Anayasa Mahkemesi

Atıf Grafiği

Özet

Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir.

Tam metin

TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR İPEKS İPLİK TEKST İL SANAY İ TİCARET A. Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/20725) Karar Tarihi: 26/5/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/20725 Karar Tarihi : 26/5/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : İpeks İplik Tekstil Sanayi Ticaret A. Ş. Vekili : Av. Yaşar BAŞ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, başvurucunun hissedar ı olduğu bir bankan ın Tasarruf Mevduat ı Sigorta Fonuna devredilmesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 4/7/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: A. Uyuşmazl ığın Arka Plan ı ve Bankan ın Fona Devri 8. Sümerbank A. Ş. (Banka) 11/9/1987 tarihli ve 87/12184 say ılı Bakanlar Kurulu karar ı ile özelle ştirme kapsam ına al ınan Sümer Holding A. Ş.nin bağlı kuruluşu iken 14/6/1995 tarihli ve 95742 say ılı Özelleştirme Yüksek Kurulu karar ı gereğince Bankan ın blok sat ış yöntemi ile özelle ştirilmesi amac ıyla yap ılan ihale sonucunda hisseleri G. Grubuna dâhil başvurucu Şirkete sat ılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/20725 Karar Tarihi : 26/5/2021 39. Özelle ştirme ihalesinin sonuçlanmas ından sonra ba şvurucu Şirket taraf ından Özelleştirme İdaresi Ba şkanl ığına yaz ılan bir yaz ı ile Banka hisselerinin Ama. Teks. San. A.Ş., Akm. San. A. Ş., K.Ga., H.Ga. ve H.Gü. taraf ından s ıras ıyla %19, %19, %19, %10 ve %10 oranlar ında devral ınacağı bildirilmi ştir. 10. Başbakanl ık Özelle ştirme İdaresi Ba şkanl ığı ile başvurucu Şirket aras ında Banka hisselerinin devri ile ilgili olarak 17/10/1995 tarihli hisse sat ış sözleşmesi imzalanm ıştır. 11. Banka nezdinde Ba şbakanl ık Hazine Müste şarl ığı Bankalar Yeminli Murak ıplar ı Kurulu (Kurul) taraf ından 31/12/1997 tarihli mali tablolar ve daha sonraki gelişmeler dikkate al ınarak mali bünye incelemesi gerçekle ştirilmiş, bu inceleme sonucunda ilgili murak ıp taraf ından 6/8/1998 tarihli mali bünye raporu düzenlenmi ştir. Gerek bu rapordaki tespitler ve gerekse 1998 y ılı ikinci alt ı ayl ık dönemindeki geli şmeler dikkate alınarak 11/10/1998 tarihli Bakanl ık onay yaz ısı ile Banka 25/4/1985 tarihli ve 3182 say ılı Bankalar Kanunu'nun 64. maddesi kapsam ında yak ın takibe al ınm ıştır. Akabinde Kurul taraf ından başvurucu Şirket hakk ında s ıras ıyla 21/12/1998, 30/9/1999 ve 21/12/1999 tarihli mali bünye raporlar ı haz ırlanm ıştır. 12. Mezkûr raporlar ı dayanak alan Bakanlar Kurulu 21/12/1999 tarihli ve 99/13765 say ılı Kararname ile Bankan ın temettü hariç ortakl ık haklar ı ile yönetim ve denetiminin 3182 say ılı Kanun'un 14. maddesinin üçüncü ve dördüncü f ıkralar ı uyar ınca Tasarruf Mevduat ı Sigorta Fonuna (TMSF) devredilmesine ve ayn ı Kanun'un 14. maddesinin be şinci f ıkras ı uyar ınca da Bankan ın hisse senetlerinin mülkiyetinin Fona intikaline karar vermi ştir. B.İptal Davas ı Süreci 13. Bankan ın TMSF'ye devredilmesine ili şkin mezkûr Bakanlar Kurulu Kararnamesi'nin iptali talebiyle Ba şbakanl ık aleyhine ba şvurucu Şirket taraf ından ilk derece mahkemesi s ıfat ıyla Dan ıştay nezdinde iptal davas ı aç ılm ıştır. 14. Dan ıştay Onuncu Dairesi 27/2/2002 tarihli karar ında davan ın reddine karar vermiştir. Daire gerekçeli karar ında; i. Bankalar ın denetlenmeleri sonucunda al ınacak önlemlere 3182 say ılı Kanun'un 14. maddesinde yer verildi ği, ilgili maddede denetimde ortaya ç ıkan durumlar ın niteliği ve özelli ğine göre farkl ı önlem türlerinin öngörüldü ğü, yine ilgili maddenin birinci, ikinci ve üçüncü f ıkra hükümlerinin bankalar ın mali bünye sorunlar ının ağırlık ve önemine göre tedbirin uygulanmas ı yönünde idareye takdir yetkisi verdi ği, ii. 31/12/1997 tarihinde mali tablolar ı üzerinde yap ılan inceleme üzerine Bankan ın öz kaynak yetersizli ği içinde bulundu ğu, likitide ve yüksek kur riski sorunu ile kar şı karşıya kald ığı, 3182 say ılı Kanun'un kapsam ına al ınan Bankadan baz ı tedbirler al ınmas ının talep edildi ği, hâkim sermayedar gruba dâhil firmalara ve bu firmalar ile ili şkisi olan di ğer firmalara kredi kulland ırmaya devam edildi ği, sermaye art ırımının muvazaal ı işlemlerle gerçekle ştiği, banka kaynaklar ının dolayl ı yoldan hâkim sermayedara aktar ıldığı, mevcut ko şullar içinde Bankan ın ihtiyac ını karşılayacak sermaye art ırımına gidilmesinin mümkün olmad ığı ve Banka taraf ından baz ı önlemler al ınacağının belirtilmesine kar şılık tevsik edici herhangi bir belge sunulmad ığı, Başvuru Numaras ı: 2018/20725 Karar Tarihi : 26/5/2021 4iii. Bankan ın ayr ıca 21/12/1999 tarihinde mali tablolar ı üzerinde yap ılan inceleme üzerine Banka öz kaynaklar ının daha da eksildi ği, grup firmalar ına kulland ırılan kredilerin daha da artt ığı, Banka zarar ının yüksek bir miktar ar z ettiğinin belirlendi ği, bağıms ız bir serbest muhasebecilik mali mü şavirlik şirketince kurum mali tablolar ı üzerinde yap ılan incelemede de benzeri bir zarar miktar ının tespit edildi ği, bu itibarla ba şvurucunun talep etti ği yeni bilirki şi görüşünün temin edilmesine gerek görülmedi ği, bu hâliyle Bankan ın faaliyetlerini sa ğlıklı bir şekilde sürdürebilmesinin imkân dâhilinde olmad ığı, iv. Kurul raporlar ında ortaya konulan tespitler ışığında Bankaya yönelik alınmas ı gereken tedbirlerin ba şında hâkim sermayedar grubun Bankadan kulland ığı kredilerin Banka için risk te şkil ettiğinin bilinen bir gerçek olmas ı karşısında 3182 say ılı Kanun'un 14. maddesinin dördüncü f ıkras ındaki koşullar ın gerçekle şmediğine dair başvurucunun iddias ının kabul edilebilir bulunmad ığı, sonuç olarak tüm toplanan bilgi ve belgelerin birlikte de ğerlendirilmesinden Bankan ın faaliyetini n devam ının tasarruf sahiplerinin haklar ının korunmas ını imkâns ız hâle getirip mali sistemin güven ve istikrar ını bozacağı tespitleri yap ılm ıştır. 15. Başvurucu Şirket taraf ından ilgili Daire karar ının temyiz edilmesi üzerine Dan ıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 7/2/2003 tarihinde verdi ği kararla temyize konu edilen karar ı onam ıştır. An ılan karara kar şı başvurucu Şirketin karar düzeltme talebi ise Dan ıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 4/4/2018 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. 16. Nihai karar 4/6/2018 tarihinde ba şvurucu Şirketin vekiline tebli ğ edilmiştir. 17. Başvurucu Şirket 4/7/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 18. Başvurucu Şirket 2/2/2021 tarihli dilekçesiyle bireysel ba şvurusundan feragat ettiğini belirtmi ştir. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 19. Mahkemenin 26/5/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 20. Başvurucu Şirket; yeminli murak ıplar taraf ından haz ırlanan hatal ı raporlar ın hükme esas al ındığını, bu raporlar ın teknik bilgi içerdi ğini, hâkimin hukuk bilgisiyle raporlar ı değerlendirmesinin mümkün olmad ığını, raporlar ın hatal ı olduğu iddias ının defalarca dile getirilmesine ve bilirki şi incelemesi talep edilmesine ra ğmen bilirki şi incelemesi yapt ırılmadan hüküm tesis edildi ğini, yarg ılama esnas ında taraflara e şit bir biçimde davran ılmad ığını, gerçeğe ayk ırı düzenlenen raporlar ile Şirket ve ortaklar ının mülkiyetindeki Bankaya el konuldu ğunu, eksik inceleme yap ıldığını, kararlar ın gerekçesiz oldu ğunu belirterek adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 21. Bakanl ık görüşünde; ba şvurunun kabul edilebilirlik şartlar ı yönünden incelenmeksizin feragat edilmesi nedeniyle dü şmesine karar verilmesi gerekti ği belirtilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/20725 Karar Tarihi : 26/5/2021 5B. Değerlendirme 22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un "Kararlar" kenar ba şlıklı 50. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Davadan feragat hâlinde, dü şme karar ı verilir. " 23. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) " Düşme karar ı" kenar ba şlıklı 80. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının ilgili k ısm ı ve (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: "(1) Bölümler ya da komisyonlarca yarg ılaman ın her aşamas ında aşağıdaki hallerd e düşme karar ı verilebilir: a) Başvurucunun davadan aç ıkça feragat etmesi (2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukar ıdaki f ıkrada belirtilen nitelikteki bir ba şvuruyu, Anayasan ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve s ınırlar ının belirlenmesi ya da insan haklar ına sayg ının gerekli k ıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir." 24. Başvuru konusu olayda ba şvurucunun 2/2/2021 tarihli dilekçesiyle bireysel başvurusundan feragat etti ği ve İçtüzük ün 80. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı kapsam ında değerlendirilebilecek bir durumun söz konusu olmad ığı anlaşıldığından başvuru hakk ında düşme karar ı verilmesi gerekir. 25. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun kabul edilebilirlik şartlar ı yönünden incelenmeksizin feragat edilmesi nedeniyle dü şmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun bireysel ba şvurudan feragat edilmesi nedeniyle DÜ ŞMESİNE, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 26/5/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN

İlgili Kararlar

Anayasa Mahkemesi — aynı daireden son kararlar