T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2025/3012 Karar No : 2025/3048 TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... 2- ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 25/06/2025 tarih ve E:2025/2305, K:2025/3263 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ağız ve diş sağlığı hizmeti sunu…
DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2025/3012 E. , 2025/3048 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2025/3012 Karar No : 2025/3048 TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... 2- ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 25/06/2025 tarih ve E:2025/2305, K:2025/3263 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ağız ve diş sağlığı hizmeti sunulan muayenehanede geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulama ünitesi açılmasına izin verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı yazısının, 27/10/2014 tarih ve 29158 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 2. fıkrasının iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 25/06/2025 tarih ve E:2025/2305, K:2025/3263 sayılı kararıyla; Maddi olay ve hukuki süreç ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendine, 14. maddesinin 3. fıkrasına, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi ile 5. fıkrasına yer verildikten sonra, Dava dosyasının ve dava dilekçesinin incelenmesinden; gerek ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında gerekse Danıştay Onuncu Dairesinin 19/12/2024 tarih ve E:2024/5390, K:2024/6682 sayılı kararında, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin dayanağı düzenleyici işlem açısından içeriği belirli, açık ve anlaşılabilir bir iptal isteminin mevcut olmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddine karar verildiği, Danıştay Onuncu Dairesince verilen karar üzerine yenilenen dilekçede ise, yine bir önceki dava dilekçesinde olduğu gibi "Konu" kısmında, "davacının başvurusunun Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ...tarih ve... sayılı yazı kapsamında kabul edilmemesine dair idari işlemlerin ... iptali"; "Talep" kısmında ise, "Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve... sayılı yazısına konu idari işlemlerin ve dayanaklarının iptali" şeklinde içeriği net olarak anlaşılmayan bir talebe yer verildiği, sonuç olarak yenilenen dilekçede de aynı yanlışlıkların yapıldığının anlaşıldığı, Danıştay Onuncu Dairesinin 19/12/2024 tarih ve E:2024/5390, K:2024/6682 sayılı dilekçe ret kararı üzerine, davacı tarafından yenilenen dava dilekçesinde aynı yanlışlıklar yapıldığından, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, idareye yaptığı başvurunun reddine dair İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünün 21/12/2023 tarihli işleminin, bu ret işleminde atıf yapılan Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün... tarih ve ...sayılı yazısının, bu yazının dayanaklarının ve 27/10/2014 tarih ve 29158 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği'nin 9/2. maddesinin iptalinin istenildiği; başvurunun reddine dair işlemde belirtilen Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 10/07/2023 tarihli yazısının daha önceki tarihli olup dayanaklarının kendilerince bilinmediği, dava dilekçelerinin usule uygun olarak düzenlenmiş olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Özel ağız ve diş sağlığı muayenehanesi bulunan davacının, muayenehanesi bünyesinde geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulama ünitesi (hipnoz, ozon, mezoterapi) açma izni verilmesine yönelik 07/12/2023 tarihli başvurusu, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, anılan konuda Sağlık Bakanlığına görüş sorulduğu ve Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından verilen ... tarih ve ... sayılı görüşte, geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarının yapılabileceği sağlık kuruluşları arasında ağız ve diş sağlığı hizmeti sunulan muayenehanelerin yer almadığı hususunun belirtildiği ifade edilerek, reddedilmiştir. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükümleri yer almıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde dava dilekçelerinde davanın konu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği kuralına, "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, "Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: ... g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, Yönlerinden sırasıyla incelenir." düzenlemesine, "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinde, "1. Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin; ... d) 3/g bendinde yazılı halde otuzgün içinde 3 ve 5 inci maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak yahut (c) bendinde yazılı hallerde, ehliyetli olan şahsın avukat olmayan vekili tarafından dava açılmış ise otuzgün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla dava açılmak üzere dilekçelerin reddine, ... Karar verilir. ..." hükümlerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru usulü kapsamında vermiş olduğu kararlarda, mahkemeye erişim hakkının bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmek anlamına geldiği ifade edilmiştir. Mahkemelerin usul kurallarını uygularken yargılamanın hakkaniyetine zarar getirecek ölçüde katı şekilcilikten kaçınmaları gerektiği gibi kanunla öngörülmüş usul şartlarının ortadan kalkmasına neden olacak ölçüde aşırı esneklikten de kaçınmaları gerektiği vurgulanmıştır. (Özkan Şen Başvurusu, B.No:2012/791; Kamil Koç Başvurusu, B.No:2012/660) Dosya kapsamı bütün olarak incelendiğinde; davacının bakılan iptal davasını açma amacının özel ağız ve diş sağlığı muayenehanesi bünyesinde geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulama ünitesi (hipnoz, ozon, mezoterapi) açma izni verilmesini sağlamak olduğu açık olup, izin başvurusunun reddine dair 21/12/2023 tarihli İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünün işleminin, bu işlemde atıf yapılarak redde dayanak gösterilen Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 10/07/2023 tarihli işleminin ve Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemiyle dava açtığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, dava dilekçesinin "Talep" kısmında, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı yazısının "dayanaklarının iptali" istemine de yer verilmiş ise de, söz konusu yazı incelendiğinde dayanağının Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 2. fıkrası olduğu ve davacı tarafından bu fıkranın da iptalinin istenildiği görüldüğünden, dilekçede yer alan "dayanaklarının iptali" ifadesinin sehven yazıldığı ve bir belirsizlik oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Bu duruma göre, mahkemeye erişim hakkına ilişkin yargısal içtihatlar ve idari yargıda egemen olan resen araştırma ilkesi göz önünde bulundurulduğunda, davacının dilekçesinde 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine aykırılık bulunmamaktadır. Bu itibarla, işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken dava dilekçesinde aynı yanlışlıklar yapıldığı gerekçesiyle verilen davanın reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca reddine ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 25/06/2025 tarih ve E:2025/2305, K:2025/3263 sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 08/12/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY X- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari dava türleri arasında sayılmış; 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin ve davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği; 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönünden inceleneceği; 15. maddesinde ise, anılan maddelere uygun olmayan dilekçelerin otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddedileceği, dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği kurala bağlanmıştır. 2577 sayılı Kanun'un sistematiğinin pek çok kuralın uygulanması bakımından davanın konusunu temel aldığı (idari dava türleri, görev ve yetki kuralları, dava açma sürelerine ilişkin kurallar gibi) dikkate alındığında, davanın konusunun tam olarak belirlenmesi, uyuşmazlığın çözümü için yapılması gereken ilk tespittir. Uyuşmazlık konusu olayda, davacı tarafından sunulan dava dilekçelerinin, dilekçede "dayanaklarının iptali" şeklinde belirsiz bir talebe yer verildiği, iptali istenilen dayanak işlem/işlemlerin hangi işlemler olduğunun açıkça belirtilmediği gerekçesiyle iki defa 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığından reddine karar verilmesine ve aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddedileceğinin ihtarına rağmen vekille temsil edilen davacının üçüncü defa yenilenen dava dilekçesinde de "Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı yazısına konu idari işlemlerin ve (kendilerince bilinmeyen) dayanaklarının iptali" şeklinde içeriği net olarak anlaşılmayan bir talebe yer verildiği görülmektedir. Bu duruma göre, temyize konu Danıştay Onuncu Dairesince verilen 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davanın reddi yolundaki kararın adil yargılanma hakkını ihlal edecek şekilde katı bir şekilcilikle verilen bir karar olarak kabul edilemeyeceği açık olup, temyize konu kararın bu gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz. vergi //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };