Rekreasyon Alanları Katılım Bedellerinin belirlenmesine ilişkin Başkanlık yazısı oylanarak oybirliğiyle kabul edildi.
T.C ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar No:687 13.07.2020 K A R A R Rekreasyon Alanları Katılım Bedellerinin belirlenmesine ilişkin İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığının 02.07.2020 tarihli ve E.11188 sayılı yazısı Büyükşehir Belediye Meclisinin 13.07.2020 tarihli toplantısında okundu. Konunun Komisyona gönderilmeden görüşülüp karara bağlanmasını isteyen Meclis 1.Başkan Vekili Fatih ÜNAL’ın şifahi önerisinin kabulü ile konu üzerinde yapılan görüşmelerden sonra; 5393 sayılı Belediye Kanununun 73. maddesindeki "Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yapılacak alt yapı ve rekreasyon harcamaları, proje ortak gideri sayılır. Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderleri belediyeler tarafından karşılanır. Kendilerine ayrı ada veya parsel tahsis edilen gayrimenkul sahipleri ile kamulaştırma dışı kalan gayrimenkul sahipleri, sahip oldukları inşaatın toplam metrekaresi oranında proje ortak giderlerine katılmak zorundadır. Proje ortak gideri ödenmeden inşaat ruhsatı, yapılan binalara yapı kullanma izni verilemez; su, doğalgaz ve elektrik bağlanamaz." hükmüne istinaden. Belediyemiz yetki ve sorumluluğunda bulunan kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındaki park ve rekreasyon alanlarına ait proje ortak giderinin hesaplanması ve gidere katılacak gayrimenkul sahiplerinin hissesine düşen katılım oranının belirlenmesi esnasında, Belediyemiz birimlerince yapılacak iş ve işlemlere yönelik olarak Belediyemiz Meclisinin 10.08.2016 tarih 1532 sayılı, 08.02.2017 tarih 183 sayılı ve 17.03.2017 tarih 548 sayılı kararları ile "KDGPA sınırlarında kalan imar planlanırdaki "şekli kullanımı" ve yüzölçümü ne olursa olsun tüm yeşil alanların (rekreasyon, kültür park, bölge parkı, oyun alanı, park, çocuk bahçesi, ağaçlandırılacak alan, meydan, tampon yeşil alan vb.) 5393/73 sayılı yasa hükmündeki rekreasyon katılım bedellerine tabi kullanım alanları olarak kabulü;" ve "ÇKDB tarafından her KDGPA park ve rekreasyon alanları için ayrı ayrı avan peyzaj projeleri hazırlanıp/hazırlatılması, 16.İdare Mahkemesinin 16.12.2016/E.818 sayılı yürütmeyi durdurma kararı da dikkate alınarak rekreasyon katılım bedellerinin bu projeye göre belirlenmesi," hükümlerinin de yer aldığı bir takım usul ve esaslar tayin edilmiş ve uygulamalar bu doğrultuda yürütülmekte iken, 10.08.2016 tarih 1532 sayılı Meclis Kararının, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 19.09.2017 tarih E:2016/5109 K:2017/2293 sayılı kararıyla iptaline, 08.02.2017 tarih 183 sayılı Meclis Kararının ise Ankara 16.İdare Mahkemesinin 22.09.2017 tarih E:2017/1864 sayılı kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği. Söz konusu mahkeme kararlarındaki; iptal ve yürütme durdurma gerekçelerinin; "İmar Kanunu ile Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin yukarıda içeriğine yer verilen düzenlemeleri, park ve rekreasyon alanlarının hukuken elde ediliş biçimleri, hukuki dayanakları ile kullanım amaçları yönünden önemli farklılıkları içerdiği, kentin sosyal ve kültürel altyapı alanları üst kavramı içerisinde genel ifade olan yeşil alanlar ifadesine ya da bu ifade içerisinde yer alan çocuk bahçesi, parklar gibi toplumun yararlanmasına sunulacak alanların savımı yoluna gidilmediğinden, rekreasyon kavramı ve harcamaları kavramı içerisinde yer almayan bütün yeşil alanların rekreasyon harcamalarına dahil edilmesinde hukuken olanak bulunmadığından, aksine değerlendirmeye dayalı olarak tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık görülmemiştir. " T.C ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar No:687 13.07.2020 -2- "Kentsel dönüşüm ve gelişim alanlarında proje ortak gideri olarak değerlendirilen altyapı ve rekreasyon harcamalarının içeriğinin, ne tür altyapı ve rekreasyon çalışmalarını kapsadığı saptanmalıdır. Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 5. Maddesinde tanımlanan sosyal ve teknik altyapı tanımları ve rekreasyon kavramı göz önünde bulundurulduğunda, şartnamede belirtilen alt yapı ve rekreasyon harcamalarının ne tür çalışma, imalat, proje, tesis ve yapıları ifade ettiğinin, niteliklerinin, kapsamlarının, boyut ve ölçülerinin ortaya konulması zorunludur. Davacı şirkete ait taşınmazın da içinde yer aldığı bölgede yapılaşmaya yönelik inşaat ve mimari proje geliştirilmeden, yapılaşma sonucu bölgede yaşayacak nüfusun sosyal, teknik alt yapı ve rekreasyonel gereksinimleri imar mevzuatında öngörülen asgari standartlar ve ölçüler doğrultusunda belirlenerek, netle sürümeden çevre düzenlemesi ve rekreasyon projesine ilişkin proje ortak giderinin net ve somut bir biçimde belirlenmesinin olanaklı olmadığı görülmektedir." Şeklinde belirtildiği tespit edilmiş olup bu doğrultuda; Belediye Meclisinin 12.01.2018 tarih, 122 sayılı kararıyla uygulama esaslarına son şeklinin verildiği; ancak 122 sayılı Meclis Kararına açılan davalar neticesinde; Ankara 15. İdare Mahkemesinin E:2019/558, K:2019/1497 sayılı kararında; "Söz konusu mahkeme kararlarının gerekçeleri doğrultusunda dava konusu 12.01.2018 tarih ve 122sayılı Meclis Kararı incelendiğinde; Rekreasyon katılım bedelinin hesabına, yalnızca KDGPA sınırları dahilindeki rekreasyon kararı bulunan alanların katılması, 5393 sayılı Kanunun 73.Maddesinin 9.Fıkrasının yürürlüğe girdiği 13.06.2010 tarihöncesi yapımı tamamlanmış olan rekreasyon alanlarının, söz konusu katılım bedeli hesabına dahil edilmemesi, Yapımı tamamlanan rekreasyon alanlarında, ortaya çıkan yapım bedeli üzerinden yeniden değerleme oranlarına göre güncelleme yapılarak rekreasyon katılım bedelinin hesap edilmesi, Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı (ÇKKDB) tarafından, KDGPA'ları içerisinde yer alan henüz yapılmamış rekreasyon alanlarının, KDGPA özelinde ayrı ayrı olarak; ne tür çalışma, imalat, proje, tesis ve yapıları ifade ettiğinin, niteliklerinin, kapsamlarının, boyut ve ölçülerinin ortaya konularak projelendirilmesinin ve bu çerçevede maliyetlerinin hesaplanarak, rekreasyon katılım bedeline esas teşkil etmek üzere İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığına gönderilmesi, Rekreasyon katılım bedelinin; ÇKKDB tarafından belirlenen rekreasyon maliyetlerinin KDGPA dahilindeki bütün parsellerin emsale esas toplam inşaat alanlarına oranı üzerinden İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığınca hesaplanarak Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığınca tahsili, şeklinde uygulama esaslarının belirlendiği görülmektedir. T.C ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar No:687 13.07.2020 -3- Buna göre. rekreasyon katılım bedelinin hesabına, yalnızca KDGPA sınırları dahilindeki rekreasyon kararı bulunan alanların katılması yönündeki düzenleme ile rekreasyon kavramı ve harcamaları kavramı içerisinde yer almayan yeşil alanların rekreasyon harcamalarına dahil edilmediği görüldüğünden, yine rekreasyon alanların KDGPA özelinde ayrı ayrı projelendirilmesi ve bu çerçevede maliyetin hesaplanmasına yönelik yapılan düzenlemenin ise varsayıma dayalı olarak birim maliyet belirlenmesi yönündeki düzenlemeyi ortadan kaldırdığı, rekreasyon alanların nitelik, kapsam ve boyutları ortaya konularak proje bazında bulunacak birim maliyetin varsayıma dayalı olduğundan söz edilemeyeceği anlaşıldığından uygulama esaslarında yapılan yeni düzenlemeleri anılan mahkeme kararlarının gerekçelerine uygun olarak yapıldığı ve bu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dava konusu Meclis Kararının "bilahare emsal artışından kaynaklanan proje- ruhsat tadilatları halinde artış miktarı kadar fark alınması, azalmalara yönelik tadilatlar için ise herhangi bir bedel iadesi yapılmaması" şeklindeki uygulama esasına yönelik düzenleme yönünden değerlendirilmesine gelince, 5393 sayılı Yasanın 73. Maddesinin 1. Fıkrasında yer alan "Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yapılacak altyapı ve rekreasyon harcamaları, proje ortak gideri sayılır. Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderleri belediyeler tarafından karşılanır. Kendilerine ayrı ada veya parsel tahsis edilen gayrimenkul sahipleri ile kamulaştırma dışı kalan gayrimenkul sahipleri, sahip oldukları inşaatın toplam metrekaresi oranında proje ortak giderlerine katılmak zorundadır. "Hükmü uyarınca gayrimenkul sahiplerinin sahip oldukları inşaatın toplam metrekaresi oranında proje ortak giderlerine katılmak zorunda oldukları, buna göre emsal artışından kaynaklanan metrekare artışı nedeniyle artış miktarı kadar proje ortak giderinin ödenmesi gerektiği konusunda şüphe bulunmamakla birlikte, tadilat projesi sonucunda inşaatın toplam metrekaresi azalan gayrimenkul sahiplerinin de azalan metrekare oranında daha az proje ortak gideri ile karşı karşıya bırakılması gerekirken " azalmalara yönelik tadilatlar için herhangi bir bedel iadesi yapılmaması" şeklindeki düzenlemenin sahip olunan inşaatın toplam metrekaresi oranı üzerinde proje ortak giderine katılınmasına sebebiyet verebileceğinden Karnına aykırı olduğu sonucuna varılarak dava konusu meclis kararında bu yönüyle hukuka uyarlık görülmemiştir. " ifadelerine yer verilerek dava konusu meclis kararının iptaline karar verildiği, Ankara 18. İdare Mahkemesi'nin E:2018/1944, K:2019/1831 sayılı kararında ise; " ...bölgede yapılaşmaya yönelik inşaat ve mimari proje geliştirilmeden, yapılaşma sonucu bölgede yaşayacak nüfusun sosyal, teknik alt yapı ve rekreasyonel gereksinimleri imar mevzuatında öngörülen asgari standartlar ve ölçüleri doğrultusunda belirlenerek netleştirilmeden çevre düzenlemesi ve rekreasyon projesine ilişkin proje ortak giderinin net ve somut bir biçimde belirlenmesinin olanaklı olmadığı, kanunda öngörülmeyen şekilde, planlanmayan ve/veya kentsel dönüşüm projesine konu edilmeyen rekreasyon alanları ile toplam inşaat alanı için belirlenen bedele, davacının kendi inşaatı oranında katılmasına ilişkin eş zamanlı oluşmayan, oluşması belirsizlik taşıyan rekreasyona ait yapılacak harcamalar için istenilmesi kanuni dayanaktan yoksun olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde ve dayanağı meclis kararında hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmamaktadır. " denilerek, yine söz konusu meclis kararının iptaline hükmedildiği, T.C ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar No:687 13.07.2020 -4- Uygulama esaslarını tayin eden meclis kararlarının mahkeme kararıyla iptal edildiğinden dolayı, kanun gereği tahsil edilmesi gereken katılım bedelleri tahsil edilemediği, ruhsal, iskan vb. uygulamaların yapılamadığı, bu durumun da vatandaşların mağduriyetine sebebiyet vermesi nedeniyle, İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı 'nın 09.12.2019 tarih, 103209 sayılı yazısıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığından, kanun metnindeki belirsizlikleri gidermek adına uygulamalara dönük usul ve esas tayini için başkaca bir meclis kararı alınmasını gerektirmeyecek şekilde, söz konusu kanunun uygulamasına esas Bakanlık görüşünün istenildiği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 18.03.2020 tarih, 71947 sayılı cevabi ilgi yazısıyla; Yönetmeliklerin düzenleyici idari işlem mahiyetinde olduğu, yönetmelik çıkarma yetkisinin münhasıran belediye meclisine verildiği, Kanunda belirlenen hususların ne şekilde uygulanacağını gösteren, uygulandığında muhatabının hukuki statüsünde değişiklik yaratan ve belediyenin iç işleyişine yönelik olmayan kurallar setinin (yönetmelik, usul esaslar vb.) ancak belediye meclisi kararı ile yürürlüğe konabileceği bu kapsamda bu alana ilişkin Belediye Başkanlığınızca kural konulması isteniyorsa Büyükşehir Belediye Meclisinden usulüne uygun olarak karar alınması gerektiği, Öte yandan söz konusu proje ortak giderlerinin ikincil bir düzenleme yapılmaksızın Kanundaki hükümler çerçevesinde her bir ilgiliden borç ve alacak hukuku kapsamında tahsil edilebileceği, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine göre yeşil alanlar toplumun yararlanması için ayrılan oyun bahçesi, çocuk bahçesi, dinlenme, gezinti, piknik, eğlence, rekreasyon ve rekreaktif alanları toplamını ifade ettiğinden yeşil alanları tümü için yapılan harcamanın proje ortak gideri olarak kabul edilemeyeceği sadece rekreasyon alanları ve altyapı için yapılan harcamaların bu kapsamda değerlendirilebileceği, bu harcamaların ne şekilde hesaplanacağının Mahkeme Kararlarına aykırı olmayacak şekilde Belediyenizce kararlaştırılmasının daha uygun olacağı, Kanunun yayım tarihinden (17/6/2010) önce yapılan altyapı ve rekreasyon alanlarından söz konusu bedelin alınamayacağı ancak bu tarihten sonra yapımı tamamlanmış ya da devam eden alanlarda proje ortak giderinin ilgilisinden alınması gerektiği, Kanunda proje ortak giderinin taksitle alınmasına yönelik açık bir düzenleme bulunmadığı, mütalaa edilmektedir denildiği, Hususları tespit edilmiş olup, bu doğrultuda, her ne kadar başkaca bir meclis kararı alınmasına gerek olmaksızın uygulamaya esas Bakanlık görüşü istenilmiş olsa da, Bakanlığın cevabi yazısıyla, uygulama esaslarının ancak Belediye Meclisince alınacak kararla belirlenebileceği belirtildiğinden, yeni bir meclis kararı alınma gerekliliği hasıl olmuştur. T.C ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar No:687 13.07.2020 -5- Yukarıdaki mahkeme kararları ve görüş yazısı çerçevesinde; Rekreasyon katılım bedeli hesabına, yalnızca KDGPA sınırları dahilindeki imar planında rekreasyon olarak ayrılan alanların katılması, 5393 sayılı Kanunun 73. maddesinin 9. fıkrasının yürürlüğe girdiği 13.06.2010 tarih öncesi yapımı tamamlanmış olan rekreasyon alanlarının, söz konusu katılım bedeli hesabına dahil edilmemesi, İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığınca; öncelikli olarak KDGPA'na ilişkin parselasyon planının ve tapu tescil işlemlerinin tamamlanmasının ardından KDGPA dahilindeki bütün parsellerin emsale esas toplam inşaat alanlarının Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesi, Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından, KDGPA'ları içerisinde yer alan henüz yapılmamış rekreasyon alanlarının, KDGPA özelinde ayrı ayrı olarak; ne tür çalışma, imalat, proje, tesis ve yapıları ifade ettiğinin, niteliklerinin, kapsamlarının, boyut ve ölçülerinin ortaya konularak uygulama projelerinin hazırlanması ve bu çerçevede maliyetlerinin hesaplanarak, KDGPA dahilindeki bütün parsellerin emsale esas toplam inşaat alanlarına oranı üzerinden rekreasyon katılım bedellerinin belirlenmesi ve tahsilini müteakip ilgilisine verilmek üzere "Rekreasyon İlişiksizlik Yazısı" düzenlenmesi, Toplam rekreasyon katılım payı ödemesinin %50'si tamamlanan KDGPA'larına ilişkin rekreasyon projelerinin yatırım programına alınarak en geç 2 yıl içerisinde başlanılması ve 5 yıl içinde tamamlanması, Rekreasyon alanının yapımı Büyükşehir Belediyesince gerçekleştirilen/ gerçekleştirilecek kentsel dönüşüm alanlarının, proje onayı, ruhsat, iskan vb. uygulamalarının bilahare ilçe belediyelerine devri halinde, Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenecek ilişiksizlik yazısı ibraz edilmeden, ilçe belediyelerince ruhsat ve iskan işlemlerinin yürütülmemesi, Bilahare emsal artışından kaynaklanan proje-ruhsat tadilatları halinde artış miktarı kadar fark alınması, azalması halinde ise fazladan alınan tutarın iade edilmesi, Kamu tarafından yapılacak/yaptırılacak sosyal donatı (hastane, okul, dini tesis, sosyal kültürel tesis vb.) yapılarının rekreasyon katılım bedelinden muaf tutulması, Ödemelerde kolaylık sağlanması amacıyla, taksitlendirme talebi halinde, belirlenen miktarın dörtte birinin (1/4) ruhsat aşamasında alınması ve iskan aşamasında, o tarihteki güncel bedel üzerinden tekrar hesap yapılarak ödenen tutarın mahsup edilmesi, T.C ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BELEDİYE MECLİSİ Karar No:687 13.07.2020 -6- 5393 sayılı Kanunun 73. maddesinin 9. fıkrasının 13.06.2010 tarih, 27610 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği tarihinden sonra, kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındaki yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi (iskan) işlemleri esnasında, rekreasyon harcamalarının henüz yapılmamış olması, bedelinin ve uygulamada tereddütleri gidermeye yönelik esasların herhangi bir yönetmelik veya belediye meclis kararıyla belirlenmemiş olması sebebiyle alınamayan rekreasyon katılım bedellerine ilişkin, iskan belgesi düzenlenmiş olan (muafiyete tabi olanlar hariç) parsellerde, belirlenen katılım bedellerinin, hisseleri oranında yapı sahiplerinden alınması, ödenmeyenler için Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığınca tapuya şerh koydurulması, Rekreasyon katılım bedelleriyle ilgili hesaplamalarda (tamamlanan ve tamamlanmayan) yıllık üretici fiyat endeksi oranında güncelleme yapılmasına ilişkin teklif oylanarak oybirliği ile kabul edildi. Fatih ÜNAL Meclis 1.Başkan V. Harun ÖZTÜRK Y.Divan Kâtibi Aydoğan CAN Y.Divan Kâtibi