TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MAHALLi iDARELER DERNEGi VE DiGERLERi BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2016/15411) Karar Tarihi: 15/11/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/15411 : 15/11/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular iKiNCi BOLUM KARAR : Engin YILDIRIM : Muarnmer TOP AL M. ErninKUZ R1dvan GULE ; RecaiAKYEL : Heysem KOCA ;iNAR : Mahalli idareler Demegi ve digerleri (bkz. ekli tab lo] I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vurular, yarg1larnanm rnakul surede tarnarnlanrnarna
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MAHALLi iDARELER DERNEGi VE DiGERLERi BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2016/15411) Karar Tarihi: 15/11/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/15411 : 15/11/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular iKiNCi BOLUM KARAR : Engin YILDIRIM : Muarnmer TOP AL M. ErninKUZ R1dvan GULE ; RecaiAKYEL : Heysem KOCA ;iNAR : Mahalli idareler Demegi ve digerleri (bkz. ekli tab lo] I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vurular, yarg1larnanm rnakul surede tarnarnlanrnarnas1 nedeniyle adil yarg1lanrna hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ekli tabloda sualanan ba vurulara ait ba vuru forrnu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra ba vurular Komisyonlara sunulmu tur. 3. Komisyonlarca makul surede yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine yonelik ba vurulann kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 4. Ba vuruculann bir kisrn1, bireysel ba vuru harv ve rnasraflanm kar ilarna irnkanlannm bulunrnad1gm1 belirterek adli yard1rn talebinde bulunrnu tur. 5. Konulannm aym olrnas1 nedeniyle ekli tabloda nurnaralan belirtilen ba vuru dosyalannm, 2016/15411 nurnarah bireysel ba vuru dosyas1 ile birle tirilrnesine ve incelemenin bu dosya uzerinden yap1lmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba vuru forrnlan ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ilgili olaylar ozetle oyledir: 7. Ba vurucular, haklanndaki yarg1lamalann uzun surrnesi nedeniyle makul surede yarg1lanrna haklannm ihlal edildigi iddias1yla ve itli tarihlerde Anayasa Mahkernesine bireysel ba vuruda bulunrnu lardu . 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/15411 : 15/11/2018 8. Bireysel ba vurular sonrasmda 31/7/2018 tarihli ve 30495 say1h Resmi Gazete'de yay1mlanarak yurlirltige giren 25/7/2018 tarihli ve 7145 say1h Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 say1h Avrupa insan Haklan Mahkemesine Yap1lm1 Baz1 Ba vurulann Tazminat Odenmek Suretiyle ;::oztimtine Dair Kanun'a ge9ici madde eklenmi tir. 9. 6384 say1h Kanun'a eklenen ge9ici maddeye gore yarg1lamalann uzun stirmesi, yarg1 kararlannm ge9 veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi ikayetiyle Anayasa Mahkemesine yap1lan ve bu maddenin yurlirltige girdigi tarih itibanyla Anayasa Mahkemesi ontinde derdest olan bireysel ba vurulann ba vuru yollannm ttiketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karannm tebliginden itibaren ti9 ay i9inde yap1lacak mtiracaat tizerine Adalet Bakanhg1 insan Haklan Tazminat Komisyonu Ba kanhg1 (Tazminat Komisyonu) tarafmdan incelenmesi ongorlilmti ttir. IV. iNCELEME VE GEREK(:E 10. Mahkemenin 15/11/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi dti tintildti: V. DEGERLENDiRME A. Adli Yard1m Talepleri Yoniinden 11. Adli yard1m talebinde bulunan ba vuruculann, ba vuru giderlerini kar 1layabilecek ol9tide mal varhklannm bulunmad1g1 ve taleplerinin dayanaktan yoksun olmad1g1 anla 1lm1 olup 12/1/2011 tarihli ve 6100 say1h Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesinin (1) numarah fikras1 uyannca adli yard1m taleplerinin kabulti ile yargilama giderlerini odemekten ge9ici olarak muaf tutulmalanna karar verilmesi gerekir. B. Makul Siirede Yargilanma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucularm iddialan 12. Ba vurucular, bireysel ba vuru konusu yargilamalann uzun stirmesi nedeniyle makul stirede yarg1lanma haklannm ihlal edildigini ileri stirmti ler; ihlalin ortadan kaldmlmas1 ve tazminat taleplerinde bulunmu lardu. 2. Degerlendirme 13. Ferat Yuksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) karannda Anayasa Mahkemesi yarg1lamalann makul stirede sonu9landmlmad1g1 ya da yarg1 kararlannm ge9 veya eksik icra edildigi ya da hi9 icra edilmedigi iddias1yla 31/7/2018 tarihinden once ger9ekle tirilen bireysel ba vurulara ili kin olarak Tazminat Komisyonuna ba vuru imkanmm getirilmesine ili kin yolu ula 1labilir olma, ba an ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesinin bulunup bulunmad1g1 yonlerinden inceleyerek bu yolun etkililigini tart1 m1 tir. 14. Ferat Yuksel karannda ozetle amlan ba vuru yolunun ki ileri mali ktilfet altma sokmamas1 ve ba vuruda kolayhk saglamas1 nedenleriyle ula 1labilir oldugu, dtizenleni ekli itibanyla ihlal iddialanna makul bir ba an ans1 sunma kapasitesinden mahrum olmad1g1 ve tazminat odenmesine imkan tammas1 ve/veya bu mtimktin olmad1gmda ba ka ttirlti telafi 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/15411 : 15/11/2018 olanaklan sunmas1 nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim saglama imkanma sahip oldugu hususunda degerlendirmelerde bulunulmu tur (Ferat Yuksel, 27-34). Bu gerek9eler dogrultusunda Anayasa Mahkemesi , ilk bak1 ta ula 1labilir olan ve ihlal iddialanyla ilgili ba an ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesi oldugu gorillen Tazminat Komisyonuna ba vuru yolu tiiketilmeden yap1lan ba vurunun incelenmesinin bireysel ba vurunun ikincil niteligi ile bagda mayacag1 sonucuna vararak ba vuru yollannm tiiketilmemi olmas1 nedeniyle kabul edilemezlik karan vermi tir (Ferat Yuksel, 35-36). 15. Mevcut ba vurularda soz konusu karardan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 16. A91klanan gerek9elerle ba vurulann diger kabul edilebilirlik ko ullan yonlinden incelenmeksizin ba vuru yollannzn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. A ag1da numaralan belirtilen ba vurulann ba vuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA , B. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say1h Kanun'un 339. maddesinin (2) numarah fikras1 uyannca adli yard1m talebi kabul edilen ba vuruculann yargilama giderlerini odemekten TAMAMEN MUAF TUTULMALARINA, C. Diger ba vurucular tarafmdan yapilan yarg1lama giderlerinin ba vurucular uzerinde BIRAKILMASINA, D. Ba vuruculann ilgili idari veya yarg1sal mercilere ba vuru yapmalan hususunda MUHTARiYETLERiNE 15/11/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Muammer TOP AL Dye R1dvan GULE ; Dye M.EminKUZ Dye RecaiAKYEL 4