2025/1449274 İhale Kayıt Numaralı "Sürücüsüz Hasta Nakil Ambulansı Kiralama Hizmeti" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Halil ÇALIK, İHALEYİ YAPAN İDARE: Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Lojistik Şube Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1449274 İhale Kayıt Numaralı “ Sürücüsüz Hasta Nakil Ambulansı Kiralama Hizmeti ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Lojistik Şube Müdürlüğü tarafından 17.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Sürücüsüz Hasta Nakil Ambulansı Kiralama Hizmeti ” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık nin 13.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.10.2025 tarih ve 197784 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2123 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1)Teknik Şartname’nin “Sigorta” başlıklı 8’inci maddesinde yer verilen düzenlemelerden yüklenici tarafından kasko sigortası yaptırılacağı ve üçüncü kişilerin açacağı dava ve zarar ziyan taleplerinin yükleniciye ait olduğunun anlaşıldığı, anılan düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı ve bu durumun mevzuata aykırı olduğu, 2)İhale konusu işte çalışacak araçların model yılına ilişkin 2022 model ve üzeri olma şartı ile rekabet ilkesinin kısıtlandığı, özellikleri itibarıyla piyasadan temini çok güç olan, sipariş üzerine belli sürelerde üretilen, çok az firma ile hâlihazırda ihale konusu işi yapan firmanın envanterinde bulunan araçlara ilişkin idare tarafından kendi malı olma şartı getirilmemiş olmasının ihaleye katılımı artırıcı bir etki yapmayacağı, aksine katılımı ve rekabeti azaltıcı etki edeceği, ihale konusu işte mutlaka bu model ve üzeri araçların çalıştırılmasını gerektiren bir durumun söz konusu olmadığı, muadil ve piyasadan temini kolay araçlarla da işin yerine getirilmesinin mümkün olduğu, dolayısıyla yalnızca istenilen aracı hâlihazırda elinde bulunduran firmaların ihaleye katılabileceği, bu durumun rekabeti daralttığı, öte yandan mevcut düzenlemenin ihalede daha yeni araçların kiralanmasını gerekli kılacağı ve teklif maliyetlerinin yükselmesine sebep olacağı, ayrıca ilgili düzenlemenin Cumhurbaşkanlığının 2024/7 Sayılı ve Tasarruf Tedbirleri Konulu Genelgesinde yer alan maliyetleri düşürme amaçlı hedeflere de aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez. Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, Adı geçen Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici, (a) İşlerin yürütülmesine, tamamlanmasına ve işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak bütün kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, genelge, tebliğ ve diğer ilgili mevzuata, (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” hükmü, Aynı Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir. Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir. Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur. Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz. Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz. Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir. Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü, “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır. 76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır. 76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir. … 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir. Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. 76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Sürücüsüz Hasta Nakil Ambulansı Kiralama Hizmeti b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 25 Adet, 1096 Gün süre ile Asgari 1950 CC, Hasta Nakil Ambulansı Kiralanması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: K.B.B İl Sınırları İçerisindeki Tüm Hizmet Noktalarında ve Genelde Türkiye Sınırları İçerisinde Kullanılmak Üzere” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. …” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir. 21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Konu, kapsam, amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Kocaeli Büyükşehir Belediyesine bağlı birimlerde hizmetlerin daha verimli şekilde yürütülebilmesi, Belediye bünyesindeki araç ihtiyacının tümünün tek Daire Başkanlığı üzerinden temini yoluyla zaman, yakıt, işgücü ve her türlü kaynak israfının önlenmesi ve hizmetlerde birimler arası koordinasyonunun sağlanması için; sözleşme ile 237 Sayılı Taşıtlar Kanunu ve mer’i mevzuat doğrultusunda hizmet aracı olarak havuz esasına göre çalıştırılmak üzere çeşitli tip ve modellerde 25 Adet “Sürücüsüz Hasta Nakil Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi”dir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Hizmetin tanımı ve genel hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde “1. Hasta Nakil Ambulansları; Özelde KBB’nin il sınırları içerisindeki tüm hizmet noktalarında ve genelde Türkiye sınırlarında kullanılmak üzere sürücüsüz olarak kiralanacaktır. … 13. Sözleşme süresince; Hasta Nakil Ambulanslarının tamir, bakım, onarım, muayene, vergi, sigorta, kasko, Oto Kuaför giderleri, ferdi kaza koltuk sigortası yanında 2918 Sayılı Trafik Kanunu ile 5917 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve mer’i mevzuat hükümlerince istenen belge ve/veya teknik eksikliğinden ve/veya uygunsuzluğu nedeniyle gelecek Trafik Cezaları ve diğer tüm giderler Yüklenici Firma tarafından karşılanacaktır. … 15. Hasarların zamanında bildirilmemesi, kaza raporu tutulmaması vb. sebeplerle sigortanın hasarı ödememesi halinde oluşacak zarardan, hatalı kullanıcının sorumlu olarak değerlendirilebilmesi için Yüklenici Firma tarafından yetkili servisten alınmış kaşeli/imzalı ve bilirkişi tarafından onaylanmış rapor ve bu rapor doğrultusunda ödeme yapıldığına dair fatura, irsaliye vb. resmi belge ibraz edilmesi gerekmektedir. Bu hususta ihtilaf halinde Kocaeli mahkemeleri yetkilidir. 16. Sözleşme süresince; kiralanan Hasta Nakil Ambulanslarının akaryakıt, köprü-otoban, özel otoyol geçiş ücretleri, otopark ücretleri ve kullanıcıların hatalı araç kullanımından veya “Trafik kurallarını ihlal”den kaynaklanan trafik cezaları İDARE’ye aittir. …” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Sigorta” başlıklı 8’inci maddesinde “1. Yüklenici Firma, ambulansların Trafik Kanununun öngördüğü mecburi mali mesuliyet (trafik) sigortalarını (zeyilname dahil) yaptırmakla yükümlüdür. Sözleşme süresince Hasta Nakil Ambulanslarının Zorunlu Trafik Sigortaları, Ferdi Kaza Koltuk Sigortaları, Ruhsat Belgesi, Kasko Sigortaları, her türlü vergi ve diğer masraflar, Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaşımı Yetki Belgesi (D2 ve B2 Belgesi vb.) hususlar Yüklenici Firmaya aittir. Bu tür yasal sorumlulukların yerine getirilmemesi halinde iş bu şartnamenin cezai hükümleri uygulanacak olup bu eksikliklerden doğabilecek tüm cezalar Yüklenici Firma tarafından karşılanacaktır. 2. Araçlar Tam (Genişletilmiş) Kaskolu ve maddi manevi sınırsız İMM'li (Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Mesuliyet Teminatı) olacaktır. Tam (Genişletilmiş) Kasko, birden çok kullanıcıyı içerecek şekilde olacaktır. Tüm teminatlar (hırsızlık dahil) %100 sigorta esasına göre verilecek olup hiçbir teminatta, hiçbir muafiyet, koasürans, amortisman kesintisi vs. uygulanmayacaktır. (Poliçe kapsamına yangın, çalınma ve çalınmaya teşebbüs, çarpma ve çarpılma, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt, sabotaj, halk hareketi ve terör, sel, su baskını, deprem, sigara yanığı, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi dâhil olacaktır.) Sözleşme süresi içerisinde kasko sigortasının yaptırılmamasından veya eksik yaptırılmasından, sigorta taksitlerinin ödenmemesinden veya istenilen teminat tutarlarından yaptırılmamasından doğacak her türlü yükümlülük yükleniciye ait olacaktır. 3. Hasta Nakil ambulanslarının zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortaları, zorunlu muayeneleri (araç muayene/egzoz) veya motorlu araçlar vergilerinin eksik olması nedeniyle kesilebilecek trafik cezaları (Kiralama süresince yürürlükte olan ve daha sonra yürürlüğe girecek mevzuattan kaynaklı benzeri yasal sorumluluklar dahil) Yüklenici Firma tarafından karşılanacaktır. 4. Yüklenici Firma, Hasta Nakil Araçlarının ferdi kaza, koltuk ve sedye sigortasını yaptıracaktır. 5. Yüklenici Firma, ambulansların Kasko Poliçelerini; Türkiye’nin her yerinde, yılın tüm günlerinde ve günün 24 saatinde Şartnamede belirtilen tüm riskleri kapsayacak şekilde yaptıracaktır. … 9. Hasta Nakil Ambulansındaki şoför ve yolcuların yaralanma veya ölümü halinde ödenecek tazminat miktarları kasko sigortasında belirtilecektir. Kaza-hasar vb. durumlarda İdareden ve sürücüden zarar ve ziyan için, firma tarafından herhangi bir bedel talep edilmeyecektir. Sigorta poliçesi buna göre düzenlenmiş olacak ve ambulans üzerindeki tüm aksesuar sigorta kapsamına alınacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır. Başvuruya konu ihalenin Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Lojistik Şube Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle 17.10.2025 tarihinde gerçekleştirilen “Sürücüsüz Hasta Nakil Ambulansı Kiralama Hizmeti” ihalesi olduğu, ihalede 9 adet ihale dokümanı indirildiği ve ihaleye 4 isteklinin katıldığı, inceleme tarihi itibariyle henüz ihale komisyonu kararı alınmadığı, başvuru sahibinin iddialarının ihale dokümanına yönelik olduğu ve anılan istekli tarafından ihaleye teklif sunulmadığı görülmüştür. Başvuru sahibinin iddiası kapsamında yapılan incelemede, ihale konusu işin sürücüsüz hasta nakil ambulansı kiralanması işi olduğu, bir başka ifade ile ihale konusu iş kapsamında kiralanacak araçlarının tamamının idare personelince kullanılacağı anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’de araçların kasko ve trafik sigortası giderlerinin yükleniciye ait olduğu, yüklenicinin araçların tam kasko sigortalarını birden çok kullanıcıyı içerecek şekilde ve yangın, çalınma ve çalınmaya teşebbüs, çarpma ve çarpılma, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt, sabotaj, halk hareketi ve terör, sel, su baskını, deprem, sigara yanığı, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi dâhil olacak teminatının yaptırılmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir. Ayrıca incelemeye konu sigortaya ilişkin Şartname maddesinde, hasta nakil ambulansındaki şoför ve yolcuların yaralanma veya ölümü halinde ödenecek tazminat miktarlarının kasko sigortasında belirtileceği ve kaza-hasar durumlarında idareden ve sürücüden zarar ve ziyan için, firma tarafından herhangi bir bedel talep edilmeyeceği ifade edilmektedir. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelere ait hükümlerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği; yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu, Hizmet alımı ihalelerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar, iş yerinde her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türleri ile teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmede veya eklerinde belirtileceği, ilgili mevzuatı gereğince yaptırılması gereken sigortalara ait giderlerin ise İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan teklif fiyata dâhil giderler arasında sayılması gerektiği, bu bağlamda iş ve/veya iş yerinin yüklenici tarafından korunmasının ve mevzuat uyarınca zorunlu olan sigortaların yüklenici tarafından yaptırılmasının mecburi olduğu, idare tarafından bunların yanı sıra ayrıca iş ve/veya iş yerinin sigortalanmasının istenilmesi durumunda, bu hususun Sözleşme Tasarısı’nın 21.1’inci maddesinde belirtilmesi ve uygulanacak sigorta türü ile limitlerinin de aynı Tasarı’nın 21.2’nci maddesinde ifade edilmesi gerektiği; sigorta türlerinin belirtilmediği hallerde, iş ve/veya iş yerinin sigortalanmasının istenmediği kabulünün yapılacağı, sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde ise sigortanın asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edileceği, sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenicinin idareden istekte bulunamayacağı anlaşılmaktadır. Öte yandan, yüklenicilerin işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağı belirli kılınmış olup idarenin de takip, gözetim ve denetim sorumluluğu bulunmaktadır. İncelemeye konu Teknik Şartname maddelerinde, idarece yaptırılması istenilen tam kasko sigortalarının birden çok kullanıcıyı içerecek şekilde ve yangın, çalınma ve çalınmaya teşebbüs, çarpma ve çarpılma, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt, sabotaj, halk hareketi ve terör, sel, su baskını, deprem, sigara yanığı, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi dâhil olacak teminatının yaptırılmasının zorunlu olduğu hususlarına yer verildiği, ayrıca şoför ve yolcuların yaralanma veya ölümü halinde ödenecek tazminat miktarlarının kasko sigortasında belirtileceği ve kaza hasar durumlarında idareden ve sürücüden zarar ve ziyan için herhangi bir bedel talep edilmeyeceğinin açıkça düzenlendiği, Bu bağlamda, her ne kadar yüklenicinin ilgili mevzuata göre alınması zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu açık olsa da, aktarılan Teknik Şartname düzenlemeleri ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idare personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, ihalede şoförlerin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği, araçların idare personeli tarafından kullanılacağı dikkate alındığında, şikâyete konu düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmış olup ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “… İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. …” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. ...” hükmü, 7 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleriyle İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Resmi Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı maddesinde “Hizmet aracı olarak kullanılacak taşıtlarda baz veya standart donanımlı, yerli ve elektrikli, binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 1600 cc ve altındaki motor hacimli, işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan taşıtların tercih edileceği; ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmetin tanımı ve genel hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde “2. Sözleşme süresi, sözleşmenin imzalanmasını müteakip iş başlama tarihinden itibaren 01.01.2026 – 31.12.2028 tarihlerini kapsamaktadır. …” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Araç kısımları ve özellikleri” başlıklı 10’uncu maddesinde “Kiralanacak hasta nakil ambulanslarının teknik özellik, donanım ve miktarları aşağıdaki gibi olacaktır; ASGARİ 1950 CC, HASTA NAKİL AMBULANSI (25 Adet) (Araç Başına Aylık Tahmini 10000 Km. Yapacaktır) 1. Asgari 2022 Model ve Üzeri 2. Asgari 1950 cc, 3. Motor Tipi Turbo Dizel Euro 6 tip 4. Dizel 5. Arka Kabin Yükleme Hacmi Minimum 10,5 Metreküp 6. Uzunluğu Minimum 5,65 Metre, Maksimum 5,99 Metre 7. Tavan Yüksekliği Minimum 2,60 Metre 8. Güvenlik Sistemi İçerisinde ABS, EBD, ESP, Sürücü Hava Yastığı 9. Navigasyon “5 inç 10. (LCD ekran” Bluetooth araç kiti özellikli, artırılabilir hafıza özelliği, cihaz işlemci hızı en az 500 Mhz, harita yazılımı güncellenebilir, ücretsiz harita güncelleme özellikli) …” düzenlemesi bulunmaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir. A B Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 ASGARİ 1950 CC, HASTA NAKİL AMBULANSI (25 Adet, 1096 Gün) adet x gün 27.400 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) İhale dokümanında yer alan bilgilerden 01.01.2026-31.12.2028 tarihleri arasında (1096 gün) 25 adet asgari 1950 cc hasta nakil ambulansı kiralanacağı, söz konusu aracın asgari 2022 model ve üzeri olması gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi tarafından söz konusu ambulans araçlarının en az 2022 model olması gerektiği yönündeki düzenlemenin ihaleye katılımı daralttığının iddia edildiği görülmektedir. İdarece bahse konu şikâyete verilen cevapta, anılan kriterin hasta nakil hizmetinin doğrudan insan hayatı ile ilgili olması nedeniyle, araçların teknik güvenliği, konforu ve donanımının güncel olmasını sağlamak amacıyla getirildiği, ambulansların model yılının doğrudan hizmetin kalitesi, arıza riski ve güvenilirliği ile ilgili olduğu ve dolayısıyla idarenin hizmet kalitesini teminat altına almak için getirilmiş teknik bir gereklilik olduğunun ifade edildiği, ayrıca ihalede rekabetin artırılması amacıyla araçlar için asgari 2022 model şartı getirilmekle birlikte kilometre sınırlaması ve kendi malı olma zorunluluğu aranmayarak katılımın arttırıldığı yönünde değerlendirmelere yer verildiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan 4734 sayılı Kanun hükümleri ile ilgili ikincil mevzuat düzenlemelerinden idarelerin bu Kanun kapsamında gerçekleştirdiği ihalelerde; rekabeti, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu; ihale konusu işin teknik ayrıntılarını ve şartlarını belirtmek üzere idarelerce hazırlanan teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olmasının, rekabeti engelleyici hususlar içermemesinin ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleriyle İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanmasına, bürokratik işlemlerin azaltılmasına ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasına ilişkin tedbirlere yer verilmiş olup söz konusu tedbirlere göre hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine, ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla, model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilmesi gerekmektedir. Yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, ihale konusu işin iki yıl boyunca 25 adet ambulans aracının kiralanmasına ilişkin olduğu, araçların asgari 2022 model olmasının istenilmesinin işin süresi ve herhangi bir kilometre sınırlaması bulunmadığı hususları da göz önüne alındığında yeni model araç olarak değerlendirilemeyeceği, ayrıca idarenin ihtiyaçlarına göre araçların teknik özelliklerini belirleme hususunda takdir yetkisinin bulunduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, Oybirliği ile karar verildi.