başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir a başvuruya konu olaydan önceki gelişmeler eskişehir valiliği tarihinde gösteri yürüyüşü ve basın açıklaması yapılamayacak yerlere ilişkin bir karar almıştır bu yerler tramvay güzergahı tramvay yolunun geçtiği caddeler bu caddelerdeki binaların önleri bu caddelere açılan ara sokaklar şehir içi ulaşımın sağlanmasında kullanılan ana caddeler mabetler kamu hizmeti görülen binalar tesisler ve bunların eklentileri ile şehir
başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir a başvuruya konu olaydan önceki gelişmeler eskişehir valiliği tarihinde gösteri yürüyüşü ve basın açıklaması yapılamayacak yerlere ilişkin bir karar almıştır bu yerler tramvay güzergahı tramvay yolunun geçtiği caddeler bu caddelerdeki binaların önleri bu caddelere açılan ara sokaklar şehir içi ulaşımın sağlanmasında kullanılan ana caddeler mabetler kamu hizmeti görülen binalar tesisler ve bunların eklentileri ile şehirler arası kara yolları olarak belirlenmiştir söz konusu karar tarihli yerel gazetelerde ilan edilmiştir anılan kararda eskişehir büyükşehir belediyesi başkanlığının belediye tarihli talebine de yer verilmiştir belediye yazısında eylül caddesi ve çarşı bölgesinde sivil toplum kuruluşlarınca zaman zaman yürüyüşlerin düzenlendiği özellikle toplanma alanı olarak seçilen taşbaşı merkezinin arka tarafından başlayıp eylül caddesi boyunca devam eden yürüyüşlerin tarihinde faaliyetine başlayan tramvay seferlerini olumsuz yönde etkilediği belirtilmiştir belediye sinyalizasyon sistemi ile tramvay seferleri ve duraklarda bekleme süresinin dakik olarak ayarlandığını tramvay yolu üzerinde yapılan yürüyüşlerin tramvay seferlerinin aksamasına ve şehirdeki sinyalizasyon sisteminin etkilenmesi ile trafik karmaşasına sebebiyet verdiğini ifade etmiş bu tür faaliyetlerin tramvay güzergahı dışındaki alanlarda yapılması ve güzergahların oluşturulması sırasında kendilerinin haberdar edilmesini talep etmiştir b başvuruya konu olaylar başvuruculardan doğumlu rıza gökçen erus emekli doğumlu erhan yıldız doğumlu aslıhan uludoğan doğumlu sultan şahbaz ve doğumlu barış ise üniversite öğrencisidir başvurucular tarihinde deniz gezmiş ve arkadaşlarının idam edilmesinin yıl dönümünde eskişehirde düzenlenen anma toplantısına ve protesto gösterisine katılmışlardır başvurucuların söz konusu toplantıya ve gösteri yürüyüşüne katıldıkları kamera görüntülerine dayanılarak hazırlanan ve tarihli görüntü izleme ve tespit tutanakları ile tespit edilmiştir gösteri yürüyüşü yaklaşık kişinin katılımıyla üniversite caddesi üzerinde bulunan bir alışveriş merkezi önünden başlamış üniversite caddesi doktorlar caddesi göksu kavşağı şair fuzuli caddesi üzerinden devam etmiş ve gösteri yürüyüşü sırasında üniversite caddesi tek yönlü ve doktorlar caddesi göksu kavşağı şair fuzuli caddesi tamamen olmak üzere yirmi dakika boyunca araç ve tramvay trafiğine kapanmıştır yürüyüşten önce ve yürüyüş sırasında kolluk görevlileri tarafından bir barikat ya da kişilerin ve araçların geçmesini engelleyen bir güvenlik şeridi noktası oluşturulmamıştır söz konusu gösteri yürüyüşüne katılanlar hakkında ise herhangi bir adli işlem yapılmamıştır toplantı ve gösterinin yapılacağına ilişkin olarak idareye önceden bildirim yapıldığına dair bir bilgi de bulunmamaktadır başvuru numarası karar tarihi başvuruculardan rıza gökçen erus sultan şahbaz ve aslıhan uludoğana katılmış oldukları gösteri yürüyüşü sırasında yolu trafiğe kapattıkları gerekçesiyle ayrı ayrı tl tutarında trafik idari para cezası verilmiştir başvuruculardan erhan yıldız ve barış hakkında ise tramvay yolunu kapatarak valilikçe yasaklanmış yerde yürüyüş ve basın açıklaması yapma eyleminden dolayı emre aykırı davranış nedeniyle ayrı ayrı tl idari para cezası uygulanmıştır para cezalarına ilişkin tutanaklarda kabahatin işlendiği yer olarak üniversite caddesi sultan şahbaz ve aslıhan sokağı rıza gökçen caddesi erhan yıldız ve barış ve kabahatlerin işlendiği tarih saat ise olarak gösterilmiştir başvurucular idari para cezalarına itiraz etmişlerdir inceleyen eskişehir sulh ceza hakimliği hakimlik değişik tarihlerde ve aynı gerekçe ile itirazları kesin olarak reddetmiştir hakimlik ret kararlarında başvurucuların da aralarında bulunduğu yaklaşık göstericinin deniz gezmiş ve arkadaşlarını anmak amacıyla caddesini göksu kavşağını ve şair fuzuli caddesini kapattığının aralarında ambulansın da bulunduğu araçların ilerleyemediğinin ve geri döndüğünün video kayıtlarından anlaşıldığı belirtilmiştir hakimlik öncelikle demokratik bir eylem olan toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin önceden alınmaksızın yapılabileceğini çatışan hakların denkleştirilmesinin adalet kuralı gereği olduğunu ifade etmiştir hakimlik yaklaşık otuz yıl önce gerçekleşen üzücü bir olayı kapalı salonlarda veya trafiğin olmadığı toplanmanın geneli rahatsız etmeyeceği normal yaşamı önemli ölçüde aksatmayacağı meydanlarda anmak yerine yol kapatmak suretiyle yürüyüş yaparak anmanın makul ve haklı görülmediğini belirtmiş yol kapatmak suretiyle eylem yapılmasının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu aksinin kabulü halinde her üzücü olayı anmak amacıyla yapılacak gösteri ve yürüyüşlerden dolayı trafikte ilerleme ve seyretme imkanı bulunamayacağını ifade etmiştir aynı hakimlik tarihli kararında daha sonraki tarihlerde aynı olaya ve başvuruculara ilişkin verdiği ret kararlarının aksine başvuru konusu aynı gösteri yürüyüşüne katılan ve eldeki dosyanın başvurucuları erhan yıldız ve barış ile hukuki durumu aynı olan at hakkında tarihli ve sayılı kabahatler kanununun maddesi uyarınca verilen idari para cezasını kaldırmıştır söz konusu kararda hakimlik anılan toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının çoğulculuğu ve farklı düşünceleri teminat altına aldığını kısa bir süreliğine yolun kapatılmış olmasının ve hemen yakın yerdeki alternatif yolların oluşunun da dikkate alındığında başkalarının hak ve özgürlüklerini sınırlandıracak derecede bir yol kapatmadan bahsedilemeyeceğini belirtmiştir hakimlik ayrıca valilik kararında neredeyse tüm cadde ve alanların yasak kapsamına alındığını dolayısıyla sesini barışçıl şekilde duyurmak isteyenlere herhangi bir yer ve alan bırakılmamasının hakkın özüne dokunduğunu belirtmiştir ret kararlarının tebliği sonrasında başvurucular süresinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv a ulusal hukuk sayılı kanunun maddesinin ilgili kısmı şöyledir yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye idari para cezası verilir başvuru numarası karar tarihi tarihli ve sayılı karayolları trafik kanununun maddesi şöyledir karayolu yapısı ve trafik işaretleri ile ilgili olarak a karayolu yapısı üzerine trafiği güçleştirecek tehlikeye sokacak veya engel yaratacak trafik işaretlerinin görülmelerini engelleyecek veya güçleştirecek şekilde bir koymak atmak dökmek bırakmak ve benzeri hareketlerde bulunmak b karayolu yapısını trafik işaretlerini ve karayoluna ait diğer yapı ve güvenlik tesislerini üzerlerine yazı yazarak çizerek veya başka şekillerde bozmak yerlerini değiştirmek veya ortadan kaldırmak yasaktır meydana gelen tehlike ve engeller ilgili kuruluşlar ve zabıtaca ortadan kaldırılır bozukluk ve eksiklikler yolun yapım ve bakımından sorumlu derhal giderilir zarar karşılıkları ve masrafları sorumlulara ödetilir değişik fıkra md bu madde hükmüne uymayanlara para cezası verilir b uluslararası hukuk toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına ilişkin genel ilkeler bakımından uluslararası hukuk kaynakları için bkz anayasa mahkemesi genel kurulunun ali rıza özer ve diğerleri b no ve bölüm tarafından verilen osman erbil b no kararları avrupa hakları mahkemesinin b no kararına konu olayda sendika üyesi ve kamyon şoförü olan başvurucu sendikanın aldığı salyangoz eylemi kararı çerçevesinde on altı sürücü ile birlikte sabah saat itibaren otoyolu üzerinde kortej halinde saatte km hızla giderek trafiği yavaşlatmıştır bir müddet göstericilere eşlik ve eskortluk eden polis başvurucunun da aralarında bulunduğu üç sürücünün arabalarını tamamen durdurmaları ve geçişi bloke etmeleri üzerine onları trafiği engellemek suçundan yakalamış saat bu kişilerin eylemine son vermiştir açılan davada başvurucu suçlu bulunmuş ay hapis ile avro para cezasına çarptırılmış ve hakkındaki hapis cezası ertelenmiştir başvurucuya yapılan müdahalenin kamusal düzenin bozulmasının engellenmesi başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması bakımından meşru amaç güttüğünü tespit ettikten sonra kamuya açık bir yerde düzenlenen her gösterinin rahatsızlık doğurabileceğini ancak barışçıl bir gösteri söz konusu olduğunda yetkililerin bu durum karşısında hoşgörü göstermesi gerektiğini belirtmiştir bununla birlikte otoyol trafiğinin bloke edilmesinin her gösterinin yol açabileceği rahatsızlığın ötesine geçtiğini belirterek başvurucunun yargılanmasını ve belirtilen cezaya çarptırılmasını gösteri yürüyüşü yapma hakkı ile kamu düzeninin korunması arasındaki dengenin sağlanması açısından orantılı bularak avrupa hakları sözleşmesinin sözleşme maddesinin ihlal edilmediğine karar vermiştir b no kararında da yılı yasama seçimlerine ilişkin oy pusulalarının yeniden sayım olasılığı bulunduğu gerekçesiyle imhasının engellenmesi için düzenlenen protestoda şehir merkezinde bulunan bir köprünün altı şeridi de köprü üzerine kapıları kilitli altı araç park edilerek kapatılmıştır ambulanslar dışında hiçbir aracın bu barikattan geçişine izin verilmemiştir saat başlayan eylem polisin arabaları çekmesi ile son bulmuş ve trafik normale dönmüştür başvurucu park kurallarının ihlali nedeniyle macaristan forinti para cezasına çarptırılmıştır ayrıca başvurucu hakkında kamu işlerinin aksaması suçundan ceza başvuru numarası karar tarihi soruşturması yapılmış ve soruşturma sonucunda başvurucunun otuz gün kamu hizmeti yapmasına hükmedilmiştir başvurucunun köprüyü bloke etmesinin barışçıl toplantının neden olduğu karışıklığın üzerinde bir karışıklık yarattığı gerekçesine dayanan yerel mahkemenin değerlendirmesinden ayrılmayı gerektiren bir husus görmemiştir kişinin gösteri yapma biçiminde ortaya koyduğu siyasi içerikli görüşünü açıklama niyeti ile bunu yaparken gösterdiği davranışları karşılaştıran kişinin davranışının orantısız olduğunu ve sürücüler açısından belirgin bir rahatsızlık yarattığını tespit etmiştir son olarak başvurucunun davranışının yerel mahkemeler tarafından ceza kanununun ihlali olarak kabul edilmesinin sözleşmenin maddesi bağlamında haksız bir müdahale teşkil etmediği sonucuna ulaşırken başvurucunun gösteriye katılma ya da gösteri düzenleme nedeniyle değil trafiği engellediği gerekçesiyle suçlu bulunduğuna dikkat çekerek sözleşmenin maddesinin ihlal edilmediğine karar vermiştir ve b no kararında tarihinde hükumetin tarım politikalarını protesto etmek amacıyla ziraat odası tarafından üç büyük otobanın yakınındaki üç farklı yerde gösteri yapılmasına karar verilerek belediyeden gerekli izinler alınmıştır tarihinde gösteriler başlamış tarihinde öğle saatlerinde üç otoban da göstericiler tarafından bloke edilmiştir blokaj otobanlardan birinde tarihinde saat diğer ikisinde ise tarihinde öğle vakti sona ermiştir litvanya hükumeti otobanların bloke edileceğine ilişkin önceden bir bildirim bulunmadığını göstericilerin neden olduğu blokajın gümrük kapılarından polonyaya geçişleri engellediğini ağır yük taşıtlarının ve araçların kuyruklar oluşturduğunu belirtmiştir yerel mahkemece başvuruculardan bir kısmı ayaklanma organize etme bir kısmı da ayaklanma sırasında kamu düzenini ciddi derecede bozma suçlarından gün hapis cezasına mahkum edilmiş ve bu ceza bir yıl süreyle ertelenmiştir başvurucuların davranışlarının ayaklanma şeklinde değerlendirilerek cezalandırılmalarında litvanya makamlarınca kamu düzeninin korunması ve başkalarının haklarının korunması ile toplanma özgürlüklerinin gereklilikleri arasında adil bir denge kurulduğunu bu kararın olay ve olguların kabul edilebilir bir değerlendirmesine dayandığını belirterek gerekçelerin ilgili ve yeterli olduğuna dolayısıyla sözleşmenin maddesinin ihlal edilmediğine karar vermiştir yılmaz yıldız ve b no kararında yetkililer tarafından yasaklanan bir alanda gösteri yapmak için toplanmış olmalarına rağmen başvurucuların niyetlerinin kamu menfaatini ilgilendiren konular yani sosyal sigortalar kurumu hastanelerinin sağlık bakanlığına devredilmesi üzerine tartışmaya katılma olduğunu belirtmiştir katılımcıların barışçıl bir gösteri yaptıklarını hastanelerin girişlerinde herhangi bir rahatsızlığa sebep olmadıklarını ayrıca hastaların hastanelere girmelerine imkan verdiklerini gözlemlediğini ifade etmiştir ayrıca gösteri yapan kişilerin gerek kamu düzenine yönelik bir tehlike arz ettiklerini gerekse şiddet içeren eylemlere kalkıştıklarını gösteren bir delil olmadığını vurgulamıştır başvurucuların ilgili makamlar tarafından verilen emirlere uymamalarından suçlu bulunmalarının doğru olduğunu ancak yerel mahkeme kararlarının gerekçe kısmında söz konusu mahkemelerin müdahalenin orantılılığı ve başvuranların toplantı özgürlüğü nedeniyle sahip oldukları hakların dengelenmesi hususları üzerinde durduklarının tespit edilmediğini kaydetmiştir dolayısıyla yerel mahkemeler tarafından belirtilen gerekçelerin ilgili ve yeterli olmadığını ve izlenen meşru amaçlarla orantılı olmadığını belirtmiştir bu belirtilenler ışığında sözleşmenin maddesinin numaralı paragrafı kapsamında başvurucuların yalnızca barışçıl bir gösteriye katılmaları nedeniyle yargılanmalarının ve sonunda kendilerine idari para cezaları verilmesinin kamu düzenini sürdürme amacıyla orantılı ve gerekli olmadığını belirtmiştir başvuru numarası karar tarihi b no kararında yalnızca basın açıklamasının okunması gereken bir gösteriye katıldığı gerekçesiyle başvurucuya para cezası verilmesinin bir sendikaya üye olan herkesi cezalandırılma korkusuyla sözleşmenin maddesi ile güvence altına alınan gösteri yapma hakkını kullanmaktan caydırabilecek nitelikte olması sebebiyle yetkililer tarafından gösterilen orantısız bir tepki olduğunu belirleyerek sayılı kanunun maddesinin imkan verdiği müdahalenin sözleşmenin maddesi anlamında demokratik bir toplumda gerekli olarak görülemeyeceği sonucuna varmıştır bir yandan kamu düzeninin korunmasını gerektiren genel menfaat ile diğer yandan başvurucunun gösteri yapma özgürlüğü arasında adil bir dengenin kurulmadığını tespit etmiş ve başvuranın para cezasına mahkum edilmesinin makul olarak zorlayıcı bir sosyal gereksinime karşılık geldiği şeklinde bir değerlendirme yapılamayacağını belirtmiştir ve b no ve kararında başvurucular yılındaki ceza infaz kurumu operasyonlarını protesto etmek tekel işçilerini desteklemek dünya kadınlar gününü kutlamak kızıldere olaylarının yıl dönümünü anmak ve üniversite harçları ile üniversiteye giriş sınavını protesto etmek gibi vesilelerle birden çok gösteri yürüyüşüne katılmışlardır kararda bu gösterilerin bazılarında trafik akışının da bloke edildiği belirtilmiştir karardaki bilgiler çerçevesinde trafiğin bloke edildiğinin de belirtildiği gösteri yürüyüşlerinin sürelerinin dk dk saat dk ve saat dk olduğu anlaşılmaktadır ancak kararda toplam sürenin içinde sadece trafiğin bloke edildiği zaman dilimi belirtilmemiştir katıldıkları protesto yürüyüşleri sırasında valilik kararına uymadıkları gerekçesiyle sayılı kanunun maddesine göre başvuruculara tl tutarında idari para cezaları verilmiştir ifade özgürlüğüyle ilgili bir kararına atıf yaparak hakimler tarafından hakka müdahalenin orantılılığı değerlendirilirken usule ilişkin güvenceler ile yeterli bir yargısal incelemenin sağlanması gerektiğini belirtmiş ve aynı gerekçenin sözleşmenin maddesi için de geçerli olduğunu ifade etmiş yine para cezasının çok yüksek olmamakla birlikte başvuruculardan birinin ekonomik durumu ile birden çok ceza kesilmiş olmasını dikkate alarak başvurucuların ekonomik durumlarını önemli ölçüde etkileyeceğini ve başvurucular insan hakları olduklarından idari para cezasının haklarını kullanmaları üzerinde ciddi etki doğurabileceğini belirtmiştir somut olayda yerel mahkemelerin incelemelerinin kapsamının çok sınırlı olduğunu sadece polis tarafından düzenlenen olay yeri tutanaklarına atıf yaparak başvurucuların pankart taşıdıklarını slogan attıklarını ve trafiğin akışını kısmen ya da tamamen engellediklerini belirttiklerini ancak çatışan haklar arasında bir dengeleme yapmaya çalışmadıklarını gösterilerin barışçıl niteliğini ve gerçekleştiği şartları dikkate almadıklarını belirterek sözleşmenin maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir v