (d) bendinin ise yürürlüğe ilişkin olduğu, her ne kadar davacı şirket tarafından 04.04.2022 tarihine kadar bu sistemin kurulamayacağı iddia edilmiş ise de; bu işle iştigal eden bir şirket için fişlere plaka eklenmesi hususunun anılan sürede yapılmasına engel bulunmadığı, ayrıca terminal işletmecilerinin zaten mevzuat gereği giriş çıkış yapan taşıtların plakalarını kaydetmek zorunda oldukları anlaşıldığından bu iddiasına itibar edilmemiştir. Bu durumda, dava dosyasındaki bilgi ve belgelerle yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte incelendiğinde; davalı idarece mevzuatın verdiği yetkiye dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemin ilgili bentlerinin hukuka uygun olduğu kuşkusuzdur. Açıklanan nedenlerle, davanın reddinin gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 17/12/2025 tarihinde, davacı vekili yetki belgesi sunan Av. ... ve davalı idare vekili Av. ...'nun geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY : Davacı şirketin 4 il otogarı olmak üzere 6 otogarda karayolu ile yolcu taşımacılığı terminal işletmeciliğinde faaliyet gösterdiği, dava konusu Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın 21/03/2022 tarih ve 116858 sayılı Bakanlık Olur'una istinaden, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı IX. Bölge Müdürlüğü'nün "T1 ve T2 yetki belgesi hakkında" konulu 25/03/2022 tarih ve 251477sayılı genel yazısı ile taraflarına tebliğ edilen ve uygulanacağı belirtilen (b), (c) ve (d) bentleri içeriğinde bildirilen fiş ve benzeri tahsil belgelerine otobüs plakasının yazılması hususunun öncelikle mevcut teknolojik altyapılarının ve makine demirbaşlarının yetersiz olması anılan cihaz ve teknolojilerin satın alınması gerektiği, dava konusu genel yazının öncelikle 10 gün içerisinde uyulmasının imkansız olduğu, ayrıca Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliklerinde bu yönde hiçbir emir veya talimat bulunmadığı gibi terminal işletmecileri için aranan asgari şartlar arasında da böyle bir teknoloji öngörülmediği, belirlenen düzenlemelere uyulmaması halinde de uyarma idari yaptırımı ile maruz kalınacağından hukuka aykırı olduğu iddia edilerek iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır. İptali istenilen Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın 21/03/2022 tarih ve 116858 sayılı Bakanlık Olur'una istinaden, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı IX. Bölge Müdürlüğü'nün "T1 ve T2 yetki belgesi hakkında" konulu 25/03/2022 tarih ve 251477 sayılı Tebliğde;‘’….Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilen COVİD-19 salgını nedeniyle uygulanan tedbirler sonucunda karayoluyla yolcu taşımacılığı yapan firmaların üstlenmek zorunda kaldıkları ilave maliyetler dikkate alınarak, karayolu taşımacılığı alanında terminal işletmeciliği yapmaya yetkili olan T1 ve T2 yetki belgesi sahibi işletmecilerin, terminalden çıkış yapan taşıtlar ile terminal alanı içerisinde bulunan otoparkları kullanan taşıtlardan alabilecekleri tavan ücretleri 6 ay süreyle belirlemek amacıyla 31/12/2021 tarihli ve 31706 sayılı Resmi Gazetede ‘’ Karayolu Yolcu Taşımacılığında Kullanılan Terminallere İlişkin Tavan Ücret Tarifeleri Hakkında Tebliğ’’ yayınlanmıştır. Bakanlığımıza intikal eden bir kısım müracaatlarda; T1 ve T2 yetki belgesi sahiplerinin, terminalleri kullanan ve yetki belgesinde kayıtlı taşıtlar için belirlenen tavan ücretleri uygulamamak amacıyla, KTY’de ve yukarıda belirtilen Tebliğ’de öngörülen ücretler haricinde farklı adlar altında (peron kullanım ücreti vb.) ücret tahsil ettikleri, bunun neticesinde de Bakanlığımızca belirlenen tavan ücret tarifesinin uygulanamaz hale geldiği ve yetki belgesi sahiplerinin mağdur olduğu iletilmiştir. Söz konusu mağduriyetlerin önüne geçilmesi, uygulamada yeknesaklığın sağlanması ve T1 veya T2 yetki belgesi sahiplerinin Bakanlığımızca belirlenen tavan ücret tarifesini doğru bir şekilde uygulamalarını teminen; a)KTY çerçevesinde yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunmak üzere adlarına yetki belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel kişilerin yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı taşıtlarının, terminallere girişinden sonra terminaller tarafından taşıta, taşıtta görevli personele veya yolculara, terminal kullanım (taşıtın terminale girişi / çıkışı, perona gidiş / dönüş güzergahının kullanımı, peron kullanımı vb.) haricinde özel bir hizmet (taşıt yıkama, taşıt dezenfeksiyonu, taşıt bakım ve onarımı, şoför veya yolcular için yemek hizmeti) verilmemesi halinde ‘’ Görülmüştür’’ şerhi verilen ücret tariflerinde belirlenmiş ücretler haricinde herhangi bir ücretin alınmaması, b)Terminaller tarafından alınacak ücretlere ilişkin düzenlenen makbuzlarda / fişlerde plaka bilgisinin belirtilmesi, c) (a) ve (b) bendlerine aykırı olarak ücret alınması halinde KTY’nin 40’ıncı maddesinin 32’inci fıkrasına göre işlem tesis edileceği, d) (b) bendinin 4/4/2022 tarihinde yürürlüğe gireceği bildirilmiştir….’’ şeklindedir. İNCELEME VE GEREKÇE : İLGİLİ MEVZUAT: Anayasa'nın 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmüne yer verilmiştir 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanunun amacının ; karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamak olduğu belirtilmiş, 4. maddesinde ''Taşımalar; ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında gerçekleştirilir. '' hükmüne yer verilmiş, 11. maddenin 3. fıkrasında, yolcu ve eşya taşıma yükleme boşaltma depolama ve aktarma hizmetleri de dahil olmak üzere ücret tarifelerinin ülke ekonomisi ve kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve aşırı ücret uygulanması veya rekabet ortamının bozulması halinde ve gerektiğinde taban ve tavan ücretleri Bakanlıkça tespit edilebilir." kuralına, 34/a maddesinde ise bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde; taşımacılık faaliyeti yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri, mesleki yeterlilik belgeleri ve taşıt kartları ile diğer belge ve hizmetlerin ücret, süre, kapsam, tür ve şekilleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde öngörülecek hususları, d) Zaman ve fiyat tarifelerinin düzenlenmesi, yolcu bileti ve taşıma senedinin şekil ve muhtevasını, düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmî Gazetede yayımlanacağı düzenlenmiştir. 08/01/2018 tarih ve 30295 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 8. maddesinde; "Taşımacılık faaliyetleri; ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en aza indirilecek, fert, toplum ve çevre sağlığı ile bunların güvenliğini olumsuz yönde etkilemeyecek ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında gerçekleştirilir.'' hükmüne, "Sınırlamalar, kısıtlamalar ve geçici düzenlemeler'' başlıklı 11. maddesinin 2. fıkrasında ''... Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerle ilgili piyasadaki ücretlerin; ülke ekonomisi ve/veya kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve/veya aşırı ücret uygulanması ve/veya rekabet ortamının bozulması hallerinde ve gerektiğinde söz konusu faaliyetler için belirli bir süreyle sınırlı taban ve/veya tavan ücret tarifesi uygulaması getirebilir.'' hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Anayasa'nın 124. maddesinde "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler. Hangi yönetmeliklerin Resmi Gazete'de yayımlanacağı kanunda belirtilir." hükmü, idarenin düzenleme yetkisinin Anayasal dayanağını oluşturmaktadır. İdarenin yönetmelik, tebliğ vb. düzenleyici işlem tesis etme yetkisinin aslında ikincil nitelikte olduğu hususunda bir duraksama bulunmamaktadır. Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir. Kanun koyucu tarafından idareye tanınan düzenleme yetkisinin başta kamu yararı olmak üzere hizmet gereklerine, hukuk devleti, hukuk güvenliği ve kazanılmış haklara riayet ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir. Kamu yararı kavramı, tüm devlet organlarının işlem ve eylemlerinin genel nitelikteki amacını ve aynı zamanda nedenini oluşturmakta, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşımakta olup, bu kavram genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir. Normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır. Başka bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir. Yukarıda yer alan 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanun'un 1. maddesinde kanunun amacının karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamak olduğunun belirtildiği, aynı Kanunun 11. maddesinin 3. fıkrasında, yolcu ve eşya taşıma yükleme boşaltma depolama ve aktarma hizmetleri de dahil olmak üzere ücret tarifelerinin ülke ekonomisi ve kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve aşırı ücret uygulanması veya rekabet ortamının bozulması halinde ve gerektiğinde taban ve tavan ücretlerinin Bakanlıkça tespit edilebilmesine cevaz verildiği ve belirlenen bu ücretlere ilişkin kıstaslara uyulmasının sağlanması yönünde tedbirler alınabileceği açık olup bu doğrultuda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 31/12/2021 tarih ve 31706 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan '' Karayolu Yolcu Taşımacılığında Kullanılan Terminallere İlişkin Tavan Ücret Tarifeleri Hakkında'' Tebliğ yayınlandığı görülmektedir. Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından işletilmekte olan terminallerle ilgili olarak davalı idareye birçok şikayetin geldiği, idarece çıkarılan Karayolu Yolcu Taşımacılığında Kullanılan Terminallere İlişkin Tavan Ücret Tarifeleri Hakkında Tebliğe aykırı olarak ücret alındığı iddialarının olduğu, bu hususların da delilleriyle idareye gönderilmesi neticesinde kanun ve yönetmelikte düzenlenen yetkiye istinaden davalı idare tarafından anılan hususlar ile ilgili bir takım tedbirlerin alındığı, bu kapsamda davacı şirketin işletmekte olduğu terminallerinde içerisinde bulunduğu terminaller ile ilgili olarak belirli bir süre için tavan ücreti uygulamasına gidildiği ve tavan ücretin belirlendiği, ancak davacı şirkete ait terminallerde farklı isimler adı altında ücret tarifesini aşacak şekilde ücret alınmaya devam edildiğinin tespit edilmesi üzerine, bu durumun önlenmesi maksadıyla dava konusu işlemin tesis edildiğinin anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı şirketin iptalini istediği dava konusu işlemin (b) bendine bakıldığında, terminallerce alınacak ücretlerde plaka belirtilmesinin istenildiği, bu bendin uygulanması sebebiyle tavan ücret tarifesi dışında ücret alınmasının önüne geçilmek istenildiği ve bu durumun Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerle ilgili piyasadaki ücretlerin, ülke ekonomisi ve/veya kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve/veya aşırı ücret uygulanması ve/veya rekabet ortamının bozulmasını engelleyecek ve denetlenmesine hizmet edecek olması nedeniyle kamu yararı ile bağdaştığı, (c) bendinde de (a) ve (b) bentlerine ve Bakanlıkça çıkarılan düzenleyici işlemlere uyulmaması durumunda yaptırım öngörüldüğünün hatırlatıldığı ve bu hususun da getirilen düzenlemelere uyulması noktasında denetim mekanizması öngörmesi nedeniyle hukuka ve kamu yararına engel bir durumunun bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dava konusu düzenlemenin (d) bendinin ise anılan düzenlemelerin yürürlüğe gireceği tarihe ilişkin olduğu, her ne kadar davacı şirket tarafından 04/04/2022 tarihine kadar bu sistemin kurulamayacağı iddia edilmiş ise de; bu işle iştigal eden bir şirket için fişlere plaka eklenmesi hususunun anılan sürede yapılmasına engel bulunmadığı, ayrıca terminal işletmecilerinin zaten mevzuat gereği giriş çıkış yapan taşıtların plakalarını kaydetmek zorunda oldukları bu sebeple de yürürlük tarihi açısından bir mağduriyet teşkil etmeyeceği de anlaşıldığından bu iddiasına itibar edilmemiştir. Bu durumda dayanak Kanun maddesinin ve Yönetmeliğin ilgili hükümlerinin vermiş olduğu yetkiye dayanılarak tesis edildiği görülen, vatandaşların fahiş ücret uygulamaları nedeniyle mağduriyet yaşamalarının önüne geçmek amacıyla düzenlenen Karayolu Yolcu Taşımacılığında Kullanılan Terminallere İlişkin Tavan Ücret Tarifeleri Hakkında Tebliğ'de öngörülen ücretler haricinde farklı adlar altında ücret tahsil edilmesinin engellenmesi, T1 ve T2 yetki belgesi sahiplerinin belirlenen tavan ücret tarifesini doğru bir şekilde uygulamalarını teminen tesis edilen kamu yararı için yapılan üst hukuk normuna uygun olan dava konusu düzenlemenin incelenen kısımlarında hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 17/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. ruhsat //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };