TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SEYİT AHMET AKDO ĞAN BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/34368) Karar Tarihi: 10/5/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/34368 Karar Tarihi : 10/5/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Muzaffer KORKMAZ Başvurucu : Seyit Ahmet AKDO ĞAN I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, sak ıncal ı bulunarak al ıkonulan mektuplar ın iade edilmemesi nedeniyle özel hayata s
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SEYİT AHMET AKDO ĞAN BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/34368) Karar Tarihi: 10/5/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/34368 Karar Tarihi : 10/5/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Muzaffer KORKMAZ Başvurucu : Seyit Ahmet AKDO ĞAN I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, sak ıncal ı bulunarak al ıkonulan mektuplar ın iade edilmemesi nedeniyle özel hayata sayg ı hakk ı ile haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. 2. Silahl ı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklu olan ba şvurucu, ayn ı ceza infaz kurumunda tutuklu bulunan ni şanl ısına yazd ığı mektubu ceza infaz kurumu d ışındaki akrabas ına göndermi ş, bu kişi de mektubu ba şvurucunun ni şanl ısına posta yoluyla göndermi ştir. Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulunca bu mektup ile ba şvurucunun nişanl ısının ayn ı usulü izleyerek ba şvurucuya üçüncü ki şi vas ıtas ıyla gönderdi ği mektuplar kurum içi örgütsel haberle şmenin engellenmesi amac ı kapsam ında sak ıncal ı bulunarak alıkonulmuştur. 3. Başvurucu, Çanakkale İnfaz Hâkimli ğine (Hâkimlik) sundu ğu 26/6/2019 tarihli dilekçe ile kendi gönderdi ği mektup ile ni şanl ısının taraf ına gönderdi ği -1/8/2017 ve 9/8/2017 tarihli kararlarla al ıkonulan- mektuplar ın iadesini talep etmi ştir. Başvurucu dilekçesinde; 2017 y ılında üçüncü ki şiler arac ılığıyla nişanl ısıyla mektupla ştığını, kurum içi mektupla şma imkân ının bulunmamas ı nedeniyle böyle bir yola ba şvurduklar ını, evliliğe haz ırlık sürecine ilişkin yaz ılan mektuplar ın ceza infaz kurumu d ışındaki arac ı kişilere ceza infaz kurumu taraf ından denetlendikten sonra gönderildi ğini, bu durumun da mektup içeriklerinde herhangi bir suç unsuru bulunmad ığını gösterdi ğini belirterek ni şanl ısının tahliye edildi ğini ve mektuplar ın al ıkonulmas ı gerekçesinin ortadan kalkt ığını ileri sürmü ştür. Hâkimlik, başvurucunun ni şanl ısının tahliye edilmi ş olmas ının mektuplar ın iadesini gerektirmedi ği gerekçesiyle talebin reddine karar vermi ştir. Söz konusu karara yap ılan itiraz, Çanakkale 1. Ağır Ceza Mahkemesince reddedilmi ş ve hüküm kesinle şmiştir. 4. Başvurucu, nihai karar ı 12/9/2019 tarihinde ö ğrendikten sonra 7/10/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 5. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/34368 Karar Tarihi : 10/5/2023 3II. DEĞERLEND İRME 6. Ödeme gücünden yoksun oldu ğunu belirten ba şvurucunun adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir ( Mehmet Şerif Ay, B. No: 2012/1181, 17/9/2013). 7. Başvurucu, mektuplar ın al ıkonulmas ının hukuka ayk ırı olduğunu, ceza infaz kurumunun gösterdi ği gerekçenin geçerlili ğini kaybetmi ş olmas ına rağmen de mektuplar ın iade edilmedi ğini belirterek bu nedenlerle özel hayata sayg ı hakk ı, haberleşme hürriyeti ve adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 8. Adalet Bakanl ığınca sunulan görü ş yaz ısında, inceleme yap ılırken Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri, Anayasa Mahkemesi içtihad ı ve somut olay ın kendine özgü koşullar ının dikkate al ınmas ı gerektiği ifade edilmi ştir. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyan ında bireysel ba şvuru formundaki aç ıklamalar ını yinelemiştir. 9. Başvurucu ile ni şanl ısının birbirlerine gönderdikleri mektuplar ın hukuka ayk ırı bir şekilde al ıkonulduğu ve sonras ında iade edilmedi ği iddialar ını içeren ba şvuru, özel hayata sayg ı hakk ı ve haberle şme hürriyeti kapsam ında incelenmi ştir. 10. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan özel hayata sayg ı hakk ı ile haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğine ilişkin iddialar ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 11. Mahpuslar ın mektuplar ının denetlenmesi ve al ıkonulmas ı suretiyle haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalelerin kanunili ği, meşru amac ı, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunlu ğu ve ölçülülü ğünün denetiminde gözetilmesi gereken genel ilkele r Anayasa Mahkemesince birçok kararda ayr ıntılı olarak aç ıklanm ıştır (bkz. Ahmet Temiz, B. No: 2013/1822, 20/5/2015 , 37-68; Muhittin Pirinççio ğlu (3) , B. No: 2017/34566, 10/3/2020, 44-57; Cihat Ayik ve Hac ı Ali Baştürk, B. No: 2017/31506, 10/3/2020, 44-57). 12. Somut olayda ba şvurucunun özel hayat ına sayg ı hakk ı ile haberle şme hürriyetine yönelik olarak mektuplar ın al ıkonulmas ı ve -bu uygulaman ın devam ı niteliği taşıyan- iade edilmemesi şeklinde gerçekle şen müdahalenin kanuni dayana ğı ve meşru amac ı vard ır (ayn ı yönde de ğerlendirmeler için bkz. Ahmet Temiz, 46, 55; Muhittin Pirinççio ğlu (3), 45, 47). Bununla birlikte derece mahkemeleri kararlar ının, başvurucunun mektup içeriklerinde herhangi bir suç unsuru bulunmad ığına ve ni şanl ısının tahliye edilmesi nedeniyle mektuplar ın al ıkonulmas ı gerekçesinin ortadan kalkt ığına yönelik iddialar ına dai r somut değerlendirmelere dayanan yeterli bir gerekçe içermedi ği anlaşılmaktad ır. Bu nedenle müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli olmad ığı kanaatine var ılm ıştır. 13. Aç ıklanan gerekçelerle özel hayata sayg ı hakk ı ve haberle şme hürriyetinin ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir. III. GİDERİM 14. Başvurucu 10.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 15. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın Başvuru Numaras ı: 2019/34368 Karar Tarihi : 10/5/2023 4gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). 16. Öte yandan ihlalin niteli ği dikkate al ınarak ba şvurucuya 4.000 TL manevi tazminat ödenmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. IV. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Özel hayata sayg ı hakk ı ve haberle ş me hürriyetinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 20. ve 22. maddelerinde güvence alt ına al ınan özel hayata sayg ı hakk ı ve haberle şme hürriyetinin İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğinin özel hayata sayg ı hakk ının ve haberle şme hürriyetini n ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Çanakkale İnfaz Hâkimli ğine (E.2019/1186, K. 2019/1365) GÖNDER İLMESİNE, E. Başvurucuya net 4.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Çanakkale 1. A ğır Ceza Mahkemesine (2019/1588 D. İş) ile Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 10/5/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.