TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MELAHAT YOLCU BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/34100) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2020/34100 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucu : Melahat YOLCU Vekili : Av. Songül BEYD İLLİ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kanser hastas ına reçete edilen ilac ın ithali için gerekli ödemenin Sos
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MELAHAT YOLCU BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/34100) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2020/34100 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucu : Melahat YOLCU Vekili : Av. Songül BEYD İLLİ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kanser hastas ına reçete edilen ilac ın ithali için gerekli ödemenin Sosyal Güvenlik Kurumu taraf ından karşılanmas ı amac ıyla yap ılan talebin reddedilmesi nedeniyle ya şam hakk ı ile maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 6/11/2020 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Başvurucu, tedavisi süresince ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) taraf ından ödenmesi yönünde tedbir karar ı verilmesini talep etmiştir. Başvurucunun tedbir talebinin 8/12/2020 tarihinde kabulüne karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 6. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ula şılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2020/34100 Karar Tarihi : 22/2/2022 28. 1952 doğumlu olan ba şvurucuya bronş ve akciğer maling neoplazm ı (akciğer kanseri) ve toraks-içi lenf nodlar ı sekoder maling neoplazm ı tan ısı konulmu ştur. Başvurucunun tedavisini planlayan hekimin atezolizumab etken maddeli Tecentriq isimli ilac ın kullan ımını uygun görmesi sonras ında başvurucunun Türkiye İlaç ve T ıbbi Cihaz Kurumuna ba şvurusu üzerine söz konusu ilac ın kullan ımının ve ithalinin uygun görüldü ğü bildirilmi ştir. 9. Başvurucunun SGK'ya ilaç bedelinin ödenmesi talepli ba şvurusunun reddi üzerine ba şvurucu, ilaca ait bedellerin kar şılanmas ı için SGK aleyhine Ankara 17. İş Mahkemesinde ( İş Mahkemesi) dava açm ış ve ihtiyati tedbir karar ı verilmesini talep etmi ştir. 10.İş Mahkemesi 7/2/2020 tarihli karar ıyla ilaç bedelinin yarg ılama süresince ilaç bedelinin kurum taraf ından kesinti yap ılmaks ızın ücretsiz olarak kar şılanmas ına yönelik ihtiyati tedbir karar ı verilmiştir. SGK vekilinin ihtiyati tedbir karar ına karşı itiraz ı üzerine İş Mahkemesi itiraz ının reddine karar vermi ştir. 11. SGK vekilinin karara kar şı yapt ığı istinaf talebini inceleyen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi (10. Hukuk Dairesi) ihtiyati tedbire konu ilac ın kullan ımının zorunlu ve tek alternatif oldu ğuna ilişkin dosyada sa ğlık kurulu raporu, reçete gibi hiçbir belge bulunmad ığı gerekçesiyle 8/9/2020 tarihinde ihtiyati tedbir karar ını kald ırm ıştır. 12. Bunun üzerine ba şvurucu Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunarak tedavisi süresince ilaç bedelinin bu ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa SGK taraf ından ödenmesi yönünde tedbir karar ı verilmesini talep etmi ştir. Anayasa Mahkemesi 8/12/2020 tarihinde tedbir talebinin kabulüne karar vermi ştir. 13. UYAP üzerinden yap ılan incelemede, İş Mahkemesindeki yarg ılaman ın derdes t olduğu anlaşılm ıştır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 14. Anayasa Mahkemesinin 22/2/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 15. Başvurucu hastal ığın tedavisi için gerekli olan ilac ın maliyetinin yüksek olmas ı nedeniyle kendi imkanlar ıyla tedarik etmeye devam edemedi ğini, bu nedenle kendisi açısından hayati önemi olan ilaç tedavisinin gerçekle şememesine ba ğlı olarak maddi ve manevi bütünlü ğünün tehlikeye girece ğini belirterek ya şam hakk ının, maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının, adil yarg ılanma hakk ının ve çeşitli anayasal haklar ının ihlal edildiğini iddia etmi ştir. 16. Bakanl ık görüşünde, Devletin, vatanda şlar ının maddi ve manevi varl ığının korunmas ı ve geliştirilmesi hakk ını korumak için gerekli tedbirleri almakla yükümlü oldu ğu fakat bu yükümlülü ğün s ınırsız olmad ığını, İş Mahkemesinin ihtiyati tedbir karar ının kabulü ve Anayasa Mahkemesinin tedbir talebinin kabulü karar ı sonras ında başvurucuya SGK'c a birtak ım ödemeler yap ıldığını, sonras ında ihtiyati tedbir karar ının 10. Hukuk Dairesince kald ırıldığını bildirmiştir. Başvuru Numaras ı: 2020/34100 Karar Tarihi : 22/2/2022 317. Başvurucu Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında özetle, konu hakk ındaki Anayasa Mahkemesi kararlar ına değinmiş ve 10. Hukuk Dairesince bilirki şi incelemesi yap ılmayan bir dosyadaki bilgi ve belgelere göre hakkaniyete uygun olmayan karar verildi ğini ifade etmi ştir. B. Değerlendirme 18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un " Bireysel ba şvuru hakk ı" kenar ba şlıklı 45. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: "İhlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmü ş idari ve yarg ısal başvuru yollar ının tamam ının bireysel ba şvuru yap ılmadan önce tüketilmi ş olmas ı gerekir." 19. Başvuruya konu ilaç bedelinin SGK taraf ından ödenmesi talepli yarg ılaman ın derdest oldu ğu görülmü ştür. Bu itibarla, ba şvurucunun bireysel ba şvuruya konu etti ği iddialar ına ilişkin olarak hukuk sisteminde mevcut yarg ısal yollar ı tüketmeksizin bireysel başvuruda bulundu ğu anlaşılmaktad ır. 20. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 22/2/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.