başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap üzerinden ulaşılan ayrıca yerköy cumhuriyet başsavcılığından cumhuriyet başsavcılığı temin edilen bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir olayda vefat eden doğumlu başvurucuların çocuğu ve kardeşi olup olay tarihinde yaşındadır yozgatın arifoğlu köyü yakınlarındaki tarlalarda çalışmak için mevsimlik işçi olarak gelen ailesinin sulama kanalı kenarına kurduğu çadırda yaşarken tarihinde sulama
başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap üzerinden ulaşılan ayrıca yerköy cumhuriyet başsavcılığından cumhuriyet başsavcılığı temin edilen bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir olayda vefat eden doğumlu başvurucuların çocuğu ve kardeşi olup olay tarihinde yaşındadır yozgatın arifoğlu köyü yakınlarındaki tarlalarda çalışmak için mevsimlik işçi olarak gelen ailesinin sulama kanalı kenarına kurduğu çadırda yaşarken tarihinde sulama kanalına düşmesi sonucu boğularak vefat etmiştir a ceza soruşturması süreci cumhuriyet başsavcılığı tarafından olayın yerköy jandarma komutanlığınca jandarma komutanlığı saat civarlarında haber verilmesiyle başlatılan soruşturma kapsamında olay günü gerçekleştirilen ölü muayenesinde kesin ölüm nedeninin suda boğulmaya bağlı sonucu solunum ve dolaşım durması olduğu tespit edilerek klasik otopsi yapılmasına gerek görülmemiştir jandarma komutanlığınca düzenlenen tarihli olay yeri tespit tutanağına göre arifoğlu köyü yakınlarındaki tarlalarda geçici işçi olarak çalışmak üzere gelen ailenin diğer çadırlarla birlikte çadırını kara yolundan metre içeriye kurduğu çadırların metre ilerisinden geçen sulama kanalının metre genişliğinde metre derinliğinde olduğu çocuğun düştüğünü gören biri olmadığını akıntıya kapılarak metre kadar sürüklenen çocuğun cesedinin yakınları tarafından bulunduğu tespitlerine yer verilmiştir olay yerinin basit krokisi de çizilmiştir olaya dair beyanı alınan çocuğun yeğeni olduğunu kayıp olduğunu anlamaları ve terliklerini sulama kanalının yakınında görmeleri üzerine kanala düşmüş olabileceğini düşünerek kanal etrafında yürüyerek aramaya başladıklarını ve yaklaşık km sonra çocuğun cesedini görerek sudan çıkardıklarını belirtmiştir cumhuriyet başsavcılığı tarihinde çocuğun annesi mediha şüpheli olarak göstermiş ve anne hakkında babanın şikâyetçi olmaması ve annenin cezaya hükmedilmesini gereksiz kılacak şekilde mağdur olması nedenleriyle tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet verme suçundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir karara itiraz edildiğine dair dosyada herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmamıştır b tam yargı davası süreci başvurucular ve mediha kendileri adına ve diğer başvurucular adına tarihinde enerji ve tabii kaynaklar bakanlığına enerji bakanlığı başvurarak sulama kanalı çevresinde herhangi bir önlem alınmaması yüzünden kanala düşerek çocuklarının ölümüne sebebiyet verildiği iddiasıyla olayda idarenin hizmet başvuru numarası karar tarihi kusurunun ayrıca objektif sorumluluğunun olduğunu ileri sürerek tl maddi tl manevi tazminat ödenmesi talebinde bulunmuşlardır enerji bakanlığı tarafından tarihinde arifoğlu köyü yakınından geçen kanalın köy yerleşim merkezinin dışından geçtiği tarla yollarında köprülerin kanal boyunca yollarının mevcut olduğu ve tarla arazisinin kotundan yüksek olduğu tazminat talebinde bulunan şahısların tarlalarda çalışmak üzere gelerek çadırlarını su ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kanal kıyısına kurdukları bu durumda köy yerleşim merkezi dışında bulunan ve debisi olan bir kanalda çocuğun boğulmasının tamamen ebeveyniyle ilgili olduğu kanalların yerleşim merkezinden geçtiğinde kapalı olarak inşa edildiği örneğin buruncuk köyü merkezinin kapalı olarak yapıldığı belirtilmiş ve tazminat talebi reddedilmiştir bunun üzerine başvurucular ve mediha kendileri adına ve diğer başvurucular adına tarihinde kayseri mahkemesinde olayda hizmet kusuru bulunduğundan bahisle enerji bakanlığına karşı maddi ve manevi tazminat ödenmesi talepli tam yargı davası açmışlardır kayseri mahkemesi yozgatın yargı alanından çıkarılması nedeniyle tarihinde dosyayı yetkili yozgat mahkemesine mahkemesi göndermiştir enerji bakanlığı tarihinde devlet su genel müdürlüğünün görev alanına giren bir husus olduğunu belirterek husumet itirazında bulunmuş ve olayda idarenin sorumluluğunun bulunmadığına yönelik cevaplarını da sunmuştur mahkemesi tarihli ara kararıyla olayın gerçekleştiği sulama kanalının hangi kurumun sorumluluk alanında bulunduğunun sorularak bu hususa dair tüm bilgi ve belgelerin iletilmesini talep etmiştir mahkemesi tarihli ara kararıyla enerji bakanlığının yanı sıra de hasım mevkiine alınmasına ve dava dilekçesinin bu hasıma da tebliğine karar vermiştir tarihli cevap dilekçesiyle yerköy ilçesi vadisindeki arazilerin sulanması amacıyla inşa edilen kanalın debisinin olduğunu kanal boyunca bakım ve onarım amacıyla yolları ve belli aralıklarla köprülerin mevcut olduğunu kanalın genişliğinin metre yüksekliğinin ise cm olduğunu kanalın yerleşim yeri dışında bulunduğunu yerleşim yerlerinden geçen kısımlarının kapalı olduğunu kanalların tamamının kapalı olarak inşasının kanalların zamanla dolması ve tahrip olması nedeniyle iş makineleriyle bakım onarım ve temizlik çalışması yapılması gereğinden teknik olarak mümkün olmadığını ancak yerleşim yerlerinde ve zorunlu görülen noktalarda kanalların kapalı olarak inşa edildiğini olayda kusurun tedbirsiz ve dikkatsiz davranan ebeveyne ait olduğunu bildirmiştir mahkemesi tarihli ara kararıyla cumhuriyet başsavcılığından incelemek üzere olayla ilgili soruşturma dosyasını istemiştir mahkemesi tarihli ara kararıyla enerji bakanlığının hasım mevkiinden çıkarılarak gerçek hasmın olarak belirlenmesine karar vermiştir başvuru numarası karar tarihi mahkemesi tarihinde tazminat talebini olayda idarenin hizmet kusuru bulunmadığı gerekçesiyle reddetmiştir gerekçenin ilgili kısmı şöyledir yaşlarında olan kanala düştüğü yerin meskun mahal dışında olduğu etrafında herhangi bir yerleşim yerinin bulunmadığı davalı idarenin gördüğü yatırımların boyutu ve maliyeti ile teknik özellikleri dikkate alındığında yerleşim alanları dışında sulama kanalının üzerinin kapatılmasının davalı beklenmesinin objektif iyi niyet kurallarına aykırı olduğu öte yandan davacının ailesinin sulama kanalına çok yakın bir yerde çadır kurarak konakladığı ve müteveffanın yaşlarında bir çocuk olması nedeniyle velayeti altındakilerin bakım ve gözetim sorumluluğu bulunduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde davalı idarenin hizmet kusurunun bulunmadığı sonucuna varılmıştır karar danıştay onuncu dairesinin daire tarihli kararıyla onanmış başvurucuların karar düzeltme talebi de dairenin tarihli kararıyla reddedilmiştir nihai karar başvuruculara tarihinde tebliğ edilmiş olup başvurucular tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır iv hukuk a ulusal hukuk mevzuat tarihli ve sayılı yargılama usulü doğruya tam yargı davası açılması başlıklı maddesinin numaralı fıkrası şöyledir eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabilir tarihli ve sayılı türk medeni kanununun maddesinin numaralı fıkrası şöyledir ana ve baba çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar yargı kararları danıştay dairesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir van ili edremit ilçesi çiçekli mahallesinden geçmekte olan ve davalı idarelerin sorumluluğunda bulunduğu ileri sürülen sulama kanalına düşmesi sonucu boğularak hayatını kaybetmesi nedeniyle uğranıldığı iddia edilen zararın tazmini için açılan davada davacılar yakınının hayatını kaybetmesine neden olan sulama kanalının davalı edremit başvuru numarası karar tarihi belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde ve meskun mahalde olduğu yerleşim yerlerinin yakınından geçtiği anlaşılmaktadır bu durumda sulama kanalının bakım ve işletilmesinden sorumlu olan davalı idarelerin sözü edilen kanun hükümleri uyarınca üçüncü şahısların zarar görmemesi için kanal etrafında zararı önleyici ve zarardan koruyucu tedbirleri almaması nedeniyle hizmet hizmet kusuruna sebebiyet verdikleri açıktır bununla olay tarihinde henüz yaşında olan müteveffanın bakım ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacı annenin de olayda müterafik kusuru olduğu tartışmasızdır danıştay dairesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir sbnin kanala düştüğü yerin meskun mahal dışında olduğu etrafında herhangi bir yerleşim yerinin bulunmadığı davalı idarenin gördüğü yatırımların boyutu ve maliyeti ile teknik özellikleri dikkate alındığında yerleşim alanları dışında sulama kanalının üzerinin kapatılmasının davalı idareden beklenmesinin objektif iyi niyet kurallarına aykırı olduğu davalı idarenin hizmet kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yönündeki temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup b uluslararası hukuk avrupa hakları sözleşmesinin sözleşme haklarına saygı yükümlülüğü kenar başlıklı maddesi şöyledir yüksek sözleşmeci taraflar kendi yetki alanları içinde bulunan herkesin bu sözleşmenin birinci bölümünde açıklanan hak ve özgürlüklerden yararlanmalarını sağlarlar sözleşmenin yaşam hakkı kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir herkesin yaşam hakkı yasayla korunur avrupa hakları mahkemesi içtihatlarında sözleşmenin maddesinin ilk cümlesinin devletlerin yalnızca kasti ve hukuka aykırı ölüme sebebiyet vermekten kaçınmasını değil aynı zamanda kendi egemenlik yetkileri içinde bulunan kişilerin yaşamlarını korumak için gerekli tedbirleri almalarına dair devletlere pozitif yükümlülük yüklediği de hatırlatılmaktadır b no e göre maddesi devletin sorumluluğunu gerektirebilecek şartlar altında can kaybının bulunduğu durumlarda devlete elindeki tüm imkânları kullanarak yaşama hakkını korumak için oluşturulan yasal ve idari çerçevenin gereği gibi uygulanmasını ve bu hakka yönelik ihlallerin durdurulup cezalandırılmasını sağlayacak yeterli yargısal veya diğer tedbirleri alma görevi yüklemektedir b no paul ve audrey b no bu yükümlülüğün kamusal olsun veya olmasın yaşama hakkının tehlikeye girebileceği her türlü faaliyet bakımından da geçerli olduğu kanaatindedir b no b no kararında devletin yaşama hakkını güvence altına alma görevinin kamuya açık alanlarda bireylerin güvenliğini sağlamaya yönelik makul tedbirler almayı ve ciddi bir yaralanma ya da ölüm başvuru numarası karar tarihi olayının yaşanması durumunda olayların tespit edilmesi hatalı kişilerin sorumlu tutulması ve mağdura uygun telafinin sağlanması bakımından yeterli nitelikteki yasal yolların mevcut olduğunu güvence altına alan etkili ve bağımsız bir adli sisteme sahip olmayı kapsadığını kaydetmiştir ancak göre maddesi kapsamında yetkililerin pozitif yükümlülükleri değildir yaşama yönelik varsayılan her tehdit yetkilileri riski önlemek için özel önlemler almaya zorlamaz özel önlemler alma yönünde bir görev sadece yetkililerin yaşama yönelik gerçek ve yakın bir riskin bulunduğunu bildikleri ya da bilmeleri gerektiği ve yetkililerin durum üzerinde belirli derecede hâkimiyetlerinin bulunduğu hâllerde ortaya çıkar ve b no diğer taraftan söz konusu pozitif yükümlülük modern toplumların güvenliğini sağlamadaki zorluklar insan davranışlarının öngörülemezliği ve belirli bir faaliyete ilişkin tercihlerin önceliklere ve kaynaklara göre yapılması gerektiği akılda tutularak yetkililere imkânsız veya aşırı bir sorumluluk yüklemeyecek şekilde yorumlanmalıdır ve diğerleri b no v