TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR AYDIN B İLİR BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/41736) Karar Tarihi: 29/6/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/41736 Karar Tarihi : 29/6/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Habip OĞUZ Başvurucu : Ayd ın BİLİR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına i
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR AYDIN B İLİR BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/41736) Karar Tarihi: 29/6/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/41736 Karar Tarihi : 29/6/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Habip OĞUZ Başvurucu : Ayd ın BİLİR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 16/12/2019 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyon, adli yard ım talebinin kabulüne ve makul sürede yarg ılanma hakk ı dışındaki şikâyetlerin kabul edilemez oldu ğuna, anılan hakka ili şkin şikâyetin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar vermi ştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 5. Başvurucu, hakk ında başlatılan bir soru şturma kapsam ında 11/5/2013 tarihinde tutuklanm ıştır. 6. Başvurucunun da aralar ında bulundu ğu bir k ısım şüpheli hakk ında, Uşak Cumhuriyet Ba şsavc ılığının 3/7/2013 tarihli iddianamesi ile U şak 2. A ğır Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) nitelikli kasten öldürme suçundan kamu davas ı aç ılm ıştır. 7. Mahkeme 28/5/2014 tarihli karar ı ile başvurucuyu kasten öldürme suçundan 17 yıl hapis cezas ına mahkûm etmi ş, temyiz üzerine verilen karar Yarg ıtay 1. Ceza Dairesini n 30/11/2016 tarihli karar ıyla bozulmu ştur. 8. Bozma üzerine Mahkemece 14/11/2017 tarihli kararla ba şvurucunun kasten öldürme suçundan müebbet hapis cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar verilmi ş ve verilen kara r Yarg ıtay 1. Ceza Dairesinin 1/10/2019 tarihli onama karar ıyla kesinle şmiştir. Başvuru Numaras ı: 2019/41736 Karar Tarihi : 29/6/2022 29. Başvurucu 16/12/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 10. Anayasa Mahkemesinin 29/6/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 11. Başvurucu, bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 12. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden 13. Ceza yarg ılamas ının süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddias ının yetkili makamlar taraf ından bildirildi ği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözalt ı gibi birtak ım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak ise suç isnad ına ilişkin nihai karar ın verildiği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas al ınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34). 14. Ceza yarg ılamas ının süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (B.E., 29). 15. Bu şekilde an ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında somut olayda ba şvurucunun yakaland ığı 11/5/2013 tarihi ile hakk ında verilen mahkûmiyet karar ının kesinleştiği 1/10/2019 tarihi aras ında geçen 6 y ıl 4 ay 21 günlük sürenin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Başvuru Numaras ı: 2019/41736 Karar Tarihi : 29/6/2022 3Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 17. Başvurucu, ihlalin tespiti ile maddi ve manevi tazminat ödenmesine kara r verilmesi talebinde bulunmu ştur. 18. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 19.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zarar ı karşılığında başvurucuya net 22.500 TL manevi tazminat ın ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvurucuya net 22.500 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, D. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba ş vurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemelerde gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, E. Karar ın bir örne ğinin bilgi için U şak 2. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2017/184, K.2017/237) GÖNDER İLMESİNE, F. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 29/6/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.