TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR A.A. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2021/7023) Karar Tarihi: 6/10/2021 Başvuru Numaras ı : 2021/7023 Karar Tarihi : 6/10/2021 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : A.A. Vekili : Av. Enes KAFADAR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, s ınır d ışı etme karar ı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasa ğının ihlal
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR A.A. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2021/7023) Karar Tarihi: 6/10/2021 Başvuru Numaras ı : 2021/7023 Karar Tarihi : 6/10/2021 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : A.A. Vekili : Av. Enes KAFADAR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, s ınır d ışı etme karar ı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasa ğının ihlal edildiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 17/2/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün (İçtüzük) 73. maddesi uyar ınca sınır d ışı işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmas ına karar verilmesini talep etmi ştir. 4. Komisyonca tedbir talebinin ve ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesini n Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm taraf ından 22/2/2017 tarihinde ba şvurucunun ülkesine s ınır d ışı edilmesine ili şkin işlemin geçici olarak (tedbiren) durdurulmas ına karar verilmi ştir. 6. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 7. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı : 2021/7023 Karar Tarihi : 6/10/2021 28. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. 9. Aralar ında konu bak ımından irtibat bulunan 2017/6021 No.lu eldeki bireysel başvuru dosyas ı, 2016/22584 No.lu bireysel ba şvuru dosyas ıyla birleştirilmiş ancak daha sonra tefrik edilerek yukar ıdaki esasa kayd ı yap ılm ıştır. III. OLAY VE OLGULAR10. Başvuru formu ve ekleri, ilgili kurumlardan ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi nden (UYAP) elde edilen bilgi ve belgelere göre olaylar özetle şöyledir: 11. Başvurucu, 1992 do ğumlu olup K ırgızistan vatanda şıdır. 12. Başvurucu ülkesinde Özbekler ve K ırgızlar aras ındaki etnik çat ışmalardan ve çetelerin sald ırısına maruz kald ığından ötürü 2014 y ılında geldi ği Türkiye de ikamet izni alarak yaş amaya ba şlad ığını ifade etmektedir. 13. 31/1/2017 tarihinde terör örgütleriyle ili şkisi olduğu değerlendirilerek hakk ında işlem yap ılm ıştır. 14. 4/4/2013 tarihli ve 6458 say ılı Yabanc ılar ve Uluslararas ı Koruma Kanunu nun 54. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (b) ve (d) bentleri uyar ınca terör ö ğütleriyle ilgisinden ötürü kamu güvenli ği aç ısından tehdit olu şturduğu gerekçesiyle İstanbul Valili ği İl Göç İdaresi Müdürlü ğünün 13/2/2017 tarihli karar ı ile başvurucunun s ınır d ışı edilmesine karar verilmiştir. 15.İstanbul 1. İdare Mahkemesine açt ığı iptal davas ı 28/11/2017 tarihli ve E.2017/24, K.2017/1883 say ılı karar ıyla kabul edilerek s ınır d ışı etme işleminin iptaline kesin olarak karar vermi ştir. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 16. Anayasa Mahkemesinin 6/10/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 17. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Kötü Muamele Yasa ğının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 18. Başvurucu; ülkesine geri gönderildi ği takdirde hayat ının tehlike alt ında olacağını, kötü muamele görme riskiyle kar şı karşıya kalaca ğını belirterek ya şam hakk ı, kötü muamele yasa ğı ve etkili ba şvuru hakk ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. Başvurucu, isminin kamuya aç ık belgelerde gizlenmesi talebinde bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı : 2021/7023 Karar Tarihi : 6/10/2021 319. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurunun tüm iddialar ı kötü muamele yasa ğı kapsam ında değerlendirilmi ştir. 20.İçtüzük ün 80. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (ç) bendi şöyledir: (1) Bölümler ya da Komisyonlarca yarg ılaman ın her aşamas ında aşağıdaki hâllerd e düşme karar ı verilebilir: c) İhlalin ve sonuçlar ının ortadan kalkm ış olmas ı. 21. Başvuru konusu olayda s ınır d ışı işleminin gerçekle ştirilmesi hâlinde ba şvurucu yaşam ı ile maddi ve manevi bütünlü ğünün tehlikeye dü şeceğini ileri sürmü ş, Anayasa Mahkemesi ba şvurunun de ğerlendirme sürecinde s ınır d ışı işleminin gerçekle ştirilmesi telafisi imkâns ız sonuçlara neden olabilece ğinden ba şvurunun esas ı hakk ında bir karar verilene kadar s ınır d ışı işleminin tedbiren durdurulmas ına karar vermi ştir. 22. Kişinin yaşam ının tehlikeye girebilece ğine, işkence ya da kötü muameleye tabi tutulacağına dair risk bulunan bir ülkeye s ınır d ışı edilmesine veya geri verilmesine karar verildiği durumlarda bu kapsamdaki ihlal iddialar ının incelenebilmesi için s ınır d ışı karar ının uygulanm ış olmas ı ya da uygulanmas ının önünde bir engel bulunmamas ı gerekir. 23. Somut olayda ba şvurucu hakk ında İstanbul Valili ği taraf ından al ınan s ınır d ışı etme karar ı İstanbul 1. İdare Mahkemesinin 28/11/2017 tarihli karar ıyla iptal edilmi ştir. Dolay ısıyla bireysel ba şvuruya konu edilen s ınır d ışı etme karar ının uygulanma ihtimalini n ortadan kalkt ığı anlaşılmaktad ır. 24. Aç ıklanan gerekçelerle ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kalkm ış olmas ı nedeniyle başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Kamuya aç ık belgelerde ba şvurucunun kimli ğinin gizli tutulmas ı talebinin KABULÜNE, C. Başvurunun DÜ ŞMESİNE, D. S ınır d ışı etme konusunda verilen tedbir karar ının SONLANDIRILMASINA, E. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyete neden olaca ğından adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA, Başvuru Numaras ı : 2021/7023 Karar Tarihi : 6/10/2021 4F. Karar ın bir örne ğinin bilgi ve gere ği için İçişleri Bakanl ığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğüne GÖNDER İLMESİNE 6/10/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN