T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1084 Karar No : 2025/10046 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: l- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ... ll- (DAVALILAR) 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu ist…
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/1084 E. , 2025/10046 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1084 Karar No : 2025/10046 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: l- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ... ll- (DAVALILAR) 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Buca Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının, İmar ve Şehircilik Müdürlüğü 2020 Mali Yılı Ücret Tarifesine ilişkin kısmının dava dilekçesinde belirtilen ''konut proje tetkik ücreti, asansör avam proje tetkik ücreti, hidrofor projesi tetkik ücreti, zemin etüdü rapor inceleme ücreti, yerinde tetkik ücreti, yapı metraj ücreti, numarataj krokileri tasdik ücreti ve yıkım izin ücret tarifeleri'' yönünden iptali ile davacı tarafından İzmir ili, Buca ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde yapılan yapı için ödenen 5.565,00-TL konut proje tetkik ücreti, 95,00 TL asansör avam proje tetkik ücreti, 155,00-TL hidrofor projesi tetkik ücreti, 240,00-TL zemin etüdü rapor inceleme ücreti, 150,00-TL yerinde tetkik ücreti, 1.113,00-TL yapı metraj ücreti, 1.020,00-TL numarataj krokileri tasdik ücreti ve 982,00-TL yıkım izin ücreti olmak üzere toplam 9.320,00 TL bedelin iadesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; Buca Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile belirlenen Buca Belediyesi 2020 Mali Yılı Ücret Tarifesinin İmar ve Şehircilik Müdürlüğüne ilişkin kısmında yer alan ve yapı ruhsat ücretleri başlıklı bölümde bulunan Proje Tetkik Ücretleri (Konut ve İşyeri) ve numarataj ücretleri başlıklı bölümde bulunan Numarataj Belge ve Krokisi Sureti ücretine yönelik kısımları yönünden karar verilmesine yer olmadığına, yapı ruhsat ücretleri başlıklı bölümde bulunan Asansör Avan Proje Tetkik Ücreti, Hidrofor Projesi Tetkik Ücreti, Zemin Etüdü Raporu İnceleme ve Tetkik Ücreti, Yerinde Tetkik Ücreti, Yapı Metraj Ücretine yönelik kısmı ile diğer ücretler başlıklı bölümde bulunan yıkım izin ücretine yönelik kısmı yönünden ise davanın reddine; işlem nedeni ile davacı tarafından ödenen 5.565,00 TL konut proje tetkik ücreti (Konut ve İşyeri açısından) ve 1.020,00 TL numarataj krokileri tasdik ücreti olmak üzere toplam 6.585,00 TL'nin dava tarihi olan 29/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, geriye kalan 95,00 TL asansör avam proje tetkik ücreti, 155,00 TL hidrofor projesi tetkik ücreti, 240,00 TL zemin etüdü rapor inceleme ücreti, 150,00 TL yerinde tetkik ücreti, 1.113,00 TL yapı metraj ücreti ve 982,00 TL yıkım izin ücreti toplamı olan 2.735,00 TL bedelin iadesine yönelik talebin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından; söz konusu ücretlerin yapı ruhsatına ait proje ve raporlara ilişkin olduğu, bu işlemlerde davalılardan herhangi bir isteklerinin söz konusu olmadığı, dolayısıyla herhangi bir hizmetlerinin de bulunmadığı, itiraza konu ücretlerin gelir elde edebilmek amacıyla keyfi olarak tahsis edildiği, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idareler tarafından; İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, imar mevzuatı kapsamında yürütülen iş ve işlemlerde 2464 Belediye Gelirleri Kanunu'nda tariflenenlerden aynı Kanun'un 97. maddesi doğrultusunda ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edilen her türlü hizmet için söz konusu Kanun ile Bakanlar Kurulu Kararında belirlenen oran ve miktarlara uygun olarak belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre harç ve ücret alınmasının mümkün olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. Buca Belediye Başkanlığı tarafından, dava konusu ücretlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, meclis kararıyla ücret belirlenen işlemlerin belediye bünyesinde görevli personel tarafından zaman, emek ve mesai harcanarak hazırlandığı, bu işlemler için kamusal ihtiyaçlara kullanılmak üzere harç ve ücret belirlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı Buca Belediye Başkanlığı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacı ve diğer davalı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince,Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava, Buca Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının, İmar ve Şehircilik Müdürlüğü 2020 Mali Yılı Ücret Tarifesine ilişkin kısmının dava dilekçesinde belirtilen konut proje tetkik ücreti, asansör avam proje tetkik ücreti, hidrofor projesi tetkik ücreti, zemin etüdü rapor inceleme ücreti, yerinde tetkik ücreti, yapı metraj ücreti, numarataj krokileri tasdik ücreti ve yıkım izin ücret tarifeleri yönünden iptali ile davacı tarafından İzmir ili Buca ilçesi ... Mahallesi ... ada, ... parselde davacı tarafından yapılan yapı için ödenen 5.565,00 TL konut proje tetkik ücreti, 95,00 TL asansör avam proje tetkik ücreti, 155,00 TL hidrofor projesi tetkik ücreti, 240,00 TL zemin etüdü rapor inceleme ücreti, 150,00 TL yerinde tetkik ücreti, 1.113,00 TL yapı metraj ücreti, 1.020,00 TL numarataj krokileri tasdik ücreti ve 982,00 TL yıkım izin ücreti için ödenen toplam 9.320,00TL bedelin işleyecek olan yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu Buca Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının, İmar ve Şehircilik Müdürlüğü 2020 Mali Yılı Ücret Tarifesine ilişkin kısmının dava dilekçesinde belirtilen ücret tarifeleri yönünden: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın düzenleyici işleme ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Dava konusu davacı tarafından İzmir ili, Buca ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde yapılan yapı için ödenen bedelin iadesi yönünden: Dava dosyasının incelenmesinden; Buca Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının, İmar ve Şehircilik Müdürlüğü 2020 Mali Yılı Ücret Tarifesine ilişkin kısmının dava dilekçesinde belirtilen konut proje tetkik ücreti, asansör avam proje tetkik ücreti, hidrofor projesi tetkik ücreti, zemin etüdü rapor inceleme ücreti, yerinde tetkik ücreti, yapı metraj ücreti, numarataj krokileri tasdik ücreti ve yıkım izin ücret tarifeleri yönünden iptali ile davacı tarafından İzmir ili Buca ilçesi ... Mahallesi ... ada, ... parselde davacı tarafından yapılan yapı için ödenen 5.565,00 TL konut proje tetkik ücreti, 95,00 TL asansör avam proje tetkik ücreti, 155,00 TL hidrofor projesi tetkik ücreti, 240,00 TL zemin etüdü rapor inceleme ücreti, 150,00 TL yerinde tetkik ücreti, 1.113,00 TL yapı metraj ücreti, 1.020,00 TL numarataj krokileri tasdik ücreti ve 982,00 TL yıkım izin ücreti için ödenen toplam 9.320,00TL bedelin işleyecek olan yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafından İzmir ili, Buca ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde yapılan yapı için ödenen 5.565,00-TL konut proje tetkik ücreti, 95,00 TL asansör avam proje tetkik ücreti, 155,00-TL hidrofor projesi tetkik ücreti, 240,00-TL zemin etüdü rapor inceleme ücreti, 150,00-TL yerinde tetkik ücreti, 1.113,00-TL yapı metraj ücreti, 1.020,00-TL numarataj krokileri tasdik ücreti ve 982,00-TL yıkım izin ücreti olmak üzere toplam 9.320,00 TL bedelin iadesi, dava konusu Buca Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının, İmar ve Şehircilik Müdürlüğü 2020 Mali Yılı Ücret Tarifesine göre istenilmiş ise de davalı Buca Belediyesi Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün mahkemenin 09/12/2021 tarihli ara kararına cevaben verilen ... tarih ve ... sayılı yazısında "Tapunun ... ada ... parsele ait, ... tarih ... sayılı makbuz ile 982 TL'lik yıkım izni ücreti, konut proje tetkik ücreti, asansör avan proje tetkik ücreti, hidrofor projesi tetkik ücreti, zemin etüdü rapor inceleme ücreti, yerinde tetkik ücreti, yapı metraj ücreti ise 6306 sayılı kanun kapsamında yıkılan binanın m2'si kadarına muafiyet uygulanarak, .. tarih ... sayılı makbuz ile 8600 TL olarak tahsil edilmiştir. Numarataj krokileri tasdik ücreti ... tarih ... sayılı makbuz ile 1020 tl olarak tahsil edilmiştir. Yukarıda hesaplanan ücretler Buca Belediye meclisinin ... tarih ... sayılı kararına istinaden tahsil edilmiştir." şeklinde belirtilmiştir. Bu durumda iadesi istenen dava konusu ücretlerin dayanağının dava konusu edilen Buca Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 2020 Mali Yılı Ücret Tarifesi olmadığı, söz konusu ücretlerin dayanağının ... tarih ve ... sayılı Buca Belediyesi meclis kararı ile kabul edilen 2019 Mali Yılı Ücret Tarifesi olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle dava konusu 2020 Mali Yılı Ücret Tarifesine dayalı olarak yapılan değerlendirmeye istinaden karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır. Öte yandan, dava konusu ücretlerin iadesine ilişkin işlem yönünden Mahkemece yapılacak olan değerlendirmede yeniden bir karar verileceği açıktır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz istemlerinin kısmen reddine, kısmen kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, a) Dava konusu Buca Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının, İmar ve Şehircilik Müdürlüğü 2020 Mali Yılı Ücret Tarifesine ilişkin kısmının dava dilekçesinde belirtilen ücret tarifeleri yönünden ONANMASINA, b) Dava konusu davacı tarafından İzmir ili, Buca ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde yapılan yapı için ödenen bedelin iadesi yönünden BOZULMASINA, 3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 17/12/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- Bölge İdare mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan nedenlerin bulunmasına bağlıdır. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Dairesince verilen kararın davacı tarafından İzmir ili, Buca ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde yapılan yapı için ödenen toplam ... TL bedelin iadesine ilişkin kısmının dayandığı gerekçenin usul ve kanuna uygun olduğu, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığı, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ilgili kısmının da onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz. imar //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };